Ubezpieczyciel dopłaci spółce 5671,95 zł za szkodę po pożarze domu

W dniu 30 września 2025r. powód (...) S.A. z/s we S. skierował do tut. Sądu w stosunku do pozwanego Towarzystwa (...) z/s w S. pozew domagając się zasądzenia na swoją rzecz kwoty 5.671,95zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 25 września 2025r. do dnia zapłaty, w tym kwoty 4.246,08zł tytułem dalszego odszkodowania i kwoty 1.425,87zł tytułem skapitalizowanych odsetek za opóźnienie liczonych od kwoty 4.246,08zł od dnia 21 października 2022r. do dnia 24 września 2025r., a ponadto kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu powód wskazał, że U. F. i F. F. są właścicielami nieruchomości budynkowej znajdującej się w miejscowości U. przy (...), a z pozwanym ubezpieczycielem łączyła ich umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (...) potwierdzona polisą nr (...). Powód wskazał, że w dniu 19 września 2022r. w wyniku działania pożaru doszło do uszkodzenia budynku mieszkalnego, w którym spaliły się pomieszczenia wewnątrz budynku, w tym kotłownia z kotłem na ekogroszek pompami i bojlerem, garaż wraz z bramą, dwa korytarze, kuchnia z aneksem kuchennym i pokoje. Powód wyjaśnił, że pozwany uznając swoją odpowiedzialność, co do zasady wypłacił poszkodowanym odszkodowanie w wysokości 58.797,86zł. Zdaniem powoda przyznana kwota nie była wystarczająca do przywrócenia uszkodzonego budynku do stanu sprzed szkody. Mając to na uwadze, powód złożył odwołanie od decyzji pozwanego, zaś pozwany nie uwzględnił w dalszej części jego roszczenia. Wierzytelność z tytułu roszczenia pieniężnego w ramach odpowiedzialności gwarancyjnej z tytułu umowy odpowiedzialności cywilnej była przedmiotem umowy cesji.

Powód wskazał dalej, iż dochodzone w niniejszym postępowaniu roszczenie stanowi dalszą część odszkodowania, które było procedowane w postępowaniu przed Sądem Rejonowym w Kaliszu w sprawie o sygn. akt I C (...). W spawie tej ustalono, że w wyniku działania na elementy konstrukcyjne budynku jednorodzinnego poszkodowanych pożaru na skutek zwarcia instalacji elektrycznej uszkodzeniu uległy elewacja, kotłownia, garaż, 2 korytarze, 2 pokoje, kuchnia z aneksem kuchennym. Wysokość rzeczywistej szkody w nieruchomości budynkowej poszkodowanych na skutek zdarzenia z dnia 19 września 2022r. oznaczono łącznie na kwotę 81.568,94zł brutto. Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 14 sierpnia 2024r. w sprawie o sygn. akt I C (...), od którego apelację oddalono wyrokiem Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 28 stycznia 2025r. w sprawie o sygn. akt II Ca 935/24, przy uwzględnieniu treści art. 321 § 1 kpc, zasądzono od pozwanego Towarzystwa (...) z/s w S. na rzecz powoda (...) S.A. z/s we S. kwotę 20.001,00zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, liczonymi od kwoty 18.525,00zł od dnia 21 października 2022r. do dnia zapłaty oraz od kwoty 1.476,00zł od dnia 30 sierpnia 2023r. do dnia zapłaty, a ponadto rozstrzygnięto o kosztach procesu. W pisemnym uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd wskazał m.in., że przy uwzględnieniu rzeczywistej wartości szkody w nieruchomości poszkodowanych i pomniejszeniu tej należności o wartość świadczenia przekazanego poszkodowanym w ramach postępowania likwidacyjnego (81.568,94zł brutto (rzeczywisty koszt przywrócenia nieruchomości budynkowej poszkodowanych do stanu sprzed zdarzenia) – 58.797,86zł brutto (odszkodowanie przyznane przez ubezpieczyciela w postępowaniu likwidacyjnym) należne uprawnionym odszkodowanie wynosi 22.771,08zł. Zatem różnica w wysokości ustalonego odszkodowania, a dotychczas zasądzonym wynosi 4.246,08zł. Powód podał dalej, że od tej sumy naliczał w okresie od dnia 21 października 2022r. do dnia 24 września 2025r. odsetki ustawowe za opóźnienie, które wynoszą łącznie 1.425,87zł.

W piśmie procesowym z dnia 5 listopada 2025r. powód dokonał modyfikacji żądania w zakresie daty odsetkowej skapitalizowanych odsetek i wniósł o ich zasądzenie od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty.

Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 18 listopada 2025r. w sprawie o sygn. akt I Nc (...)25 uwzględniono w całości roszczenia powództwa i rozstrzygnięto o kosztach postępowania.

Pozwany Towarzystwo Ubezpieczeń (...) z/s w S. wniósł sprzeciw o przedmiotowego orzeczenia.

Pozwany zaskarżył nakaz zapłaty w całości i wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Pozwany zakwestionował roszczenie powoda co do zasady i wysokości.

W odpowiedzi na sprzeciw strona powodowa podtrzymała dotychczas wyrażone stanowisko procesowe w sprawie.

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny.

Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 14 sierpnia 2024r. w sprawie o sygn. akt I C (...)

