Nieważny kredyt we frankach. Bank zapłaci tylko nadwyżkę 66 173,79 zł

Wyrokiem z 15 grudnia 2023 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze ustalił nieistnienie pomiędzy stronami stosunku prawnego kredytu wynikającego z umowy kredytu nr (...) o hipoteczny kredyt konsolidacyjny dla osób fizycznych (...) waloryzowany kursem CHF z 4 marca 2008 r. zawartej między (...) S.A. w U. a powodami pkt I); zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda G. N. kwotę 176 573,79 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 10.11.2022 r. do dnia zapłaty (pkt II); oddalił dalej idące powództwo (pkt III) oraz zasądził od strony pozwanej na rzecz powodów tytułem zwrotu kosztów procesu kwotę 11 834 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty (pkt IV).

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o ustalenia faktyczne, jak na kartach 263v-265v. uzasadnienia wyroku.

Apelację od powyższego wyroku wywiodła strona pozwana, która zaskarżyła wyrok w części, tj. co do punktów I, III i IV. Zaskarżonemu wyrokowi apelująca zarzuciła naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego, skonkretyzowane na str. 2-24 apelacji (k.277v-283v.). W oparciu o powyższe zarzuty apelująca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku w zaskarżonym zakresie poprzez oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powodów na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego za postępowanie apelacyjne. Ewentualnie, o uchylenie wyroku w zaskarżonym zakresie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

W zakresie postępowania dowodowego, w oparciu o art. 380 k.p.c., apelująca wniosła o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu bankowości, finansów i rachunkowości oraz z pisemnych zeznań świadka K. M. oraz dowodów z dokumentów na załączonej do odpowiedzi na pozew płyty CD.

W odpowiedzi na apelację (k. 347 i n.) powodowie wnieśli o jej oddalenie w całości, oddalenie wniosków dowodowych oraz zasądzenie od strony pozwanej zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

W toku postępowania apelacyjnego, w piśmie procesowym z 25 lutego 2025 r. (k. 368 i n.) strona pozwana podniosła zarzut wygaśnięcia zobowiązania, powołując się na oświadczenie o potrąceniu złożone przez powodów 18 stycznia 2025 r. (k. 420 i n.).

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja wywiedziona przez stronę pozwaną okazała się uzasadniona w części, bowiem na skutek jej rozpoznania Sąd Apelacyjny uznał, że zaskarżony wyrok należało zmienić w części odnoszącej się do zgłoszonego roszczenia o zapłatę i oddalić je w części, tj. ponad kwotę 66 173,79 zł wraz z odsetkami.

Na wstępie wskazać należy, że Sąd Apelacyjny przyjmuje za własne ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Okręgowy, ujęte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, jako że znajdowały one oparcie w zebranym w niniejszym postępowaniu materiale dowodowym i nie wymagały uzupełnienia w postępowaniu apelacyjnym, zatem ich powtarzanie nie było konieczne (art. 387 § 2

1 pkt 1 k.p.c.).

Sąd Odwoławczy w pełni podziela ocenę dowodów przeprowadzoną przez Sąd Okręgowy. Sąd I instancji trafnie uznał za wystarczającą podstawę ustaleń dowody z dokumentów zgromadzonych w sprawie oraz dowód z przesłuchania powodów, zaś dokonana przez ten Sąd ocena ich wiarygodności i mocy dowodowej nie wykracza poza granice swobodnej oceny dowodów zakreślone w art. 233 § 1 k.p.c. Podniesione w apelacji zarzuty naruszenia tego przepisu sprowadzają się w istocie do polemiki z ustaleniami faktycznymi Sądu I instancji oraz do przedstawienia własnej, odmiennej od sądowej, wersji przebiegu zdarzeń, bez wskazania konkretnych uchybień w sposobie oceny poszczególnych dowodów. Skarżący nie wykazał, aby Sąd Okręgowy uchybił regułom logiki, doświadczenia życiowego lub zasadom prawidłowego wnioskowania. Z tego względu zarzuty procesowe dotyczące oceny dowodów należało uznać za bezzasadne.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika takie rozumowanie Sądu Okręgowego, które ignorowałoby zasady logiki, doświadczenia życiowego, czy też prowadziłoby do wniosków niewynikających z powyższego materiału. Rozważania te były poparte trafną oceną dowodów, prowadzącą do ustalenia prawidłowej i niebudzącej wątpliwości podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Sąd I instancji prawidłowo dokonał oceny materiału dowodowego, w szczególności w zakresie uznania zeznań powodów za wiarygodne. Zeznania te korespondowały bowiem z dokumentami zgromadzonymi w rozpoznawanej sprawie.

