Ubezpieczyciel dopłaci 24 423 zł za upadek na lodzie, rehabilitacji nie zwróci

Powód G. E. wniósł pozew przeciwko (...) Towarzystwu (...) S.A. z siedzibą w I., domagając się:

1. zasądzenia kwoty 24.423,00 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 11 maja 2022 r. do dnia zapłaty,

2. zasądzenia kwoty 5.780,00 zł tytułem odszkodowania za zabiegi rehabilitacyjne wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 11 października 2022 r. do dnia zapłaty,

3. ustalenia odpowiedzialności pozwanego za ewentualną szkodę, mogącą się ujawnić u powoda w związku z wypadkiem z dnia 01 lutego 2021 r. w przyszłości,

4. zasądzenia zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 01 lutego 2021 r. w L. powód poślizgnął się na oblodzonej nawierzchni i upadł. Doznał obrażeń ciała w postaci urazu skrętnego lewego stawku kolanowego z zerwaniem więzadła krzyżowego tylnego, niestabilności więzadła i wysięgu płynu oraz uszkodzenia więzadła krzyżowego tylnego kolana lewego. W związku z likwidacją szkody na osobie pozwany przyjął odpowiedzialność i przyznał powodowi łączną kwotę 10.577 zł tytułem zadośćuczynienia oraz 2.527,92 zł tytułem odszkodowania. Zestawiając wysokość oszacowanej przez poszkodowanego kwoty adekwatnego zadośćuczynienia za doznaną krzywdę z przyznaną kwotą świadczenia, jest ona rażąco niska w porównaniu z doznaną krzywdą oraz psychicznym cierpieniem, nie można uznać jej za sumę odpowiednią w rozumieniu art. 445 § 1 k.c. Wypadek doprowadził do szeregu negatywnych następstw w życiu powoda oraz osłabienie jego energii życiowej. Radosny, aktywny mężczyzna został skazany na długotrwałe cierpienie. Proponowana przez pozwanego kwota zadośćuczynienia nie spełnia funkcji kompensacyjnej, tym samym nie satysfakcjonuje powoda, gdyż nie wynagradza doświadczonego długotrwałego cierpienia, uszkodzenia ciała i rozstroju zdrowia i nie jest środkiem pomocy umożliwiającym swobodną adaptację się do nowych warunków. W związku z tym kwotą odpowiednią tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę winna być suma nie niższa niż 35.000 zł. Powód zgłosił również roszczenie w przedmiocie odszkodowania w łącznej kwocie 13.010,00 zł, w dużej mierze związane z opieką osób trzecich oraz 5 780,00 zł tytułem zwrotu kosztów zabiegów rehabilitacyjnych. Przyznana przez pozwanego kwota odszkodowania jest nieadekwatna do poniesionych kosztów. Naprawienie szkody obejmuje zwrot wszelkich wydatków poniesionych przez poszkodowanego w związku z leczeniem, rehabilitacją jak i koszty opieki niezbędnej w czasie procesu leczenia oraz inne dodatkowe koszty związane z doznanym uszczerbkiem. Odnosząc się do żądania w zakresie ustalenia odpowiedzialności pozwanego na przyszłość powód wskazał, że doznał urazu więzadła. Uraz taki wydaje się być niemożliwy do usunięcia. Według lekarzy prowadzących powoda operacja nie przyniosłaby stałego polepszenia stanu zdrowia. Natomiast uraz więzadła wpływa na prawidłowe funkcjonowanie całego kolana. Może wpływać na szybsze powstawanie nieprawidłowych zmian w kolanie i spowodować jeszcze większe ograniczenia w ruchomości nogi.

(pozew – k. 4-11)

W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazano, że żądana przez powoda dodatkowa kwota zadośćuczynienia jest nie tylko bezpodstawną w realiach niniejszej sprawy, ale również znacznie zawyżoną. Pozwany przy ustalaniu zadośćuczynienia pieniężnego wziął pod uwagę długotrwałość cierpień, stan ogólnej niezgodności fizycznej i psychicznej, wiek powoda oraz obecne orzecznictwo sądowe w podobnych sprawach. Przedłożona przez powoda dokumentacja medyczna pozwoliła na ustalenie 8 % uszczerbku na zdrowiu oraz na wypłacenie świadczeń w sumie w kwocie 10 755,00 zł. U powoda nie stwierdzono zaburzeń aktywności, ani przewlekłych dolegliwości bólowych związanych z wypadkiem, a wyłącznie ból przejściowy, nie stwierdzono nieodwracalności jakichkolwiek następstw, nie stwierdzono uciążliwości leczenia, a ponadto żadnej tzw. niepełnosprawności społecznej. Także żądanie odszkodowania określonego w pozwie było nieuzasadnione. Żądanie to nie zostało wykazane co do wysokości. Nadto powód zupełnie pomija możliwość uzyskania świadczeń w ramach refundacji NFZ. Powód nie przedstawił żadnego dowodu, który wskazywałby na niemożność wykonania usługi przez NFZ. Pozwany zakwestionował także żądanie ustalenia odpowiedzialności na przyszłość wskazując, że art. 442 (1) k.p.c. zawiera wystarczająco długie terminy, które umożliwiają dochodzenie ewentualnych roszczeń przez poszkodowanego w sytuacji ujawnienia się nowych ujemnych następstw zdarzenia, będącego źródłem szkody.

