Wtorek Wydanie nr 31

Sygnatura akt
I AGa 209/23
Sąd
Sąd Apelacyjny w Krakowie
Wydział
I Wydział Cywilny
Rodzaj
Wyrok
Data orzeczenia
12 lutego 2026 r.
Żądanie pozwu
236 835 zł
Opublikowano w portalu
27 maja 2026 r.
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Inne spory gospodarcze
Sąd Apelacyjny w Krakowie
© autorzy OpenStreetMap

Inne spory gospodarcze

Wspólnicy spółki cywilnej mają solidarnie zapłacić 236 tys. zł, apelacje oddalone

Przejdź do orzeczenia, 29 min czytania

Jeden ze wspólników twierdził, że wypowiedział udział w spółce już w 2016 r., ale wpis o działalności w CEiDG wykreślono dopiero w 2021 r.

Dostawca sprzedawał towary przez lata na faktury wystawione dla spółki cywilnej, a wspólnicy będący szwagrami przestali ze sobą rozmawiać i wzajemnie oskarżali się o przywłaszczenie majątku.

Żądanie pozwu
236 835 zł
Sąd
Sąd Apelacyjny w Krakowie, I Wydział Cywilny
Sygnatura
I AGa 209/23

Dla firm: Wspólnik, który chce wyjść ze spółki cywilnej, musi skutecznie zawiadomić o tym drugiego wspólnika i kontrahentów, bo wpis w CEiDG korzysta z domniemania prawdziwości.

Treść orzeczenia około 29 minut czytania

Sygn. akt I AGa 209/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 12 lutego 2026r.

Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący: SSA Sławomir Jamróg

Protokolant: Anna Skoczeń

po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2026r. w Krakowie na rozprawie

sprawy z powództwa (...) C. Z. (1) Spółki jawnej w K.

przeciwko J. W. i B. S.

o zapłatę

na skutek apelacji obu pozwanych

od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 5 kwietnia 2023 r. sygn. akt IX GC 1031/19

oddala obie apelacje.

Sygn. akt I AGa 209/23

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2023 r., sygn. akt IX GC 1031/19 Sąd Okręgowy w Krakowie zasądził solidarnie od pozwanych J. W. (pozwany ad.1) i B. S. (pozwany ad.2 ) na rzecz strony powodowej (...) C. Z. (1) spółki jawnej z siedzibą w miejscowości K. kwotę 236.834,88 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 2 stycznia 2019 r. do dnia zapłaty (pkt I), oraz zasądził solidarnie od pozwanych na rzecz strony powodowej kwotę 23.059 zł tytułem kosztów procesu (pkt II).

Podstawę tego rozstrzygnięcia stanowił następujący stan faktyczny:

Pozwani prowadzili działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod firmą (...), (...).

W ramach tej działalności nawiązali współpracę gospodarczą ze stroną powodową, w ramach której strona powodowa przez szereg lat (od 2001 r.) sprzedawała pozwanym produkty.

Strona powodowa sprzedała pozwanym w ramach prowadzonej przez nich działalności gospodarczej m. in. produkty za cenę w łącznej wysokości 236.834,88 zł wynikające z następujących faktur VAT:

nr (...) z dnia 17 lutego 2016 r. na kwotę 14.635,75 zł (przy czym do zapłaty pozostała kwota 6.653,90 zł),

nr (...) z dnia 23 lutego 2016 r. na kwotę 10.747,49 zł,

nr (...) z dnia 29 marca 2016 r. na kwotę 21.407,46 zł,

nr (...) z dnia 20 kwietnia 2016 r. na kwotę 16.111,39 zł,

nr (...) z dnia 16 maja 2016 r. na kwotę 13.824,14 zł,

nr (...) z dnia 30 maja 2016 r. na kwotę 13.029,86 zł,

nr (...) z dnia 14 czerwca 2016 r. na kwotę 11.006,14 zł,

nr (...) z dnia 11 lipca 2016 r. na kwotę 12.771,73 zł,

nr (...) z dnia 11 sierpnia 2016 r. na kwotę 9.705,81 zł,

nr (...) z dnia 22 sierpnia 2016 r. na kwotę 7.200,42 zł,

nr (...) z dnia 15 września 2016 r. na kwotę 20.893,44 zł,

nr (...) z dnia 3 października 2016 r. na kwotę 12.126,84 zł,

nr (...) z dnia 14 października 2016 r. na kwotę 6.273 zł,

nr (...) z dnia 17 stycznia 2017 r. na kwotę 15.815,51 zł,

nr (...) z dnia 17 marca 2017 r. na kwotę 4.424,80 zł,

nr (...) z dnia 22 marca 2017 r. na kwotę 4.489,50 zł,

nr (...) z dnia 27 marca 2017 r. na kwotę 2.234,70 zł,

nr (...) z dnia 25 kwietnia 2017 r. na kwotę 10.055,99 zł,

nr (...) z dnia 29 maja 2017 r. na kwotę 9.062,46 zł,

nr (...) z dnia 2 czerwca 2017 r. na kwotę 5.630,33 zł,

nr (...) z dnia 10 sierpnia 2017 r. na kwotę 5.664,77 zł,

nr (...) z dnia 23 sierpnia 2017 r. na kwotę 5.772,39 zł,

nr (...) z dnia 26 września 2017 r. na kwotę 10.952,29 zł,

nr (...) z dnia 17 października 2017 r. na kwotę 890,52 zł.

We wszystkich fakturach wskazano 60- dniowy termin zapłaty.

Sprzedaż została dokonana na rzecz pozwanych prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej, a nie na rzecz pozwanego ad. 1 prowadzącego równocześnie jednoosobową działalność gospodarczą.

Faktury zostały wystawione na spółkę cywilną. NIP wskazany na fakturach był NIP-em spółki cywilnej.