(...), od którego apelację oddalono wyrokiem Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 28 stycznia 2025r. w sprawie o sygn. akt II Ca (...), przy uwzględnieniu treści art. 321 § 1 kpc, zasądzono od pozwanego Towarzystwa (...) z/s w S. na rzecz powoda (...) S.A. z/s we S. kwotę 20.001,00zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, liczonymi od kwoty 18.525,00zł od dnia 21 października 2022 r. do dnia zapłaty oraz od kwoty 1.476,00zł od dnia 30 sierpnia 2023 r. do dnia zapłaty, a ponadto rozstrzygnięto o kosztach procesu.

(

wyrok k. 10, 11, z akt sprawy SR w Kaliszu I C (...): wyrok k. 356, 388)

Poszkodowani U. F. i F. F. są właścicielami budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz innych obiektów budowlanych położonych w miejscowości U. przy ul. (...).

(

okoliczność bezsporna)

W dniu 20 czerwca 2022r. poszkodowani U. F. i F. F. zawarli z pozwanym Towarzystwem Ubezpieczeń (...) z/s w S. umowę ubezpieczenia (...) potwierdzoną polisą nr (...), z okresem ubezpieczenia od dnia 28 maja 2022r. do dnia 27 maja 2023r.

Zakresem ubezpieczenia, w tym od pożaru oraz innych ryzyk i zdarzeń losowych objęto dom mieszkalny, obiekty budowlane niebędące budynkami: ogrodzenie wraz z furtką i bramą, ruchomości domowe i stałe elementy wykończenia.

Sumy ubezpieczenia oznaczono:

- od budynku mieszkalnego według wartości odtworzeniowej na kwotę 550.000,00zł,

- od obiektów budowlanych nie będących budynkami: ogrodzenie wraz z furtką i bramą według wartości rzeczywistej na kwotę 50.000,00zł,

- od ruchomości domowych i stałych elementów wykończenia według wartości odtworzeniowej na kwotę 30.000,00zł.

Wysokość składki uiszczonej przez poszkodowanych określono na łączną kwotę 594,00zł.

W świetle § 23 Ogólnych Warunków Ubezpieczenia Towarzystwa (...) z/s w S. (...).

1. Rozmiar szkody w ubezpieczeniu budynków i stałych elementów wykończeniowych ustala się według cen z dnia powstania szkody, zgodnie z zasadami:

1) budynki rolnicze ubezpieczone w zakresie obowiązkowym – postanowienia Ustawy,

2) budynki oraz stałe elementy wykończenia ubezpieczone na podstawie OWU i budynki rolnicze ubezpieczone na podstawie OWU w zakresie rozszerzonym:

a) przy ubezpieczeniu według wartości odtworzeniowej – na podstawie kosztorysu naprawy/wymiany, remontu lub odbudowy opracowanego w oparciu o Katalogi Nakładów Rzeczowych, przedłożonego przez Ubezpieczonego przed rozpoczęciem naprawy i zweryfikowanego przez Towarzystwo; dla robót nieuregulowanych w Katalogach Nakładów Rzeczowych kosztorys musi obejmować koszty robocizny z podaniem liczby godzin i szczegółowy wykaz materiałów,

b) przy ubezpieczeniu według wartości rzeczywistej – w wysokości kosztów określonych zgodnie z postanowieniami pkt 2 lit. a z uwzględnieniem stopnia zużycia technicznego zgodnie z zasadami stosowanymi w budownictwie (wg wzoru V.), który jest dostępny w każdej jednostce Towarzystwa oraz na stronie internetowej www.tuw.pl, z zastrzeżeniem że: i. nie uwzględnia się stopnia zużycia technicznego przy szkodach, których wartość nie przekracza 3% sumy ubezpieczenia, ii. maksymalne potrącenie z tytułu zużycia technicznego wynosi 80%.

2. Rozmiar szkody w ubezpieczeniu budowli ustala się według cen z dnia powstania szkody w wartości rzeczywistej lub odtworzeniowej; postanowienia ust. 1 stosuje się odpowiednio.

3. Rozmiar szkody w ubezpieczeniu ruchomości domowych ustala się według cen z dnia powstania szkody następująco:

1) ruchomości domowe ubezpieczone w wartości odtworzeniowej – według wartości odtworzeniowej bez potrącania stopnia zużycia,

2) dzieła sztuki, antyki, biżuteria, kamienie szlachetne, perły, przedmioty wykonane w całości lub w części ze złota, srebra lub platyny, medale, broń, trofea myśliwskie, futra naturalne – według wartości rynkowej,

3) znaczki pocztowe – według wartości nominalnej, jeżeli znaczki stanowią prawny sposób uiszczenia opłaty za przesyłkę pocztową lub według wartości rynkowej; odszkodowanie jest ustalane według wartości wyższej,

4) banknoty, monety – według wartości nominalnej, jeżeli stanowią prawny środek płatniczy lub według wartości rynkowej; odszkodowanie jest ustalane według wartości wyższej,

5) gotówka – według wartości nominalnej; walutę obcą przelicza się według średniego kursu Narodowego Banku Polskiego,

6) papiery wartościowe – według ceny sprzedaży, w przypadku papierów wartościowych będących przedmiotem obrotu giełdowego według ich ceny giełdowej pomniejszonej o prowizję maklerską,

