Kierowca po wypadku domagał się renty. Sąd uznał, że może pracować w innym zawodzie

wyroku z dnia 10 grudnia 2025 r.

Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy:

- zasądził od strony pozwanej(...) spółka europejska Łotwa na rzecz powoda D. L., tytułem zadośćuczynienia, kwotę 71.728,10 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 27 sierpnia 2020 r. do dnia zapłaty;

- zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda, tytułem odszkodowania, kwotę 181.550,49 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi: od kwoty 27.995,49 zł od dnia 27 sierpnia 2020 r. do dnia zapłaty, od kwoty 53.392,33 zł od dnia 17 czerwca 2021 r. do dnia zapłaty oraz od kwoty 100.162,67 zł od dnia 20 grudnia 2022 r. do dnia zapłaty;

- ustalił odpowiedzialność strony pozwanej za mogące ujawnić się

w przyszłości skutki wypadku, jakiemu uległ powód w dniu 23 marca 2020 r.;

- w pozostałym zakresie powództwo oddalił;

- zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 3.033,52 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;

- nakazał pobrać od strony pozwanej (...) spółka europejska Łotwa na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Tarnowie kwotę 13.207,72 zł tytułem zwrotu części brakującej opłaty od pozwu od uiszczenia której powód był zwolniony oraz tytułem części wydatków.

Sąd I Instancji ustalił, że w dniu 23 marca 2020 r. powód D. L., kierując pojazdem marki S. (...) był uczestnikiem wypadku drogowego spowodowanego przez innego uczestnika ruchu tj. kierującego pojazdem osobowym m-ki I.. W dacie wypadku pojazd prowadzony przez sprawcę zdarzenia był objęty ochroną ubezpieczeniową przez (...) spółka europejska Łotwa, której też została zgłoszona szkoda w związku ze w/w zdarzeniem. Ubezpieczyciel przyjął na siebie odpowiedzialność i przeprowadził postępowanie likwidacyjne w sprawie.

W wyniku zderzenia pojazdów powód doznał obrażeń ciała w postaci otwartego złamania rzepki prawej oraz rany skóry czoła, które to obrażenia spowodowały naruszenie prawidłowej czynności narządów ciała na czas przekraczający siedem dni.

Następnie Sąd poczynił szczegółowe ustalenia co do przebiegu leczenia i rehabilitacji powoda. Wskazał, że wymagał on leczenia operacyjnego, a następnie długotrwałej rehabilitacji, która prowadzona jest do chwili obecnej. Powód nie jest zdolny do wykonywania zawodu kierowcy w transporcie międzynarodowym ze względu na ograniczenie ruchomości kolana prawego.

Rokowania na przyszłość są niepewne, jednak biorąc pod uwagę stopniową poprawę ruchomości kolana po zabiegach rehabilitacyjnych istnieje w przyszłości możliwość uzyskania sprawności wystarczającej do powrotu do poprzednio wykonywanej pracy. Nie można dokładnie określić terminu odzyskania wymaganej sprawności, ale może to być okres od około pół roku do nawet 1 roku.

W chwili wypadku powód wykonywał zawód kierowcy zawodowego w transporcie międzynarodowym i zatrudniony był w firmie (...), ul. (...),(...). Powód za świadczoną pracę otrzymywał wynagrodzenie zasadnicze oraz diety i ryczałt za noclegi.

Sąd poczynił ustalenia co do przyznania D. L. decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 września 2020 r. prawa do świadczenia rehabilitacyjnego w okresie do 20 marca 2021 r.. Następnie decyzją z dnia 15 lutego 2021 r. przyznano powodowi prawo do ww. świadczenia do dnia 18 czerwca 2021 r.

Po ukończeniu świadczenia rehabilitacyjnego z dniem 16 września 2021 r. powód złożył wniosek do ZUS o przyznanie renty. Ostatecznie przyznano D. L. rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy na okres od 17 września 2021 r. do 30 września 2022 r.

Następnie Sąd szczegółowo wskazał kwoty, jakie przed wypadkiem – wykonując pracę – powód otrzymywał z tytułu wynagrodzenia oraz diet. Dalej, uwzględniając przyznane mu po wypadku świadczenia, wyliczył kwoty utracone przez niego dochody z tytułu diet i ryczałtów.

