Wtorek Wydanie nr 31

Sygnatura akt
I ACa 656/23
Sąd
Sąd Apelacyjny w Krakowie
Wydział
I Wydział Cywilny
Rodzaj
Wyrok
Data orzeczenia
9 kwietnia 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Orzeczenie uchylone
Zasądzono
2 225 000 zł
Opublikowano w portalu
29 września 2026 r.
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Sąd Apelacyjny w Krakowie
© autorzy OpenStreetMap

Sprawa

Dwukrotnie zalany dom sprzedany przez pozwanych. Sąd uchylił wyrok w sprawie 225 tys. zł

Przejdź do orzeczenia, 15 min czytania

Spór

Powód domagał się od pozwanych Z. O. i Ł. O. 225 000 zł tytułem obniżenia ceny nieruchomości w związku z wadami budynku. Pozwani kwestionowali swoją legitymację i zarzucali, że odpowiedzialność ponosi deweloper lub przedsiębiorstwo wodociągowe.

Ustalenia sądu

Strony zawarły umowę 8 kwietnia 2020 r. za 2 225 000 zł, a budynek zalano w październiku 2020 r. i ponownie w sierpniu 2021 r. Twierdzenia o wadzie, zawiadomieniach i ugodowych propozycjach stron są ich stanowiskami, a Sąd Apelacyjny stwierdził, że stan faktyczny w uzasadnieniu przedstawiono szczątkowo.

Rozstrzygnięcie

Sąd Apelacyjny w Krakowie uchylił w całości wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z 29 listopada 2022 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.

Dlaczego

Sąd pierwszej instancji nie ustalił podstawy faktycznej żądania i nie odniósł się do zarzutu braku legitymacji biernej, a przy dowodach z zeznań świadków na piśmie oraz zaliczce na biegłego naruszył przepisy postępowania. Sąd odwoławczy nie mógł więc sam rozstrzygnąć sprawy.

Dla firm

Sąd powinien najpierw dopuścić dowód z opinii biegłego, a dopiero potem wzywać strony do wpłaty zaliczki, bo przed tym nie wiadomo, czy wniosek zostanie uwzględniony.

Więcej o sprawie

Powód kupił nieruchomość od pozwanych za 2 225 000 zł, a po zalaniu budynku w październiku 2020 r. domagał się obniżenia ceny. Sąd Apelacyjny uznał, że pierwsza instancja nie rozpoznała istoty sprawy.

Rozstrzygnięcie
Orzeczenie uchylone
Zasądzono
2 225 000 zł
Sąd
Sąd Apelacyjny w Krakowie, I Wydział Cywilny
Sygnatura
I ACa 656/23

Treść orzeczenia około 15 minut czytania

Sygn. akt I ACa 656/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 9 kwietnia 2026 r.

Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący: SSA Marek Boniecki

Protokolant: Madelaine Touahri

po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2026 r. w Krakowie na rozprawie

sprawy z powództwa Z. U.

przeciwko Z. O. i Ł. O.

o zapłatę

na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie

z dnia 29 listopada 2022 r. sygn. akt I C 1223/22

uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Krakowie, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postepowania apelacyjnego.

Sygn. akt I ACa 656/23

Uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie

z 9 kwietnia 2026 r.

Powód Z. U. wniósł o zasądzenie od pozwanych Z. O. i Ł. O. kwoty 225.000 zł ze szczegółowo opisanymi w pozwie odsetkami tytułem równowartości obniżenia ceny nabycia nieruchomości kupionej od pozwanych, w związku z wadami posadowionego na tejże nieruchomości budynku.

Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa, kwestionując swoją legitymację, albowiem w ich ocenie odpowiedzialność za wady budynku ponosi deweloper, od którego nabyli nieruchomość, ewentualnie przedsiębiorstwo wodociągowe oraz zarzucając poinformowanie powoda przed zawarciem umowy sprzedaży o uprzednim zalaniu budynku, zaproponowanie powodowi w drodze ugody obniżenia ceny o 20.000 zł, nadużycie prawa podmiotowego, niewykazanie istnienia konkretnej wady oraz zawyżenie wysokości roszczenia.

Wyrokiem z 29 listopada 2022 r. Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił powództwo i orzekł o zasadzie ponoszenia kosztów procesu.

