Kredytobiorcy przegrali apelację, sąd utrzymał zapłatę długu wobec banku

Wyrokiem z dnia 3 marca 2025 r. Sąd Okręgowy w Z.:

I. zasądził solidarnie od pozwanych A. H. i D. H. na rzecz powoda (...) S.A. w X. kwotę 131.728,47 zł wraz z odsetkami:

- umownymi liczonymi od kwoty 109.205,70 zł w wysokości czterokrotności kwoty lombardowej NBP rocznie ale nie więcej niż w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia 22 listopada 2023 roku do dnia zapłaty;

- ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 6.854,32 zł od dnia 22 listopada 2023 roku do dnia zapłaty;

- ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 15.490,25 zł od dnia 22 listopada 2023 roku do dnia zapłaty,

- ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 178,20 zł od dnia 22 listopada 2023 roku do dnia zapłaty,

- umownymi liczonymi od kwoty 2.000 zł w wysokości czterokrotności kwoty lombardowej NBP rocznie ale nie więcej niż w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia 22 listopada 2023 roku do dnia 27 listopada 2023 roku,

- umownymi liczonymi od kwoty 1.300 zł w wysokości czterokrotności kwoty lombardowej NBP rocznie ale nie więcej niż w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia 22 listopada 2023 roku do dnia 28 grudnia 2023 roku,

- umownymi liczonymi od kwoty 700 zł w wysokości czterokrotności kwoty lombardowej NBP rocznie ale nie więcej niż w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia 22 listopada 2023 roku do dnia 28 grudnia 2023 roku,

- umownymi liczonymi od kwoty 2.000 zł w wysokości czterokrotności kwoty lombardowej NBP rocznie ale nie więcej niż w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia 22 listopada 2023 roku do dnia 30 stycznia 2024 roku,

II. zasądził solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kwotę 12.021,00 zł z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu.

Uzasadnienie wyroku znajduje się na k. 189-194v akt sprawy.

Apelację od powyższego wyroku złożyli pozwani, zaskarżając orzeczenie w całości.

Zarzucili:

1. naruszenie art. 214 § 1 k.p.c. poprzez rozpoznanie sprawy pod nieobecność pozwanych, pomimo, że dostarczyli do sądu I instancji zaświadczenia lekarskie usprawiedliwiające ich niestawiennictwo, co pozbawiło ich prawa do obrony;

2. naruszenie art. 102 k.p.c. poprzez nieuwzględnienie szczególnej sytuacji życiowej i zdrowotnej pozwanych przy orzekaniu o kosztach procesu;

3. naruszenie art. 385

(

1) § 1 k.c. oraz art. 58 § 1 k.c. poprzez nieuwzględnienie, że postanowienia dotyczące zmiennego oprocentowania kredytu opartego na wskaźniku WIBOR, w umowie zawartej w 2012 r. z (...). stanowią niedozwolone postanowienia umowne, co skutkuje nieważnością całej umowy;

4. art. 58 § 1 k.c. poprzez nieuwzględnienie, że z uwagi na abuzywność klauzul dotyczących zmiennego oprocentowania cała umowa kredytu powinna zostać uznana za nieważną;

5. pominięcie precedensowego wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 22 stycznia 2025 r., sygn. akt (...), stwierdzającego nieważność umowy kredytu zawartej w 2012 roku z (...) na skutek abuzywności mechanizmu opartego o WIBOR.

Z uwagi na powyższe pozwani wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Z., ewentualnie zmianę wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanych kosztów procesu za obie instancje.

W odpowiedzi na apelację powód wniósł o jej oddalenie.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

apelacja podlegała oddaleniu.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do najdalej idącego zarzutu pozwanych, tj. zarzutu naruszenia art. 214 § 1 k.p.c. i rozpoznania sprawy pod ich nieobecność, co w ocenie pozwanych pozbawiło ich prawa do obrony. Podzielenie stanowiska pozwanych prowadziłoby do stwierdzenia nieważności postępowania (art. 379 pkt 5 k.p.c.) i uzasadniało uwzględnienie ich wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku.

Pozwani wskazują, że ich nieobecność na rozprawie w dniu 3 marca 2025 r. spowodowana była chorobą, a swoją nieobecność usprawiedliwili stosownym zaświadczeniem lekarskim.