Sąd ustalił wreszcie należności, jakie wypłaciła powodowi strona pozwana w toku postępowania likwidacyjnego.

W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy uznał, ze powództwo D. L. zasługiwało w całości na uwzględnienie w przedmiocie zadośćuczynienia i w przeważającej części w przedmiocie zgłoszonych przez powoda roszczeń odszkodowawczych. Znajduje ono bowiem uzasadnienie w treści art. 822 k.c., 445 § 1 k.c. i art. 444 § 1 i 2 k.c. Sąd podkreślił przy tym, że zasada odpowiedzialności strony pozwanej wobec powoda nie była sporna.

I tak, odwołując się do treści art. 445 § 1 k.c. Sąd wyjaśnił przyczyny, dla których uznał, że odpowiednią sumą z tytułu zadośćuczynienia należnego powodowi jest kwota w łącznej wysokości 80.000 zł. Przy uwzględnieniu zatem, że strona pozwana wypłaciła już powodowi z tego tytułu kwotę 8.271,90 zł, zasadne było zasądzenie dalszej kwoty zadośćuczynienia w wysokości 71.728,10 zł. O odsetkach od tej kwoty zadośćuczynienia Sąd orzekł na podstawie art. 481 §1 k.c. tj. od dnia po upływie miesiąca od dnia zgłoszenia szkody.

Za zasadne Sąd uznał roszczenie odszkodowawcze powoda w zakresie zwrotu utraconego zarobku (art. 441 § 1 k.c.). W tej części Sąd poczynił szczegółowe wyliczenia co do zasądzonej z tego tytułu kwoty.

Za bezzasadne natomiast Sąd uznał roszczenie rentowe w zakresie opieki osób trzecich. Z opinii biegłego wynika bowiem, że powód wymagał takiej opieki przez okres 6 tygodni w wymiarze 2 godzin dziennie. Tym samym odszkodowanie należne powodowi od strony pozwanej z tego tytułu powinno wynieść 840 zł, a strona pozwana uiściła już powodowi kwotę 1.170 zł.

Za uzasadnione natomiast Sąd uznał roszczenie powoda o ustalenie odpowiedzialności pozwanego na przyszłość za skutki wypadku, jako znajdujące oparcie w treści art. 189 k.p.c.

Wreszcie za bezzasadne Sąd uznał roszczenie powoda o zasądzenie bieżącej renty w wysokości 5.991,10 zł miesięcznie, płatnej począwszy od dnia 1 października 2022 r. Wskazał, że zgodnie z art. 444 § 2 k.c. roszczenie o rentę przysługuje poszkodowanemu w razie całkowitej lub częściowej utraty przez niego zdolności do pracy zarobkowej, zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia się jego widoków na przyszłość. Warunkiem powstania prawa do renty jest trwały (co nie znaczy, że nieodwracalny) charakter uszkodzenia ciała lub rozstroju ciała.

Dokonując przedmiotowej oceny Sąd odwołał się do treści zgromadzonego materiału, w tym przede wszystkim wnioskom wynikającym z opinii biegłych. Wskazał, że z opinii biegłego sądowego specjalisty chirurgii urazowej i ortopedii lek. med. M. B. wynika, iż powód rokuje odzyskanie zdolności do pracy, jest częściowo niezdolny do pracy pod względem ortopedycznym tj. utracił w znacznym stopniu zdolność do pracy zgodnie z poziomem posiadanych kwalifikacji jednak nie jest to całkowita niezdolność do pracy tj. nie utracił całkowitej zdolności do wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej z powodu obecnych naruszeń sprawności organizmu. U powoda przeciwskazana jest ciężka praca fizyczna wymagająca pełnego zgięcia kolana oraz praca wymagająca niezawodnego aparatu wyprostnego kolana. Z kolei biegły sądowy z zakresu ortopedii i traumatologii lek. med. J. M. wskazał, że biorąc pod uwagę stopniową poprawę ruchomości kolana po zabiegach rehabilitacyjnych istnieje w przyszłości możliwość uzyskania sprawności wystarczającej do powrotu przez powoda do poprzednio wykonywanej pracy.