7) karty płatnicze i kredytowe – według kosztów odtworzenia,

8) mienie powierzone – na podstawie dokumentów księgowych potwierdzających wartość mienia i obciążenie kosztami przez

zakład pracy, wypożyczalnie, kluby lub inne podmioty,

9) ruchomości domowe ubezpieczone według wartości rzeczywistej – według wartości odtworzeniowej z uwzględnieniem stopnia zużycia technicznego, z zastrzeżeniem że:

a) dla sprzętu gospodarstwa domowego, audiowizualnego, komputerowego, fotograficznego, optycznego, telefonicznego, nośników danych (w tym pendrive, odtwarzacze MP3, MP4), urządzeń do nawigacji (...) i instrumentów muzycznych – stopień zużycia technicznego wynosi 10% za każdy rok użytkowania,

b) dla pozostałych ruchomości domowych – stopień zużycia technicznego wynosi 5% za każdy rok użytkowania,

c) nie uwzględnia się stopnia zużycia technicznego przy szkodach, których wartość nie przekracza 3% sumy ubezpieczenia,

d) maksymalne potrącenie z tytułu zużycia technicznego wynosi 80%.

4. Rozmiar szkody dla poszczególnych przedmiotów ubezpieczonych w ramach mienia związanego z prowadzeniem gospodarstwa rolnego ustala się według przeciętnych cen rynkowych mienia tego samego lub podobnego rodzaju i gatunku obowiązujących w dniu powstania szkody na terenie, na którym szkoda powstała, przyjmując w odniesieniu do:

1) ziemiopłodów – ceny skupu,

2) bydła, koni, owiec, kóz, drobiu, zwierząt futerkowych – ceny rynkowej,

3) trzody chlewnej i młodego bydła rzeźnego – wartości ustalonej na podstawie wagi zwierzęcia w dniu ustalenia odszkodowania i przeciętnej ceny skupu,

4) zwierząt gospodarskich hodowlanych – udokumentowanej wartości tych zwierząt,

5) materiałów i zapasów – według ich cen rynkowych, 6) pozostałego mienia:

1. a) w przypadku całkowitego zniszczenia lub utraty przedmiotu ubezpieczenia – w wartości odpowiadającej przeciętnej wartości przedmiotu tego samego lub podobnego rodzaju i typu ustalonej na podstawie cen rynkowych,

2. b) w przypadku szkody częściowej – koszt naprawy, konieczny do przywrócenia stanu przedmiotu ubezpieczenia przed powstaniem szkody. Koszt naprawy pomniejsza się o stopień zużycia w wysokości 5% - 10% za każdy rok użytkowania mienia, nie więcej jednak niż 80%.

5. Rozmiar szkody w ubezpieczeniu szyb od stłuczenia ustala się według cen z dnia powstania szkody w wysokości kosztów naprawy ustalonych na podstawie kosztorysu przedłożonego przez Ubezpieczonego przed rozpoczęciem naprawy i zweryfikowanego przez Towarzystwo oraz dokumentu potwierdzającego wykonanie naprawy.

6. Wysokość odszkodowania za szkodę w mieniu ustala się według cen z dnia powstania szkody przyjmując za podstawę:

1) ustalony rozmiar szkody w oparciu o postanowienia OWU,

2) udokumentowane, poniesione koszty potwierdzone oryginałami faktur lub rachunków,

3) stan faktyczny szkody i okoliczności jej powstania, stwierdzone przez przedstawiciela Towarzystwa na miejscu szkody przy współudziale Ubezpieczonego lub osób przez niego wskazanych, 4) dla budynków, budowli i stałych elementów wykończeniowych – koszty i ceny na danym terenie, nie wyższe niż określone w publikacji o cenach w budownictwie, publikowane przez A. (...)-(...) Sp. z o. o. lub ceny zakupu/wytworzenia mienia tego samego rodzaju, typu i o takich samych lub najbardziej zbliżonych parametrach technicznych, w oparciu o ogólnodostępne oferty sprzedaży,

5) dla ruchomości domowych – koszty naprawy, czyszczenia, renowacji lub ceny zakupu/wytworzenia mienia tego samego rodzaju, typu i o takich samych lub najbardziej zbliżonych parametrach technicznych, w oparciu o ogólnodostępne oferty sprzedaży.

7. W zakresie ubezpieczenia słomy i siana złożonego w stogach, o którym mowa w § 14 ust. 7, Towarzystwo potrąca udział własny Ubezpieczonego w szkodzie, w wysokości 20% ustalonego odszkodowania.

8. Wysokość odszkodowania nie może przekroczyć wartości przedmiotu ubezpieczenia.

9. Przy ustalaniu wysokości szkody nie uwzględnia się:

1) wartości naukowej, zabytkowej, historycznej, artystycznej,

kolekcjonerskiej lub pamiątkowej,

2) kosztów ulepszeń iunowocześnień,

3) zwiększonych kosztów wynikających z braku w powszechnym obrocie materiałów potrzebnych do przywrócenia przedmiotu ubezpieczenia do stanu istniejącego przed szkodą.

