Wtorek Wydanie nr 31

Sygnatura akt
I ACa 3310/24
Sąd
Sąd Apelacyjny w Krakowie
Wydział
I Wydział Cywilny
Rodzaj
Wyrok
Data orzeczenia
30 marca 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Apelacja oddalona
Opublikowano w portalu
5 października 2026 r.
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Sąd Apelacyjny w Krakowie
© autorzy OpenStreetMap

Sprawa

Raty kredytu na dom byłej partnerki do zwrotu. Sąd Apelacyjny oddalił apelację

Przejdź do orzeczenia, 16 min czytania

Spór

Powód domagał się od byłej konkubiny zwrotu rat kredytu hipotecznego spłaconych na wykończenie jej domu oraz połowy nakładów na nieruchomość.

Ustalenia sądu

Strony zaciągnęły w 2018 roku kredyt indeksowany do euro na 280 000 zł, a spłacał go powód, bo pozwana nie pracowała zawodowo. Po ustaniu związku powód wyprowadził się, a kredyt został spłacony w całości; sąd uznał też przelew 6 000 zł na kuchnię.

Rozstrzygnięcie

Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanej i zasądził od niej na rzecz powoda 4050 zł kosztów postępowania apelacyjnego wraz z odsetkami.

Dlaczego

Sąd uznał, że cel świadczenia, czyli wspólne zamieszkiwanie w związku, odpadł po rozstaniu, a pozwana powinna liczyć się z obowiązkiem zwrotu, bo konkubinat nie podlega zasadom rozliczeń jak małżeństwo. Przepisów o użyczeniu nie zastosowano.

Dla firm

Konkubent, który po rozstaniu domaga się zwrotu nakładów na nieruchomość partnerki, może odzyskać spłacone raty z bezpodstawnego wzbogacenia, jeśli cel świadczenia odpadł; strony nie ustaliły wcześniej zasad rozliczenia.

Więcej o sprawie

Kredyt na 280 tys. zł zaciągnęli wspólnie, a na wykończenie domu w stanie surowym spłacał go wyłącznie powód, który tam mieszkał od grudnia 2018 do października 2022 roku.

Przelewy od powoda opisywał m.in. jako alimenty, sukienka, rachunki i parapetówa, a bank potwierdził spłatę całego kredytu.

Rozstrzygnięcie
Apelacja oddalona
Sąd
Sąd Apelacyjny w Krakowie, I Wydział Cywilny
Sygnatura
I ACa 3310/24

Treść orzeczenia około 16 minut czytania

Sygn. akt I ACa 3310/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 30 marca 2026 r.

Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący: SSA Marek Boniecki

po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2026 r. w Krakowie na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa H. Z.

przeciwko V. F.

o zapłatę

na skutek apelacji pozwanej

od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie

z dnia 18 lipca 2024 r. sygn. akt I C 1625/23

1. oddala apelację;

2. zasądza od pozwanej na rzecz powoda, tytułem kosztów postępowania apelacyjnego, kwotę 4050 zł (cztery tysiące pięćdziesiąt złotych)

z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie

w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty.

Sygn. akt I ACa 3310/24

Uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie

z 30 marca 2026 r.

Wyrokiem z 18 lipca 2024 r. Sąd Okręgowy w Krakowie: zasądził od pozwanej V. F. na rzecz powoda H. Z. kwotę 81 220,20 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 13 grudnia 2022 roku do dnia zapłaty (pkt I); oddalił w pozostałej części powództwo (II) oraz orzekł o kosztach procesu (pkt III).