Pozwani nie zapłacili ceny wynikającej z powyższych faktur VAT. Wpłaty należności w łącznej wysokości 90.092,67 zł w 2017 r. i 2018 r. zostały zaliczone na poczet wcześniej wymagalnych wierzytelności, albowiem w poleceniach przelewów w większości przypadków nie wskazywano konkretnych faktur, na poczet których dokonywano zapłaty (w tytułach przelewów wskazywano, że wpłaty dokonywano na poczet kolejnych faktur). Jedynie w przypadku kliku wpłat wskazano konkretne numery faktur, przy czym nie były to faktury objęte pozwem. W wyniku tak dokonanych zaliczeń zostały uregulowane należności wynikające z faktur wystawionych za wcześniejszy okres w stosunku do faktur objętych pozwem i w części została uregulowana najwcześniej wymagalna wierzytelność z faktury objętej pozwem (nr (...)), co zostało jednak uwzględnione w żądaniu pozwu (faktura nr (...) została wystawiona na kwotę 14.635,75 zł, a pozostała z niej do zapłaty kwota 6.653,90 zł).

Pozwany J. W. działając w imieniu spółki cywilnej uznał dług wynikający z faktur VAT objętych pozwem.

W dniu 24 października 2018 r. strona powodowa złożyła w Sądzie Rejonowym w M. I Wydział Cywilny wniosek o zawezwanie do próby ugodowej z pozwanymi w przedmiocie wierzytelności strony powodowej w łącznej wysokości 236.834,88 zł (sygn. akt (...)). We wniosku wskazała adres pozwanego ad. 2: (...), (...).

Odpis wniosku wraz z zawiadomieniem o terminie posiedzenia Sąd wysłał w listopadzie 2018 r. na powyższy adres. Korespondencja była dwukrotnie awizowana i zwrócona z powodu niepodjęcia w terminie. Sąd uznał, że korespondencja została skutecznie doręczona, co stwierdził w protokole posiedzenia z 20 grudnia 2018 r. Na posiedzenie nie stawili się pozwani, Sąd stwierdził, że nie doszło do zawarcia ugody.

W dacie złożenia wniosku o zawezwanie do próby ugodowej adres pozwanego ad. 2 wskazany we wniosku był ujawniony w CEiDG, jako aktualny. Pozwany ad. 2 ujawnił w CEIDG zmianę adresu na (...)w dniu 21 listopada 2018 r.

W 2016 r. doszło do sporu między pozwanymi, w wyniku czego z końcem 2016 r. pozwany ad. 2 przestał interesować się działalnością spółki cywilnej i podjął pracę w innym przedsiębiorstwie, a pracownicy spółki cywilnej podjęli zatrudnienie w jednoosobowej działalności gospodarczej prowadzonej równocześnie przez pozwanego ad. 1 Pozwani zaprzestali utrzymywania między sobą kontaktów pomimo zamieszkiwania obok siebie i pomimo związków rodzinnych (pozwani są szwagrami).

Pozwany ad. 2 w związku z konfliktem nie złożył oświadczenia o wypowiedzeniu udziału w spółce cywilnej.

Spółka cywilna prowadzona przez pozwanych została rozwiązana dopiero w 2021 r. Wcześniej pozwany ad. 2 nie złożył oświadczenia o wypowiedzeniu udziału w spółce cywilnej.

Wpisy dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej przez pozwanych w formie spółki cywilnej zostały wykreślone z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEiDG) w 2021 r.:

W CEiDG pozwani nie dokonywali wpisu o rzekomym zawieszeniu prowadzenia działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej w 2016 r.

(fakt znany Sądowi z urzędu na podstawie analizy danych zawartych w CEiDG, na który zwrócono uwagę stronom na rozprawie w dniu 29.03.2023 r.; wyniki analizy CEiDG- k. 753- 764)

Pozwany ad. 2 nie informował strony powodowej w 2016 r. o rzekomym zamiarze rozwiązania spółki cywilnej. Do strony powodowej nie dotarł również e- mail z 29 października 2016 r. informujący o rzekomym rozwiązaniu spółki cywilnej.

Strona powodowa dowiedziała się dopiero w toku niniejszego postępowania sądowego o konflikcie między pozwanymi i o rozwiązaniu w 2021 r. umowy spółki cywilnej.

Przy tym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał zasadność powództwa.

Wykazano, że strona powodowa sprzedała i wydała pozwanym towary, wobec czego była uprawniona do żądania ceny w łącznej, nieuregulowanej dotychczas kwocie 236.834,88 zł. Pozwani nabyli towary od strony powodowej w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej. Faktury zostały wystawione na spółkę cywilną, a nie na jednoosobową działalność gospodarczą prowadzoną przez pozwanego ad. 1- świadczyło o tym oznaczenie danych nabywcy (firma i NIP dotyczyły spółki cywilnej; wprawdzie oznaczenie firmy było niekompletne, ale w poprzednich latach też tak oznaczano na fakturach firmę spółki cywilnej i pozwany ad. 2 nie miał co do tego żadnych zastrzeżeń- to samo należy podnieść do treści pieczęci nabywcy odbitej na fakturach).

W konsekwencji pozwani ponosili solidarnie odpowiedzialność względem strony powodowej (art. 864 kc).

Sąd Okręgowy uznał, że spółka cywilna istniała w dacie zaciągnięcia wszystkich zobowiązań względem strony powodowej (spółka nie została rozwiązana na skutek rzekomego wypowiedzenia udziału przez pozwanego ad. 2 w 2016 r względnie w 2017 r.), a zatem skutecznie zaciągnięto zobowiązania względem strony powodowej przez wspólników spółki cywilnej. Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z 06.03.2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (obowiązującej od 30 kwietnia 2018 r.), a także zgodnie z art. 33 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (utrata mocy z dniem 30 kwietnia 2018 r.) domniemywa się, że dane wpisane do CEiDG są prawdziwe. Z danych wpisanych do CEiDG wynikało, że wpisy dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej przez pozwanych w formie spółki cywilnej zostały wykreślone z CEiDG dopiero w 2021 r.:

Rejestr jest jawny i stanowi podstawowe źródło informacji i przedsiębiorcach- osobach fizycznych, z którego korzystała również strona powodowa. Pozwany ad. 2, na którym spoczywał ciężar dowodu nie obalił powyższego domniemania. Pozwani zaniechali jakichkolwiek kontaktów między sobą pomimo mieszkania w sąsiedztwie i w efekcie pozwany ad. 2 zaniechał zakomunikowania pozwanemu ad. 1 o wypowiedzeniu udziałów w spółce cywilnej, skutkującym rozwiązaniem spółki. Wynikiem konfliktu było również podjęcie przez pozwanego ad. 2 pracy w innym przedsiębiorstwie i przeniesienie pracowników spółki cywilnej do jednoosobowej działalności gospodarczej prowadzonej równocześnie przez pozwanego ad. 1. W realiach niniejszej sprawy podjęcie przez pozwanego ad. 2 pracy w innym przedsiębiorstwie i przeniesienie pracowników spółki cywilnej do jednoosobowej działalności gospodarczej prowadzonej równocześnie przez pozwanego ad. 1 nie świadczyło o rozwiązaniu spółki cywilnej, a było wynikiem konfliktu i tym samym ograniczenia skali działalności prowadzonej przez spółkę cywilną.

Strona powodowa nie widziała o rzekomym rozwiązaniu umowy spółki cywilnej w 2016 r. albo w 2017 r. Nie została również powiadomiona przez pozwanego ad. 2 o rzekomym rozwiązaniu spółki cywilnej. Rzekoma rozmowa w październiki 2016 r. miała dotyczyć zamiaru rozwiązania spółki cywilnej i rzekomo dobyła się przez rozwiązaniem spółki cywilnej. Z kolei e- mail z 29 października 2016r. nie został doręczony stronie powodowej. Należy ponadto zwrócić uwagę, że całkowicie nieracjonalne byłoby wystawianie przez stronę powodową faktur VAT na spółkę cywilną, skoro rzekomo wiedziała o rozwiązaniu spółki cywilnej.

Z poczynionych ustaleń faktycznych wynikało również, że pozwany ad. 2 nie dokonał wpisu w CEiDG o rzekomym zawieszenie wykonywania działalności w formie spółki cywilnej. Ponadto zgodnie z art. 14a ust. 2 ówcześnie obowiązującej ustawy o swobodzie działalności gospodarczej zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej było skuteczne pod warunkiem jej zawieszenia przez wszystkich wspólników. Tymczasem pozwany ad. 1 nie zawiesił wykonywania działalności w firmie spółki cywilnej. Ponadto stosowne wpisy do CEiDG dotyczą zawieszenia wykonywania działalności w formie spółki cywilnej, a nie „zawieszenia” spółki cywilnej. Przepisy prawa (zwłaszcza dotyczące umowy spółki cywilnej) nie przewidują możliwości „zawieszenia” spółki cywilnej. W konsekwencji nawet w razie rzekomego zawieszenia prowadzenia działalności w formie spółki cywilnej spółka cywilna nadal trwała.

Niezależnie od powyższego Sąd Okręgowy wskazał, że z treści art. 16 ust. 1 ustawy o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy wynikała odpowiedzialność osoby wpisanej do CEIDG za szkodę wyrządzoną niezgłoszeniem danych podlegających obowiązkowi wpisowi do CEIDG w ustawowym terminie albo niezgłoszeniem zmian danych objętych wpisem. Niezależnie więc od braku wykazania rozwiązania spółki jawnej w 2016 r., to brak ujawnienia tego faktu przez pozwanego ad. 2 w CEiDG i tak skutkowałby odpowiedzialnością pozwanego ad. 2 względem strony powodowej.

Za niezasadny Sąd Okręgowy uznał podniesiony przez pozwanego ad. 2 zarzut przedawnienia. Termin przedawnienia roszczeń z tytułu umowy sprzedaży wynosi 2 lata (art. 554 kc). Najwcześniej wymagalna wierzytelności strony powodowej (wynikająca z faktury nr (...)) była z dniem 18 kwietnia 2016 r. Przed upływem 2- letniego terminu przedawnienia pozwany ad. 1 działając w imieniu spółki cywilnej uznał w dniu 18 stycznia 2018 r. ( k. 50) dług wynikający z faktur VAT objętych pozwem. Niezależnie od tego podpisanie salda przez pozwanego ad 1 było działaniem w ramach spółki cywilnej ze skutkiem względem drugiego wspólnika pozwanego ad. 2. Uznanie długu- potwierdzenie salda było czynnością w ramach zwykłego zarządu, gdyż uznanie długu dotyczyło bieżących zakupów, niezbędnych do prowadzenia przez pozwanych ich produkcji w ramach podstawowej działalności gospodarczej. Ponadto pojedyncze transakcje składające się na uznany dług nie były znaczne. Nadto w ramach współpracy gospodarczej pozwani już wcześniej nabywali od strony powodowej szereg takich samych produktów, za które zapłacili cenę, a wartość obrotów była porównywalna. Tym bardziej było uzasadnione stwierdzenie, że uznanie długu przez pozwanego ad. 1 było czynnością zwykłego zarządu, a zatem mogło być dokonane samodzielnie przez jednego wspólnika spółki cywilnej w imieniu spółki cywilnej, czyli ze skutkiem względem drugiego wspólnika (art. 866 kc w zw. z art. 865 § 2 kc). Wewnętrzne spory między pozwanymi w tamtym czasie, które teoretycznie mogłyby świadczyć o braku akceptacji przez pozwanego ad. 2 dokonanego uznania długu przez pozwanego ad. 1 były bez znaczenia względem osób trzecich, skoro reprezentacja spółki cywilnej na zewnątrz wynikała z art. 866 kc w zw. z art. 865 § 2 kc i w konsekwencji pozwany ad. 1 mógł samodzielnie reprezentować spółkę uznając dług. Ponadto strona powodowa nie wiedziała o konflikcie między pozwanymi. W ramach wieloletniej współpracy stron to pozwany ad. 1 w imieniu spółki cywilnej zajmował się finansami, w tym dokonywaniem płatności. Tym bardziej strona powodowa nie miała podstaw do przyjęcia, że pozwany ad. 1 uznając dług rzekomo nie działał w imieniu spółki cywilnej. Na skutek uznania długu bieg przedawnienia został przerwany, po czym przedawnienie biegło na nowo (art. 123 § 1 pkt 2 kc, art. 124 § 1 kc), tj. 2- letni termin przedawnienia biegł na nowo od 19 stycznia 2018 r. Przed upływem 2- letniego terminu przedawnienia weszła w życie w dniu 9 lipca 2018 r. nowelizacja art. 118 kc. W wyniku dokonanej nowelizacji i mając na uwadze przepis przejściowy (art. 5 ust. 1 ustawy z 13.04.2018 r. o zmianie ustawy- Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw) roszczenia strony powodowej nieprzedawnione na dzień wejścia w życie nowelizacji przedawniały się po upływie dwóch lat, ale na ostatni dzień roku kalendarzowego. W konsekwencji wierzytelności strony powodowej przedawniłyby się z końcem 2020 r. Pozew został wniesiony w dniu 12 lipca 2019 r., a więc przed upływem przedawnienia. Roszczenia strony powodowej nie były zatem przedawnione i to niezależnie od podniesionego przez pozwanego ad. 2 zarzutu nieprzerwania biegu przedawnienia w wyniku rzekomo nieskutecznie złożonego wniosku o zawezwania do próby ugodowej względem pozwanego ad. 2. W konsekwencji już wyłącznie ubocznie należy podnieść, że zarzut nieskutecznego złożenia wniosku o zawezwanie do próby ugodowej był bezzasadny. Adres pozwanego ad. 2 wskazany we wniosku o zawezwanie do próby ugodowej w dacie złożenia wniosku był prawidłowy. Dopiero po złożeniu wniosku pozwany ad. 2 zmienił w CEiDG adres ze (...) na (...). Sąd prowadzący postępowanie pojednawcze nie zweryfikował jednak w dacie wysłania pozwanemu ad. 2 odpisu wniosku, czy adres był nadal aktualny- taki obowiązek na Sądzie spoczywał, skoro korespondencja skierowana do pozwanego ad. 2 była awizowana i zwrócona z powodu niepodjęcia. Sąd prowadzący postępowanie pojednawcze uznał jednak, że korespondencja została skutecznie doręczona i przeprowadził postępowanie pojednawcze. Tut. Sąd nie miał uprawnień w niniejszym procesie do podważenia czynności podjętych przez Sąd prowadzący postępowanie pojednawcze i w konsekwencji należało uznać, że postępowanie pojednawcze zostało skutecznie przeprowadzone i przerwało bieg przedawnienia.