Sąd pierwszej instancji ustalił, że:

- 8 kwietnia 2020 r. strony zawarły umowę kupna-sprzedaży szczegółowo opisanej nieruchomości za kwotę 2.225.000 zł; na nieruchomości znajduje się budynek mieszkalny w zabudowie bliźniaczej;

- w październiku 2020 r. doszło do zalania budynku na nieruchomości;

- 28 października 2020 r. powód skierował do pozwanych pismo, w którym zawiadomił o wadzie budynku;

- 21 stycznia 2021 r. powód skierował do pozwanych propozycję ugodową obniżenia ceny o 50.000 zł;

- 18 marca 2021 r. pełnomocnik pozwanych odrzucił propozycję ugody;

- 2 sierpnia 2021 r. powód złożył pozwanym oświadczenie o obniżeniu ceny o 80.000 zł;

- 5 sierpnia 2021 r. budynek na nieruchomości został ponownie zalany;

- 15 października 2021 r. powód wystosował do pozwanych oświadczenie o obniżeniu ceny do łącznej wysokości 225.000 zł;

- 3 listopada 2021 r. pełnomocnik pozwanych odmówił zapłaty.

W ustalonym przez siebie stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał powództwo za bezzasadne argumentując, że powód przegrał, ponieważ nie udowodnił okoliczności, które były twierdzeniami pozwu – art. 6 k.c. Wykazanie odpowiedzialności pozwanych z art. 556 k.c. wymagało wykazania istnienia wady, związku przyczynowego oraz szkody rozumianej jako różnica wartości rzeczy z wadą i bez. Związek przyczynowy mógł być domniemany, o ile przyczynkiem do tego będzie należyte zbadanie i wykazanie wady. Wykazanie wady budynku wymaga wiadomości specjalnych – nie wystarczą zdjęcia i zeznania powoda. Powód z sobie tylko wiadomych powodów wniosku oraz twierdzeń do wniosku nie zgłosił w pozwie – może było to zaniedbanie, może taktyka procesowe – faktem jest, że powód nie może oczekiwać, że tego rodzaju wniosek i zaliczkę będzie mógł zgłosił, opłacić zawsze. Takie oczekiwanie jest sprzeczne z zasadami procesu. Podobnie jeśli chodzi o dochodzoną kwotę. Z twierdzeń powoda nie wynika skąd ona się wzięła i jak została ustalona. Należało w tym zakresie zawnioskować o dowód z biegłego.

Wyrok powyższy zaskarżył w całości apelacją powód wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, ewentualnie zmianę poprzez uwzględnienie powództwa w całości.

Apelujący zarzucił naruszenie: 1) art. 130

4 § 1, 2,4, 5 w zw. z art. 354 w zw. z art. 236 § 1 w zw. z art. 278 § 1 k.p.c. - poprzez bezzasadne pominięcie dowodu z opinii biegłego ds. szacowania wartości nieruchomości, co do którego wniosek został złożony przez powoda w replice z 23 czerwca 2022 r. na odpowiedź na pozew, doręczonej Sądowi w dniu 29 czerwca 2022 r., a więc przed pismem Sądu z 4 lipca 2022 r., zobowiązującym do uiszczenia zaliczki na poczet przyszłych wniosków o dowód z opinii biegłych w sytuacji, gdy wniosek taki został już uprzednio złożony, a Sąd powinien w pierwszej kolejności wydać postanowienie o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego i w tym postanowieniu Sąd powinien wezwać jednocześnie Powoda do uiszczenia zaliczki na wydatki związane ze skonkretyzowaną opinią biegłego; 2) art. 235

2 § 1 pkt 5 w zw. z § 2 w zw. z art. 205

12 § 2 w zw. z art. 278 § 1 k.p.c. -poprzez bezzasadne pominięcie dowodu z opinii biegłego ds. szacowania wartości nieruchomości, co do którego wniosek został złożony przez powoda w piśmie z 22 listopada 2022 r. (pkt c) w sytuacji, gdy powód uprawniony był do składania wniosków dowodowych do zamknięcia rozprawy (nie zarządzono przeprowadzenia posiedzenia przygotowawczego, jak również nie zobowiązano powoda, aby w piśmie przygotowawczym podał wszelkie twierdzenia i dowody istotne dla rozstrzygnięcia sprawy pod rygorem utraty prawa do ich powołania w toku dalszego procesu - art. 205

3 k.p.c.), jak również poprzez brak podania podstawy prawnej jego pominięcia; 3) art. 299 k.p.c. w zw. 235