Przepis art. 214 § 1 k.p.c. stanowi, że rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość w doręczeniu wezwania albo jeżeli nieobecność strony jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć. Żadna z powyższych przesłanek nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Wezwania do osobistego stawiennictwa zostały doręczone pozwanym prawidłowo (k. 181). O stanie swojego zdrowia powiadomili sąd I instancji dopiero po rozprawie, w korespondencji elektronicznej przesłanej w dniu 7 marca 2025 r. (k. 186), do której załączyli zaświadczenia lekarskie wystawione przez lekarza specjalistę medycyny rodzinnej (k. 187-188). W toku rozprawy w dniu 3 marca 2025 r. Sądowi Okręgowemu nie była, zatem znana okoliczność choroby pozwanych. Nie sposób stawiać temu sądowi zarzutu braku odroczenia rozprawy, a w konsekwencji pozbawienia pozwanych prawa do obrony. Odroczenie rozprawy w oparciu o art. 214 § 1 k.p.c. następuje w sytuacji, gdy sąd orzekający posiada wiedzę, że nieobecność strony jest spowodowana niedającą się przezwyciężyć przeszkodą, a nie jej rezygnacją z udziału w rozprawie. Ponadto, zgodnie z art. 214

1 k.p.c. usprawiedliwienie nieobecności strony w powodu choroby wymaga przedłożenia do sądu zaświadczenia wystawionego przez lekarza sądowego. Wobec powyższego, pozwali powinni byli przed rozpoczęciem rozprawy w dostępny sposób powiadomić sąd I instancji o zaistniałej sytuacji, przedkładając zaświadczenie wystawione przez lekarza sądowego, bądź w przypadku braku możliwości uzyskania takiego zaświadczenia przed terminem rozprawy, brak ten następczo uzupełnić, potwierdzając istnienie przeszkody stawiennictwa na rozprawie. Nie posiadając wiedzy o istniejącej przeszkodzie uniemożliwiającej obecność strony na rozprawie, Sąd Okręgowy nie miał obowiązku jej odroczenia, a tym samym nie naruszył art. 214 § 1 k.p.c.

Przypomnieć, bowiem należy utrwalone stanowisko judykatury, że przyczyny uzasadniające odroczenie rozprawy przewidziane w art. 214 § 1 k.p.c. zostały określone restrykcyjnie. Stosowny wniosek musi, zatem być złożony najpóźniej na rozprawie, natomiast samo zaświadczenie przewidziane w art. 214

1 k.p.c. mimo, że pożądane do zapoznania przez Sąd wraz z wnioskiem, w określonych sytuacjach faktycznych może zostać wystawione i przedłożone sądowi w późniejszym terminie (wyrok SN z 10.03.2011 r. V CSK 302/10). W konsekwencji, o nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony jej praw można mówić tylko wówczas, gdy strona przed wyznaczonym terminem rozprawy wniosła o jej odroczenie i [warunek konieczny, kumulatywny] niemożność swego nakazanego, osobistego stawiennictwa wykazała zaświadczeniem lekarskim (wyrok SN z 10.11.2020 r. V CSK 620/18), czyli wówczas, gdy strona została pozbawiona uprawnień procesowych wskutek wadliwego postępowania sądu, a nie wtedy, gdy strona na skutek własnego działania z uprawnień tych nie skorzystała (post. SN z 8.03.2002 r. III CKN 461/99).

W realiach sprawy powodowie poinformowali Sąd Okręgowy o przyczynach swej nieobecności na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku dopiero po zakończeniu postępowania (po wydaniu wyroku), przy czym – co wynika z zaświadczeń lekarskich z dnia 4.03.2025 r. (k. 187, 188) – tylko pozwana, występująca w sprawie także jako pełnomocnik pozwanego, miała być chora już w dniu poprzedzającym rozprawę, odmiennie niż niechorujący jeszcze wówczas pozwany. Nie istniały, zatem żadne obiektywne przeszkody ku temu, by

przed terminem rozprawy pozwany (podpisujący dotychczas pisma procesowe wraz z pozwaną, czyli aktywnie występujący w sprawie) poinformował o sytuacji Sąd, składając wniosek o odroczenie rozprawy, co najmniej w formie mailowej – jak uczyniła to pozwana w dniu 7.03.2025 r.