10. Jeżeli Ubezpieczony nie przedstawi rachunku strat wraz z fakturami lub rachunkami, wówczas wypłata odszkodowania następuje według wyceny Towarzystwa.

11. Odszkodowanie za szkodę dotyczącą hali brezentowej pomniejsza się o udział własny Ubezpieczonego w szkodzie, w wysokości 10% ustalonego odszkodowania.

12. Ustaloną wysokość odszkodowania za szkody w mieniu pomniejsza się o wartość pozostałości, które mogą być przeznaczone do dalszego użytku, sprzedaży, przeróbki lub naprawy, na podstawie uzgodnień z Ubezpieczonym lub opinii niezależnego rzeczoznawcy.

13. W przypadku zbiegu odszkodowań z tytułu dwóch lub więcej ubezpieczeń mienia z tego samego zdarzenia, odszkodowanie wypłaca się do wysokości szkody w granicach sumy ubezpieczenia w ramach każdego ubezpieczenia, z uwzględnieniem odszkodowań już wypłaconych.

(

polisa k. 88-90, OWU k. 91-108, z akt sprawy SR w Kaliszu I C (...): polisa k. 54-56, 91-93, OWU k. 57-74, dokumenty akt szkodowych – płyta Cd k. 133)

W dniu 19 września 2022r. na nieruchomość stanowiącą własność poszkodowanych oddziaływał czynnik w postaci pożaru.

Powód dokonał u pozwanego Towarzystwa (...) z/s w S. zgłoszenia zaistnienia szkody w nieruchomości w celu przeprowadzenia postępowania szkodowego w ramach odpowiedzialności gwarancyjnej Ubezpieczyciela z tytułu umowy ubezpieczenia majątkowego.

Postępowanie szkodowe zostało zarejestrowane pod numerem (...).

W związku ze zgłoszeniem pozwany Towarzystwo (...) z/s w S. przeprowadził postępowanie szkodowe w ramach, którego dokonał oceny rodzaju, charakteru i rozmiarów uszkodzeń w nieruchomości poszkodowanych oraz przeprowadził kalkulację kosztów naprawy/odtworzenia.

Decyzją z dnia 20 października 2022r. pozwany ustalił i przyznał poszkodowanym odszkodowanie z tytułu uszkodzenia mienia – budynku mieszkalnego w wysokości 58.797,86zł i z tytułu uszkodzenia mienia – ruchomości domowych w wysokości 5.999,99zł oraz odmówił jego wypłaty w pozostałej części.

(

kosztorys k. 51-62, 111-119, decyzja k. 50, 109, potwierdzenie transakcji k. 110, protokół likwidacji k. 120-154, zgłoszenie szkody k. 155-159, dokumenty – płyta Cd k. 164, z akt sprawy SR w Kaliszu I (...): dokumenty – płyta Cd k. 3, decyzja k. 17, kosztorys k. 18-30, 77-84, pismo KM (...) w F. k. 53, decyzja k. 75, potwierdzenie transakcji k. 76, wyliczenie wartości szkody w mieniu ruchomym k. 85, protokół likwidacji k. 86-90, 94-123, zgłoszenie szkody k. 124-127, dokumenty akt szkodowych – płyta Cd k. 133)

W wyniku działania na elementy konstrukcyjne budynku jednorodzinnego pożaru na skutek zwarcia instalacji elektrycznej uszkodzeniu uległy elewacja, kotłownia, garaż, 2 korytarze, 2 pokoje, kuchnia z aneksem kuchennym.

Wysokość rzeczywistej szkody w nieruchomości budynkowej poszkodowanych na skutek zdarzenia z dnia 19 września 2022r. wynosi łącznie 81.568,94zł brutto.

(

opinia biegłego k. 17-28, 29-48, z akt sprawy SR w Kaliszu I C (...): opinia biegłego k. 183-262, 294-317)

Wierzytelność z tytułu roszczenia pieniężnego w ramach odpowiedzialności gwarancyjnej z tytułu umowy odpowiedzialności cywilnej była przedmiotem umowy cesji.

(

zawiadomienie o przelewie wierzytelności k. 160, umowa przelewu wierzytelności k. 161-163, z akt sprawy SR w Kaliszu I (...): zawiadomienie o przelewie wierzytelności k. 12, umowa przelewu wierzytelności k. 13-14)

Sąd uznał za w pełni przydatną dla ustalenia stanu faktycznego w niniejszej sprawie opinię biegłego z zakresu budownictwa, albowiem dokument ten zachowuje wszystkie cechy opinii rzetelnej, fachowej i miarodajnej z punktu widzenia wymogów procesowych. Opinia ta jest pełna, jasna, wewnętrznie spójna, a przedstawione w niej wywody i wnioski końcowe cechują się logicznością oraz należytym osadzeniem w materiale dowodowym. Biegły odniósł się do wszystkich zagadnień objętych tezą dowodową, wskazał podstawę faktyczną i metodologiczną swoich ustaleń, a tok jego rozumowania umożliwia prześledzenie sposobu dojścia do sformułowanych konkluzji co do rodzaju, zakresu i wartości szkody.