Sąd pierwszej instancji poczynił ustalenia faktyczne zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, z których wynika, że:

- powód pozostawał z pozwaną w nieformalnym związku partnerskim;

- strony wspólnie zamieszkiwały w nieruchomości stanowiącej własność pozwanej, w okresie od grudnia 2018 roku do października 2022 roku;

- 7 maja 2018 roku strony zawarły umowę mieszkaniowego kredytu budowlano-hipotecznego (system gospodarczy) indeksowanego do waluty EURO, na kwotę 280 000 zł, celem wykończenia domu należącego do pozwanej, który w dacie zawierania umowy kredytu był

w stanie surowym; środki pochodzące z kredytu zostały spożytkowane na wykończenie

i urządzenie domu;

- kredyt był spłacany przez powoda, bowiem w czasie trwania związku stron pozwana nie pracowała zawodowo; poroniła dwie ciąże;

- powód pracował jako kierowca samochodów ciężarowych i wyjeżdżał na 2-3 tygodniowe delegacje;

- gdy powód wyprowadzał się od pozwanej rozmawiał z jej rodzicami, którzy powiedzieli, że spłacą pozostałą część kredytu; kredyt został spłacony w całości;

- powód przelewając pewne kwoty pieniężne na rachunek pozwanej, tytułował przelewy jako m.in. ,,alimenty” ,,sukienka”, ,,rachunki”, ,,parapetówa”; z tych kwot pozwana opłacała rachunki, kupowała rzeczy do domu;

- powód w dniach 18 i 19 marca 2019 roku przekazał na rachunek pozwanej kwotę 6 000 zł celem wyposażenia kuchni, tytułując przelew ,,kuchnia”;

- pismem z 25 listopada 2022 roku powód wezwał pozwaną do zapłaty kwoty 78 371,00 zł lub 16 710,00 EURO tytułem spłaconych przez powoda rat kredytu oraz kwoty 44 340,00 zł tytułem zwrotu połowy kwoty wartości poczynionych przez powoda nakładów na nieruchomość pozwanej, poniesionych wydatków związanych z utrzymaniem nieruchomości, wraz z odsetkami ustawowymi, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania; pozwana odebrała wezwanie w dniu 5 grudnia 2022 r.

W ustalonym przez siebie stanie faktycznym, po dokonaniu analizy zebranego

w sprawie materiału dowodowego, Sąd Okręgowy zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 81 220, 20 zł, w pozostałej części powództwo oddalił. W oparciu o przedstawione

w sprawie dowody, Sąd pierwszej instancji przyjął, że w niniejszej sprawie do rozliczeń majątkowych między stronami zastosowanie znajdą przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu. Powód domagał się przede wszystkim zwrotu spłaconych przez niego rat kredytu, który strony zaciągnęły celem wyposażenia i wykończenia nieruchomości stanowiącej własność pozwanej. Powód pomagał pozwanej finansowo, gdyż strony pozostawały w nieformalnym związku partnerskim, licząc na to, że związek będzie kontynuowany. Gdyby powód miał świadomość, że ustanie wspólne pożycie stron, to wówczas nie spłacałby rat kredytowych. Uznać zatem należało, że cel świadczenia – o którym mowa w art. 410 §2 k.c. – nie został osiągnięty.

W rezultacie strona pozwana bezpodstawnie wzbogaciła się kosztem powoda.

Sąd Okręgowy uznał za zasadne roszczenie powoda w kwocie 75 220,20 zł, które znalazło potwierdzenie w zaświadczeniu wystawionym przez bank, związku z czym podlegało zasądzeniu na rzecz powoda w całości. Sąd pierwszej instancji w oparciu o wydruk z rachunku bankowego powoda oraz wiarygodne zeznania świadków uznał również roszczenie powoda

w kwocie 6 000 zł, która to kwota została przekazana pozwanej dwoma przelewami po 3 000 zł w celu wykończenia kuchni w domu pozwanej. Powód nie zdołał natomiast udowodnić pozostałej żądanej kwoty.

O odsetkach Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 455 k.c. w zw. z art. 481 §1 i 2 k.c.