Sąd Apelacyjny podziela przy tym stanowisko Sądu Okręgowego, który ocenił jako wiarygodne zeznania powodów, pokrywające się z dowodami ze złożonych w sprawie dokumentów. Sąd potraktował je jako istotne przy ustalaniu, że (i) poszczególne zapisy umowy kredytowej nie były indywidualnie z powodami uzgadniane, (ii) powodowie nie otrzymali jasnej i klarownej informacji dotyczącej wysokości przyszłych rat kapitałowo-odsetkowych oraz (iii) nie zostali należycie poinformowani o ryzyku walutowym związanym z zawarciem umowy kredytu waloryzowanego walutą CHF, a więc z tego względu nie można uznać, aby doszło w tym zakresie do nieuzasadnionego dokonania ustaleń w przedmiocie faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o twierdzenia powodów.

Ponadto kwestionowane przez skarżącego pominięcie dowodów z pisemnych zeznań świadka K. M. było prawidłowe, skoro osoba te nie brała udziału w procedurze zawierania ani konsultowania spornej umowy kredytu, a jego zeznania mogły dotyczyć wyłącznie ogólnych zasad funkcjonowania banku, pozostając irrelewantne dla indywidualnej oceny okoliczności zawarcia umowy przez powodów. Zasady funkcjonowania kredytów waloryzowanych do waluty obcej oraz praktyka banków w zakresie ustalania kursów wymiany walut znane są Sądowi i pełnomocnikom stron. Nie ma jednak znaczenia konkretny sposób ustalania tychże kursów, jeżeli nie został opisany w umowie kredytu albo w inny sposób przedstawiony do wiadomości kredytobiorcy i przyjęty do rozliczeń za jego świadomie wyrażoną zgodą.

Niezasadny jest także zarzut zmarginalizowania dowodów z dokumentów. Dokumenty stanowiły podstawę ustaleń co do treści stosunku prawnego, mechanizmu indeksacji oraz braku transparentnych kryteriów ustalania kursów i nie mogła przesądzać o ocenie prawnej abuzywności klauzul, która należy wyłącznie do sądu.

Nie zasługiwał na uwzględnienie wiosek dowodowy strony pozwanej o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu bankowości, finansów i rachunkowości. Teza dowodowa tych wniosków zmierzała przede wszystkim do wykazania, że kursy CHF stosowane przez bank miały charakter rynkowy, że nie odbiegały od kursów występujących na rynku międzybankowym lub od średniego kursu NBP, a także do odtworzenia hipotetycznego salda zadłużenia przy przyjęciu różnych wariantów przeliczeń. Tak zakreślony przedmiot dowodu nie miał jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Ocena, czy określone postanowienie umowne ma charakter niedozwolony, dokonywana jest według stanu z chwili zawarcia umowy, nie zaś przez pryzmat późniejszego sposobu jej wykonywania, stopnia ekonomicznej opłacalności lub porównania rzeczywiście zastosowanego kursu z innymi możliwymi punktami odniesienia.

Właśnie dlatego orzecznictwo Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości akcentuje, że dla oceny abuzywności istotny jest sam sposób ukształtowania mechanizmu umownego i zakres pozostawionej przedsiębiorcy swobody, a nie to, czy w konkretnych datach przedsiębiorca korzystał z tej swobody w sposób prowadzący do ekonomicznie rażących odchyleń. Skoro zaś sporne postanowienia nie zawierały obiektywnych i weryfikowalnych kryteriów ustalania kursu przy uruchomieniu kredytu, to dowód z opinii biegłego nie mógł stanowić tego braku ani zastąpić oceny prawnej sądu.

W związku z powyższym Sąd I instancji prawidłowo nie uwzględnił wniosku strony pozwanej o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka, dokumentów na załączonej płycie CD oraz opinii biegłego sądowego, co czyni niezasadnym wnioski z art. 380 k.p.c.