(odpowiedź na pozew – k. 89-93)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 01 lutego 2021 r. na parkingu znajdującym się w L. przy ul. (...), powód G. E. poślizgnął się na oblodzonej nawierzchni i upadł.

W dacie zdarzenia powód zatrudniony był jako kierownik ds. sprzedaży i relacji z klientem w (...) S.A. Wypadek miał miejsce w drodze do zakładu pracy, w związku z czym zdarzenie to zostało uznane jako wypadek przy pracy.

W dniu 14 lutego 2022 r. komisja lekarska Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w V. ustaliła 8% długotrwały uszczerbek na zdrowiu spowodowany u powoda skutkami wypadku przy pracy z dnia 01.02.2021 r. (155c – 2 %, 156 – 6 %).

(okoliczności niesporne, nadto dowód: orzeczenie – k. 50-51, protokół – k. 52-54

Po upadku powód poczuł silny ból w lewym kolanie. Wstał jednak i o własnych siłach udał się do biura, gdzie wykonywał obowiązki służbowe. Ból w lewym kolanie nasilał się, w związku z czym powód udał się na Szpitalny Oddział Ratunkowy Szpitala (...) w L.. Po wykonaniu niezbędnych badań u powoda stwierdzono złamanie podudzia łącznie ze stawem skokowym oraz izolowane złamanie strzałki. Powodowi założono unieruchomienie w longecie gipsowej i zalecono przyjmowanie leków przeciwbólowych oraz wizytę w poradni ortopedycznej za ok. 7 dni.

W dniu 08 lutego 2021 r. powód udał się na kontrolę do poradni ortopedycznej (...) Sp. z o.o. w L., gdzie u powoda wykluczono złamanie, zaobserwowano słabo balotującą rzepkę i objaw S.. Zdjęto unieruchomienie gipsowe, zalecono chodzenie o kulach bez obciążenia kończyny lewej i ortezę kolana.

U powoda stwierdzono zerwanie więzadła krzyżowego tylnego kolana lewego. Powód został poinformowany o możliwości leczenia operacyjnego – rekonstrukcji więzadła, ale ostatecznie nie zdecydował się na nie, ponieważ lekarz nie gwarantował mu długoterminowej skuteczności operacji. Leczenie prowadzono w drodze rehabilitacji.

Powód uczęszczał na kontrole do poradni ortopedycznej oraz na rehabilitację do 25 listopada 2021 roku, kiedy stwierdzono zakończenie leczenia ortopedycznego i rehabilitacji.

Do 31 lipca 2021 r. powód przebywał na zwolnieniu lekarskim.

(dowód: dokumentacja medyczna – k. 61-62, 68-77; zeznania powoda – k. 138-140)

Szkoda została zgłoszona pozwanemu towarzystwu ubezpieczeń. W zgłoszeniu szkody powód domagał się zasądzenia na jego rzecz kwoty 50.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz zwrotu kosztów leczenia. W dniu 11 kwietnia 2022 r. pozwany poinformował o przyjęciu zgłoszenia szkody.

Decyzją z dnia 03 sierpnia 2022 r. pozwany poinformował poszkodowanego o przyznaniu zadośćuczynienia w wysokości 10.577,00 zł, zgodnie z poniższym zestawieniem, które wzięto pod uwagę przy określaniu wysokości zadośćuczynienia:

1. następstwa doznanych urazów – obrażenia ciała/rozstrój zdrowia – 37%,

2. intensywność cierpień fizycznych i psychicznych (ból) – 18%,

3. przebieg leczenia i rehabilitacji – 12%,

4. wiek osoby poszkodowanej – 15%,

5. utrata perspektyw – 0%,

6. niemożność uczestnictwa w życiu społecznym, zawodowym, rodzinnym, hobby – 13%,

7. konieczność korzystania z pomocy innych osób w sprawach życia codziennego – 5%.

Wnioskiem z dnia 11 września 2022 r. powód zwrócił się do pozwanego o przyznanie kwoty 39.423 zł tytułem dalszej części zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz zwrotu kwoty 13.010 zł tytułem kosztów leczenia.

