- Sygnatura akt
- I OSK 14/25
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Rodzaj
- Wyrok
- Data orzeczenia
- 21 sierpnia 2026 r.
- Rozstrzygnięcie
- Oddalono skargę kasacyjną
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Nieruchomości i budowy
Sądy administracyjne
© autorzy OpenStreetMap
Garaż strażnicy OSP i opłata za grunt rolny. NSA oddalił skargę kasacyjną kolegium
Przejdź do orzeczenia, 16 min czytania
Spór
Burmistrz W. domagał się umorzenia opłaty rocznej za wyłączenie gruntu rolnego pod garaż strażnicy OSP, a organy odmówiły. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi zaskarżyło wyrok WSA w Łodzi, który uchylił decyzje organów.
Ustalenia sądu
Opłata roczna została ustalona na lata 2023-2032, a w dacie orzekania wymagalna była wyłącznie opłata za 2023 r. Sąd uznał, że garaż strażnicy dla pojazdu pożarniczego i magazyn sprzętu to inwestycja użyteczności publicznej z zakresu ochrony zdrowia.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku WSA w Łodzi z 6 listopada 2024 r. i sprostował oczywistą omyłkę pisarską w numerze zaskarżonej decyzji.
Dlaczego
Wyrok WSA odpowiadał prawu, mimo że jego uzasadnienie w części było błędne, a zarzuty kasacyjne nie podważyły oceny, że garaż strażnicy OSP mieści się w art. 12 ust. 16 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Dla firm
Umorzenie opłaty rocznej za wyłączenie gruntu rolnego z produkcji wchodzi w grę tylko wtedy, gdy zobowiązanie jest wymagalne, ale nie wygasło.
Więcej o sprawie
Burmistrz W. wnioskował o umorzenie wszystkich opłat rocznych za wyłączenie gruntu, a w dniu orzekania wymagalna była tylko opłata za 2023 r. Sąd Najwyższy Administracyjny uznał, że inwestycja OSP służy celom użyteczności publicznej.
Sąd I instancji trafnie uznał, że inwestycja polegająca na rozbudowie strażnicy Ochotniczej Straży Pożarnej w W. o garaż dla pojazdu pożarniczego i magazyn dla sprzętu jest inwestycją o charakterze użyteczności publicznej
- Rozstrzygnięcie
- Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Sygnatura
- I OSK 14/25
Treść orzeczenia około 16 minut czytania
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie sędzia NSA Iwona Bogucka sędzia del. WSA Jolanta Górska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 listopada 2024 r. sygn. akt II SA/Łd 294/24 w sprawie ze skargi Burmistrza W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 15 lutego 2024 r. nr SKO.4174.18.2023 w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na umorzenie opłaty rocznej z tytułu wyłączenia z produkcji gruntu rolnego 1. prostuje z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w komparycji zaskarżonego wyroku w ten sposób, że w miejsce numeru zaskarżonej decyzji "SKO.4147.18.2023" wpisuje "SKO.4174.18.2023", 2. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 6 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 294/24, uwzględniając skargę Burmistrza W., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 15 lutego 2024 r. znak: SKO.4147.18.2023 oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa Łódzkiego z 23 sierpnia 2023 r., znak: RRI.7151.1.97.2023 i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz skarżącego Burmistrza W. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie było postępowanie wszczęte na wniosek Burmistrza z dnia 13 czerwca 2023 r. o umorzenie opłaty rocznej z tytułu wyłączenia z produkcji gruntu rolnego. Opłata roczna, płatna przez 10 lat od 2023 do 2032 r. w wysokości 763,31 zł, została ustalona przez Starostę S. w decyzji z 30 czerwca 2022 r. nr GK.6124.369.2022.DD, zezwalającej Ochotniczej Straży Pożarnej w W. na wyłączenie z produkcji rolnej gruntów rolnych zabudowanych klasy IIIb pochodzenia mineralnego o powierzchni 291 m2 na działce nr [...] położonej w obrębie W., gmina W., pod inwestycję polegającą na rozbudowie budynku strażnicy o garaż.