2 § 2 k.p.c. - poprzez oddalenie wniosku dowodowego o przesłuchanie powoda, poprzez błędne przyjęcie, iż wniosek ten jest zbędny dla toczącego się postępowania, w sytuacji gdy został on powołany na fakty mające istotne znaczenie dla postępowania, jak również poprzez brak podania podstawy prawnej pominięcia dowodu - co doprowadziło do bezzasadnego uznania, iż powód nie sprostał ciężarowi dowodu i w konsekwencji do naruszenia przepisu prawa materialnego, a to art. 6 k.c. i 556 k.c., poprzez bezzasadne oddalenie powództwa, jak również do nierozpoznania istoty sprawy przez Sąd; 4) art. 235 § 1 w zw. z art. 271

1

w zw. z art. 236 § 1 k.p.c., poprzez bezzasadne przesłuchanie na piśmie świadków zawnioskowanych przez pozwanych, w sytuacji gdy jest to sprzeczne z zasadą bezpośredniości wynikającą z art. 235 § 1 k.p.c., a jednocześnie nie zachodziły żadne podstawy do odstępstwa od tej zasady w niniejszym postępowaniu; jak również poprzez zobowiązania powoda w piśmie z 4 lipca 2022 r. do złożenia listy pytań do bliżej niezidentyfikowanych świadków oraz do stron, w sytuacji gdy Sąd przed sporządzeniem ww. pisma nie wydał postanowienia o dopuszczeniu dowodów z zeznań świadków (zgodnie z art. 236 § 1 k.p.c.), a tym samym nie wskazał, których świadków ma dotyczyć przesłuchanie na piśmie, jak również nie określił faktów, które mają zostać wykazane tym dowodem, co doprowadziło do pozbawienia powoda możliwości zadawania pytań świadkom, ustosunkowania się do tych zeznań, a w konsekwencji do braku możliwości ochrony praw powoda i spowodowało bezzasadne oddalenie powództwa na podstawie art. 6 k.c.; 5) art. 271

1

w zw. z art. 299 k.p.c. - poprzez bezzasadne pominięcie zeznań powoda (z przyczyn opisanych powyżej), jak również poprzez nakazanie powodowi złożenia listy pytań do stron postępowania (w piśmie z 4 lipca 2022 r.) w sytuacji, gdy art. 271

1 k.p.c. dotyczy wyłącznie świadków, a nie stron postępowania, co doprowadziło do bezzasadnego uznania przez Sąd, iż powód nie sprostał ciężarowi dowodu określonemu w art. 6 k.c. i w konsekwencji oddaleniu powództwa, w sytuacji gdy powód uprawniony był do udowadniania swoich twierdzeń za pomocą wszelkich środków dowodowych, w tym za pomocą dowodu z jego przesłuchania, w szczególności, iż wiele z faktów, na poparcie których ten dowód został powołany, mogły zostać udowodnione wyłącznie za pomocą przesłuchania powoda (np. okoliczności stwierdzenia zalań/zamoknięć budynku, ich konsekwencji czy podjętych przez powoda środków zaradczych); 6) art. 327

1 § 1 pkt 1 k.p.c. - poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób sprzeczny z tym przepisem, w szczególności poprzez wprowadzenie do uzasadnienia elementów niemających związku z niniejszym postępowaniem (pkt. 2,3,5 uzasadnienia), niewskazanie faktów, które sąd uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, jak również poprzez sporządzenie uzasadnienia, które zawiera wewnętrzne sprzeczności co doprowadziło do nierozpoznania istoty sprawy oraz do sytuacji, że wyrok nie nadaje się do kontroli instancyjnej; 7) art. 233 § 1 k.p.c. - poprzez brak wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego, w szczególności: korespondencji prowadzonej między stronami, opinii rzeczoznawcy dołączonej do pozwu, zdjęć budynku po pierwszym i drugim zalaniu i w konsekwencji błędnego uznania, iż powód nie udowodnił swojego roszczenia, co doprowadziło do bezzasadnego oddalenia powództwa na podstawie art. 6 k.c.; 8) art. 6 k.c. w zw. z art. 556 k.c. w zw. z art. 556

1 § 1 pkt 1 k.c. w zw. z art. 566 k.c. w zw. z art. 560 § 1 i 3 k.c. w zw. z art. 232 k.p.c., poprzez bezzasadne uznanie przez Sąd, iż powód nie udowodnił swojego roszczenia zarówno co do zasady, jak i co do wysokości, w sytuacji gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (w szczególności zdjęcia obrazujące dwukrotne zalanie budynku oraz korespondencja w sprawie) jednoznacznie wskazują, iż budynek posiadał wadę, a kwota, o jaką powód zażądał obniżenia ceny nieruchomości, jest kwotą prawidłową (opinia rzeczoznawcy X. P.), zgodną z art. 560 § 3 k.c., co doprowadziło do bezzasadnego oddalenia powództwa przez Sąd na podstawie art. 6 k.c.; 9) art. 556 k.c. w zw. z art. 556