Decyzją z dnia 11 października 2022 r. pozwany poinformował o przyznaniu odszkodowania w wysokości 2.257,92 zł tytułem zwrotu kosztów opieki. Pozwany wskazał, że z posiadanej dokumentacji wynika, że poszkodowany wymagał opieki przez 8 tygodni w zakresie mycia i ubierania, przemieszczania, załatwiania spraw poza domem oraz sprzątania po 0,5 h dziennie, natomiast w zakresie przygotowywania posiłków po 1 h dziennie, czyli łącznie poszkodowany wymagał opieki przez 168 h przyjmując średnią stawkę 13,44 h. Pozwany poinformował o braku podstaw do uznania roszczenia w zakresie kosztów rehabilitacji ze względu na brak wykazania, że nie mogły one zostać pokryte w ramach świadczenia NFZ.

Pomimo złożonego przez powoda odwołania, pozwany podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

(dowód: korespondencja e-mail – k. 15-16, decyzja – k. 17-19, 21-22, zgłoszenie szkody – k. 23-25, wniosek – k. 26-32, zaoczna opinia lekarska – k. 60)

Bezpośrednio po wypadku powód wymagał pomocy przy wykonywaniu codziennych czynności życiowych, fizjologicznych z uwagi na unieruchomienie nogi lewej w gipsie w pierwszym tygodniu i konieczność poruszania się o kulach w późniejszym okresie oraz odczuwany przez powoda ból. Pomocy udzielał mu syn, który wówczas uczył się z domu w trybie zdalnym. Dla powoda było to krępujące i frustrujące, czuł się niekomfortowo, czuł się bezradny. Powód musiał się nauczyć chodzić o kulach, ponieważ przy próbach chodzenia lewa noga mu uciekała z powodu niestabilności kolana.

Powód pomimo odbytej rehabilitacji i zakończenia leczenia nie wrócił do sprawności i aktywności takiej jak przed wypadkiem. Zaprzestał jeżdżenia na ryby, wychodzenia z żoną na imprezy towarzyskie, tańce, wychodzenia z psem na dłuższe spacery do lasu, uprawiania sportów (poza basenem). Przed wypadkiem powód był osobą aktywną, zajmował się psem, wychodził z nim na spacery do lasu, jeździł na ryby, pływał kajakiem, grał w siatkówkę, spotykał się ze znajomymi. Po wypadku przez okres niezdolności do pracy powód przebywał głównie w domu. Długo korzystał z kul, obawiając się pogłębienia urazu kolana lewego, odczuwając przy chodzeniu niestabilność tego kolana. Ograniczenia aktywności fizycznej i społecznej powoda spowodowały u niego przygnębienie, pogorszenie samopoczucia także psychicznego. Powód przed rozpoczęciem jakiejkolwiek aktywności zastanawia się, czy jest na nią gotowy, analizuje związane z nią ryzyka, zastanawia się gdzie parkuje samochód zimą. W tyle głowy ma lęk przed powtórnym urazem tego kolana.

Powód w pracy musi dużo chodzić, także po schodach. Po powrocie do pracy zawodowej po wypadku i okresie zwolnienia lekarskiego, powód kontynuuje tę samą pracę, ale jest ona dla niego bardzo męcząca fizycznie. Pod koniec każdego tygodnia pracy powód jest bardzo zmęczony i odczuwa dolegliwości bólowe kolana lewego. Bierze wówczas środki przeciwbólowe, żeby się wyspać.

(dowód: zeznania świadka Ł. E. – k. 136-137, zeznania powoda – k. 138-140)

W okresie od 13 do 28 października 2021 r. powód odbywał zabiegi rehabilitacyjne, refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia oraz rehabilitację leczniczą w ramach prewencji rentowej ZUS w schorzeniach narządu ruchu.

W okresie od 31 stycznia 2022 roku do 31 maja 2022 roku powód uczęszczał na zabiegi rehabilitacyjne do prywatnej placówki (...) (...) w I. i poniósł z tego tytułu wydatki w łącznej kwocie 4 780 zł.

Powód uczęszczał również na zajęcia na basenie i poniósł wydatki na zakup karnetu pracowniczego do (...) Sp. z o.o. w kwocie 420 zł w kwietniu 2022 roku oraz 410 zł w marcu 2022 roku.

W dniu 21 marca 2022 roku powód skorzystał z usług masażu, ponosząc z tego tytułu wydatek w kwocie 200 zł.

(dowód: faktury VAT – k. 33-37, 40, 55-59, informacja – k. 63-67 )

W dniu 16 listopada 2022 r. powód wezwał pozwanego do zapłaty na jego rzecz kwoty 39.343,00 zł tytułem dalszej części zadośćuczynienia oraz kwoty 10.752,08 zł tytułem odszkodowania.

(dowód: wezwanie do zapłaty – k. 41-49)

W wyniku wypadku z dnia 01 lutego 2021 r. powód doznał skręcenia kolana lewego z uszkodzeniem więzadła krzyżowego tylnego z następową niestabilnością tylną II/III stopnia stawu. Biegły stwierdził w badaniu przedmiotowym powoda, że w rotacji wewnętrznej goleni jest trzeci stopień kliniczny niestabilności kolana, co jest równoznaczne ze stwierdzeniem zerwania więzadła, natomiast w rotacji zewnętrznej trzeciego stopnia nie było.