Nota bene mailowa informacja pozwanych została wysłana po południu w piątek z pełną świadomością, że wiadomość ta może zostać odebrana przez pracowników sądu najwcześniej w dniu 10.03.2025 r. (poniedziałek) (k. 186), a więc w dniu, w którym już osobiście złożyli w Sądzie I instancji inne pismo procesowe (k. 185).

Konkludując powyższe, nie sposób uznać, że wskutek wadliwości postępowania Sądu Okręgowego zaistniała nieważność postępowania zwłaszcza, że już uprzednio pozwani przedstawili swoje stanowisko, zarzuty i wnioski w pismach procesowych adekwatnych do poszczególnych etapów postępowania, a w wywiedzionej apelacji nie powołują się na nowe wnioski dowodowe, których przeprowadzenie byłoby konieczne (w tym zeznania stron), a których zgłoszenie obiektywnie im uniemożliwiono.

Sąd Apelacyjny podziela i przyjmuje za własne ustalenia stanu faktycznego dokonane przez sąd I instancji, czyniąc z nich podstawę swojego orzekania. Pozwani w apelacji nie stawiają zarzutów względem poczynionych ustaleń faktycznych.

Uzupełniająco Sąd Apelacyjny poczynił tylko ustalenie w zakresie treści § 8 ust. 1 lit. b części ogólnej umowy, zgodnie z którym Bank ma prawo wypowiedzieć umowę z zachowaniem 30-dniowego okresu wypowiedzenia, a w razie zagrożenia upadłością kredytobiorcy z zachowaniem 7-dniowego okresu wypowiedzenia w przypadku niewykonania lub nieterminowego regulowania przez kredytobiorcę zobowiązań wobec Banku, to jest w przypadku, gdy kredytobiorca zalega w całości lub w części z zapłatą dwóch rat kredytu i/lub pożyczki i pomimo wezwania nie spłaci zaległości w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania (

dowód: umowa z dnia 31 lipca 2012 r. k. 39v). Przed skierowaniem wezwania do zapłaty z dnia 13 lutego 2023 r. pozwani uiścili ostatnią wpłatę w dniu 5 grudnia 2022 r. W dniu 7 grudnia 2022 r. nastąpiła wymagalność kolejnej raty, której pozwani nie uregulowali, podobnie jak raty, której wymagalność nastąpiła w dniu 7 stycznia 2023 r. (

dowód: historia rachunku k. 104v-105).

Sąd Apelacyjny podziela także ocenę prawną dokonaną przez sąd I instancji, bez potrzeby ponownego przytaczania argumentacji wyrażonej w uzasadnieniu wyroku. Zasadnie Sąd Okręgowy stwierdził, że powód skutecznie wypowiedział umowę kredytu, stawiając całe zadłużenie w stan wymagalności. W pierwszej kolejności powód skierował do pozwanych wezwanie do zapłaty zaległej należności w terminie 14 dni roboczych, wraz z informacją o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia w tym samym terminie. Następnie, na skutek bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu powód wypowiedział umowę. Spełnił tym samym warunki wypowiedzenia umowy kredytu określone w art. 75 i 75c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe. Spełnione zostały także warunki wypowiedzenia umowy określone jej postanowieniami (§ 8 ust. 1 lit. b części ogólnej umowy).

Sformułowane w apelacji zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego dotyczą kwestii niepodnoszonych przez pozwanych na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego, tj. nieważności umowy z uwagi na abuzywność postanowień dotyczących zastosowania wskaźnika WIBOR w zakresie oprocentowania kredytu. Pozwani dopiero w złożonej apelacji oświadczyli, że nie zostali poinformowani o sposobie ustalania wskaźnika WIBOR, nie przedstawiono im mechanizmu jego kalkulacji ani czynników wpływających na jego zmienność, a także, że nie udzielono im rzetelnej informacji o ryzykach ekonomicznych wynikających z zastosowania zmiennego oprocentowania opartego na wskaźniku WIBOR. Wyjaśnić jednak należy, że skoro zarzut naruszenia obowiązków informacyjnych odnosi się do faktów, które w ogóle nie były podnoszone i zgłaszane przez pozwanych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, to z mocy art. 381 k.p.c. Sąd Apelacyjny może je pominąć

a limine, gdyż pozwani nie wykazali, że nie mogli ich powołać przed sądem I instancji (por. orzecz. SN z 10.04.1934 r. C.II. 101/34 OSP 1934/517).