Po rozpatrzeniu ww. wniosku, Marszałek Województwa Łódzkiego, decyzją z 23 sierpnia 2023 r. nr RRI.7151.1.97.2023, na podstawie art. 12 ust. 16 i 17 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2409) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.), odmówił umorzenia opłaty rocznej za 2023 r. w wysokości 763,31 zł. Marszałek uznał bowiem, że w sprawie nie zostały spełnione ustawowe przesłanki umorzenia całości lub części opłat rocznych, określone w przepisach stanowiących podstawę prawną jej załatwienia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi decyzją z 15 lutego 2024 r. utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa Łódzkiego stwierdzając także brak podstaw do umorzenia OSP w W. opłaty rocznej należnej za 2023 r. z tytułu wyłączenia gruntu rolnego z produkcji na podstawie art. 12 ust. 16 i 17 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Kolegium uznało bowiem, że przedmiotowa inwestycja nie służy celom określonym w art. 12 ust. 16 ani też celom określonym w art. 12 ust. 17 tej ustawy.
Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzje organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a.
Przede wszystkim Sąd wskazał, że Marszałek Województwa Łódzkiego w wydanej decyzji nie wyraził zgody na umorzenie opłaty rocznej za rok 2023 r. w kwocie 763,31 zł., nie odnosząc się w ogóle do ustalonej decyzją Starosty Sieradzkiego opłaty rocznej za kolejne lata (do 2032 roku). Przy tym, w ocenie Sądu, organ w uzasadnieniu decyzji błędnie stwierdził, że wnioskiem z dnia 13 czerwca 2023 r. Burmistrz wystąpił o umorzenie opłaty rocznej za 2023 rok. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi powieliło zaś powyższe stwierdzenie organu I instancji. W konsekwencji, Sąd uznał, że decyzje organów obu instancji wydane zostały z istotnym naruszeniem art. 61 § 1 k.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania niezgodnie z żądaniem Burmistrza, a także art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania w zakresie wnioskowanym przez Burmistrza W. Wskazane naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy i stanowiły wystarczającą przesłankę do wyeliminowania zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej z obrotu prawnego.
Nadto, Sąd uznał, że inwestycję stanowiącą garaż strażnicy dla pojazdu pożarniczego i magazyn dla sprzętu Ochotniczej Straży Pożarnej, w której zakres działań wchodzi podejmowanie czynności w celu ochrony życia, zdrowia, mienia lub środowiska przez m.in. prowadzenie działań ratowniczych - należy uznać za (co najmniej) inwestycję o charakterze użyteczności publicznej z zakresu ochrony zdrowia, inwestycja ta posłuży bowiem zaspokajaniu potrzeb lokalnej społeczności w sposób bieżący i nieprzerwany w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych.
Z kolei, w zakresie spełnienia przez inwestycję przesłanek z art. 12 ust. 17 ustawy, Sąd stwierdził, że żaden z organów nie odniósł się w swoim rozstrzygnięciu do powodów, dla których uznał, iż sporna inwestycja nie dąży do osiągnięcia celów z art. 6 ust. 1-6a i 8-10 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a przeznaczonej do innych niż wskazane w art. 12 ust. 16 ustawy celów. Organ II instancji ograniczył się jedynie do wskazania, że przesłanki te nie zostały spełnione z uwagi na "względy oczywiste", co stanowi istotne naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. Sąd wskazał przy tym, że w stosunku do inwestycji garażu strażnicy w dniu 23 marca 2022 roku Burmistrz W. wydał ostateczną decyzję, w której ustalił warunki lokalizacji celu publicznego dla inwestycji polegającej na rozbudowie Ochotniczej Straży Pożarnej o część garażową na działce o numerze ewidencyjnym [...] obręb W. A więc organ ten dokonał już w sprawie kwalifikacji inwestycji, jako mającej realizować cel publiczny z art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie:
1) prawa materialnego, tj. art. 12 ust. 16 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2024 r, poz. 82 z późn. zm.) przez błędną wykładnię i uznanie, że brzmienie tego przepisu pozwala na umorzenie opłaty rocznej wnioskodawcy, podczas gdy inwestycja realizowana przez OSP w W. polegającą na dobudowaniu do strażnicy części garażowej nie mieści się w zakresie inwestycji wskazanych w tym przepisie i tym samym opłata roczna nie podlega umorzeniu,
2) przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7, art. 61 § 1 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) przez błędne przyjęcie, że organy obu instancji rozpatrzyły sprawę niezgodnie z żądaniem Burmistrza W., podczas gdy wnioskodawca wnosił o "umorzenie całości należności i opłat rocznych w odniesieniu do gruntów rolnych położonych w obrębie W., gm. W. oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] o powierzchni 291 m2", a zatem wnosił o umorzenie wymagalnych opłat rocznych ("należności") wynikających ze stosownej decyzji Starosty Sieradzkiego, czyli w tym przypadku wyłącznie opłaty rocznej za 2023 r., gdyż opłaty za kolejne lata kalendarzowe jeszcze nie uzyskały przymiotu wymagalności, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało uchyleniem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 15 lutego 2024 r. znak: SKO.4174.18.2023 oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Wskazując na powyższe, Kolegium wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Ponadto, stosownie do art. 176 § 2 p.p.s.a., zrzekło się rozprawy w przedmiotowej sprawie.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej wyznaczonymi wskazanymi podstawami.