Sąd Odwoławczy w całości podziela stanowisko Sądu I instancji, co do nieważności umowy zawartej pomiędzy stronami, z uwagi na abuzywność klauzuli dotyczących waloryzacji do franka szwajcarskiego. Podnoszone w tej kwestii zarzuty apelacji nie zasługiwały na uwzględnienie i nie mogły skutkować zmianą rozstrzygnięcia. Stanowisko, zgodnie z którym abuzywność klauzul waloryzacyjnych skutkuje nieważnością umowy jest już ugruntowane w orzecznictwie i przyjmowane w wielu orzeczeniach, natomiast apelująca podnosi te same zarzuty, które już wielokrotnie w licznych orzeczeniach były omawiane. Sąd Apelacyjny podziela w całości stanowisko Sądu Okręgowego w tym zakresie i nie widzi przy tym potrzeby ponownego przytaczania argumentacji wyrażonej przez Sąd I instancji (art. 387 § 2

1 pkt 2 k.p.c.).

W ocenie Sądu Apelacyjnego, powodowie posiadają interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności umowy kredytu hipotecznego, na podstawie art. 189 k.p.c. Powodowie dochodzili swojego roszczenia w toku realizacji przedmiotowej umowy,

w celu uchylenia niepewności co do tego, czy umowa ta jest dla nich wiążąca

i czy są zobowiązani do określonych świadczeń pieniężnych na rzecz strony pozwanej z umowy, tj. obowiązku dokonywania bieżących spłat kredytu, czy też wobec nieważności umowy, spełnione świadczenia są nienależne i strony zobowiązane są do zwrotu tego, co sobie nawzajem świadczyły. Spór taki można zatem przesądzić

w istocie jedynie w procesie wytoczonym na podstawie art. 189 k.p.c., a zatem zarzut naruszenia tego przepisu jawi się jako chybiony.

Nietrafne okazały się także zarzuty naruszenia prawa materialnego, które skarżący wiązał z odmienną oceną okoliczności faktycznych. Sąd Apelacyjny w całości podziela stanowisko Sądu Okręgowego co do nieważności spornej umowy kredytu nr (...) o hipoteczny kredyt konsolidacyjny dla osób fizycznych (...) waloryzowany kursem CHF z 4 marca 2008 r. zawartej pomiędzy powodami a poprzednikiem prawnym pozwanego banku, wobec abuzywnego charakteru postanowień waloryzacyjnych odsyłających do tabel kursowych Banku.

Nie ulega wątpliwości, że treść spornej umowy kredytu mieści się w konstrukcji ogólnej umowy kredytu bankowego i stanowi jej możliwy wariant (art. 353

1 k.c. w związku z art. 69 Prawa bankowego). Zawiera wszystkie elementy przedmiotowo istotne (essentialia negotii), o których mowa w art. 69 ust. 1 Prawa bankowego. Wprawdzie regulacje związane z udzielaniem kredytów denominowanych lub indeksowanych do waluty obcej zostały wprowadzone poprzez dodanie art. 69 ust 2 pkt 4 a i ust 3 ustawy Prawo bankowe 26 sierpnia 2011 r., jednak już uprzednio w judykaturze wyrażane było jednolite stanowisko aprobujące zaciąganie zobowiązań kredytowych w walucie obcej z zastrzeżeniem, że wypłata i spłata kredytu będzie dokonywana w walucie krajowej (tak wyrok SN z 30.10.2020 roku II CSK 805/18). Ocenie w niniejszej sprawie podlega jednak nie sama dopuszczalność konstrukcji kredytu waloryzowanego, lecz konkretne postanowienia umowy łączącej strony oraz sposób ich wprowadzenia do stosunku obligacyjnego.

Ustosunkowując się do zarzutów materialnoprawnych apelacji strony pozwanej, które zmierzały do zakwestionowania oceny Sądu Okręgowego, że umowa wiążąca strony zawierała klauzule, które należało uznać za abuzywne, to nie zasługiwały one na uwzględnienie i nie mogły skutkować zmianą rozstrzygnięcia.