Wyrok powyższy w części, w zakresie punktu I i III, zaskarżyła apelacją pozwana, wnosząc o jego zmianę poprzez oddalenie powództwa w punkcie I, zasądzenie kosztów procesu w punkcie III, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

Apelująca zarzuciła naruszenie: 1) art. 233 § 1 k.p.c. - poprzez brak wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego i popełnienie w opisie stanu faktycznego szeregu ustaleń niezgodnych ze stanem faktycznym sprawy tj. ustalenie, że: a) w stanie faktycznym cel świadczenia nie został osiągnięty w sytuacji, w której między stronami cel świadczenia został osiągnięty, czyli w sytuacji, w której w rzeczywistości nieruchomość została wyremontowana i powód w niej zamieszkiwał; b) pozwana jest bezpodstawnie wzbogacona poprzez zwiększenie jej aktywów, nakładów na wykończenie i przy jednoczesnym zwiększeniu pasywów powoda, podczas gdy w stanie faktycznym powód spłacał własne zobowiązanie zaciągnięte wspólnie z pozwaną w stosunku do banku, natomiast rachunek do rozliczeń z bankiem był wspólny, powód spłacał w takim wypadku własne pasywa wynikające z umowy kredytu i nie sposób uznać, żeby pozwana była o nie bezpodstawnie wzbogacona; c) między stronami została zawarta umowa użyczenia w sytuacji, w której w stanie faktycznym sprawy nic na to nie wskazywało; d) datą wymagalności ewentualnego świadczenia jest dzień 13 grudnia 2022 roku (w zakresie kwoty 75.220,20 zł) podczas, gdy kwota dochodzona w postępowaniu nie zgadza się z kwotą wskazaną w wezwaniu do zapłaty z dnia 25 listopada 2022 roku; e) alternatywnie w przypadku uznania przez Sąd, ze w stanie faktycznym sprawy miało miejsce zawarcie umowy użyczenia i cel świadczenia między stronami nie został osiągnięty, niepoczynienie ustaleń w zakresie ustania celu świadczenia również w stosunku do umowy użyczenia - co skutkowało uwzględnieniem roszczenia powoda; 2) art. 6 k.c. - poprzez przyjęcie, iż powód sprostał ciężarowi dowodowemu, poprzez stwierdzenie, że z umowy kredytu zawartej przez strony i zaświadczenia z banku wskazującego na wysokość kwot uiszczonych tytułem kredytu wynika wzbogacenie pozwanej, w sytuacji, gdy pozwany wykazał co najwyżej, że podmiotem wzbogaconym jest bank, nie wskazał on jednak, w jakim stopniu bezpodstawnie wzbogacona jest pozwana; 3) art. 316 § 1 k.p.c. - poprzez nieuwzględnienie stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy, tj. brak ustaleń co do aktualnego stanu ewentualnego wzbogacenia pozwanej (w sytuacji, jeśli wzbogacenie takie miało miejsce czemu pozwana zaprzecza), co skutkowało ustaleniem wzbogacenia pozwanej wskazanego w wyroku; 4) art. 410 § 2 k.c. - poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że w stanie faktycznym występuje bezpodstawne wzbogacenie pozwanej, mające postać świadczenie nienależnego, gdyż zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, w sytuacji gdy w stanie faktycznym cel świadczenia został osiągnięty (chociażby przynajmniej w części); 5) art. 411 pkt 1) k.c. - poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której powód spełnił świadczenie wiedząc, że nie jest on do świadczenia zobowiązany; 6) art. 411 pkt 2) k.c. - poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której spełnienie świadczenia w stanie faktycznym czyniło zadość zasadom współżycia społecznego; 7) art. 409 k.c. - poprzez jego niezastosowanie, to jest poprzez nieuwzględnienie faktu, że ewentualne korzyści oznaczone przez sąd jako „nakłady na wykończenie” zostały w stanie faktycznym zużyte w sytuacji, w której pozwana nie powinna liczyć się z obowiązkiem zwrotu; alternatywnie w przypadku ustalania przez Sąd, że strony były związane umową użyczenia: 8) art. 410 § 1 i 2 w zw. z art. 405 k.c. - poprzez ich błędne zastosowanie w sytuacji, w której Sąd wprost stwierdza, że pomiędzy stronami zawarta jest umowa użyczenia, tj. w sytuacji gdy istnieje szczególna podstawa dochodzenia poczynionych nakładów i wydatków na nieruchomość pozwanej; 9) art. 713 k.c. - poprzez jego niezastosowanie mające postać braku uwzględnienia faktu, że pozwany ponosił w stanie faktycznym sprawy zwykłe koszty utrzymania rzeczy użyczonej.