Na tej podstawie Sąd wnioskował, że jakkolwiek powód nie jest obecnie zdolny do wykonywania poprzednio pełnionych obowiązków a więc zawodu kierowcy w transporcie międzynarodowym, jednak nie utracił zdolności do wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej z powodu obrażeń jakich doznał w wyniku wypadku z dnia 23 marca 2020 roku. Powód może zatem podjąć zatrudnienie o innych charakterze niż prowadzenie pojazdu w transporcie międzynarodowym i nie został całkowicie wykluczony z rynku pracy. Może zatem podjąć zatrudnienie w innym sektorze mając na uwadze jego obecne ograniczenia zdrowotne. Tym bardziej, że jak wynika z opinii biegłych powód rokuje odzyskanie zdolności do pracy, a nawet istnieje u powoda możliwość powrotu do poprzednio wykonywanej pracy.

Sąd podkreślił przy tym, że z przedłożonych przez powoda dowodów wynika, że ustalono u niego częściową niezdolność do pracy do dnia 30 września 2022 r. a powód nie przedłożył żadnych dowodów świadczących o tym, aby jego niezdolność do pracy trwała nadal albo aby została ona stwierdzona orzeczeniem lekarskim.

Sąd wskazał, że D. L. jest osobą młodą (...) lat), a więc ma możliwość znalezienia zatrudnienie na innym stanowisku, przy uwzględnieniu ograniczenia ruchomości prawego kolana.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 100 k.p.c., a o kosztach sądowych – na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

Od powyższego orzeczenia apelację wniósł powód, zaskarżając wyrok w części oddalającej powództwo o zasądzenie bieżącej renty w wysokości 5.123,12 zł miesięcznie płatnej od dnia 1 października 2022 r.

Apelujący zarzucił naruszenie:

- art. 444 § 2 k.c. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. poprzez oddalenie żądania zasądzenia renty w sytuacji, gdy powód pozostaje częściowo niezdolny do pracy zarobkowej;

- art. 227 k.p.c. w zw. z art. 278 § 1 k.p.c. poprzez oddalenie wniosku o dopuszczenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego lekarza ortopedy;

- art. 100 k.p.c. i art. 102 k.p.c. poprzez stosunkowe rozdzielenie kosztów postępowania w sytuacji, gdy okoliczności sprawy przemawiały za zastosowaniem zasady słuszności.

Powód, na podstawie art. 380 k.p.c., zaskarżył postanowienie z dnia 29 grudnia 2022 r. oddalające wniosek o dopuszczenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego lekarza ortopedy oraz o przeprowadzenie tego dowodu w postępowaniu odwoławczym. Nadto wniósł o dopuszczenie dowodu z decyzji ZUS z 13 stycznia 2023 r. o wznowieniu wypłaty renty na okoliczność, że powód nadal jest częściowo niezdolny do pracy, wznowienia wypłacania renty od dnia 1 października 2022 r. oraz wysokości renty.

W konkluzji podniesionych zarzutów powód wniósł o zmianę wyroku w zaskarżonej części i zasądzenie od strony pozwanej na jego rzecz bieżącej renty w wysokości 5.123,12 zł miesięcznie płatnej od dnia 1 października 2022 r.

Strona pozwana wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego.

W toku postępowania apelacyjnego, pismem z dnia 15 stycznia 2024 r., powód wniósł o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu zakończenia postępowania z wniosku powoda o rentę, zawisłej przed Sądem Okręgowym w T. pod sygn. akt (...) Z wniosku i dołączonych do niego dokumentów wynika, że decyzją ZUS z dnia 25 października 2023 r. odmówiono powodowi przyznania renty za okres od dnia 1 lipca 2023 r. i od tej decyzji D. L. wniósł odwołanie.

Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2025 r. Sąd Apelacyjny wniosek o zawieszenie postępowania oddalił.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.

Apelacja powoda nie może odnieść skutku.

Ustalenia dokonane w pierwszej instancji są prawidłowe i Sąd Apelacyjny przyjmuje je za własne. Ustalenia te znajdują oparcie we wszystkich przeprowadzonych dowodach, a ich ocena mieści się w granicach wyznaczonych art. 233 § 1 k.p.c. Podkreślenia przy tym wymaga, że w istocie ustalone fakty nie są kwestionowane przez apelującego.