Zasadnie Sąd Okręgowy uznał, że zakwestionowane postanowienia umowy spełniają wszystkie przesłanki uznania ich za niedozwolone w rozumieniu art. 385

1 k.c. Zostały one zawarte w umowie z konsumentami, nie były indywidualnie uzgodnione, kształtują prawa i obowiązki kredytobiorców w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają ich interesy. Z kolei przesłanki wyłączające kontrolę abuzywności nie zachodzą. Ciężar dowodu, że postanowienie zostało indywidualnie uzgodnione z konsumentem, spoczywa na przedsiębiorcy (art. 385

1 § 4 k.c.). Pozwany bank nie wykazał, aby treść klauzul odsyłających do tabel kursowych była przedmiotem jakichkolwiek realnych negocjacji z powodami. Przedłożona im umowa stanowiła standardowy wzorzec, który nie dopuszczał modyfikacji przez klientów.

Sąd Apelacyjny aprobuje utrwalone już stanowisko, zgodnie z którym klauzule kształtujące mechanizm przeliczeniowy w kredytach denominowanych lub indeksowanych do waluty obcej określają główne świadczenia stron, gdyż bezpośrednio wpływają na wysokość kwoty oddanej do dyspozycji kredytobiorcy oraz wysokość świadczeń zwrotnych (por. m.in. wyroki SN z 4.04.2019 r., III CSK 159/17, z 9.05.2019 r., I CSK 242/18, z 11.12.2019 r., V CSK 382/18, z 21.06.2021 r., I CSKP 55/21 oraz z 3.02.2022 r., II CSKP 459/22). Wymaga to, aby klauzule te były sformułowane w sposób jednoznaczny i poddawały się obiektywnej weryfikacji. Warunku tego sporna umowa nie spełnia. Zasady ustalania kursów kupna i sprzedaży CHF odsyłały do wewnętrznej tabeli banku, nie wskazując żadnych obiektywnych kryteriów jej tworzenia, zakresu możliwego spreadu ani relacji do kursów rynkowych. W efekcie Bank uzyskał uprawnienie do jednostronnego i arbitralnego określania wysokości świadczeń stron, co w sposób oczywisty narusza równowagę kontraktową i interesy konsumenta.

Za trafne należy również uznać stanowisko Sądu Okręgowego, że pozwany bank nie wykonał należycie ciążących na nim obowiązków informacyjnych w zakresie ryzyka kursowego. Wprowadzenie do wieloletniej umowy kredytowej mechanizmu, który może skutkować znaczącym wzrostem wysokości rat oraz kapitału pozostającego do spłaty, wymaga szczególnie starannego, jasnego i zrozumiałego przedstawienia konsumentowi istoty i możliwych konsekwencji ekonomicznych tego ryzyka. Co więcej, pracownicy banku zapewniali powodów o stabilności kursu franka szwajcarskiego i opłacalności dla nich zawarcia tego rodzaju umowy. Bank nie dopełnił obowiązku informacyjnego, powodowie nie zostali wprost poinformowani o możliwości wielokrotnego wzrostu salda zadłużenia mimo regularnych spłat.

Oceny abuzywności dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy (uchwała SN (7) z 20.06.2018 r., III CZP 29/17). Stwierdzenie, że określone postanowienia mają charakter nieuczciwy, skutkuje ich bezskutecznością wobec konsumenta ex tunc, zgodnie z art. 385

1 § 1 k.c. oraz art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13/EWG. Oznacza to, że klauzule te nie wiążą powodów, tak jakby nigdy nie zostały włączone do umowy, zaś dalszemu obowiązywaniu stosunku prawnego sprzeciwia się brak możliwości ustalenia w ich miejsce obiektywnego mechanizmu przeliczeniowego.

Sąd Apelacyjny podziela utrwalony już w orzecznictwie pogląd, że w razie wyeliminowania klauzul odsyłających do tabel kursowych, przy jednoczesnym pozostawieniu pozostałych postanowień, nie jest możliwe ustalenie wysokości świadczeń stron w sposób zgodny z naturą umowy kredytu waloryzowanego (art. 353

1 k.c.). Zastąpienie abuzywnych postanowień innymi, opartymi np. na średnim kursie NBP lub na art. 358 § 2 k.c., jest niedopuszczalne zarówno na gruncie prawa krajowego, jak i w świetle wykładni dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (por. wyrok SN z 27.11.2019 r., II CSK 483/18; wyrok SN z 27.07.2021 r., V CSKP 49/21 oraz wyroki TSUE m.in. w sprawach C-212/20 i C-19/20). Trybunał jednoznacznie wskazał, że sąd krajowy nie może modyfikować treści nieuczciwego warunku w celu „uratowania” umowy, gdyż niweczyłoby to odstraszający skutek dyrektywy 93/13 wobec przedsiębiorców.