W odpowiedzi na apelację strona powodowa wniosła o oddalenie apelacji oraz zasądzenie na rzecz powoda kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.

Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd pierwszej instancji prawidłowo, z poszanowaniem reguł wyrażonych w przepisie art. 233 §1 k.p.c. ustalił stan faktyczny sprawy, co sprawiło, że Sąd Apelacyjny przyjął go za własny.

Rozważania rozpocząć należy od zarzutów uchybienia art. 233 §1 k.p.c. Zarzut przekroczenia swobodnej oceny dowodów, skutkującej błędnymi ustaleniami faktycznymi może być skuteczny tylko wtedy, gdy skarżący wykażą przekroczenie swobody sędziowskiej w zakresie któregoś z poniżej wymienionych kryteriów. Sąd na podstawie art. 233 §1 k.p.c. przykładowo z dwóch przeciwstawnych źródeł wiedzy o zdarzeniach faktycznych ma prawo oprzeć swoje stanowisko, wybierając to, które uzna za bardziej wiarygodne. Jeżeli w danej sprawie istnieją dwie grupy przeciwstawnych dowodów, wiadomo, że ustalenia faktyczne z konieczności muszą pozostawać w sprzeczności z jedną z nich. Wówczas sąd orzekający według swobodnej oceny dowodów ma prawo eliminacji określonych dowodów, przyjmując, że według jego oceny pozbawione są one wiarygodności. W takiej sytuacji nie narusza art. 233 §1 k.p.c. (por.

K. Piasecki (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Tom I. Komentarz. Art. 1–366, Wyd. 7. Warszawa 2016). Stanowisko to jest powszechnie akceptowane także w orzecznictwie Sądu Najwyższego, który w jednym z orzeczeń stwierdził, że jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadził wnioski logicznie poprawne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego, to taka ocena dowodów nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów przewidzianej w art. 233 §1 k.p.c., choćby dowiedzione zostało, że z tego samego materiału dałoby się wysnuć równie logiczne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego wnioski odmienne. Tylko w przypadku wykazania, że brak jest powiązania, w świetle kryteriów wyżej wzmiankowanych, przyjętych wniosków z zebranym materiałem dowodowym, możliwe jest skuteczne podważenie oceny dowodów dokonanej przez sąd; nie jest tu wystarczająca sama polemika naprowadzająca wnioski odmienne, lecz wymagane jest wskazanie, w czym wyraża się brak logiki lub uchybienie regułom doświadczenia życiowego w przyjęciu wniosków kwestionowanych (wyrok Sądu Najwyższego z 29 września 2005 r., II PK 34/05).

W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji dokonał wnikliwej analizy dowodów, zaś apelacji nie udało się wykazać nielogicznego czy sprzecznego z zasadami doświadczenia życiowego wnioskowania przy ich ocenie. Zauważyć także wypada, co wynika wprost z uzasadnienia apelacji, że skarżąca nie kwestionowała ustalonych faktów, lecz wyciągnięte z nich wnioski, które podlegały ocenie poprzez pryzmat przepisów prawa materialnego.

Nie ulega wątpliwości, że celem świadczenia powoda w postaci spłacania przez niego rat kredytu zaciągniętego przez strony było pozostawanie partnerów w związku. W chwili gdy ustało wspólne pożycie stron cel świadczenia odpadł. Należy zauważyć, że wówczas powód wyprowadził się z nieruchomości stanowiącej własność pozwanej, na której wykończenie i wyposażenie zostały przeznaczone środki pochodzące z kredytu. Gdyby powód nie liczył na to, że będzie trwał w nieformalnym związku z pozwaną, to nie zaciągnąłby kredytu wraz z pozwaną i nie dokonywałby jego spłaty.