Za niezasadny uznano także zarzut rzekomej zapłaty przez pozwanych części należności strony powodowej dochodzonej pozwem i zarzut rzekomego nieprawidłowego zaliczania przez stronę powodową dokonywanych wpłat był bezzasadny. Pozwany ad. 1 dokonując wpłat w większości przypadków nie wskazywał, na poczet których wierzytelności (faktur) realizował przelewy (generalnie w tytułach przelewów wskazywał, że wpłaty dokonywał na poczet kolejnych faktur). W takim przypadku strona powodowa była uprawniona, a wręcz zobowiązana stosownie do art. 451 § 3 kc do zaliczenia wpłat na poczet długu najdawniej wymagalnego. Takie zarachowanie wpłat było przy tym zgodne z wolą pozwanych, skoro w tytułach przelewów wskazali, że wpłaty dotyczyły kolejnych wpłat (w dorozumieniu: wpłaty należało zaliczać kolejno na poczet kolejnych, czyli najstarszych faktur). Jedynie w przypadku kliku wpłat wskazano konkretne numery faktur, przy czym nie były to faktury objęte pozwem. Strona powodowa wykazała przy tym, że istniało szereg wcześniej wymagalnych wierzytelności w stosunku do wierzytelności dochodzonych pozwem i wykazała, że wpłaty, na które powoływali się pozwani, zostały zaliczone stosownie do art. 451 § 3 kc na poczet wcześniej wymagalnych wierzytelności, a pozostała nierozliczona w ten sposób kwota została zaliczona na poczet najwcześniej wymagalnej wierzytelności z faktury objętej pozwem (nr (...)

(...)), co zostało jednak uwzględnione w żądaniu pozwu (faktura nr (...) została wystawiona na kwotę 14.635,75 zł, a pozostała z niej do zapłaty kwota 6.653,90 zł). Wbrew stanowisku pozwanego ad. 2 nie był on uprawniony do żądania- po upływie kilku lat od dokonania wpłat- zaliczenia wpłat nie na poczet najwcześniej wymagalnych wierzytelności, a na poczet wierzytelności objętych pozwem. Dłużnik może bowiem domagać się zaliczenia wpłat na poczet danego długu w chwili dokonania zapłaty (art. 451 § 1 zd. 1 kc), a nie kilka lat po dokonaniu zapłaty. Ponadto kilkadziesiąt wpłat, na jakie powołali się pozwani (patrz dowody dołączone do pisma pozwanego ad. 1 z 04.01.2022 r.), zostało dokonanych w 2017 r. (za wyjątkiem dwóch wpłat z lutego i marca 2018 r. w wysokości po 2.000 zł). Po dokonaniu wpłat z 2017 r. został uznany dług w potwierdzeniu salda według stanu na dzień 18 stycznia 2018 r., z którego wynikało jednoznacznie, że wpłaty za 2017 r. nie zostały zaliczone na poczet należności wskazanych w potwierdzeniu salda (objętych pozwem). Tym samym należało uznać, że pozwani przez czynności konkludentne przyjęli pokwitowanie w rozumieniu art. 451 § 2 kc w tym sensie, że potwierdzili, że wpłaty zostały zaliczone na poczet innych wierzytelności, niż te wskazane na potwierdzeniu salda. Z kolei wpłaty dokonane w 2018 r. po dacie potwierdzenia salda zostały zaliczone przez stronę powodową na poczet należności wynikającej z faktury nr (...) objętej pozwem, co też zostało uwzględnione w żądaniu pozwu.

W konsekwencji Sąd uwzględnił powództwo w całości (pkt I wyroku).