W realiach niniejszej sprawy eliminacja mechanizmu waloryzacji powoduje, że nie da się utrzymać umowy w mocy. Kwota kredytu pozostaje nominalnie wyrażona w złotych, natomiast umowa została skonstruowana jako kredyt waloryzowany do CHF, oprocentowany według stawki LIBOR powiązanej z walutą obcą. Utrzymanie oprocentowania opartego na LIBOR przy jednoczesnym wyeliminowaniu ryzyka kursowego prowadziłoby do przekształcenia umowy w kredyt złotowy o preferencyjnym, nieuzasadnionym ekonomicznie oprocentowaniu, sprzecznym z naturą danego typu stosunku prawnego. Z tych względów zasadnie Sąd Okręgowy przyjął, że po usunięciu abuzywnych klauzul umowa jako całość jest nieważna.

Nieważność umowy kredytu skutkuje koniecznością rozliczenia świadczeń spełnionych przez strony w wykonaniu nieważnego stosunku prawnego. Skoro bowiem umowa nie wywołuje skutków prawnych od chwili jej zawarcia, to zarówno świadczenia kredytobiorczyni, jak i świadczenia banku zostały spełnione bez podstawy prawnej. Podstawą prawną takich rozliczeń są przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu, a w szczególności te dotyczące nienależnego świadczenia ( art. 410 § 1 w związku z art. 405 k.c.).

Sąd Apelacyjny w składzie rozpoznającym sprawę uznaje, że roszczenie powodów winno być ocenione przez pryzmat zubożenia powodów/wzbogacenia strony pozwanej. O ile faktycznie należy uznać, iż zgodnie z aktualnym orzecznictwem Sądu Najwyższego, dominującym orzecznictwem sądów powszechnych, następstwem wyeliminowania z umowy klauzul przeliczeniowych jest nieważność ex tunc całej czynności prawnej, a nie w części dotyczącej tych klauzul, o tyle nie oznacza to automatycznie, że powodom należy się świadczenie w łącznej wysokości spełnionych na rzecz banku wpłat.

Wskazać bowiem należy, że z regulacji art. 410 k.c. wynika nakaz zwrotu przedmiotu świadczenia o tyle, o ile wzbogaca ono accipiensa (i zubaża solvensa), przy czym zwrotowi na podstawie art. 410 k.c. podlega świadczenie w takim tylko zakresie, w jakim wzbogaca ono accipiensa (i zubaża solvensa). Z takim rozumieniem wzbogacenia współgra uzasadnienie wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 31 marca 2022 r., C-472/20, gdzie wskazano, że interesy konsumenta mogłyby być w ten sposób chronione w szczególności poprzez zwrot na jego rzecz kwot nienależnie uzyskanych przez kredytodawcę na podstawie warunku uznanego za nieuczciwy, przy czym taki zwrot następuje z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia (motyw 58). Chodzi zatem o to, by konsument znalazł się ostatecznie w sytuacji, w jakiej znajdowałby się, gdyby warunek uznany za nieuczciwy nigdy nie istniał (motyw 57). Trzeba na marginesie wykładni prawa krajowego zauważyć, że zgodnie ze stanowiskiem Trybunału, rolą Sądu jest poszukiwanie takich rozwiązań, aby ochrona konsumenta była rzeczywista. Orzecznictwo TSUE chroni kredytobiorców przed natychmiastową wymagalnością całego zobowiązania na rzecz banku, tym samym – jak należy wnioskować– nie tworzy ram do uzyskiwania zwrotu wpłaconych rat bez jednoczesnego rozliczenia świadczenia na rzecz banku.

O świadczeniu nienależnym może być mowa jedynie w sytuacji, gdy spełniane jest bez ważnej i skutecznej podstawy prawnej. Nie ulega wątpliwości, że kredytobiorcy spełniali świadczenia polegające na zwrocie pozwanemu Bankowi środków, które wcześniej od niego otrzymali. Jeśli nawet powodowie nie wiedzieli, na czym polega konkretny mechanizm przeliczania kredytu (dotyczący przeliczenia kapitału, a potem spłaty rat tego kapitału), a z powodu niedookreślonych przez bank warunków tego przeliczenia nie mieli wiedzy, według jakich wskaźników dokonywane jest owo przeliczenie, to nie ulega wątpliwości, że musieli zdawać sobie sprawę z tego, że wypłacona kwota kredytu będzie podlegać zwrotowi. Bank bowiem przekazał im określoną sumę pieniędzy, z których skorzystali na określone, znane obu stronom cele, wobec czego oczywistym było to, że co najmniej kwota udzielonego kapitału podlegać będzie zwrotowi na rzecz banku.