Rozważania Sądu Okręgowego w przedmiocie ustalenia, że pozwana bezpodstawnie wzbogaciła się kosztem powoda również zasługują na aprobatę. Umowa kredytu rzeczywiście została zawarta pomiędzy bankiem a pozwaną i powodem. Należy jednak wziąć pod uwagę cel, na jaki miały zostać przeznaczone środki finansowe uzyskane w ramach tego kredytu, a zostały one wydatkowane na wykończenie i wyposażenie nieruchomości stanowiącej własność wyłącznie pozwanej. W realiach niniejszej sprawy powód czynił nakłady pieniężne na dom należący do pozwanej, z którego aktualnie nie korzysta. Taki stan doprowadził do wzbogacenia się pozwanej kosztem zwiększenia się pasywów powoda.

Zdaniem Sądu Apelacyjnego Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił datę wymagalności roszczenia, a w konsekwencji datę zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia. Skoro pozwana w dniu 5 grudnia 2022 r. odebrała wezwanie do zapłaty z dnia 25 listopada 2022 r. zakreślające jej termin 7 dni na spełnienie świadczenia od dnia doręczenia wezwania, to nie ma wątpliwości co do daty wymagalności roszczenia przypadającej na dzień 13 grudnia 2022 r. Nie sposób także zgodzić się z pozwaną, że powód w wezwaniu do zapłaty domaga się zupełnie innego świadczenia niż świadczenie przez niego spełnione w ramach spłaty rat kredytu, które świadczył w walucie euro. Skoro z dniem 13 grudnia 2022 r. roszczenie powoda stało się wymagalne – tym samym od tego dnia pozwana pozostaje w opóźnieniu z zapłatą – to powód mógł żądać spełnienia świadczenia w walucie polskiej zamiast w walucie obcej (euro), co wynika wprost z treści art. 358 §3 k.c. Odnotować także należy pogląd orzeczniczy, zgodnie z którym uchylenie zasady walutowości przewidzianej w dawnym art. 358 k.c. oznacza, iż wierzyciel może obecnie żądać wykonania zobowiązania pieniężnego z każdego tytułu w dowolnej walucie, natomiast dłużnik może wykazać, że żądanie przez wierzyciela zapłaty w walucie obcej jest sprzeczne z treścią zobowiązania, jego celem społeczno-gospodarczym, zasadami współżycia społecznego lub ustalonymi zwyczajami (zob. wyrok SN z 23.03.2017 r., V CSK 449/16, OSNC-ZD 2017, nr 4, poz. 67).

Nie ma racji skarżąca twierdząc, że powód nie zdołał wykazać, w jakim stopniu wzbogaciła się pozwana, gdyż kwota ta – zdaniem skarżącej - nie jest tożsama z kwotą uiszczoną przez powoda w ramach spłat rat kredytu. Ponownie trzeba zwrócić uwagę na przeznaczenie zaciągniętego przez strony kredytu, czyli wykończenie nieruchomości należącej do pozwanej. Zauważyć należy, że gdyby strony nie pozostawały ze sobą w związku, to pozwana mogłaby sama zaciągnąć kredyt, a w konsekwencji spłacać go w takiej samej wysokości, w jakiej był spłacany przez powoda. Sąd Apelacyjny podziela zatem stanowisko Sądu pierwszej instancji co do wysokości kwoty bezpodstawnego wzbogacenia się przez pozwaną, w skład której wchodzi kwota uiszczona przez powoda w ramach spłat rat kredytu w pełnej wysokości. Nie budzi wątpliwości również rozliczenie stron w zakresie kwoty 6 000 zł przekazanej pozwanej przez powoda przelewem w dniu 18 i 19 marca 2019 r. zatytułowanym „kuchnia”. Skoro wyżej wymienione kwoty przeznaczone zostały na wyposażenie domu należącego wyłącznie do pozwanej to zasadnym było uznanie, że właśnie o takie wartości pozwana wzbogaciła się nienależnie. Powyższe kwoty zostały przez stronę powodową wykazane zaoferowanymi dokumentami, jak i również poparte zeznaniami świadków. Dodatkowo zauważyć wypada, że nawet gdyby przyjąć, że wzbogacenie pozwanej miałoby polegać na wzroście wartości nieruchomości związanym z wykończeniem jej od stanu surowego, to w świetle zasad doświadczenia życiowego nie sposób przyjąć, jakoby wysokość środków przeznaczonych na wykończenie nieruchomości mogłaby być wyższa niż wzrost wartości tak zmodernizowanej nieruchomości.