Opiniowany wstępnie konsultowany w (...), następnie leczony w Poradni ortopedycznej i rehabilitacyjnie. Zakwalifikowany do leczenia operacyjnego, wstępnie z niego zrezygnował, następnie wyraził zgodę, leczenie kontynuowano jednak w drodze rehabilitacji. W ocenie biegłego koszty poniesione w 2022 r. pozostawały niezasadne.

G. dolegliwości bólowe określić należy jako znaczne, otrzymujące się przez okres 3 tygodni, po tym czasie systematycznie ustępujące. Po 6ciu tygodniach ból znikomy.

Powód wymagał opieki osób trzecich przez pierwsze trzy tygodnie w wymiarze dwóch razy w tygodniu, ok. 24 godziny w tygodniu.

U opiniowanego nie doszło do ograniczenia ruchomości stawu, a zatem procentowy uszczerbek na zdrowiu zgodnie z punktem 155 tabeli Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18.12.2002 r. jest niezasadny. Procentowy uszczerbek na zdrowiu zgodnie z punktem 156 w/w tabeli wynosi 7%.

Rokowanie powrotu powoda do stanu sprzed urazu jest złe, to znaczy, że niestabilność kolana lewego będzie się rozwijała i pogłębiała.

Powód ze względu na uraz kolana lewego ma znaczne ograniczenia w normalnym chodzącym stylu życia. Ma wskazania do korzystania ze stabilizatora kolana. Musi stale wykonywać ćwiczenia mięśnia czworogłowego uda. Powód nie powinien biegać, chodzić po nierównym terenie.

Także obecnie powód może poddać się zabiegowi operacyjnemu rekonstrukcji uszkodzonego więzadła.

(dowód: opinia biegłego sądowego z zakresu ortopedii K. U. – k. 162-167, uzupełniająca opinia biegłego sądowego K. U. – k. 220-222, ustna opinia uzupełniająca biegłego sądowego K. U. – k. 276-277v)

Sąd zważył, co następuje:

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów dołączonych do akt sprawy jak i akt postępowania likwidacyjnego, zeznań świadka Ł. E., przesłuchania powoda G. E., a także opinii biegłego sądowego z zakresu ortopedii i traumatologii ruchu K. U..

Dokumenty zaoferowane przez strony, w tym korespondencja stron i dokumenty z postępowania likwidacyjnego oraz dokumentacja medyczna, paragony i faktury, nie były kwestionowane przez żadną ze stron pod względem ich autentyczności i wiarygodności, ani nie budziły wątpliwości Sądu.

Sąd uznał za wiarygodną także opinię pisemną i ustną biegłego sądowego z zakresu ortopedii K. U. i na jej podstawie ustalił zakres doznanego przez powoda urazu i uszczerbku na zdrowiu na skutek przedmiotowego zdarzenia w aspekcie ortopedycznym, czas trwania leczenia i związanych z nim dolegliwości bólowych, ograniczeń jakich powód doznał w związku z wypadkiem, a także konsekwencji wypadku w chwili obecnej oraz w przyszłości. Sąd zważył, że pierwsza opinia została sporządzona wyłącznie na podstawie dokumentacji z akt sprawy, a dopiero opinia uzupełniająca opierała się dodatkowo o badanie przedmiotowe powoda przez biegłego. Dlatego Sąd ustalił stan faktyczny na podstawie opinii biegłego skorygowanej w opinii uzupełniającej, bowiem ta druga opinia zawierała dodatkowe ustalenia biegłego dotyczące zakresu uszkodzenia kolana u powoda, zakresu niestabilności tego stawu, związanego z tym uszczerbku na zdrowiu. Opinia została sporządzona przez biegłego sądowego z zakresu ortopedii i traumatologii narządu ruchu, dysponującego odpowiednią wiedzą specjalistyczną i doświadczeniem zawodowym oraz doświadczeniem w wykonywaniu funkcji biegłego sądowego. Opinia została wydana na podstawie dokumentacji medycznej i ostatecznie także badania powoda. Do treści opinii biegłego nie zgłaszano zarzutów, a jedynie pełnomocnik powoda wnosił o wezwanie biegłego sądowego na rozprawę celem wyjaśnienia wniosków zawartych w opinii pisemnej. W opinii ustnej biegły U. podtrzymał ustalenia poczynione w opinii pisemnej, skorygowanej w opinii uzupełniającej. Biegły wyjaśnił i szczegółowo uzasadnił wnioski zawarte w opiniach pisemnych. Wyjaśnił w sposób szczegółowy, na czym polega uszkodzenie więzadeł krzyżowych tylnych stawu kolanowego u powoda, jakie ma skutki dla stanu zdrowia powoda, z jakimi ograniczeniami się wiąże. W szczególności na podstawie ustnej opinii biegłego U. należało uznać, że zawarty w opinii pisemnej wniosek, iż rokowania na przyszłość wobec powoda są złe, odnosi się do tego, iż stan stawu kolanowego powoda będzie się pogarszał i jest to wniosek pewny. Biegły wyjaśnił, że powód chodzi w sposób wydolny, ale dla utrzymania wydolności chodzenia musi do końca życia dbać i ćwiczyć mięsień czworogłowy uda w nodze lewej z uwagi na niestabilność stawu kolanowego. Biegły wyjaśnił również, że ze względu na uszkodzenie stawu kolanowego powód doznaje trwałych ograniczeń w zakresie aktywności życiowej, zwłaszcza sportowej, tj. nie może biegać, skakać, wykonywać aktywności które wiążą się z obciążaniem nogi dotkniętej urazem. Wyjaśnienia biegłego były rzeczowe, szczegółowe, obrazowo przedstawione, logiczne i przekonywające. Dlatego Sąd uznał je za wiarygodne i przyjął za podstawę swoich ustaleń faktycznych.