Tym nie mniej Sąd Apelacyjny wskazuje, że zarzut ten jest niezasadny merytorycznie.

Kwestia oprocentowania kredytu została unormowana w umowie stron (§ 5 części ogólnej umowy). Zastrzeżono, że oprocentowanie kredytu stanowi sumę marży kredytowej oraz stawki referencyjnej 3M WIBOR dla waluty kredytu i pożyczki. W § 5 ust. 2 części ogólnej umowy określono zasady zmiany stawki referencyjnej WIBOR 3M okresach 3-miesięcznych.

W przypadku umów z konsumentami nakaz spełnienia określonych obowiązków informacyjnych, na datę obowiązywania umowy, statuowały art. 30 u.k.k. oraz art. 10 ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE (Dz.Urz.L 133 z 22.05.2008, s. 66). Zgodnie z ww. regulacjami, w umowie kredytu powinny znaleźć się informacje dotyczące m.in. stopy oprocentowania kredytu oraz warunki jej zmiany z podaniem indeksu lub stopy referencyjnej, o ile ma zastosowanie do pierwotnej stopy oprocentowania kredytu; jeżeli umowa o kredyt konsumencki przewiduje różne stopy oprocentowania, informacje te podaje się dla wszystkich stosowanych stóp procentowych w danym okresie obowiązywania umowy (art. 30 ust. 1 pkt 6 ustawy o kredycie konsumenckim w brzmieniu z daty zawarcia umowy). Z kolei brak jest jakiegokolwiek normatywnego źródła kreującego obowiązek banku informowania kredytobiorcy, na etapie negocjowania umowy kredytowej, o samym mechanizmie określania stawki WIBOR. Bank ma obowiązek poinformowania wyłącznie o istocie zmiennej stopy procentowej, a nie wyjaśniać sposób działania WIBOR (por.

Rekomendacja T z 2013 r. i Rekomendacja S z 2019 r. KNF; wyrok SA w Lublinie z 1.08.2025 r. I AGa 7/25), przy czym zaznaczyć należy, że samo pojęcie zmiennej stopy procentowej jest pojęciem tłumaczonym już w kursie matematyki na poziomie szkoły podstawowej.

Klauzula zmiennego oprocentowania odwołująca się do WIBOR nie narusza zasad współżycia społecznego, ani nie kształtuje praw i obowiązków konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, gdyż istnieje łatwy, powszechny dostęp do notowań wskaźnika (por. wyrok SA w Poznaniu z 27.04.2023 r. I ACa 368/22). WIBOR jest, bowiem dostępny poprzez liczne serwisy internetowe (np. Bloomberg, Reuters, rp.pl) obejmujące również sposób jego wyliczenia i w efekcie każdy kredytobiorca mógł i może z łatwością zapoznać się przed zawarciem umowy kredytu ze wskaźnikiem i jego historycznymi zmianami, co może mu pozwolić na wyobrażenie o możliwym wzroście raty kredytu na skutek zmiany wskaźnika (por. tezy 58 i 60 wyroku TSUE z 13.07.2023 r. C- 265/22). Trybunał wskazał przy tym wprost, że wystarczającym jest, by główne elementy dotyczące wskaźnika referencyjnego były łatwo dostępne w ramach ich publikacji (pkt 56 wyroku).