Z tych samych względów nie mógł się ostać zarzut naruszenia art. 316 §1 k.p.c.

W przypadku rozliczeń między konkubentami, zasądzeniu z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia podlega kwota odpowiadająca aktualnemu stanowi wzbogacenia w dacie wyrokowania, przez stosowanie w drodze analogii art. 363 §2 k.c., co najlepiej odpowiada istocie tej instytucji. Taka metoda rozliczeń znajduje jednak zastosowanie jedynie w odniesieniu do świadczeń, które nie są świadczeniami pieniężnymi Spłata przez powoda części kredytu obciążającego także pozwaną jako współdłużniczkę solidarną miała charakter pieniężny. Nie stanowiła nakładu na nieruchomość stanowiącą własność pozwanej, lecz była wydatkiem pomniejszającym jej zobowiązania z tytułu kredytu. W przypadku takich świadczeń obowiązek zwrotu obejmuje zasadniczo kwotę nominalną (zob. wyrok SN z 18.01.2017 r.,

V CSK 198/16).

Skazany na niepowodzenie jest zarzut wysuwany przez pozwaną dotyczący błędnego zastosowania art. 410 §2 k.c. Zgodzić należy się z Sądem Okręgowym, że cel świadczenia nie został osiągnięty albowiem ustała relacja partnerska stron, do czego Sąd Apelacyjny w sposób szczegółowy odniósł się powyżej. Kredyt zaciągnięty przez strony owszem miał zostać przeznaczony na remont nieruchomości pozwanej, jednakże powód liczył na to, że będzie tam zamieszkiwał, co obecnie nie ma miejsca. Nie można przyjąć, że cel świadczenia został osiągnięty częściowo z uwagi na zamieszkiwanie powoda w przedmiotowej nieruchomości przez 4 lata bowiem między stronami istniało porozumienie co do tego, że dom będzie służył zaspokojeniu ich (jako partnerom tworzącym związek) wspólnych potrzeb mieszkaniowych. Roszczenie powoda odnosi się zatem do świadczenia, którego cel mógłby zostać osiągnięty jedynie w wypadku dalszego trwania związku stron.

W rozpoznawanej sprawie nie znajdą zastosowania przepisy art. 411 §1 i 2 k.c. W chwili spłacania kredytu przez powoda był on do tego obowiązany, gdyż między stronami istniało porozumienie co do dalszego wspólnego pożycia, a nadto umowa kredytu została zawarta przez oboje partnerów. Jednakże w momencie ustania związku stron, a tym samym wyprowadzce powoda z domu pozwanej cel świadczenia odpadł, a samo świadczenie stało się nienależne. Również powołanie się na zasady współżycia społecznego nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Uznanie, że roszczenie powoda jest nieuzasadnione byłoby rażącym naruszeniem tychże zasad. Podkreślenia wymaga, że strony nie umówiły się jak będzie wyglądać rozliczenie w razie ustania konkubinatu. Wobec takiego stanu rzeczy słusznym było przyjęcie, że powód świadczył nienależnie, gdyż obecnie nie mieszka w domu, na którego remont łożył, a który jest wyłączną własnością pozwanej.