Zasadnicze znaczenie dla oceny tego dowodu ma przy tym okoliczność, iż przedmiotowa opinia była już uprzednio poddana merytorycznej ocenie sądowej w sprawie prowadzonej przed Sądem Rejonowym w Kaliszu pod sygn. akt I (...). W tamtym postępowaniu, dotyczącym części roszczenia odszkodowawczego dochodzonego przez stronę powodową, opinia ta stanowiła podstawę ustaleń faktycznych oraz rozstrzygnięcia co do zasadności i wysokości zgłoszonego żądania. Postępowanie to zakończyło się prawomocnie, albowiem wyrokiem z dnia 14 sierpnia 2024r. Sąd Rejonowy w Kaliszu orzekł co do części dochodzonego świadczenia, zaś apelacja od tego wyroku została oddalona wyrokiem Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 28 stycznia 2025r. w sprawie o sygn. akt II Ca 935/24.

W realiach niniejszej sprawy nie ujawniły się natomiast jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne, które mogłyby prowadzić do odmiennej oceny przydatności wskazanej opinii dla poczynienia ustaleń faktycznych. Strona pozwana nie tylko nie wykazała istnienia takich nowych faktów lub dowodów, lecz nawet nie przedstawiła argumentacji, która mogłaby skutecznie podważyć wcześniej już dokonaną ocenę merytoryczną tego dokumentu procesowego. Podnoszone przez nią zarzuty stanowią w istocie powtórzenie stanowiska polemicznego wobec wniosków biegłego, które było już przedmiotem oceny w poprzednim postępowaniu, zakończonym prawomocnym rozstrzygnięciem.

W tej sytuacji brak było podstaw do kwestionowania waloru dowodowego opinii biegłego, skoro dokument ten został już uprzednio zweryfikowany w toku postępowania sądowego, w którym rozpoznawano część tego samego roszczenia odszkodowawczego, a obecnie nie ujawniono żadnych nowych okoliczności mogących uzasadniać rewizję wcześniej przyjętej oceny. Sąd przyjął zatem, że opinia ta pozostaje miarodajnym i przekonującym źródłem dowodowym dla ustalenia rodzaju, zakresu oraz wartości szkody również w niniejszej sprawie.

Z tych samych względów Sąd odmówił decydującego znaczenia kalkulacjom wartości szkody sporządzonym w toku postępowania likwidacyjnego przez ubezpieczyciela, jak również prywatnej ekspertyzie sporządzonej na zlecenie poszkodowanych. Dokumenty te, jako opracowania prywatne, nie mogły skutecznie podważyć wniosków opinii biegłego sądowego, zwłaszcza wobec braku nowych okoliczności faktycznych lub merytorycznych argumentów, które uzasadniałyby odstąpienie od oceny tego dowodu przyjętej już w sprawie I C (...).

Przy uwzględnieniu, że w sprawie tej prawomocnie rozstrzygnięto o części roszczenia odszkodowawczego strony powodowej, znaczenie uprzednio przeprowadzonej i ocenionej opinii biegłego pozostaje w niniejszym postępowaniu doniosłe także z punktu widzenia stabilności dokonanych ustaleń co do samej szkody i jej rozmiaru. Brak jest podstaw do przyjęcia, aby ten sam materiał specjalistyczny, odnoszący się do tego samego zdarzenia i tej samej szkody, miał zostać obecnie oceniony odmiennie tylko dlatego, że strona pozwana ponawia zarzuty, które nie znajdują usprawiedliwienia ani w materiale dowodowym, ani w ujawnionych okolicznościach sprawy.

Za wiarygodne należało uznać zaliczone w poczet materiału dowodowego dokumenty zgromadzone w postępowaniu albowiem zostały one sporządzone przez uprawnione organy w ramach przysługujących im kompetencji, w sposób rzetelny i fachowy. Ich prawdziwość i autentyczność nie wzbudziła w ocenie Sądu wątpliwości.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje.

Powództwo podlegało uwzględnieniu w całości.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 14 sierpnia 2024r., wydanym w sprawie o sygn. akt I C (...), od którego apelacja została oddalona wyrokiem Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 28 stycznia 2025r. w sprawie o sygn. akt II Ca 935/24, zasądzono od pozwanego Towarzystwa (...) z/s w S. na rzecz powoda (...) S.A. z/s we S. kwotę 20.001,00zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, liczonymi od kwoty 18.525,00zł od dnia 21 października 2022r. do dnia zapłaty oraz od kwoty 1.476,00zł od dnia 30 sierpnia 2023r. do dnia zapłaty, a ponadto rozstrzygnięto o kosztach procesu. Zakres tego rozstrzygnięcia pozostawał przy tym wyznaczony granicami żądania pozwu, stosownie do treści art. 321 § 1 kpc.

W świetle art. 365 § 1 kpc prawomocne orzeczenie wiąże strony, sąd, który je wydał, inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Istota przewidzianej w tym przepisie mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sprowadza się do związania ostatecznym rezultatem rozstrzygnięcia. Oznacza to, że podmioty wymienione w art. 365 § 1 kpc obowiązane są respektować fakt wydania prawomocnego orzeczenia oraz treść zawartego w nim rozstrzygnięcia.