W judykaturze podkreśla się w związku z analizowanym zagadnieniem (por. przywołany wyrok SA w Lublinie), że postanowienia umowne wypełniające obowiązek informacyjny powinny przekazywać wyłącznie najistotniejsze wiadomości (tzw. esencję wiadomości) i nigdy nie można oczekiwać, że przekażą kredytobiorcy pełną i wyczerpującą informację. Tym samym, bank nie ma obowiązku, aby detalicznie i szczegółowo opisywać wszystkie warunki, na jakich zmienia się stopa referencyjna. Wydaje się to wręcz niewskazane w odniesieniu do informacji powszechnie i łatwo dostępnych, a poza sporem pozostaje kwestia, że nadmierna szczegółowość regulacji umownych w zakresie udzielanego kredytu prowadzi zazwyczaj do tzw. „szumu informacyjnego” skutkującego dezinformacją i poczuciem zagubienia ze strony kontrahenta banku (por. tezy 54-56 wyroku TSUE C- 265/22). Słusznie przy tym zauważa się w judykaturze, że w świetle art. 384 § 1 k.c. kredytodawca nie ma obowiązku doręczania kredytobiorcy regulaminu określającego fixing WIBOR, gdyż jest to regulamin administratora wskaźnika referencyjnego, a nie wzorzec umowy określony przez którąkolwiek ze stron samej umowy. Kredytobiorca ma pozyskać wiedzę, jak kontrolować wywiązywanie się z umowy przez bank, a nie jak weryfikować prawidłowość wykonywania obowiązków przez administratora wskaźnika referencyjnego.

Nota bene analogiczna sytuacja wystąpiłaby przy bezpośrednim odwołaniu się przez strony umowy kredytowej np. do odsetek ustawowych. Kredytobiorca nie musi znać sposobu ich określania przez inny podmiot, niż kredytodawca (Ministra Sprawiedliwości – art. 359 § 4 k.c.) i nie stanowiłoby to naruszenia obowiązku informacyjnego przez bank.

Przypomnieć również należy w tym aspekcie rozważań, że zgodnie z wyrokiem TSUE z 3.03.2020 r. (C-125/18) wymóg przejrzystości udzielonych kredytobiorcy informacji należy rozumieć w ten sposób, że wymaga on w szczególności, aby właściwie poinformowany oraz dostatecznie uważny i rozsądny przeciętny kredytobiorca był w stanie zrozumieć konkretne działanie sposobu obliczania stopy procentowej i oszacować w ten sposób, na podstawie jasnych i zrozumiałych kryteriów, potencjalne konsekwencje ekonomiczne takiego warunku dla jego zobowiązań finansowych.

W odniesieniu natomiast do kwestii samego zastosowania wskaźnika WIBOR w umowie zawartej przez strony podkreślić należy, że

Rozporządzeniem PE i Rady (UE) 2016/1011 z 8.06.2016 r. w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru wyników funduszy inwestycyjnych i zmieniające dyrektywy 2008/48/WE i 2014/17/UE oraz rozporządzenie (UE) nr 596/2014 (Dz.Urz. UE 2016L 171, s. 1), zwanym dalej

BMR

, wprowadzono do krajowego porządku prawnego legalną definicję pojęcia „wskaźnik referencyjny stopy procentowej”. Wskazany akt prawny jest podstawową regulacją rynku finansowego, która nie tylko definiuje pojęcie wskaźnika finansowego, ale tworzy system ich funkcjonowania w ramach UE, w wykonaniu normy art. 26 TFUE. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 22 BMR „wskaźnik referencyjny stopy procentowej” oznacza taki wskaźnik referencyjny, który jest „wyznaczany w oparciu o stopę, według której banki mogą udzielać pożyczek innym bankom lub agentom lub pożyczać od innych banków lub agentów na rynku finansowym”.

WIBOR (

Warsaw Interbank Offered Rate) jest wskaźnikiem referencyjnym stóp procentowych banków polskich od 1993 r. Początkowo jego administratorem było Stowarzyszenie Rynków Finansowych ACI Polska (dawniej Forex Polska), natomiast od połowy 2017 r. jest spółka zależna od Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie – GPW Benchmark S.A. w Warszawie. Jest on wyznaczany dla różnych okresów (np. na 3 lub 6 miesięcy) i tego typu stawki są najczęściej stosowane w Polsce w umowach kredytowych, obok wskaźnika WIBID, który określa stopę oprocentowania lokat na krajowym rynku międzybankowym. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, WIBOR określa „po ile chcę ci powierzyć mój depozyt pieniężny”, a WIBID – „po ile przyjmę depozyt u siebie” ([red.] J.Bełdowski, P.Szczęśniak „WIBOR. Aktualne problemy prawne”, 2024 r., s. 26). Wejście w życie BMR skutkowało tym, że GPW Benchmark S.A. w Warszawie musiała uzyskać zezwolenie administracyjne Komisji Nadzoru Finansowego na zarządzanie wskaźnikiem WIBOR i po jego analizie i ocenie przez ten organ państwowy – w kontekście zgodności z BMR – stosowne zezwolenie zostało wydane (w formie decyzji administracyjnej) w dniu 16.12.2020 r. Zważyć zaś należy, że co do wadliwości określania wskaźnika WIBOR, Komisja Nadzoru Finansowego nie znalazła jakichkolwiek podstaw do jego podważenia, a ponadto już w dniu 22.03.2018 r. Komisja Europejska wydała decyzję uznającą WIBOR, jako „kluczowy wskaźnik referencyjny” (Rozporządzenie wykonawcze Komisji Europejskiej (UE) z 22.03.2018 r. Dz.Urz.L 82 z 25.03.2019, s. 26-28), a takim mianem mógł być oznaczony wyłącznie wskaźnik, który w zgodzie z prawem unijnym znacząco, pozytywnie wpływa na integralność rynku, stabilność finansową, konsumentów, gospodarkę realną lub finansowanie gospodarstw domowych i przedsiębiorstw w jednym lub kilku krajach członkowskich UE.