Zgodnie zaś z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Określone w art. 183 § 1 p.p.s.a. związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami i wnioskami skargi kasacyjnej. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego czy też procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Podstawy skargi kasacyjnej mogą dotyczyć zarówno tych przepisów, które sąd I instancji wskazał jak przepisy, które miały zastosowanie w toku rozpoznania sprawy, jak też tych przepisów, które powinny być stosowane w toku rozpoznania sprawy, choć nie zostały przez sąd wskazane (zob. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 261/11, Legalis). Jednakże, jako podstawę skargi kasacyjnej należy wskazać konkretny przepis prawa i określić sposób jego naruszenia, gdyż sąd nie powinien domyślać się intencji skarżącego i formułować za niego zarzutów pod adresem skarżonego wyroku (zob. wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 2193/12, Legalis).
Sąd kasacyjny nie jest uprawniony do domyślania się ani też uzupełniania za skarżącego zarzutów kasacyjnych. Koniecznym warunkiem uznania, że strona prawidłowo powołuje się na jedną z podstaw kasacyjnych, jest wskazanie, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zatem zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, który nie bada całokształtu sprawy, ale ogranicza się do weryfikacji zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje naruszenie jedynie tych przepisów (norm), które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Podstawa kasacyjna wskazana w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. dotyczy naruszenia prawa materialnego. Właściwe sformułowanie tej podstawy kasacyjnej powinno się sprowadzać do powołania jako naruszonego art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z odpowiednimi przepisami prawa materialnego, a także wskazania, w jakiej formie i dlaczego te przepisy zostały naruszone. Z kolei, zawarta w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. podstawa kasacyjna dotyczy naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ta podstawa kasacyjna służy przede wszystkim zakwestionowaniu ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie będącej przedmiotem sądowej kontroli (zob. wyrok NSA z dnia 13 lutego 2024 r., sygn. I OSK 2652/20, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę kasacyjną, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zawarte w niej zarzuty nie pozwalają na skuteczne zakwestionowanie oceny i ustaleń dokonanych przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku.
Spór w niniejszej sprawie dotyczył kwalifikacji rozbudowy o część garażową strażnicy Ochotniczej Straży Pożarnej jako inwestycji określonej w art. 12 ust. 16 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych czy też w art. 12 ust. 17 tej ustawy, co umożliwiłoby organowi właściwemu rozpatrzenie wniosku o umorzenie w całości lub części wskazanych wyżej należności i opłat rocznych.
W sprawie bezsporne przy tym było, że Starosta S. decyzją z dnia 30 czerwca 2022 r. nr GK.6124.369.2022.DD, zezwolił Ochotniczej Straży Pożarnej w W. na wyłączenie z produkcji rolnej gruntów rolnych zabudowanych klasy IIIb pochodzenia mineralnego o powierzchni 291 m2 na działce nr [...] położonej w obrębie W., gmina W., pod inwestycję polegającą na rozbudowie budynku strażnicy o garaż. Bezsporne było również, że inwestycja ta została objęta decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Ostateczną decyzją z dnia 23 marca 2022 r. Burmistrza Warty ustalił bowiem warunki lokalizacji celu publicznego dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku strażnicy Ochotniczej Straży Pożarnej o część garażową na działce o numerze ewidencyjnym [...] obręb W.
Niewątpliwie wyłączenie gruntów z produkcji, jest powiązane - co do zasady z obowiązkiem uiszczenia należności i opłat rocznych, natomiast możliwość umorzenia opłaty rocznej ma charakter wyjątkowy i odnosi się tylko do ściśle wskazanych w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych przypadków (art. 12 ust. 16 i 17). Przy tym organ administracji, rozstrzygając wniosek o umorzenie opłaty rocznej w przypadku zaistnienia łącznie wszystkich przesłanek wskazanych w art. 12 ust. 16 tej ustawy korzysta ze swobody w ramach tzw. uznania administracyjnego.
