Szpital z K. żądał od NFZ ponad 5 mln zł, ale sprawa zostanie rozpoznana w Warszawie

Zaskarżonym postanowieniem z 27 lutego 2019r. Sąd Okręgowy w Katowicach uznał się niewłaściwym miejscowo i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu w Warszawie. Podawał, iż powód domagał się zasądzenia od pozwanego 5054276,63zł z odsetkami z tytułu wynagrodzenia za świadczenia opieki zdrowotnej z zakresu chirurgii onkologicznej udzielone pacjentom w stanie nagłym w okresie od 1 stycznia 2015r. do 31 grudnia 2017r., wskazując na podstawę odpowiedzialności pozwanego z art. 19 ust. 4 ustawy z 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, Uzasadniając właściwość miejscową Sądu Okręgowego w Katowicach wywodził, iż wynika ona z zapisów umowy nr (...), łączącej strony i normy art. 34 kpc.

Pozwany przed wdaniem się w spór, w odpowiedzi na pozew zgłosił zarzut niewłaściwości miejscowej Sądu Okręgowego w Katowicach, domagając się przekazania sprawy do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Warszawie jako właściwemu miejscowo dla siedziby pozwanego, zgodnie z art. 30 kpc. Podkreślał pozwany, że jest państwową jednostką organizacyjną, posiadającą osobowość prawną i należy do niego stosować przepis art. 30 kpc, nie art. 29 kpc. Oddziały Funduszu nie posiadają osobowości prawnej, natomiast siedzibą Funduszu jest W.. Wskazywał, że powód dochodzi roszczenia w oparciu o art. 19 ust. 4 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, nie zaś w oparciu o łączącą strony umowę i w związku z tym, zapis § 7 umowy nie może decydować o właściwości sądu.

Sąd pierwszej instancji zaakceptował tą argumentację w całości, uznając swoją niewłaściwość i przekazując sprawę do rozpoznania innemu Sądowi na zasadzie art. 200 § 1 kpc, z uwagi na treść art. 30 kpc i wobec braku podstaw do zastosowania art. 33 i 34 kpc.

Zażalenie na to postanowienie wniósł powód, domagając się jego uchylenia. Zarzucał naruszenie art. 34 kpc poprzez jego niezastosowanie mimo, że dokonał wyboru właściwości przemiennej Sądu Okręgowego w Katowicach na jego podstawie, jako miejsca wykonania umowy, której realizacja przez obie strony następowała w K.. Skarżący wskazywał, że roszczenie w niniejszej sprawie związane jest z rozwiązaniem umowy łączącej strony powództwo ewentualne dotyczy także odszkodowania za niewykonanie umowy, można je zatem wytoczyć przed sąd miejsca jej wykonania. Wybrał zatem powód, jak motywował, sąd według właściwości miejscowej przemiennej, podając już w pozwie okoliczności uzasadniające jego wybór, zgodnie z art. 187 § 1 pkt 2 kpc. Odnosząc się do zarzutu braku osobowości prawnej oddziałów Funduszu podnosił, że w toczącej się między stronami sprawie o sygn. II C 825/15 toczącej się przed Sądem Okręgowym w Katowicach, w której zawarto ugodę sądową, pozwanego reprezentował Dyrektor Oddziału Funduszu w K..

Pozwany wniósł o oddalenie zażalenia powoda i zwrot kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wskazywał, iż w toczącej się między stronami sprawie o sygn. II C 561/17 Sąd Okręgowy w Katowicach uznał się niewłaściwym miejscowo i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Warszawie, czego nie zakwestionował powód i obecnie sprawa toczy się w tymże Sądzie pod sygn. IV C 1196/17. Podtrzymywał stanowisko, zgodnie z którym podstawa materialna powództwa wynika z przepisów ustawy, nie z umowy stron.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Zażalenie powoda nie mogło odnieść skutku. W pierwszej kolejności godzi się wskazać, iż związek roszczenia powoda z umową łączącą strony, na który skarżący się powołuje w ramach uzasadnienia właściwości wybranego Sądu, w istocie został zerwany. Świadczenia powoda, których kosztów zwrotu obecnie się od pozwanego domaga, były bowiem dokonywane nie w ramach kontraktu z pozwanym, lecz w trybie nagłym, którego podstawą jest regulacja ustawowa, nie zaś umowna. Podstawą roszczenia głównego jest bowiem art. 19 ust. 4 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Sąd Apelacyjny zważył, iż powód dochodzi należności za okres od 1 stycznia 2015r. do 31 grudnia 2017r., podczas gdy łącząca strony umowa nr (...) wygasła z dniem 31 października 2012r., zaś roszczenie odszkodowawcze związane z umową stanowi żądanie ewentualne i aktywuje się dopiero w wypadku nieuwzględnienia żądania głównego.

W tej sytuacji nie sposób przyjąć przemiennej właściwości Sądu Okręgowego w Katowicach, która miałaby wynikać z realizacji umowy łączącej strony, skoro została ona rozwiązana przed powstaniem dochodzonych należności i nie stanowiła podstawy podjęcia przez powoda świadczeń, których zwrotu kosztów się domaga. Norma art. 34 kpc nie może więc stanowić tu podstawy uznania właściwości Sądu Okręgowego w Katowicach. Także postanowienia § 7 umowy w zakresie właściwości Sądu w niniejszej sprawie nie znajdują zastosowania, z przyczyn wyżej wskazanych. Podkreślenia wymaga, że przymiot osobowości prawnej przysługuje wyłącznie Narodowemu Funduszowi Zdrowia, nie zaś jego Oddziałom, w tym Oddziałowi w K., zatem zarzuty powoda w tej mierze również nie mogły odnieść skutku. Fakt prowadzenia przez Sąd Okręgowy w Katowicach innej sprawy między stronami o zbliżonych podstawach faktycznych nie może nadto przesądzić o przyjęciu jego właściwości miejscowej w niniejszej sprawie, zwłaszcza w świetle obowiązującej regulacji pozwalającej na badanie jej wyłącznie na zarzut przeciwnika, skutecznie wniesiony na odpowiednim etapie postępowania.

Skoro zatem zachodzi w niniejszej sprawie właściwość ogólna Sądu z art. 30 kpc, wobec braku właściwości przemiennej Sądu pierwszej instancji, wypadało uznać zażalenie powoda za bezzasadne.

Oddalono je zatem, po myśli art. 385 kpc w związku z art. 397 § 2 kpc.

O kosztach postępowania zażaleniowego wyrzeczono na zasadzie art. 108 § 1 kpc.

del. Lucyna Morys-Magiera Tomasz Ślęzak Joanna Naczyńska