Wskaźnik WIBOR nie stanowi wyłącznie ukrytej „prowizji” banku z tytułu udzielonego kredytu, ani nie musi odzwierciedlać faktycznego kosztu ponoszonego przez bank w ramach finansowania kredytu udzielonego pozwanym. Nie opiera się on również na niewiarygodnych, nierynkowych notowaniach, gdyż obecnie opiera się na przybliżeniach wynikających z modeli matematycznych, nie mających jednak charakteru abstrakcyjnego z uwagi na silne powiązanie ze stopą procentową NBP. Banki krajowe w procesie wyznaczania wskaźnika WIBOR pełnią jedynie role uczestników fixingu (podmiotów dostarczających dane).

Ponadto, poprzez zmieniającą się sytuację makroekonomiczną ryzyko zmiany WIBOR obciąża (w przeciwieństwie do ryzyka walutowego wynikającego z umowy kredytu indeksowanego/denominowanego) obie strony kontraktu, a nie tylko kredytobiorcę i żadna ze stron umowy nie ma bezpośredniego i samodzielnego wpływu na kształtowanie wskaźnika (o czym świadczy chociażby rozbieżność prognoz dokonywanych w tym zakresie przez banki komercyjne z decyzjami RPP NBP – por. [red.] J.Bełdowski, P.Szczęśniak

op.cit., s. 107). Czynniki makroekonomiczne podlegają bowiem zmianom zarówno na korzyść kredytobiorcy, jak i banku. Górna wysokość stawki jest limitowana (w interesie kredytobiorcy) przez przepisy Kodeksu cywilnego o maksymalnym oprocentowaniu (por. wyrok SA w Krakowie z 9.03.2023 r. I ACa 822/21), co wyraźnie zostało także zastrzeżone w umowie (§ 5 ust. 6 części ogólnej umowy). W efekcie, klauzula zmiennego oprocentowania odwołująca się do WIBOR nie tylko nie jest sprzeczna z żadnym przepisem prawa, nie zmierza do obejścia ustawy, ale dodatkowo nie może być uznawana za rażąco naruszającą interesy kredytobiorcy (np. w okresie wysokiej inflacji i luźnej polityki pieniężnej NBP [utrzymywania stóp procentowych NBP na niskim poziomie w okresie inflacji powyżej wyznaczonego celu inflacyjnego] to bank ponosi ryzyko zmiennej stopy oprocentowania). Pozwani nie wykazali w sprawie, że powodowy bank choćby hipotetycznie mógł samodzielnie i jednostronnie manipulować stawką WIBOR dla zwiększenia oprocentowania kredytu, na niekorzyść pozwanych kredytobiorców.