O odsetkach orzeczono na podstawie art. 481 § 1 i 2 kc.

Jako podstawę rozstrzygnięcia o kosztach powołano art. 98 § 1 i 3 kpc

Apelacje od tego wyroku wniesli obaj pozwani/

Pozwany B. S. zaskarzył wyrok w całości, zarzucając :

1) naruszenie art. 133§2 k.p.c. w zw. z art. 379pkt 5 k.p.c. poprzez ustalenie , że wezwanie na posiedzenie wyznaczone na próbę ugodową na 20 grudnia 2018r. było prawidłowe i przerwalo bieg przedawnienia , w sytuacji gdy wezwanie skiierowane na adres w (...) było awizowane po raz pierwszy w dniu 28 listopada 2018r/ a od dnia 30 listopada 2018r. w CEiDG od dnia 28 listopada 2018r. adres do doręczęn pozwanego to (...) . Ponadto Firma Produkcyjno-Handlowa (...)to nazwa jednoosobowej działalności gospodarczej prowadzonej przez J. W. . Sąd Okregowy naruszył więc art. 123§1 k.c w ówczesnym brzmieniu przyjmując, że art pozwany B. S. był prawidłowo wezwany na posiedzenie wyznaczone na 20 grudnia2018 r., choć wezwanie zaadresowane było na tirmę pozwanego J. W.. Pozwany wyjaśnił, że 28 listopada 2018r. nie był przedsuębiorca lecz pracownikiem i doręczenmie skierowane na jego adres było nieprawiłowe w sprawie sygn. akt(...);

2) naruszenie art. 865 §2 k.c. i art. 123 §1 pkt. 2 k.c. przez zastosowanie tych przepisów do uznania przez pozwanego ad. 1 J. W. w dniu 18.01.2018 r. długu wobec powoda na kwotę 240.834,88 zł i zakwalifikowanie go (uznania) za czynność zwykłego zarządu, która to kwota ponad 96 razy przewyższała sumę udziałów spółki cywilnej pozwanych i ponad 8 krotnie cały majątek wspólny spółki cywilnej pozwanych. Uznanie to było czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu spółki i do jego dokonania potrzebna była uchwała wspólników. Ponadto zdnaiem tego pozwanego w rzeczywistości w dniu 18.01.2018 r. spółka cywilna pozwanych nie miała żadnego majątku bowiem cały jej majątek w listopadzie 2016 r. pozwany ad. I J. W. przeniósł do swej jednoosobowej działalności gospodarczej firmy (...). więc uznanie to tym bardziej przekraczało zwykły zarząd; a nadto spółka cywilna od 25.10.2016 r. nie istniała, więc J. W. przy uznaniu bezprawnie użył jej pieczęci, nie będąc już przedstawicielem ustawowym pozwanego ad. 2; skoro uznanie długu z dnia 18.01.2018 r. przez pozwanego ad. I było czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu. a Sąd I instancji zakwalitikował je jako czynność zwykłego zarządu, naruszył tym powołane przepisy w związku z art. 58 § I Ke jako wymienioną w tym przepisie czynność sprzeczną z ustawą,

3) naruszenie art. 233§1 1 k.p.c. oraz art. 869 §2 2 k..c. przez ustalenie, że spółka cywilna pozwanych rozwiązana została w 2021 r. bez jakiegokolwiek dowodu na fakt dokonania czynnością prawną tego rozwiązania w 2021 r. w sytuacji. gdy w listopadzie 2016 r. cały majątek wspólników spółki cywilnej i jej pracowników pozwany ad. 1 przeniósł do swej jednoosobowej działalności gospodarczej firmy "(...)", a pozwany ad. 2 B. S. 25.10.2016 r. wypowiedział na piśmie i ustnie swój udział, czemu Sąd I instancji nie dał wiary z naruszeniem art. 233 §1 i 231 k.p.c. jednocześnie dokonując ustalenia, że w listopadzie 2016 r. cały majątek spółki i pracownicy przeniesione zostały ze spółki do jednoosobowej działalności pozwanegoJ. W. . Zdaniem pozwanego Sąd I instancji w swym rozumowaniu doprowadził do absurdu bowiem po co było kupowanie surowców do produkcji od powoda przez 2017 rok do spółki cywilnej skoro społka cywilna w 2017 roku nie miała żadnych maszyn, nie miała pracowników. Zakupy surowców na spółkę w 2017 r. były fikcją. której Sąd I instancji uległ zupełnie nie dostrzegając tego z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów/ Spółka cywilna nie działała, nie moała żadnego majątku i siły roboczej ;

4) naruszenie art. 61 § 1 i art. 869 § 2 kc oraz art. 233 § 1 k.p.c.poprzez brak ustalenia,. że w dniu 25.10.2016 r. pozwany B. S. skutecznie wypowiedział udziały w spółce cywilnej na piśmie i ustnie, o czym zeznaliB. S., D. S. i pozwany ad. 2. a potwierdza ten fakt to, że pozwany ad. 1 zaraz w listopadzie 2016 r. przeniósł pracowników i maszyny ze spółki cywilnej do sw - jednoosobowej działalności gospodarczej firmy (...)". Po co miałby to uczynić, gdy spółka cywilna istniała.;

5) naruszenie przez Sąd I instancji art. 61 §2 k.c. i 60 k.c. polegało na nie ustaleni że pozwany ad. 2 w dniu 29 października 2016 r. skutecznie zawiadomił e-mailem powoda o rozwiązaniu spółki cywilnej i aby powód na spółkę nie sprzedawał towarów. E-mail odzyskany unicode. Wystarczające było wprowadzenie treści tego e-maila do środka komunikacji elektronicznej, na pozwanym ad. 2 nie spoczywał w tej kwestii dalszy obowiązek dowodowy, czego Sąd I instancji nie dostrzegał z naruszeniem tych przepisów;