Nie do przyjęcia pozostaje twierdzenie skarżącej, że korzyści uzyskane przez pozwaną kosztem powoda zostały zużyte, a pozwana nie liczyła się ze zwrotem świadczenia. Zgodnie z poglądem prezentowanym w orzecznictwie powinność liczenia się z obowiązkiem zwrotu świadczenia oznacza zarówno sytuację, w której zobowiązany do zwrotu wiedział, że korzyść mu się nie należy, jak również sytuację, gdy co prawda był subiektywnie przekonany, że korzyść mu się należy, lecz na podstawie okoliczności sprawy obiektywnie powinien się liczyć z możliwością obowiązku zwrotu. Dla oceny powinności liczenia się z obowiązkiem zwrotu decydujące znaczenie mają kryteria obiektywne; punktem odniesienia jest standard przeciętnego uczestnika obrotu o takich samych cechach jak wzbogacony, który znajdował się w takiej samej sytuacji jak wzbogacony (wyrok SA w Warszawie z 8.06.2018 r., VI ACa 2062/16, LEX nr 2581118). Pozwana powinna była liczyć się z możliwością ustania związku. Trzeba mieć na uwadze, że konkubinat to nieformalny związek mężczyzny i kobiety podobny do małżeństwa, jednakże z uwagi na brak sformalizowania takiej relacji nie obowiązują zasady rozliczania jak pomiędzy małżonkami. Patrząc zatem w sposób obiektywny, pozwana powinna mieć świadomość, że w razie zakończenia wspólnego pożycia z powodem prawdopodobnie będzie musiała mu zwrócić nakłady, jakie poczynił na jej nieruchomość. Nie ma zatem znaczenia, że pozwana liczyła na trwałość związku stron.

Nie sposób także uznać, że do świadczeń dokonywanych przez powoda powinny zostać zastosowane przepisy o użyczeniu. W rozpoznawanej sprawie umożliwienie powodowi wspólnego zamieszkania z pozwaną nie pozostawało w bezpośrednim związku z wydatkami na kredyt hipoteczny i nie mogło stanowić elementu umowy użyczenia, szczególnie, że miało charakter następczy. Zgodzić należy się przy tym z poglądem Sądu Najwyższego zaprezentowanym w wyżej powołanym wyroku w sprawie V CSK 198/16, zgodnie z którym konkubent będący dysponentem mieszkania, nie będzie mógł w typowych przypadkach skutecznie dochodzić od swojego byłego partnera zwrotu korzyści majątkowej odniesionej z tytułu używania mieszkania w czasie trwania konkubinatu, przez ten czas był, bowiem osiągnięty cel tego świadczenia, a mieszkanie zaspakajało potrzeby obojga konkubentów. Udostępnianie mieszkania partnerowi z faktycznego związku jest świadczeniem służącym zaspokajaniu zwykłych potrzeb wspólnoty konkubenckiej. W konsekwencji tego rodzaju żądanie mogłoby dotyczyć jedynie wynagrodzenia za bezumowne korzystanie po ustaniu konkubinatu.

Jakkolwiek nie stało się to przedmiotem zarzutu apelacji, wskazać należy, że do rozliczenia stron po ustaniu konkubinatu w zakresie spłaconych przez powoda rat kredytów nie może znaleźć zastosowania art. 376 §1 k.c. z uwagi na stosunek powstały na skutek zakończenia związku stron i konieczność wyrównania majątków stron w celu zniwelowania przesunięć majątkowych dokonanych ostatecznie bez podstawy prawnej. Funkcją roszczenia regresowego jest przywrócenie równowagi majątkowej pomiędzy uprawnionym

a zobowiązanym, a jego zastosowanie w okolicznościach badanej sprawy nie doprowadziłoby do przywrócenia równowagi majątkowej byłych konkubentów (zob. wyrok SA w Szczecinie

z 25.03.2021 r., I ACa 614/20, LEX nr 3479974).

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. orzekł jak w sentencji.

Za podstawę rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego, które po stronie powodowej ograniczyły się do wynagrodzenia radcy prawnego przyjęto art. 98 §1 k.p.c. w zw. z art. 391 §1 k.p.c. w zw. z §2 pkt 6 w zw. z §10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).

Hasła tematyczne: Bezpodstawne wzbogacenie

189 dni od wyroku do publikacji

  1. Wyrok 30 marca 2026 r.
  2. Po 52 dniach trafia do portalu połowa orzeczeń
  3. Portal: 5 października 2026 r. W serwisie od 13 października 2026 r.

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.