W judykaturze i piśmiennictwie trafnie przyjmuje się, że z perspektywy kolejnych postępowań moc wiążącą uzyskują te ustalenia, które odnoszą się do tego, o czym orzeczono w związku z podstawą sporu, a więc te elementy, które współtworzyły przedmiot rozstrzygnięcia i determinowały jego treść. Dla wyznaczenia granic tej mocy relewantne znaczenie ma także art. 366 kpc, odwołujący się do pojęcia „podstawy sporu”, nie zaś podstawy powództwa. Nie sposób utożsamiać tego pojęcia wyłącznie z podstawą faktyczną bądź prawną rozstrzygnięcia, albowiem te wyrażają jedynie motywy, dla których sąd doszedł do określonego rezultatu. Motywy rozstrzygnięcia służą bowiem wyjaśnieniu, jaka była istota sporu poddanego osądowi. Tym samym pojęcie podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia ma zakres szerszy niż pojęcie podstawy sporu, jednakże to właśnie ustalenia odnoszące się do podstawy sporu korzystają z waloru wiążącego w dalszych postępowaniach.

Nie budzi również wątpliwości, że materialna prawomocność orzeczenia wywołuje skutek prekluzyjny, polegający na niedopuszczalności ponownego powoływania faktów należących do podstawy faktycznej prawomocnie osądzonego roszczenia dla uzyskania rozstrzygnięcia odmiennego albo pozostającego z nim w sprzeczności. Dotyczy to również tych faktów, które wprawdzie nie zostały wyraźnie podniesione w uprzednio zakończonym postępowaniu, lecz mieściły się w granicach podstawy faktycznej osądzonego roszczenia. Skutek ten nie obejmuje natomiast faktów, które zaistniały po zamknięciu rozprawy poprzedzającej wydanie prawomocnego orzeczenia, ani okoliczności niewchodzących do podstawy faktycznej uprzednio osądzonego żądania.

Na tle realiów niniejszej sprawy powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że brak było podstaw do uznania, iż dochodzenie przez powoda dalszego roszczenia odszkodowawczego w kwocie 4.246,08zł pozostaje wyłączone na podstawie art. 365 kpc i art. 366 kpc Roszczenie to nie zostało bowiem objęte sentencją wyroku wydanego w sprawie I (...), mimo że wynikało z ustaleń faktycznych poczynionych w tamtym postępowaniu. Przyczyną nieobjęcia tej części należności treścią rozstrzygnięcia nie było stwierdzenie jej bezzasadności, lecz wyłącznie związanie sądu granicami żądania, wynikające z art. 321 § 1 kpc.

W szczególności w sprawie o sygn. akt (...) ustalono, że rzeczywisty koszt przywrócenia nieruchomości budynkowej poszkodowanych do stanu sprzed zdarzenia wynosił 81.568,94zł brutto, podczas gdy w toku postępowania likwidacyjnego ubezpieczyciel wypłacił poszkodowanym kwotę 58.797,86zł brutto. Oznacza to, że należne uprawnionym odszkodowanie, stanowiące różnicę pomiędzy rzeczywistą wysokością szkody a świadczeniem już wypłaconym, wynosiło 22.771,08zł. Skoro zaś w sprawie (...) zasądzono jedynie kwotę 18.525,00zł, to poza zakresem sentencji tego wyroku pozostała dalsza część należnego świadczenia, tj. kwota 4.246,08zł.

Dochodzenie tej należności w niniejszym postępowaniu nie zmierza do wzruszenia, podważenia ani obejścia prawomocnego rozstrzygnięcia zapadłego w sprawie (...). Przeciwnie, opiera się ono na ustaleniach prawomocnie już poczynionych i respektuje ich wiążący charakter. Przedmiotem niniejszego procesu jest wyłącznie ta część roszczenia odszkodowawczego, która nie została uprzednio objęta rozstrzygnięciem co do istoty sprawy z uwagi na zakaz orzekania ponad żądanie. Nie zachodzi zatem ani stan powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 366 kpc, ani kolizja z mocą wiążącą prawomocnego wyroku w rozumieniu art. 365 § 1 kpc.

W konsekwencji należało uznać, że roszczenie powoda o zapłatę dalszej kwoty 4.246,08zł było dopuszczalne i zasługiwało na merytoryczne rozpoznanie, albowiem stanowiło nieobjętą wcześniejszym wyrokiem część należnego odszkodowania, której wysokość wynikała z ustaleń poczynionych w prawomocnie zakończonym postępowaniu.

Dalej należy wskazać, że wskazać należy, iż poza sporem pozostawało, że poszkodowanych oraz pozwanego łączyła ważna i skuteczna umowa ubezpieczenia majątkowego, określająca zakres podmiotowy i przedmiotowy ochrony ubezpieczeniowej, a także wzajemne prawa i obowiązki stron tego stosunku obligacyjnego. Bezsporne było również, iż doszło do zdarzenia objętego zakresem odpowiedzialności ubezpieczyciela, mającego charakter zdarzenia losowego, wywołanego przyczyną zewnętrzną, niezależną od działania bądź zaniechania po stronie poszkodowanych, a zdarzenie to spowodowało szkodę w mieniu osób uprawnionych. Tym samym zasada odpowiedzialności pozwanego nie była w niniejszej sprawie kwestionowana. Spór stron koncentrował się natomiast na rozmiarze szkody oraz wysokości należnego świadczenia odszkodowawczego.