Zgodnie bowiem z treścią art. 12 ust. 16 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego marszałek województwa - w odniesieniu do gruntów rolnych, dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych - w odniesieniu do gruntów leśnych, a w odniesieniu do obszarów wchodzących w skład parków narodowych - dyrektor parku, mogą umorzyć całość lub część należności i opłat rocznych, a w odniesieniu do gruntów leśnych również jednorazowe odszkodowanie w razie dokonania przedwczesnego wyrębu drzewostanu w przypadku inwestycji o charakterze użyteczności publicznej z zakresu oświaty i wychowania, kultury, kultu religijnego oraz ochrony zdrowia i opieki społecznej, jeżeli inwestycja ta służy zaspokojeniu potrzeb lokalnej społeczności, oraz dotyczącej powiększenia lub założenia cmentarza, jeżeli obszar gruntu podlegający wyłączeniu nie przekracza 1 ha i nie ma możliwości zrealizowania inwestycji na gruncie nieobjętym ochroną.
Natomiast zgodnie art. 12 ust. 17 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego marszałek województwa może umorzyć całość lub część należności i opłat rocznych w odniesieniu do gruntów rolnych w przypadku inwestycji zmierzającej do osiągnięcia celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, przeznaczonej na cele inne niż określone w ust. 16, jeżeli obszar gruntu podlegający wyłączeniu nie przekracza 1 ha i nie ma możliwości zrealizowania inwestycji na gruncie nieobjętym ochroną.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji trafnie uznał, że inwestycja polegająca na rozbudowie strażnicy Ochotniczej Straży Pożarnej w W. o garaż dla pojazdu pożarniczego i magazyn dla sprzętu jest inwestycją o charakterze użyteczności publicznej z zakresu ochrony zdrowia w rozumieniu art. 12 ust. 16 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Powyższe stwierdzenie zostało poparte szczegółową analizą przepisów dotyczących statusu i zakresu działalności ochotniczej straży pożarnej, co do których w skardze kasacyjnej nie zawarto żadnych zarzutów.
W szczególności zaś Sąd I instancji odwołał się do przepisów ustawy gospodarce komunalnej, z których wynika, że zadania o charakterze użyteczności publicznej to zadania, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych. Niewątpliwie również z art. 9 ust 4 ustawy o samorządzie gminnym wynika, że zadaniami użyteczności publicznej, w rozumieniu ustawy, są zadania własne gminy, określone w art. 7 ust. 1, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych. W szczególności zadania własne gminy obejmują sprawy porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej, w tym wyposażenia i utrzymania gminnego magazynu przeciwpowodziowego, a także sprawy ochrony zdrowia, kultury, edukacji czy też pomocy społecznej. Z kolei, jak stanowi art. 10 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych, w ramach realizacji zadania własnego w zakresie ochrony przeciwpożarowej gmina zapewnia, stosownie do posiadanych sił i środków, ochotniczym strażom pożarnym obiekty, tereny, pojazdy i sprzęt specjalistyczny, środki ochrony indywidualnej, umundurowanie, w tym umundurowanie wyjściowe, i środki łączności oraz ich utrzymanie. Nadto, z art. 33 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych wynika, że nieruchomości, środki transportu, urządzenia i sprzęt pozostające w posiadaniu ochotniczej straży pożarnej mogą być odpłatnie wykorzystywane do innych społecznie użytecznych celów określonych w statucie ochotniczej straży pożarnej.
Należy mieć na uwadze, że ochotnicze straże pożarne są umundurowanymi, wyposażonymi w specjalistyczny sprzęt, przeznaczonymi do walki z pożarami, klęskami żywiołowymi lub innymi miejscowymi zagrożeniami, w tym prowadzącymi działania w zakresie ratownictwa specjalistycznego, jednostkami ochrony przeciwpożarowej. Ochotnicze straże pożarne spełniają służebną rolę wobec społeczności lokalnej, wykonując swoje zadania z poszanowaniem godności i praw obywateli. Do zadań tych, jak trafnie wskazał Sąd I instancji, należy zaś podejmowanie działań w celu ochrony życia, zdrowia, jako że ochrona przeciwpożarowa polega na realizacji przedsięwzięć mających na celu w szczególności ochronę życia, zdrowia przed pożarem, klęską żywiołową lub innym miejscowym zagrożeniem poprzez zapobieganie powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia, zwalczanie pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia oraz na rzecz ochrony ludności, a także prowadzenie działań ratowniczych przez jednostki ochrony przeciwpożarowej.