1 § 1 pkt 1 k.c. w zw. z art. 566 k.c. w zw. z art. 560 § 1 i 3 k.c., poprzez uznanie, iż powód zobowiązany był to udowodnienia związku przyczynowego i szkody, podczas gdy odpowiedzialność pozwanych oparta jest na zasadach odpowiedzialności z tytułu rękojmi za wady fizyczne rzeczy sprzedanej, która ma charakter absolutny i w przeciwieństwie do roszczenia opartego o art. 471 powyższe elementy nie są konieczne do udowodnienia przez Powoda, co doprowadziło do bezzasadnego oddalenia powództwa na podstawie art. 6 k.c.

Pozwani wnieśli o oddalenie apelacji.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.

Apelacja okazała się uzasadniona, tak w zakresie wniosku kasatoryjnego, jak i jego podstaw.

Przez nierozpoznanie istoty sprawy - jak przyjmuje się w orzecznictwie - należy przede wszystkim rozumieć niezbadanie podstawy merytorycznej dochodzonego roszczenia. O sytuacji takiej można mówić, jeżeli np. sąd nie wniknął w całokształt okoliczności sprawy, ponieważ pozostając w mylnym przekonaniu ograniczył się do zbadania jedynie kwestii legitymacji procesowej jednej ze stron lub kwestii przedawnienia, w związku z czym przedwcześnie oddalił powództwo albo jeżeli zaniechał zbadania merytorycznych zarzutów pozwanego, związanych z ewentualną wierzytelnością wzajemną, przysługującą pozwanemu wobec powoda. Do nierozpoznania istoty sprawy dochodzi również w sytuacji, w której sąd pierwszej instancji dokonał oceny prawnej roszczenia bez oparcia jej o właściwie ustaloną podstawę faktyczną i w sprawie zachodzi potrzeba poczynienia po raz pierwszy niezbędnych ustaleń faktycznych. Skorzystanie w takim wypadku z możliwości uzupełnienia postępowania dowodowego przez sąd drugiej instancji godziłoby w zasadę dwuinstancyjności postępowania sądowego, zagwarantowaną w art. 176 Konstytucji (zob. m.in. postanowienie SN z 24.01.2017 r., V CZ 92/16).

W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji jedynie zaprezentował stan faktyczny jedynie szczątkowo i to w sposób nie pozwalający na oparcie się na nim przez Sąd odwoławczy przy ocenie zarzutów materialnoprawnych. Z uwagi także na naruszenie szeregu przepisów proceduralnych, Sąd Apelacyjny zmuszony byłby nie tylko do przeprowadzenia postępowania dowodowego niemalże w całości, ale przede wszystkim do ustalenia ram sporu między stronami.

W pierwszej kolejności za uzasadniony, przynajmniej w części, uznać należało zarzut naruszenia art. 327

1 § 1 pkt 1 k.p.c. Jakkolwiek bowiem uzasadnienie zaskarżonego wyroku formalnie odpowiada wymogom stawianym tym przepisem, to nie sposób odeprzeć argumentu powoda o wewnętrznej sprzeczności tudzież niekompletności tegoż uzasadnienia.

Po pierwsze, we wstępnej części uzasadnienia wyroku przytoczono stanowiska stron nie pozostające w jakimkolwiek związku z przedmiotem sprawy (pkt. 2, 3 i 5). Jakkolwiek sformułowania te można odczytać jako efekt oczywistej omyłki, niemniej Sąd nie skorzystał z możliwości jej sprostowania na podst. art. 350 §1 k.p.c. W tej sytuacji aktualna pozostaje wątpliwość co do przedmiotu sporu rozstrzyganego przez Sąd. Po wtóre, jak wskazano wyżej, stan faktyczny sprawy został zaprezentowany jedynie szczątkowo. Po trzecie, brak jest odniesienia do treści korespondencji między stronami, z której zdaje się wynikać, że powstanie szkody po stronie powoda na skutek zalania nie było sporne (k. 35). Po czwarte wreszcie, trudno w uzasadnieniu doszukać się, poza zdawkowym powołaniem się na art. 556 k.c., analizy zasadności żądania powoda pod kątem przepisów materialnoprawnych, szczególnie w kontekście zarzutu braku legitymacji biernej.