Podstawę normatywną odpowiedzialności pozwanego stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 września 2015r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Dz. U. 2025.1526 – t.j.) oraz przepisy kodeksu cywilnego regulujące stosunek ubezpieczenia.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 powołanej ustawy zakład ubezpieczeń udziela ochrony ubezpieczeniowej na podstawie umowy ubezpieczenia zawartej z ubezpieczającym, natomiast w myśl art. 15 ust. 2 tej ustawy umowa ubezpieczenia ma charakter dobrowolny, z zastrzeżeniem przypadków przewidzianych w przepisach szczególnych. Stosownie zaś do art. 16 tej ustawy ogólne warunki ubezpieczenia określają w szczególności prawa i obowiązki każdej ze stron umowy ubezpieczenia oraz zakres odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń. Z kolei stosownie do treści art. 805 § 1 kc przez umowę ubezpieczenia zakład ubezpieczeń zobowiązuje się spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, zaś ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. W przypadku ubezpieczenia majątkowego świadczenie zakładu ubezpieczeń polega w szczególności na zapłacie określonej sumy pieniężnej za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku (art. 805 § 2 pkt 1 kc).

Nie budzi wątpliwości, iż wypadek ubezpieczeniowy stanowi zdarzenie przyszłe i niepewne, którego ziszczenie się aktualizuje po stronie ubezpieczyciela obowiązek spełnienia świadczenia przewidzianego w umowie. Ustalenie, jakie zdarzenie stanowi wypadek ubezpieczeniowy, wymaga każdorazowo odwołania się do treści łączącego strony stosunku prawnego, w tym do postanowień umowy ubezpieczenia oraz ogólnych warunków ubezpieczenia, poddanych wykładni zgodnie z regułami określonymi w art. 65 kc.

Jak trafnie wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 27 października 2017r. w sprawie IV CSK 730/16, opubl. Legalis, określenie wypadku ubezpieczeniowego oraz ewentualnie innych okoliczności, od których spełnienia lub niespełnienia zależy spełnienie przez ubezpieczyciela świadczenia ubezpieczeniowego, powinno wynikać z treści umowy ubezpieczenia albo z ogólnych warunków ubezpieczenia. Z kolei w wyroku z dnia 17 stycznia 2019r. w sprawie IV CSK 516/17, opubl. Legalis, Sąd Najwyższy wskazał, że ustalenie, jakie zdarzenie stanowi wypadek ubezpieczeniowy, wymaga dokonania wykładni umowy ubezpieczenia i ogólnych warunków ubezpieczenia zgodnie z regułami przewidzianymi w art. 65 kc.

Dla określenia charakteru wypadku ubezpieczeniowego relewantne pozostaje również ustawowe pojęcie zdarzenia losowego, zdefiniowane w art. 3 ust. 1 pkt 57 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Dz. U. z 2025.1526 – t.j.), zgodnie z którym jest to niezależne od woli ubezpieczającego lub ubezpieczonego zdarzenie przyszłe i niepewne, którego wystąpienie powoduje uszczerbek w dobrach majątkowych albo zwiększenie potrzeb majątkowych po stronie osoby objętej ochroną ubezpieczeniową. W razie zajścia wypadku ubezpieczeniowego po stronie zakładu ubezpieczeń powstaje obowiązek spełnienia świadczenia, którego górną granicę, o ile strony nie postanowiły inaczej, wyznacza suma ubezpieczenia, stosownie do art. 824 § 1 kc, nawet wówczas, gdy wysokość szkody przekracza tę sumę – por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 lipca 1990r., I CR 451/90, opubl. Legalis.

Odpowiedzialność ta nie ma jednak charakteru abstrakcyjnego, lecz odnosi się wyłącznie do szkody pozostającej w normalnym związku przyczynowym ze zdarzeniem objętym ochroną ubezpieczeniową, zgodnie z art. 361 § 1 kc. Na gruncie powołanego przepisu odpowiedzialność odszkodowawcza obejmuje jedynie normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. Norma art. 361 § 1 kc oparta jest na konstrukcji adekwatnego związku przyczynowego, a zatem dla przypisania odpowiedzialności nie jest wystarczające samo ustalenie związku przyczynowego w sensie faktycznym, lecz konieczne jest dodatkowo stwierdzenie, że określony skutek stanowił następstwo typowe, zwykłe, mieszczące się w normalnym porządku rzeczy. Badanie istnienia tak rozumianego związku przyczynowego wymaga uprzedniego zastosowania testu

conditio sine qua non, polegającego na ocenie, czy określony skutek nastąpiłby również przy braku danej przyczyny. Dopiero pozytywny wynik tej oceny uzasadnia dalsze rozważenie, czy relacja pomiędzy przyczyną a skutkiem ma charakter adekwatny w rozumieniu art. 361 § 1 kc.

W realiach niniejszej sprawy zgromadzony materiał dowodowy prowadził do jednoznacznego wniosku, iż szkoda w budynku mieszkalnym należącym do poszkodowanych pozostawała w normalnym związku przyczynowym ze zdarzeniem objętym ochroną ubezpieczeniową. Ustalony stan faktyczny w zakresie samego faktu wystąpienia szkody, czasu jej powstania, okoliczności zdarzenia, a także rodzaju, charakteru i rozmiaru uszkodzeń, pozwalał na przyjęcie, że doszło do wypadku ubezpieczeniowego w rozumieniu umowy stron i przepisów prawa, skutkującego aktualizacją odpowiedzialności pozwanego. Tym samym po stronie ubezpieczyciela powstał obowiązek naprawienia szkody w granicach wynikających z zawartej umowy ubezpieczenia.