Mając na uwadze funkcje pełnione przez ochotniczą straż pożarną, nie ulega wątpliwości charakter publiczny tej działalności w wymiarze lokalnym, która służy zaspokojeniu potrzeb lokalnej społeczności, co pozwala przyjąć, że budynek strażnicy, w tym także jego część garażowa zajmowana na tę działalność, mają charakter budynków użyteczności publicznej. Niewątpliwie przy tym budynek strażnicy zajmowany przez ochotniczą straż pożarną jest siedzibą straży pożarnej i jednocześnie miejscem dla jej pojazdów.
W świetle wskazanych przez Sąd I instancji regulacji nie może budzić wątpliwości, że ochotnicza straż pożarna wykonuje zadania służące społeczeństwu i mieszczące się w pojęciu celu użyteczności publicznej także z zakresu ochrony zdrowia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skoro zaś ochotnicza straż pożarna wykonuje cele społecznie użyteczne, to także zajmowane przez nią obiekty służą tymże celom użyteczności publicznej.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niezasadny zawarty w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 12 ust. 16 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Zasadnie natomiast wskazało Kolegium w skardze kasacyjnej, że w dacie orzekania w sprawie wymagalna była wyłącznie opłata za rok 2023. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że instytucja umorzenia należności i opłat rocznych uregulowana w art.12 ust.16 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych może mieć zastosowanie w tych przypadkach, gdy zobowiązanie z tytułu należności i opłat jest wymagalne, ale nie zostało jeszcze uregulowane, czyli nie doszło do jego wygaśnięcia. Wygaśnięcie zobowiązania powoduje, że instytucja umorzenia nie może być zastosowana. Niewątpliwie przy tym opłata z tytułu wyłączenia gruntu z produkcji rolnej jest płatna w rocznych ratach. Roczne opłaty, jak trafnie podniesiono w skardze kasacyjnej mogą być przedmiotem wniosku o umorzenie, o ile są wymagalne. Zatem, dopiero wymagalność rocznej opłaty stwarza po stronie organów podstawę do rozpatrzenia wniosku mającego oparcie w przepisie art. 12 ust. 16 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (por. wyrok NSA z dnia 17 października 2019 r., sygn. akt II OSK 2486/18, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zasadność tego zarzutu nie mogła jednakże doprowadzić do uwzględnienia wniesionej przez Kolegium skargi kasacyjnej. Uchylenie wydanych w sprawie decyzji było bowiem uzasadnione naruszeniem prawa materialnego - art. 12 ust. 16 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, na skutek którego to naruszenia nie rozpatrzono złożonego przez Burmistrza wniosku.
Zaskarżony wyrok, mimo częściowo błędnego uzasadnienia dotyczącego powyższej kwestii, odpowiada zatem prawu.
Z kolei, zgodnie z treścią art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli mimo błędnego uzasadnienia wydany przez wojewódzki sąd administracyjny wyrok odpowiada prawu. Błędne uzasadnienie orzeczenia sądu administracyjnego tylko wtedy stanowi usprawiedliwioną podstawę kasacyjną, jeżeli fakt ten może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie prawa, które nie ma wpływu na trafność i zasadność rozstrzygnięcia, powinno skutkować oddaleniem skargi kasacyjnej. Z tych względów, mylne uzasadnienie prawidłowego w ostatecznym rezultacie orzeczenia, nie powinno skutkować uwzględnieniem skargi kasacyjnej (zob. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2021 r., sygn. akt II OSK 890/21, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Jednocześnie, na podstawie art. 156 § 1 i § 3 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny sprostował oczywistą omyłkę pisarską zawartą w sentencji wyroku Sądu I instancji, w zakresie dotyczącym numeru zaskarżonej decyzji. Zaistniały błąd stanowił niewątpliwie oczywistą omyłkę pisarską
Skargę kasacyjną rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., gdyż Kolegium zrzekło się rozprawy, a pozostałe strony nie zażądały jej przeprowadzenia
Podstawa prawna: Dz.U. 2024 poz 82 art. 12 ust. 16 i 17; Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA). Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.