6) naruszenie art 45 ust I Konstytucji i art. 6 ust. I Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności przez masowe oddalenie tak dużej ilości wniosków dowodowych pozwanego ad. 2 z naruszeniem jego prawa do sprawiedliwego i rzetelnego rozpoznania sprawy oraz wydał wyrok na niekorzyść pozwanego ad. 2 z uzasadnieniem, że nie udowodnił faktów, na które się powoływał. Pozwwany podniosl, że kolejnym argumentem przemawiającym za nie istnieniem spółki cywilnej pozwanych od 25.10.2016 r. jest fakt, że między wspólnikami powstała sytuacja, w której osiągnięcie wspólnego celu gospodarczego, o którym mowa w art. 860 § 1 Kc stało się niemożliwe. Taką sytuację w spółce wytworzył pozwany. Nie istniało już więcod 2018r. przedsiębiorstwo, majątek wspólny oraz więzi organizacyjne i majątkowe wspólników. Pozwany wyjaśnił, że w sprawie sygn. akt (...) powoływał się na to,e pozwany ad. 1 prowadził "kreatywną księgowość".

Pozwany B. S.wniosl o zmianę wyroku i oddalenie powództwa oraz o zasądzenie kosztów procesu.

Pozwany J. W.wniósł o zmianę wyroku i pomniejszenie jego odpowiedzialności finansowej podnosząc, że dokonał on wpłat na poczet zadłużenia spólki z prywatnych pieniędzy . Zdaniem tego pozwanego nie powinie on być też obciązony kosztami procesu albowiem zostal pozostawiony przez nielojalnego wspólnika , który nie uregulował nalezności.

B. S. wniósł o uwzględnienie apelacji J. W. .

Strona powodowa wniosła o oddalenie apelacji B. S. uznając rawidlowośc ustaleń i rozstrzygnięcia . Strona powodowa podniosła, że przez wiele lat współpraca odbywała się prawdłowo, pozwani jako wspólnicy składali zamowienia i które były realizowane. Dług istniał. Zawezwanie do próby ugodowej było skuteczne Zdaniem strony powodowej wspólpraca pozwanych zostala rozwiązana dopiero w 2021r. a wczesniej nie była na i tym informowana. Zakwetionowała ona autentycznośc wyduku maila przedlozonego przez pozwanego S.. Także pozwany S. nie wykazał wypowiedzenia dokonanego drugiemu wspólnikowi. Strona powodowa uznala prawidłowośc dokonanej oceny dowodów. obroty roczne

Rozpoznając apelację Sąd Apelacyjny uznał za własne ustalenia Sadu okręgowe i zważył co następuje:

Niewątpliwie J. W. złożył zamówienia i towar został dostarczony i odebrany. J. W. był uprawniony do prowadzenia spraw spółki w oparciu o art.865 k.c. Pozwany J. W. spłacił kwotę 90092, 7 zł co podnosił w sprawie(...)

(...) k 879. Takie jednak też były ustalenia Sądu pierwszej instancji, Bez znaczenia jest więc spóźnione ponawianie dowodów w tym zakresie przy piśmie z dnia 26 stycznia 2026r. Niezasadne są też zarzuty pozwanego B. S.. Ocena dowodow dokonana przez Sąd Okręgowy była logiczna.

Sąd Apelacyjny nie kwestionuje, że B. S. mógł z ważnych powodów wypowiedzieć swój udział w spółce spółki w każdym czasie bez zachowania terminu wypowiedzenia (art. 860§2 k.c.).. Wyprowadzanie majątku przez drugiego wspólnika ze spółki byłoby takim powodem. Twierdzeniu jednak B. S. i jego syna D. S. , że doszło do wypowiedzenia w październiku 2016 i zawiadomienia powoda o wypowiedzeniu zaprzecza treść oświadczenia z dnia 20 kwietnia 2017r. (k176) oraz fakt, ze dopiero w 2018r. wystąpił z zawiadomieniem o popełnianiu przestępstwa przez J. W. (k177). Twierdzenia o wysłaniu do strony powodowej wiadomości mail z dnia 29 grudnia 2016r. jest niewiarygodne w aspekcie braku wykazania podjęcia działań zmierzających do wykreślenia wpisu dotyczącego działalności gospodarczej pod numerem NIP (...) właściwego dla spółki cywilnej Nawet jednak jeżeli występował wcześniej w listopadzie 1016r. o wykreślenie o spółki z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej to ten fakt nie mógł być znany stronie powodowej, która na podstawie zamówień nadal dostarczała towary spółce pozwanych i wystawiała faktury. Wpis spółki cywilnej dotyczący działalności gospodarczej B. S. i J. W. wykreślono dopiero z CEIDG w 2021r. Nawet jeżeli pozwany miał zamiar wypowiedzieć umowę w 2016r. to nie oznacza to , że uczynił to wówczas skutecznie. Skoro zaś normalną praktyką przez cały okres współpracy w spółce pozwanych było, że zamówienia składał tylko jeden wspólnik, to należy przyjąć, że taki był podział w ramach prowadzenia spraw i J. W. składając zamówienia mógł w ramach reprezentacji z art. 866 k.c. działać w tym zakresie jako przedstawiciel drugiego wspólnika, co rodziło odpowiedzialność solidarną pozwanych z art. 862 k.c. Podział ten wynika zresztą także z zeznań D. i B. S.. Dokąd J. W. dysponował maszynami i miał możliwość zatrudniania to istniała możliwość wykonywania wspólnej działalności. To nie spółka ma bowiem podmiotowość tylko wspólnicy. Nawet jednak gdyby przyjąć, że J. W. otrzymał wypowiedzenie z dnia 20 kwietnia 2017 to do zakwestionowania zamówienia dotyczącego towarów z faktur należało wykazać kiedy dokładnie mógł zapoznać się z tym oświadczeniem. Okoliczność, że Sąd Okręgowy odmówił częściowej wiarygodności zeznaniom świadków i pozwanego nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów. Pozwany B. S.nie wskazuje, które z pominiętych przez Sąd Okręgowy dowodów miały istotne znaczenie dla rozpoznania sprawy. Sąd Okręgowy odniósł się natomiast do dokumentów wypowiedzenia i maila. Decydujące dla rozstrzygnięcia było wykazanie czy J. W. mógł zapoznać się z treścią dokumentu wypowiedzenia i czy mail z zawiadomieniem o rozwiązaniu spółki został przyjęty przez serwer odbiorczy na który miał być wysłany mail. To nie zostało wykazane. Zdaniem Sądu Apelacyjnego pozwanyB. S.nie wykazał także, że wysłał pisma o wypowiedzeniu B. S. wspólnikowi , które ten rzekomo miał zniszczyć. Fakt zniszczenia nie miałby znaczenia gdyby pozwany B. S. przedstawił dowody wysłania J. Z. pismo wypowiadające udział w spółce w taki sposób, że ten mógł się zapoznać z oświadczeniem B. S., Zaświadczenie z dnia 18 czerwca 2018r. potwierdza jedynie ustalenie, że ten pozwany w 2016 zaprzestał świadczenia pracy w ramach spółki cywilnej. Spółka jednak mogła nadal działać. Powód nie wykazał też by rozmawiał z osobami uprawnionymi do reprezentowania powodowej spółki jawnej o dokonanym wypowiedzeniu. Słusznie też Sąd Okręgowy zakwestionował wartość dowodową maila z 29 grudnia 2016r. skoro treść tego wydruku nie stanowi dowodu przyjęcia wiadomości przez serwer przychodzący . Wydruk wskazuje, że był to w wiadomości adres wychodzący. Istotne zaś było wykazanie wprowadzenia treści tego e-maila do środka komunikacji elektronicznej obiorcy tj strony powodowej posiadającej adres mailowy (...). Ponadto wiarygodność wydruków przedstawianych przez B. S. w oczywisty sposób osłabia przedłożenie także wydruku z CEIDG z k 68, z którego miało wynikać zawieszenie działalności spółki. Jak zaś wynika z historycznych wpisów w CEiDG dotyczących B. S. w 2016 nie było zmian. Zmiana wpisu z dnia 21 listopada 2018r dotyczyła zmiany numeru adresu miejsca prowadzenia działalności z 636 na 637. Wówczas figurowa w CEIDG aktywny status działalności w formie spółki cywilnej istniejący od 9 lipca 2013r. Także po wpisach z dnia 24 czerwca 2020r. , 26 czerwca 2020r , 16 października 2020r.i 1 marca 2021r. nadal działalność w formie spółki cywilnej była aktywna i widniała tamże adnotacja o spółce cywilnej o nr NIP: (...). Wpis usunięcia danych o spółce ujawniono dopiero 8 kwietnia 2021r. a zakończenia działalności 30 kwietnia 2024r. ( w tej części podstawy są niejawne). Dodatkowo pozwany S. nie wykazał by wypowiedzenie z dnia 20 kwietnia 2017r doszło o J. W. i nie przedłożył treści oświadczeń, które miał kierować do J. W. w 2016r.