W tym miejscu podkreślenia wymaga, że to na ubezpieczycielu spoczywa obowiązek przeprowadzenia prawidłowego postępowania likwidacyjnego, którego celem jest zarówno ocena zasadności zgłoszonego roszczenia, jak i ustalenie rzeczywistego rozmiaru szkody oraz wysokości należnego świadczenia. Nieprawidłowości zaistniałe na etapie likwidacji szkody nie mogą prowadzić do obciążenia ubezpieczonego bądź uprawnionego negatywnymi konsekwencjami wadliwych działań zakładu ubezpieczeń. To bowiem w ramach postępowania likwidacyjnego winno nastąpić prawidłowe ustalenie wysokości odszkodowania, natomiast rolą Sądu pozostaje kontrola prawidłowości tego ustalenia w świetle całokształtu materiału procesowego.

Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał za zasadne zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda dalszej kwoty 4.246,08zł.

Jak bowiem wynika z ustaleń poczynionych uprzednio w prawomocnie zakończonej sprawie (...), rzeczywisty koszt przywrócenia nieruchomości budynkowej poszkodowanych do stanu sprzed zdarzenia wynosił 81.568,94zł brutto, podczas gdy pozwany w toku postępowania likwidacyjnego wypłacił kwotę 58.797,86zł brutto. Różnica pomiędzy tymi wielkościami odpowiada należnemu odszkodowaniu w łącznej wysokości 22.771,08zł. Skoro jednak w sprawie (...) zasądzono jedynie część tego świadczenia, tj. kwotę 18.525,00zł, to do rozpoznania w niniejszym postępowaniu pozostawała dalsza, nieobjęta tamtym rozstrzygnięciem część należnego odszkodowania w wysokości 4.246,08zł. Na co już wskazano, zasądzenie tej kwoty nie pozostaje w sprzeczności ani z treścią prawomocnego wyroku wydanego w sprawie (...), ani z wynikającą z art. 365 § 1 kpc mocą wiążącą prawomocnego orzeczenia, ani też z powagą rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 366 kpc. Przedmiotem niniejszego postępowania pozostawała bowiem wyłącznie ta część roszczenia, która mimo ustalenia jej podstaw faktycznych w poprzednim procesie nie została objęta sentencją wyroku z uwagi na związanie Sądu granicami żądania, wynikające z art. 321 § 1 kpc.

Następnie kwotę tę należało powiększyć o skapitalizowane odsetki ustawowe za opóźnienie, naliczone od kwoty 4.246,08zł od dnia 21 października 2022r., tj. od daty wymagalności roszczenia odszkodowawczego, do dnia 24 września 2025r., tj. do dnia poprzedzającego zredagowanie pozwu w niniejszej sprawie (por. pismo procesowe powoda z dnia 5 listopada 2025r.

k. 171, art. 321 § 1 kpc). Wysokość tych odsetek wyniosła 1.425,87zł, wobec czego łączna wartość dochodzonego świadczenia stanowiła kwotę 5.671,95zł (4.246,08zł + 1.425,87zł).

Należy ponownie wskazać, że zgodnie z art. 187 § 1 pkt 2 kpc, art. 232 kpc oraz art. 6 kc obowiązkiem stron postępowania było przytoczenie okoliczności faktycznych, z których wywodzą skutki prawne, oraz wskazanie dowodów na poparcie swych twierdzeń. Proces cywilny oparty jest na zasadzie kontradyktoryjności, a ciężar zgromadzenia materiału dowodowego spoczywa co do zasady na stronach. Skutkiem niewykazania przez stronę prawdziwości twierdzeń o faktach istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy jest niemożność oparcia na nich korzystnego dla niej rozstrzygnięcia. Strona, która nie udowodni przytoczonych twierdzeń, traci korzyści, jakie mogłaby osiągnąć przy aktywnym prowadzeniu procesu, por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 28 sierpnia 2014r., I ACa 286/14, opubl. LEX nr 1511625.

W niniejszej sprawie powód obowiązkowi temu sprostał. Przedstawiony materiał dowodowy pozwalał na poczynienie ustaleń zarówno co do zasady odpowiedzialności pozwanego, jak i co do wysokości dochodzonego roszczenia. Pozwany natomiast nie przedstawił argumentacji ani materiału dowodowego mogących skutecznie podważyć zasadność i wysokość żądania w zakresie objętym pozwem.

O roszczeniu ubocznym orzeczono w oparciu o treść art. 481 § 1 i 2 - 2

4 kc.

O kosztach procesu, w tym kosztach zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie art. 108 § 1 kpc w zw. z art. 98 § 1 – 1

1 i 3 kpc w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2026.215 – t.j.) oraz w oparciu o treść art. 13 ust. 1 pkt 4 i art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. 2025.1228 – t.j.) i art. 1 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006r. o opłacie skarbowej (Dz. U. 2025.1154 – t.j.).

Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji wyroku.

sędzia Michał Włodarek