Sąd uwzględnił również zeznania świadka Ł. E. i powoda G. E., które były wyczerpujące, rzeczowe i szczere oraz wzajemnie się uzupełniały i potwierdzały. Nadto, zeznania świadka i powoda znalazły potwierdzenie w dokumentacji medycznej i dokumentacji ZUS co do okresu i sposobu leczenia oraz okresu niezdolności powoda do pracy po urazie. Co do odczuwanych po wypadku dolegliwości zeznania powoda i świadka znalazły w przeważającej części potwierdzenie także w opinii biegłego sądowego z zakresu ortopedii. W szczególności za istotną z punktu widzenia niniejszego postępowania Sąd uznał tę część zeznań powoda i świadka, w jakiej opisywali oni doznane wskutek zdarzenia dolegliwości bólowe, ograniczenia jakich powód doznał w życiu codziennym bezpośrednio po wypadku oraz w chwili obecnej czy też konieczność sprawowania nad powodem opieki przez osoby trzecie w okresie bezpośrednio po wypadku. Sąd zważył, iż zeznania powoda i świadka w tej części były konkretne, rzeczowe. W ocenie Sądu powód nie starał się wyolbrzymiać swojego cierpienia oraz epatować nim. W związku z powyższym Sąd zeznania powoda i jego syna za wiarygodne.

W świetle tak ocenionego materiału dowodowego powództwo podlegało uwzględnieniu w przeważającym zakresie.

Powód G. E. domagał się w pierwszej kolejności zasądzenia na swoją rzecz od pozwanego (...) Towarzystwa (...) S.A. kwoty 24 423 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną w wyniku wypadku krzywdę.

W niniejszej sprawie okoliczności zdarzenia z dnia 1 lutego 2021 roku i odpowiedzialność pozwanego za skutki tego zdarzenia dla zdrowia powoda nie były sporne. Pozwany nie kwestionował też swojej odpowiedzialności co do zasady za skutki wypadku – na podstawie art. 822 § 1 i 4 k.c. jako ubezpieczyciela podmiotu odpowiedzialnego za utrzymanie w czystości i porządku miejsca, na którym powód doznał urazu. Spór stron ograniczał się do ustalenia zakresu obowiązku odszkodowawczego pozwanego oraz wysokości należnego powódce zadośćuczynienia.

Zgodnie z art. 444 § 1 zdanie 1 k.c. w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty, a na podstawie art. 445 § 1 k.c. w takim wypadku sąd może również przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.

Ustalając wysokość zadośćuczynienia pieniężnego, Sąd winien na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić przede wszystkim zakres doznanej przez poszkodowanego krzywdy, która obejmuje zarówno uszczerbek na zdrowiu, cierpienie fizyczne, ból, jak i następstwa w jej samopoczuciu i sposobie funkcjonowania. Funkcja kompensacyjna zadośćuczynienia oznacza, że ma ono prowadzić do przezwyciężenia przykrych doznań, a więc służyć pełniejszemu zaspokojeniu potrzeb i pragnień pokrzywdzonego. W orzecznictwie wskazuje się, że przy oznaczeniu zakresu wyrządzonej krzywdy należy uwzględnić: rodzaj naruszonego dobra, zakres (natężenie i czas trwania) naruszenia, trwałości skutków naruszenia i stopnia ich uciążliwości (por. np. wyrok SN z 20 kwietnia 2006 r., IV CSK 99/05, LEX nr 198509), a także okoliczności indywidualne, związane z pokrzywdzonym (np. sytuacja rodzinna, wiek pokrzywdzonego - por. np. wyrok SN z 22 czerwca 2005 r., III CK 392/04, LEX nr 177203; wyrok SN z 22 sierpnia 1977 r., II CR 266/77, LEX nr 7980). Zadośćuczynienie musi przedstawiać pewną ekonomicznie odczuwalną wartość – wysokość ta jednak nie może być jednak nadmierna w stosunku do doznanej krzywdy i aktualnych stosunków majątkowych społeczeństwa, a więc powinna być utrzymana w rozsądnych granicach.