W sprawie poza sporem pozostają okoliczności dotyczące obrażeń, jakich doznał powód w wyniku wypadku komunikacyjnego oraz związanych z tym skutków. W szczególności bezsporne jest, że uszkodzenia rzepki prawej skutkowały u powoda ograniczeniem ruchomości kolana prawego i z tej przyczyny powód nie może wykonywać pracy dotychczas przez niego świadczonej - w charakterze kierowcy w transporcie międzynarodowym. Jednocześnie treść zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w oczywisty sposób wskazuje, iż z tej przyczyny powód jest niezdolny do pracy jedynie częściowo. Trafnie Sąd I instancji wyeksponował, że z opinii biegłych wynika, iż jakkolwiek powód nie jest zdolny do wykonywania w/w pracy, to jednak nie jest to całkowita niezdolność do pracy tj. nie utracił całkowitej zdolności do wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej z powodu obecnych naruszeń sprawności organizmu. U powoda przeciwskazana jest dodatkowo ciężka praca fizyczna wymagająca pełnego zgięcia kolana oraz praca wymagająca niezawodnego aparatu wyprostnego kolana.

Dodatkowo ustalenia Sądu I instancji należy uzupełnić poprzez stwierdzenie, że:

1. Lekarz orzecznik ZUS orzeczeniem z dnia 19 grudnia 2022 r. stwierdził, że powód jest częściowo niezdolny do pracy, do dnia 30 czerwca 2023 r. Na tej podstawie ZUS wydał decyzję o wznowieniu wypłaty renty od dnia 1 października 2022 r zaznaczając, że renta przysługuje od dnia 30 czerwca 2023 r. (k. 344).

2. W dniu 25 października 2023 r. ZUS wydał decyzję odmowną prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Decyzja ta była poprzedzona orzeczeniem Komisji lekarskiej ZUS z dnia 23 października 2023 r. uznającą, że D. L. nie jest osobą niezdolną do pracy (k. 366); od tej decyzji powód złożył odwołanie do Sądu Okręgowego w Tarnowie – do dnia wyrokowania powód nie wskazał, by odwołanie to zostało rozpoznane.

3. W dniu 24 marca 2023 r. w stosunku do powoda wydano orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, którym zaliczono go do stopnia niepełnosprawności – lekkiego, na czas do dnia 31 marca 2025 r. W orzeczeniu wskazano, iż D. L. jest osobą zdolną do pracy w warunkach otwartego rynku pracy.

Nadto wskazać należy, że zeznając powód podał, że posiada zawód sprzedawcy – ma wyksztalcenie zawodowe. Pracował jako kierowca zawodowy. Zeznał, że nie podejmuje innego zatrudnienia, bo stara się o rentę. Wskazał, że ma problem z długotrwałym prowadzeniem samochodu ciężarowego; po kilku godzinach odczuwa ból.

Taki zakres ustaleń faktycznych powoduje, że bezzasadne okazały się wnioski powoda, tak o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania odwołania D. L. od decyzji odmawiającej mu renty, jak i o przeprowadzenie dowodu z uzupełniającej opinii lekarza ortopedy.

W sprawie nie budzi jakichkolwiek wątpliwości, że stwierdzana u powoda częściowa niezdolność do pracy związana jest wyłącznie z ograniczeniem ruchomości kolana prawego. Tym samym ogranicza wykonywanie pracy, w której to ograniczenie ma znaczenie, w tym kierowcy zawodowego w transporcie międzynarodowym i w zakresie ciężkiej pracy fizycznej wymagającej pełnego zgięcia kolana. Sam powód nie twierdzi przecież, że jest całkowicie niezdolny do pracy bądź też ograniczenia w wykonywaniu pracy wynikają z innego typu ograniczeń. W rezultacie uzupełniająca opinia biegłego ortopedy nie jest wymagana – nie wniosłaby do sprawy jakichkolwiek okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia.

Z kolei ocena, że powód może podjąć innego rodzaju zatrudnienie czyni zbędnym oczekiwanie na rozstrzygnięcie w przedmiocie renty związanej z w/w ograniczeniami.