Konkludując powyższe rozważania Sąd Apelacyjny w składzie rozpoznającym sprawę podkreśla, że legalność WIBOR nie ulega wątpliwości z uwagi na jego umocowanie w prawie unijnym (por. przywołany wyrok SA w Lublinie, a także wyrok TSUE z 12.12.2024 r. C-300/23), zaś poprawność konstrukcji wskaźnika została potwierdzona decyzją administracyjną KNF z 2020 r., która wiąże każdy sąd powszechny (uchwała SN z 27.11.1984 r. III CZP 70/84; wyrok SN z 3.03.2004 r. III CK 256/02, wyrok SN z 27.09.2012 r. III CSK 149/12; post. SN z 4.06.2009 r. III CZP 28/09; post. SN z 28.03.2023 r. II CSKP 822/22). Wskaźnik ten wiarygodnie odzwierciedla sytuację makroekonomiczną rynku krajowego, banki udzielające kredytów nie mają możności wpływania na jego wymiar celem zmiany obciążeń kredytobiorców w konkretnych stosunkach umownych, a powszechność dostępu do jego notowań sprawia, że każdy kredytobiorca może się z nim zapoznawać „w trybie ciągłym”.

Uzupełniająco jedynie dodać należy, w odniesieniu do zarzutu sformułowanego w pkt 4 petitum apelacji, dotyczącego naruszenia art. 58 § 1 k.c., że z mocy art. 58 § 3 k.c. nawet ewentualne podzielenie stanowiska kredytobiorców nie skutkowałoby nieważnością całego postanowienia umownego, czy samej umowy, natomiast w realiach sprawy miałoby znaczenie wyłącznie dla określenia wysokości długu pozwanych.

Nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia art. 102 k.p.c. Pozwani nie wykazali, by w sprawie zachodził „wypadek szczególnie uzasadniony” w rozumieniu tego przepisu. W apelacji nie uzasadniają swojego zarzutu. W szczególności natomiast należy zwrócić uwagę, że pozwani przedkładając niepodpisany egzemplarz sprzeciwu od nakazu zapłaty (k. 129-134), następnie już podpisany (k. 140-145), a kolejno na wezwanie sądu jego odpis (k. 151-156), za każdym razem przedstawiali swoją sytuację ekonomiczną odmiennie, co budzi uzasadnione wątpliwości co do zawartych twierdzeń i uniemożliwia ustalenie ich rzeczywistej sytuacji.

W trybie art. 350 § 1 k.p.c. zaskarżony wyrok w pkt I. podlegał sprostowaniu z uwagi na zawartą w nim niedokładność. Treść wyroku wskazuje, jakoby zasądzona została kwota 131.728,47 zł z odsetkami od kwot:

- 109.205,70 zł,

- 6.854,32 zł,

- 15.490,25 zł,

- 178,20 zł,

- 2.000 zł,

- 1.300 zł,

- 700 zł,

- 2.000 zł,

w sytuacji, gdy na kwotę 131.728,47 zł składają się kwoty 109.205,70 zł, 6.854,32 zł, 15.490,25 zł i 178,20 zł.

Kwoty 2.000 zł, 1.300 zł, 700 zł i 2.000 zł zostały uiszczone przez pozwanych w dniach 27.11.2023 r., 28.12.2023 r. i 30.01.2024 r. i zaliczone na poczet spłaty kapitału kredytu. Pomimo błędnego sformułowania żądania w treści petitum pozwu (w sposób wskazany powyżej, tj. że żądane odsetki od kwot 2.000 zł, 1.300 zł, 700 zł i 2.000 zł mieszczą się w żądaniu zapłaty kwoty 131.728,47 wraz z odsetkami od tej kwoty) uznać należy, że roszczenie powoda obejmowało osobno zapłatę kwoty 131.728,47 zł wraz z odsetkami od kwot 109.205,70 zł, 6.854,32 zł, 15.490,25 zł i 178,20 zł oraz osobno zapłatę odsetek umownych od wymienionych kwot 2.000 zł, 1.300 zł, 700 zł i 2.000 zł w wysokości i za okresy tam wskazane – co wynika już z uzasadnienia pozwu. Niedokładność ta, o oczywistym charakterze, została powtórzona w pkt I. zaskarżonego wyroku, stąd konieczne stało się jego sprostowanie.

Na podstawie art. 385 k.p.c. apelacja, jako bezzasadna, podlegała oddaleniu.

W pkt III sentencji, na podstawie art. 98 § 1, 1

1 k.p.c. w zw. z art. 99, art. 391 § 1 k.p.c., art. 105 § 2 k.p.c. oraz art. 108 § 1 k.p.c., Sąd Apelacyjny zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania apelacyjnego, obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika w osobie radcy prawnego, należne na podstawie § 2 pkt 6 w związku z § 10 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).

MT/AK