Z ustaleń Sadu w niniejszej sprawie wynika, że wskutek zdarzenia z dnia 01 lutego 2021 r. u powoda doszło do poważnego urazu ciała, skutkującego trwałym uszczerbkiem na zdrowiu. Na podstawie opinii biegłego sądowego z zakresu ortopedii Sąd ustalił, że powód doznał uszkodzenia II/III stopnia więzadeł krzyżowych stawu kolanowego lewego, co skutkuje niestabilnością tego stawu. Z powodu tego urazu powód przez pierwsze kilka tygodni był praktycznie unieruchomiony, bowiem w pierwszym tygodniu miał gips na kończynie lewej, a potem unieruchomienie w ortezie kolana lewego, zalecenie nieobciążania kończyny lewej. Musiał nauczyć się funkcjonować z użyciem kul, a następnie chodzić w taki sposób, by mu kolano nie uciekało. Odczuwał silne dolegliwości bólowe i wymagał pomocy osób trzecich przy codziennych czynnościach takich jak mycie się, ubieranie, robienie zakupów, przygotowywanie posiłków. Bezspornym pozostaje, iż powód przeżywał cierpienia fizyczne, odczuwając ból oraz dyskomfort związany z doznanym urazem, przebywaniem w placówkach medycznych (konsultacje medyczne, badania), a także pewnym uzależnieniem od opieki osób trzecich – w tym wypadku syna, co mogło być dla niego źródłem skrępowania i frustracji. Powód zdecydował się na leczenie rehabilitacyjne, wykonywał zlecone zabiegi i ćwiczenia. Mimo zakończonego leczenia ortopedycznego powód nie odzyskał sprawności stawu kolanowego sprzed wypadku. Powód musi stale uważać na podejmowane aktywności, nie może biegać, nie może chodzić po nierównym terenie. Z tego względu powód ograniczył swoją aktywność fizyczną, zaprzestał swego hobby – wędkarstwa, zaprzestał brania udziału w imprezach towarzyskich, tanecznych, wyjazdach związanych z wysiłkiem fizycznym takich jak kajaki, narty. Powód ogranicza się do aktywności zawodowej i krótkich spacerów z psem. Stał się domatorem. Miało to wpływ na jego samopoczucie fizyczne i psychiczne, jest źródłem jego obaw o przyszłość, braku planów. Powód odczuwa ból pod koniec tygodnia pracy i zażywa środki przeciwbólowe, aby spokojnie zasnąć. Do końca życia musi dbać o sprawne mięśnie, zwłaszcza mięsień czworogłowy uda, aby zapewnić wydolność chodzenia. Zatem powód odczuwa poważne następstwa wypadku do tej pory, doznając ograniczenia aktywności życiowej, sportowej, towarzyskiej, a także będąc zobowiązanym do wykonywania stale ćwiczeń usprawniających w celu utrzymania wydolności chodzenia. Ograniczenia te dotyczą podstawowej aktywności człowieka jaką jest chodzenie, która wiąże się z wolnością i samodzielnością. Z tych względów, biorąc pod uwagę, iż wypadek z dnia 1 lutego 2021 roku doprowadził do trwałego uszczerbku powoda na zdrowiu, którego rozmiar biegły ustalił na 7%, co skutkowało bólem, trwałą zmianą trybu życia i aktywności powoda, Sąd uznał, iż żądana łącznie tytułem zadośćuczynienia kwota 35 000 zł (roszczenie dochodzone w postępowaniu sądowym 24 423 zł, wypłacone już przez pozwanego zadośćuczynienie 10 577 zł) jest kwotą odpowiednią w stosunku do rozmiaru doznanej przez powoda krzywdy w sferze fizycznej i psychicznej. W ocenie Sądu tak ustalona kwota przedstawia dla powoda ekonomicznie odczuwalną wartość, ale nie jest również rażąco wygórowana i nie prowadzi do nieuzasadnionego przysporzenia w jego majątku. Kwota zadośćuczynienia przyznanego przez pozwanego w toku postępowania likwidacyjnego jawi się jako zaniżona, biorąc pod uwagę zakres ograniczeń i następstw związanych z funkcjonowaniem powoda, jego zdrowiem, stylem życia po wypadku.

Powód domagał się również zasądzenia zwrotu kosztów rehabilitacji i zabiegów fizjoterapeutycznych podejmowanych przez powoda po urazie prywatnie.

Zgodnie z treścią art. 444 § 1 k.c. w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Obowiązek kompensaty kosztów obejmuje wszelkie koszty wywołane uszkodzeniem ciała lub rozstrojem zdrowia, a więc wszystkie niezbędne i celowe wydatki, bez względu na to, czy podjęte działania przyniosły poprawę zdrowia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 2008 r., II CSK 425/07). W szczególności będą to koszty leczenia, a więc wydatki związane z postawieniem diagnozy, terapią, a także rehabilitacją poszkodowanego. Ich zakres nie może ograniczać się do wydatków kompensowanych w ramach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego, lecz powinien obejmować koszty działań, podjętych z uzasadnionym – zważywszy na aktualny stan wiedzy medycznej – przekonaniem o spodziewanej poprawie stanu zdrowia poszkodowanego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2002 r., II CKN 1018/00).