Znaczenie dla sprawy miała też treść wypowiedzenia, które otrzymał J. W., a to z uwagi na konieczność oceny przyczyn wypowiedzenia co ma wpływ na ewentualny tymin ustania spółki. Przede wszystkim jednak twierdzeniom pozwanego B. S. o wypowiedzeniu zaprzecza treść zawarta w zawiadomieniu B. S. z dnia 31 lipca 2018r.( k177), w którym podawał on , że w listopadzie 2016r. zatrudnił się, pozostawiając spółkę w zarządzie J. W.. Potwierdza to możliwość zaciągania zobowiązań przez tego wspólnika spółki cywilnej. Pozwany S. podawał ponadto, że J. W. przywłaszczał majątek ich spółki. Uznawał więc, że nadal jest wspólnikiem a spółka działa przy pozostawieniu jej zarządu drugiemu wspólnikowi. To jak J. W. wykonywał ten zarząd jest kwestią wzajemnej odpowiedzialności wspólników. Nie zmienia to jednak oceny, że zobowiązanie z tytułu dostaw strony powodowej powstało i rodziło odpowiedzialności obu wspólników.

Ocena czy dana czynność mieści się w ramach zwykłego zarządu, czy też je przekracza, zależy od okoliczności konkretnego przypadku, a zwłaszcza od charakteru działalności prowadzonej przez spółkę (por. też art. 199 oraz wyrok SN z dnia 13 lutego 1997 r., I CKN 85/96, OSP 1997, z. 12, poz. 228, z glosą E. Płonki, i wyrok SN z dnia 5 czerwca 1997 r., I CKN 70/97, OSNC 1997, Nr 11, poz. 179. Strony pozostawały w stałych stosunkach. Towary dotyczyła produkcji prowadzonej w ramach spółki. Wysokość kwot w poszczególnych fakturach (k25-30) i wskazany tam przedmiot zakupu związany z przedmiotem działalności spółki pozwanych nie była stosunkowo wysoka w aspekcie analizy wypłat z rachunku spółki dokonanych przez biegłego w sprawie (...) (k 878-888), a ponadto także w świetle twierdzeń B. S. o zyskach i powoływanych kosztach działalności (k 1007-1008). Koszty zakupów w ramach spółki cywilnej pozwanych przekraczały w 2013r. 1679849,15zł. Trudno więc przyjąć by dokonanie zakupów wynikające z faktur powołanych w sprawie i w świetle faktów powoływanych także w toku spraw prowadzonych pomiędzy pozwanymi przekraczało zwykły zarząd, szczególnie przy uwzględnieniu cykliczności zakupów związanych z przedmiotem prowadzonej przez pozwanych działalności gospodarczej. Sąd Apelacyjny uznaje, że tak samo należy ocenić potwierdzenie sald i oświadczenie o zobowiązaniu do zapłaty prowadzące do przyjęcia uznania długu. To W. bowiem według pozwanego B. S. miał zajmować się finansami. On potwierdzał salda 31 grudnia 2015 a więc jeszcze przed faktycznym zaprzestaniem przez B.