W zaprezentowanym wyżej kontekście nie jest także możliwa kontrola instancyjna dochowania przez Sąd pierwszej instancji wymogów oceny dowodów przewidzianych w art. 233 §1 k.p.c.

W rozpoznawanej sprawie nie został sporządzony plan rozprawy, a zatem dla ustalenia podstawy faktycznej żądania oraz okoliczności spornych konieczne było przeprowadzenie informacyjnego wysłuchania stron w trybie art. 212 §1 k.p.c. Oczywiście sam brak takiego wysłuchania nie przesądzał o wadliwości rozstrzygnięcia, niemniej z uwagi na zaniechanie przedstawienia stanowisk stron zajętych w pismach procesowych, a przede wszystkim odniesienia się do nich, Sąd Apelacyjny pozbawiony został możliwości kontroli żądania pozwu i zarzutów pozwanych poprzez pryzmat zaoferowanych dowodów oraz przepisów materialnoprawnych. W tych okolicznościach nie sposób też odeprzeć zarzutu dotyczącego nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron. Jakkolwiek słusznie podnosi się, że dowód ten ma charakter subsydiarny, to wobec braku ustalenia okoliczności spornych, mógłby on zostać wykorzystany do ustalenia stanu faktycznego, przede wszystkim w zakresie szczegółowego określenia charakteru szkody doznanej przez powoda czy ustaleń między stronami na etapie przed i po zawarciu umowy sprzedaży, w tym podnoszonej przez pozwanych świadomości istnienia wady, przyczyn, dla których pozwani godzili się częściowo zaspokoić roszczenie powoda w drodze ugody czy ewentualnie istnienia podstaw do przyjęcia nadużycia prawa podmiotowego.

Odnieść się należy w tym miejscu do zarzutu naruszenia art. 271

1 k.p.c. w zw. z art. 299 k.p.c. W doktrynie kwestia dopuszczalności dowodu z przesłuchania stron na piśmie poprzez zastosowanie art. 304 k.p.c. jest sporna. Orzecznictwo z kolei co do zasady opowiada się za takim rozwiązaniem, z tym jednakże zastrzeżeniem, że w wielu postępowaniach uzasadnione będzie przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron w formie ustnej przed sądem. Dotyczyć to będzie w szczególności sytuacji, gdy dowód ma zostać przeprowadzony z przesłuchania obu stron, składających wzajemnie sprzeczne twierdzenia, co pozwoli na pogłębioną analizę zeznań z punktu widzenia ich wiarygodności. (zob. wyrok SA w Krakowie z 2.10.2023 r., I ACa 1592/21). Pamiętać przy tym należy, że naczelną zasadą postępowania dowodowego w ramach postępowania cywilnego jest zasada bezpośredniości, o której stanowi art. 235 k.p.c. Odstępstwa od tej zasady powinny być stosowane jedynie wyjątkowo (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 11 marca 2003 r., V CK 168/02). W rozpoznawanej sprawie decyzja Sądu o przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania stron na piśmie była nieprawidłowa, zważywszy na skomplikowany przedmiot sporu. Co więcej, takiej formie dowodu sprzeciwili się kategorycznie sami pozwani (k. 182 i nast.).

Zbliżony wywód należałoby przeprowadzić także w zakresie zarzutu dotyczącego przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków na piśmie. O ile jednak dowód z przesłuchania stron ostatecznie został pominięty, to świadkowie G. O. i D. O. takie zeznania złożyli, także wbrew stanowisku stron w tym zakresie. Procedowanie odnośnie do dowodu z zeznań świadków było wadliwe i naruszało nie tylko art. 271

1 k.p.c. czy art. 235 k.p.c., ale również art. 236 §1 k.p.c. W postanowieniu dowodowym (k. 215) Sąd jako tezę dowodową wskazał: „na okoliczności wynikające z pytań – k. 76”. Takie określenie jest oczywiście nieprawidłowe, nawet w świetle art. 236 §2 k.p.c. Zwrócić w tym miejscu należy na to, że pozwani nie wnosili o dopuszczenie dowodu z ww. osób, nie wiedząc, jaki będzie status tych osób w kontekście zgłoszonego wniosku o przypozwanie. Ponadto na wypadek dopuszczenia takiego dowodu wskazali wyraźną tezę dowodową, odrębną od przedstawionych pytań do świadków (k. 74). Co istotne także, zobowiązanie stron do zgłaszania pytań do świadków skierowane zostało przez Sąd przed dopuszczeniem takiego dowodu (k. 48). Strony miały zatem sformułować pytania do świadków, nie wiedząc, jakich świadków zaoferuje strona przeciwna i na jakie okoliczności. Sposób procedowania sądu powinien być tymczasem dostosowany do obowiązków nakładanych na strony, a nie je zaskakiwać. W pierwszej zatem kolejności strona powinna sformułować wniosek dowodowy w sposób wskazany w art. 235