Sąd ustalił, iż powód poniósł wydatki na zabiegi rehabilitacyjne i fizjoterapeutyczne po wypadku. Sąd nie miał podstaw, by kwestionować zeznania powoda, iż te zabiegi przynosiły mu korzyść, poprawiały jego sprawność i wydolność stawu kolanowego po urazie z 1 lutego 2021 roku. Sąd wziął jednak pod uwagę, że z opinii biegłego K. U. wynika, że zabiegi te nie były konieczne i celowe. Biegły wyjaśnił, że powód dochodzi rekompensaty wydatków na zabiegi wykonywane ponad rok po urazie (w okresie od marca do maja 2022 roku). Powód wcześniej przeszedł rehabilitację bezpośrednio po wypadku, poznał swoje możliwości i ograniczenia. Dowiedział się, w jaki sposób ma ćwiczyć mięsień czworogłowy uda. Jest to proste ćwiczenie, które biegły opisał w kilku zdaniach w ustnej opinii, którego wykonywanie nie wymaga ani specjalistycznych urządzeń, ani nadzoru specjalisty z zakresu rehabilitacji. Dlatego biegły wskazał, że podejmowane przez powoda zabiegi mogły mu przynieść korzyść, powód ma jak najbardziej prawo je podejmować, ale nie są to wydatki konieczne, które podlegałyby refundacji przez ubezpieczyciela. Biegły wskazał również, że w sytuacji, gdy są to zabiegi podejmowane w znacznej odległości czasowej od urazu a nie w trybie pilnym, możliwe jest skorzystanie z zabiegów finansowanych z NFZ. Uwzględniając tę opinię biegłego Sąd uznał, iż wydatki poniesione przez powoda prywatnie na rehabilitację i masaże w 2022 roku w łącznej kwocie 5780 zł nie stanowią normalnego następstwa wypadku z dnia 1 lutego 2021 roku, tj. nie są konieczne i niezbędne do usunięcia skutków urazu z tego dnia.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 444 § 1 k.c. w zw. z art. 445 § 1 k.c., zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 24 423 zł tytułem zadośćuczynienia, oddając żądanie o zapłatę odszkodowania w kwocie 5780 zł.

Żądanie zapłaty odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia 11 maja 2022 r. uzasadnione jest na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c. oraz art. 455 k.c. Sąd podziela pogląd, zgodnie z którym także zadośćuczynienie przysługuje z odsetkami od dnia opóźnienia, czyli wezwania do zapłaty, a nie od dnia jego zasądzenia (np. teza 2 wyroku SN z 14 stycznia 2011 r., I PK 145/10, OSNP 2012/5-6/66) – stąd jako datę początkową należności odsetkowej przyjąć należało wskazany przez powoda termin po powstaniu wymagalności roszczenia zgłoszonego ubezpieczycielowi w związku z upłynięciem 30 dniowego ustawowego terminu likwidacji szkody (art. 817 k.c.). Wezwanie pozwanego do zapłaty zadośćuczynienia zostało przyjęte przez pozwanego w dniu 11 kwietnia 2022 r. Zatem termin 30 dniowy do rozpoznania tego roszczenia upływał w dniu 10 maja 2022 roku, a od dnia 11 maja 2022 roku pozwany popadł w opóźnienie w spełnieniu tego świadczenia.

W ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy nie było podstaw do uwzględnienia wniosku pozwanego o naliczanie odsetek od kwoty zadośćuczynienia dopiero od dnia wyrokowania, bowiem wszystkie okoliczności istotne z punktu widzenia ustalenia prawidłowej wysokości zadośćuczynienia były znane na etapie likwidacji szkody. W trakcie procesu nie ujawniły się nowe okoliczności mające wpływ na krzywdę, a przez to wysokość zadośćuczynienia.

Strona powodowa domagała się również ustalenia odpowiedzialności pozwanego na przyszłość za ewentualne skutki wypadku z dnia 1 lutego 2021 roku.