S. współdziałania w prowadzeniu spraw spółki. Wówczas zadłużenie wynosiło 314425,49 zł. k708. Następnie potwierdzał on saldo na 31 grudnia 2016r. , wówczas dług z tytułu niezapłaconych faktur do 260232,98zł (k 745) . Było to więc działanie typowe dla tej spółki. Sam pozwany ponadto podawał w sporze z J. W., że po zaprzestaniu współpracy ozostawił zarząd J. W.. Jakkolwiek zadłużenie względem pozwanej występowało ale z bilansu nadal wynikały wysokie przychody jeszcze w 2018r. (k 286). W orzecznictwie uznawano, że uznanie długu przez jednego ze wspólników spółki cywilnej może być uznane za czynność zwykłego zarządu (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 25 września 2017 r. I ACa 47/17 ). Skoro więc jeden ze wspólników potwierdzał cyklicznie saldo i zobowiązał się zapłacić, potwierdzając to pieczątką spółki (k 50), to taka czynność uznania , jako dokonana w ramach reprezentacji spółki, została także dokonana ze skutkiem dla drugiego wspólnika B. S.. Reprezentacja w spółce cywilnej jest uznawana za formę przedstawicielstwa (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2000 r. II CKN 298/00). Skoro zaś czynność została dokonana także imieniem B. S. to art. 372 k.c. nie miał tu zastosowania.

Wpłaty na łączną kwotę 95481,34 zł,, w tym także dokonane w lutym i marcu 2018 nie zostały zrealizowane ze wskazaniem konkretnych faktur, stąd wierzyciel miał wynikające z art. 451§3 k.c. prawo zaliczenia tych wpłat na należności wcześniejsze wskazane we wcześniejszych potwierdzeniach salda dotyczących faktur z 2015 r i częściowo z 2016 /k 336/. Zestawienie przedstawione przez pozwanego dotyczy łącznych wpłat od 2015 do 2018 (k 262) i nie obala wyniku zaliczenia przedstawionego przez stronę pozwaną.

Uznanie roszczenia przerwało bieg terminu przedawnienia, stąd więc zasadnie Sąd Okręgowy przyjmowował, że mniejsze już znaczenie miała kwestia złożenia wniosku o zawezwanie do próby ugodowej. W odniesieniu jednak do tej kwestii Sąd Apelacyjny podziela stanowisko, że na gruncie art. 123§1 pkt 1 k.c.. w poprzednim brzmieniu, sam wniosek o zawezwanie do próby ugodowej - w swych granicach podmiotowych i przedmiotowych - co do zasady stanowił czynność zmierzającą bezpośrednio do dochodzenia roszczenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 marca 2025 r. I CSK 2407/24). Strona powodowa złożyła wniosek wskazując adresy pozwanych figurujące wówczas w CEiDG . W tym przypadku nie była to czynność pozorna lecz w aspekcie wcześniejszej dobrej współpracy czynność zmierzająca do zaspokojona roszczenia, która jednocześnie zakładała możliwość kontynuowania współpracy. Kwestia oceny prawidłowości uznania, że do ugody nie doszło wobec niestawiennictwa dłużnika nie może obciążać strony powodowej.

W konsekwencji powyższego wyrok nie narusza także art. 554 k.c. w zw. z art. 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw Dz.U.2018.1104.Nie są także zasadne pozostałe zarzuty pozwanych.

To czy pozwany J. W. przetransferował zyski i czy przeniósł majątek wspólników spółki cywilnej i jej pracowników do swej jednoosobowej działalności gospodarczej firmy (...),to problem rozliczeń wspólników. Także podnoszona przez drugiego wspólnika kwestia pozostawienia go bez spłacenia przez B. S. części zadłużenia nie ma znaczenia dla zasądzenia wierzytelności strony powodowej. .Dług miał charakter solidarny (art. 864 k.c.). Aż do zaspokojenia całości wszyscy więc dłużnicy pozostają zobowiązani (art. 366§2 k.c. Strona powodowa nie mogła mieć wiedzy o przeniesieniu pracowników czy też maszyn stąd zarzuty w tym względzie nie mogą być decydujące w niniejszej sprawie. Zamówienia w ramach zarządu były dokonywane przez spółkę , która w bilansie nadal wykazywała znaczne przychody z działalności. Działalność spółki mogła być kontynuowana niezależnie od transferu środków produkcji. Pozwany W. mógł zresztą świadczyć usługi udostępniając środki produkcji i pracowników przeniesionych do własnej działalności. Jest to tylko przesunięcie w ramach poszczególnych mas majątkowych. Nadal jednak uprawnionym do korzystania ze środków produkcji był J. W. jako przedsiębiorca zobowiązany do wspólnej działalności z B. S.. Stosunki wewnętrzne mogą być podstawą wzajemnych rozliczeń pomiędzy pozwanymi tak z tytułu transferu środków produkcji, jak też z tytułu osobistego świadczenia usług przez J. W. na rzecz wspólników spółki cywilnej po zaprzestaniu ich przez drugiego wspólnika. Nie ma to jednak znaczenia dla niniejszej sprawy. Strona powodowa dochodząc należność za dostarczony towar nie nadużywa prawa lecz realizuje swoje uprawnienia.

Z tych względów nie podzielając zarzutów naruszenia prawa procesowego i materialnego Sąd Apelacyjny oddalił obie apelacje jako niezasadne w oparciu o art. 385 k.p.c.

Nie było także podstaw do zmiany orzeczenia o kosztach procesu . Sama jedynie trudna sytuacja dłużników nie jest wystarczająca do zastosowania art., 102 k.p.c. Strona powodowa miała prawo dochodzić zaspokojenia i zastosowanie art. 98§1 k.p.c. , co nie narusza zasad słuszności. Dotyczy to także odpowiedzialności za wynik sprawy na etapie apelacji, szczególnie, że pozwani mieli świadomość treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Strona powodowa jednak nie wykazała by poniosła na tym etapie koszty.

Hasła tematyczne: Spółka cywilna, Przedawnienie roszczeń

104 dni od wyroku do publikacji

  1. Wyrok 12 lutego 2026 r.
  2. Po 62 dniach trafia do portalu połowa orzeczeń
  3. Portal: 27 maja 2026 r.

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.