1 k.p.c., tak aby sąd mógł poddać go ocenie poprzez pryzmat art. 235

2 k.p.c., wydać postanowienie dowodowe i w przypadku dopuszczenia dowodu z zeznań świadków na piśmie zobowiązać strony do sformułowania pytań adekwatnych do tezy dowodowej. W rozpoznawanej sprawie Sąd uniemożliwił także powodowi zadanie pytań świadkom zaoferowanym przez pozwanych, na co ich pełnomocnik wyraźnie zwrócił uwagę tak w piśmie procesowym z 22 listopada 2022 r. (k. 228), jak i na rozprawie poprzedzającej bezpośrednio wydanie wyroku (k. 234).

W analogiczny sposób procedować należało odnośnie do dowodu z opinii biegłego. Tymczasem Przewodniczący w zarządzeniu z 16 czerwca 2022 r. zobowiązał strony do uiszczenia zaliczki i sformułowania tezy dowodowej w zakresie opinii biegłego,

jeżeli złożą taki wniosek (k. 164). Tymczasem, stosownie do art. 130

4 §1 k.p.c., strona, która wnosi o podjęcie czynności połączonej z wydatkami, obowiązana jest uiścić zaliczkę na ich pokrycie w wysokości i terminie oznaczonym przez sąd. Przyjęcie, że strona miałaby uiszczać zaliczkę jednocześnie z wnioskiem dowodowym nie wytrzymuje krytyki. Na tym etapie nie jest możliwe do przewidzenia, czy wniosek taki w ogóle zostanie uwzględniony przez sąd. Co więcej, bez znajomości treści wniosku, zakresu opinii, liczby biegłych, ich specjalizacji, nie jest możliwe określenie wysokości zaliczki, szczególnie w kontekście przepisów art. 89a i nast. u.k.s.c. Mogłoby dojść także do sytuacji, w której zaistniałaby konieczność przeprowadzenia postępowania incydentalnego związanego z ewentualnym wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, a następnie sąd uznałby dany dowód za nieprzydatny dla rozstrzygnięcia. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy procedowanie w przedmiocie wniosku o opinię biegłego było jednak przede wszystkim przedwczesne, skoro nie było wiadome, w jakim miejscu ogniskuje się spór.

Uchybienia w zakresie ustalenia podstawy faktycznej żądania nie pozwoliły Sądowi Apelacyjnemu odnieść się do kwestii trafności rozstrzygnięcia w ujęciu materialnoprawnym. Sąd Okręgowy nie ustalił treści łączącego strony stosunku prawnego, przesłanek ewentualnej odpowiedzialności, poprzestając na stwierdzeniu, że wymagało to wiadomości specjalnych biegłego, pozbawiając jednocześnie powoda możliwości wykazania swoich racji.

Sąd pierwszej instancji nie odniósł się także w żaden sposób do kwestii legitymacji biernej, mimo podniesionego przez pozwanych zarzutu, zgodnie z którym odpowiedzialność za ewentualne wady, a w konsekwencji szkodę ponosi deweloper, ewentualnie przedsiębiorstwo wodociągowe.

Poczynione wyżej uwagi prowadzą do konstatacji o braku rozpoznania istoty sprawy, który Sąd odwoławczy mógłby usunąć jedynie poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego niemalże w całości i poczynienie po raz pierwszy ustaleń faktycznych, których zaniechał ustalić Sąd Okręgowy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd pierwszej instancji powinien ustalić, które okoliczności są między stronami sporne i stosownie do tych ustaleń rozstrzygnąć o dowodach zgłoszonych lub które zostaną zgłoszone, a następnie ustosunkować się do żądania powoda oraz zarzutów pozwanych.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny na podst. art. 386 §4 k.p.c. orzekł jak w sentencji.

Hasła tematyczne: Uchylenie wyroku

173 dni od wyroku do publikacji

  1. Wyrok 9 kwietnia 2026 r.
  2. Po 52 dniach trafia do portalu połowa orzeczeń
  3. Portal: 29 września 2026 r. W serwisie od 13 października 2026 r.

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.