Możliwość ustalenia odpowiedzialności osoby obowiązanej do naprawienia szkody na przyszłość została sformułowana przez Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów z dnia 17 kwietnia 1970r., III PZP 34/69, mającej moc zasady prawnej, która została podjęta w nawiązaniu do obowiązującego wówczas nieprzekraczalnego 10-letniego terminu przedawnienia roszczeń majątkowych, w tym roszczeń odszkodowawczych związanych ze szkodą na osobie. Dopuszczalność takiego powództwa nie budzi do dnia dzisiejszego wątpliwości. Zgodnie z art. 189 k.p.c., powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Istnienie interesu prawnego w żądaniu ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa (a nawet faktu) jest materialną przesłanką, od której uzależniona jest zasadność żądania. Interes prawny, o którym mowa w przepisie art. 189 k.p.c., nie może być rozumiany subiektywnie, tj. według odczucia powoda, ale obiektywnie, tj. na podstawie rozumnej oceny sytuacji, w której powód występuje z tego rodzaju powództwem. Interes prawny powoda musi być ponadto zgodny z prawem i zasadami współżycia społecznego, jak również z celem, któremu służy art. 189 k.p.c. (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28.11.2002 r. w sprawie II CKN 1047/00, opublikowany w katalogu LEX pod nr (...)). Zgodnie z ustaloną linią orzecznictwa i poglądami doktryny, interes prawny nie zachodzi z reguły, gdy zainteresowany może na innej drodze osiągnąć w pełni ochronę swoich praw (tak m.in. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 listopada 2002 r., w sprawie IV CKN 1519/00, opublikowany w katalogu LEX pod nr (...); T. Ereciński (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze, t. 1, Warszawa 2006, s. 449).

Uwzględnienie żądania powoda na podstawie art. 189 k.p.c. wymagało wykazania interesu prawnego oraz wysokiego prawdopodobieństwa wystąpienia dalszych, normalnych następstw wypadku. W ocenie Sądu, powód sprostał powyższemu wymaganiu. Jak wynika z opinii biegłego sądowego z zakresu ortopedii K. U. – o czym była mowa powyżej – w wyniku zdarzenia z dnia 01 lutego 2021u powoda doszło do uszkodzenia więzadeł krzyżowych stawu kolanowego lewego II/III stopnia, a rokowania co do odzyskania sprawności stawu do stanu sprzed wypadku są złe. Biegły wskazał, że powód chodzi wydolnie, natomiast stwierdził również, iż pewne jest, że stan stawu kolanowego lewego powoda będzie się pogarszał, pogłębiał. Wniosek biegłego w tym zakresie był pewny, a nie tylko prawdopodobny. Skoro zatem istnieje ryzyko pogorszenia się stanu zdrowia powoda w przyszłości, może również doprowadzić to do konieczności poniesienia dalszych kosztów leczenia. Z uwagi na to, iż ryzyko to może się ziścić po upływie terminów przedawnienia roszczenia określonych w art. 442

1 k.c., w ocenie Sądu, powodowi przysługiwał interes prawny w ustaleniu, że strona pozwana będzie ponosiła odpowiedzialność na przyszłość za skutki wypadku z 1 lutego 2021 r., o czym orzeczono na podstawie przywołanych przepisów prawa w pkt. II wyroku. Sąd dodatkowo wziął pod uwagę, iż powód nie skorzystał dotąd z leczenia operacyjnego – rekonstrukcji więzadeł uszkodzonego stawu kolanowego. Z opinii biegłego U. wynika, że leczenie operacyjne na tym etapie nie jest wykluczone. Dlatego gdyby powód zdecydował się na operację, to związane z nią ewentualne koszty oraz cierpienie, mogą również rodzić dalszego roszczenia po stronie powoda wobec pozwanego. Stąd ustalenie odpowiedzialności pozwanego na przyszłość za dalsze następstwa wypadku z dnia 1 lutego 2021 roku zasługiwało na uwzględnienie.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. i art. 102 k.p.c. zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Z uwagi na to, iż powództwo podlegało uwzględnieniu niemal w całości, za stronę przegrywającą proces co do zasadny należało uznać pozwanego. Sąd zważył, że żądanie zadośćuczynienia zostało uwzględnione w całości, a żądanie odszkodowawcze w kwocie 5780 zł oddalone, jednak na podstawie opinii biegłego. Występując z roszczeniem powód mógł mieć subiektywne przekonanie o zasadności tego żądania odszkodowawczego. Z tych względów w ocenie Sądu należało obciążyć kosztami procesu w całości pozwanego jako stronę przegrywającą proces co do zasady, w przeważającym zakresie.

Na koszty poniesione przez powoda składały się: opłata od pozwu w kwocie 1511 zł, wynagrodzenie pełnomocnika powoda w kwocie 3600 zł (§ 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, zaliczka na poczet wynagrodzenia biegłego w kwocie 750 zł oraz opłaty od skarg na orzeczenie referendarza w łącznej kwocie 200 zł. Łącznie 6008 zł. Taką też kwotę Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda z tytułu zwrotu kosztów procesu, zasądzając również na podstawie art. 98 § 1

1 k.p.c. od tej kwoty odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

W pkt. V wyroku Sąd na zasadzie art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych nakazał ściągnąć od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Sopocie kwotę 1116,94 zł tytułem kosztów sądowych tymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa na poczet wynagrodzenia biegłego w zakresie, w jakim nie znalazło ono pokrycia w zaliczkach uiszczonych przez strony.