Dokonując wykładni art. 444 § 2 k.c. wskazać należy, że ocena, czy poszkodowany ma obowiązek wykorzystać pozostałą zdolność do pracy zarobkowej winna być

ad casum. Jeśli zatem byłyby podstawy do przyjęcia, że poszkodowany ma realną możliwość kontynuowania pracy na dotychczasowym rynku pracy bądź podjęcia innego zatrudnienia w ramach posiadanych kwalifikacji, umiejętności, wykształcenia, to niewykorzystanie pozostałej zdolności do pracy może być uznane za przyczynienie się do zwiększenia rozmiarów szkody (

art. 362 k.c.). Podkreśla się, że poszkodowany jest obowiązany do wykorzystania zachowanej zdolności do pracy. Art. 444 § 2 k.c. należy rozumieć w ten sposób, że przy ustalaniu wysokości renty sąd powinien brać pod uwagę realną, praktyczną możliwość podjęcia przez poszkodowanego pracy w granicach zachowanej zdolności do pracy.

Zważyć zatem należy, że powód jest osobą młodą (w chwili wyrokowania przez Sąd I instancji liczącą (...) lat), a więc wchodzącą na rynek pracy i mogącą podjąć zatrudnienie w innym charakterze niż kierowca zawodowy na trasach międzynarodowych. Sam powód podając przy przesłuchaniu dane wskazał, iż posiada wyksztalcenie zawodowe, a swój zawód określił jako sprzedawca. Tym samym posiada kwalifikacje dla wykonywania zatrudnienia w innym charakterze. Z kolei z jego zeznań wynika, iż nadal może kierować samochodami. Nadto z zeznań wprost wynika, iż samochodem kieruje, skoro podał, iż występujące u niego ograniczenia powodują, że ma problem z długotrwałym prowadzeniem samochodu ciężarowego, bo po kilku godzinach odczuwa ból.

Tak ocena pozostaje w zgodzie z wydanym w stosunku do powoda orzeczeniem o niepełnosprawności, w którym wskazano, iż jest on osobą zdolną do pracy w warunkach otwartego rynku pracy.

Wreszcie odnotować należy, że D. L. w ogóle nie podjął jakichkolwiek prób podjęcia innego zatrudnienia – zeznając wskazał, iż przyczyną tego stanu rzeczy jest to, iż stara się o rentę. Biorąc pod uwagę wiek powoda, jego wykształcenie oraz charakter ograniczeń, istnieją podstawy do uznania, iż powód jest w stanie podjąć zatrudnienie i osiągać z tego dochody rekompensujące utracony zarobek na skutek niemożności kontynuacji pracy w dotychczasowym charakterze. Przy przyjęciu, że powód ma możliwość podjęcia zatrudnienia, zgromadzony materiał dowodowy – a w istocie jego brak - nie daje podstaw do uznania, iż możliwe do osiągnięcia przez niego dochody byłyby niższe od uzyskiwanych przez wypadkiem.

W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny podziela ocenę prawną Sądu I instancji.

Bezzasadny jest zarzut apelacyjny naruszenia art. 100 k.p.c. i art. 102 k.p.c. W sprawie nie zachodzą tego rodzaju szczególne okoliczności, które uzasadniałyby odwołanie się do zasady słuszności. Za odwołaniem się do treści art. 102 k.p.c. nie przemawia sam fakt, iż powód jest osobą poszkodowaną w wyniku wypadku komunikacyjnego. Nadto zakres oddalonego powództwa nie dotyczy tylko kwestii renty bieżącej, a w związku z tym powód ponosi konsekwencje przeszacowania własnego roszczenia.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 385 k.p.c., orzekł jak w sentencji.

Odmiennie niż przy rozliczeniu kosztów za postępowanie przed Sądem I instancji, Sąd apelacyjny uznał za zasadne odstąpienie od obciążenia powoda kosztami postępowania apelacyjnego. Problem przysługiwania D. L. renty bieżącej był wysoce sporny, a fakt, iż przyznawana mu była renta ZUS mógł uzasadniać jego przypuszczenie o istnieniu podstaw do skutecznego wniesienia przez niego apelacji. W związku z tym Sąd Apelacyjny orzekł, na podstawie art. 102 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., jak w pkt 2 sentencji.