Z art. 405 k.c. wynika kluczowa zasada, zgodnie z którą konstrukcja wzbogacenia i zubożenia muszą pozostawać ze sobą w związku w tym sensie,

że wzbogacenie jest wynikiem zubożenia, a zatem by miały one wspólne źródło.

Sąd Apelacyjny podziela stanowisko, że przesłanka zubożenia i związku między zubożeniem, a wzbogaceniem jest istotna dlatego, że wyjaśnia, z jakiego powodu określona osoba może żądać od wzbogaconego zwrotu uzyskanej korzyści.

Badaniu podlega zatem końcowy rezultat ekonomiczny nieważnego stosunku prawnego, przy czym zasądzeniu może podlegać jedynie ta część świadczeń, która – po uwzględnieniu świadczenia strony przeciwnej – pozostaje faktycznym i ostatecznym przysporzeniem bez podstawy prawnej.

W realiach niniejszej sprawy nie było sporne, że pozwany bank oddał do dyspozycji powodów kapitał kredytu w wysokości 110 400 zł, z kolei powodowie, wykonując nieważną umowę, w okresie od 17 marca 2008 r. do 15 czerwca 2022 r., uiścili na rzecz banku świadczenia pieniężne z tytułu rat kapitałowo-odsetkowych w łącznej wysokości 172 356,52 zł. Oznacza to, że powodowie faktycznie przekazali bankowi kwotę przewyższającą wartość uzyskanego świadczenia o 66 173,79 zł. Kwota ta stanowiła rzeczywisty, ostateczny rezultat rozliczenia nieważnego stosunku prawnego i jako taka podlegała zwrotowi na podstawie art. 405 k.c. w zw. z art. 410 § 1 k.c.

W konsekwencji prawidłowe rozliczenie, przy uwzględnieniu wysokości wypłaconego kapitału kredytu oraz rzeczywiście spełnionych przez powodów świadczeń, prowadzi do wniosku, iż po stronie banku utrzymuje się wzbogacenie jedynie w rozmiarze odpowiadającym kwocie 66 173,79 zł. W tej części żądanie zapłaty należało zatem uwzględnić, zasądzając je na rzecz powoda, wobec umowy przelewu wierzytelności przez powódkę na rzecz powoda, natomiast w pozostałym zakresie – jako nieznajdujące oparcia w wyniku końcowego rozliczenia nieważnego stosunku prawnego – podlegało oddaleniu. Datę odsetek za opóźnienie w płatności Sąd Apelacyjny pozostawił jak w wyroku Sądu I instancji, uznając ją za prawidłowo uzasadnioną przez Sąd Okręgowy.

Takie ujęcie rozliczeń powoduje, że zbędne jest odwoływanie się do dodatkowych konstrukcji prawnych, w szczególności do ocenienia skuteczności zgłoszonego przez stronę pozwaną wygaśnięcia zobowiązania na skutek potrącenia dokonanego przez powodów, gdyż ekwiwalentność świadczeń stron oraz wynikające z niej ewentualne przysporzenie znajduje bezpośredni wyraz w dokonanym rozliczeniu nieważnego stosunku prawnego.

W świetle powyższych okoliczności Sąd Apelacyjny, po myśli art. 386 § 1 k.p.c., zmienił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w punkcie II w sposób opisany w punkcie 1 sentencji.

W pozostałym zakresie apelacja strony pozwanej okazała się bezzasadna i jako taka podlegała oddaleniu, o czym na podstawie art. 385 k.p.c., orzeczono w punkcie 2 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c., co znalazło wyraz w punkcie 3 sentencji, mając na uwadze, że każda ze stron ostatecznie wygrała postępowanie w podobnym zakresie.

Jolanta Solarz

ZARZĄDZENIE

1. (...);

2. (...);

3. (...).