Gmina odzyska od ogrodniczki działkę przy Armii Krajowej po wygaśnięciu dzierżawy

Powód Gmina Miasta Z. wniosła o nakazanie pozwanej K. A., aby w terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się orzeczenia w niniejszej sprawie sądowej usunęła ogrodzenie, opuściła i wydała Gminie Miasta Z., w stanie wolnym od rzeczy i praw pozwaną reprezentujących, nieruchomość położoną w Z. przy (...), będącą własnością powoda Gminy Miasta Z., stanowiącą część (...) obszaru 166m

2, oznaczoną na karcie mapy 30, dla której Sąd Rejonowy w Sopocie prowadzi (...) numer (...). Ponadto powód wniósł o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W piśmie procesowym z dnia 15 maja 2024 roku powódka sprostowała oczywistą omyłkę pisarską w petitum pozwu, wskazując, iż dotyczy on nieruchomości przy ul. (...) w Z., a nie przy ul. (...) (k. 67v, pkt X).

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że powódka jest właścicielem nieruchomości gruntowej położonej w Z. przy (...), oznaczonej na arkuszu mapy 30 jako działka nr (...) o powierzchni 166m

2, dla której Sąd Rejonowy w Sopocie prowadzi księgę wieczystą nr (...). Opisana nieruchomość jest zajmowana bez tytułu prawnego przez pozwaną, wbrew woli i zgodzie powoda. W okresie od 1 maja 2013 roku do 30 kwietnia 2016 roku pomiędzy stronami obowiązywała umowa dzierżawy, która po wskazanym okresie nie została przedłużona, jak również nie została zawarta nowa umowa dzierżawy. Pozwana do dnia wniesienia pozwu, pomimo wielokrotnych wezwań, nie wydała powódce przedmiotowej nieruchomości.

(pozew – k. 4-9)

W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów procesu.

W uzasadnieniu pozwana przyznała, że korzysta z ogródka - działki ziemi usytuowanego za budynkiem, w którym pozwana zamieszkuje. Od wielu lat użytkuje tę działkę jako ogród, dba o nią i ponosi wszelkie koszty związane z tym ogrodem, a żądanie wydania tego ogrodu w chwili obecnej jest niezasadne i stanowi naruszenie przepisu art. 5 k.c.

(odpowiedź na pozew – k. 60)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Gmina Miasta Z. jest właścicielem działki przy (...) w Z., o numerze 60/8, obszaru 0,0262 ha, oznaczonej na karcie mapy 30, dla której Sąd Rejonowy w Sopocie prowadzi (...) numer (...).

(okoliczność bezsporna, nadto dowód: odpis (...) – k. 19-24; k. 13 wypis z rejestru gruntów)

Pozwana K. A. mieszka przy (...) w Z.. Nieruchomość gruntowa, na której posadowiony jest budynek, w którym mieszka pozwana, stanowiąc działkę numer (...), sąsiaduje z (...). (...) przy ul(...) w Z. na podstawie umowy dzierżawy z dnia 24 kwietnia 2013 roku wydzierżawiła od Gminy Miasta Z. grunt o powierzchni 166 m

2, stanowiący część działki numer (...), objętej (...) numer (...), z przeznaczeniem pod teren zielony. Powyższa umowa dzierżawy została zawarta na okres od 1 maja 2013 roku do 30 kwietnia 2016 roku.

Po upływie okresu dzierżawy Wspólnota starała się o zawarcie umowy dzierżawy tego gruntu na dalszy okres. W imieniu Wspólnoty z takim wnioskiem zwrócił się do Gminy administrator Wspólnoty - (...) – U. K. s.c. w Z..

Pismem z dnia 03 czerwca 2016 roku Gmina Miasta Z. odmówiła zawarcia umowy dzierżawy tego gruntu na kolejny okres, wskazując, że (...) została przeznaczona do oddania w trwały zarząd na rzecz Żłobka (...) w Z.. Jednocześnie wyznaczono termin protokolarnego przekazania uporządkowanej nieruchomości na dzień 30 czerwca 2016 r. godz. 12.00.

(dowód: odpis (...) – k. 14-18, wypis z rejestru (...) – k. 12, umowa dzierżawy z załącznikiem graficznym – k. 25-27; pismo Administracji (...) z dn ia 15 marca 2016 r. – k. 29, decyzja Gminy z dn ia 3 czerwca 2016 r. z potwierdzeniem doręczenia – k. 33 - 33v)

W wyznaczonym terminie w dniu 30 czerwca 2016 r. teren (...) nie został przekazany Gminie Miasta Z.. W dacie wizji przedstawiciel dotychczasowego dzierżawcy – (...) przy ulicy (...) – K. A. poinformowała przedstawicielki Gminy Miasta Z., iż złożyła podanie o spotkanie z panem Prezydentem Miasta Z..

(dowód: protokół zdawczo-odbiorczy z dn. 30 czerwca 2016 r. – k. 35)

Pozwana K. A. starała się o uzyskanie tytułu prawnego do zajmowania w dalszym ciągu terenu o powierzchni 166 m2, stanowiącego część (...). Na tym terenie pozwana zorganizowała ogród, dokonała nasadzeń, ogrodziła go, systematycznie pielęgnowała i dbała o znajdującą się na nim roślinność. W ocenie pozwanej oddanie tego terenu na rzecz żłobka doprowadziłoby do zniszczenia jego walorów przyrodniczych. Dlatego występowała do Gminy Miasta Z. pisemnie i w ustnie w trakcie spotkań z przedstawicielami Gminy o zmianę decyzji co do przeznaczenia tego terenu.

(okoliczności niesporne; przesłuchanie pozwanej K. A. – k. 73v-74 )

Pismem z dnia 28 lipca 2016 r. Gmina Miasta Z. poinformowała, iż podtrzymuje stanowisko wyrażone w piśmie GN.(...).43.2016.HM.LB z dnia 22 czerwca 2016 r., jednocześnie informując, iż termin przekazania nieruchomości został wyznaczony na dzień 14 października 2016 r.

(dowód: decyzja z dn. 28 lipca 2016 r. – k. 36)

W dniu 25 października 2016 r. Gmina Miasta Z. poinformowała pozwaną, że możliwe jest wydzierżawienie nieruchomości przy (...), oznaczonej na arkuszu mapy 30, jako część (...), na okres do dnia 31 grudnia 2017 r. z tym zastrzeżeniem, że stroną umowy byłaby Gmina Miasta Z. oraz pozwana, a nie jak dotychczas (...) przy ul. (...).

(dowód: pismo z dnia 25 października 2016 r. – k. 37-37v)

(...) przy ul. (...) w Z. pismem z dnia 17 listopada 2016 r. odrzuciła powyższą propozycję.

(dowód: pismo Wspólnoty z dnia 17 listopada 2016 r. - k. 38)

Pismem z dnia 09 grudnia 2016 r. Gmina Miasta Z. wyznaczyła termin przekazania nieruchomości na dzień 9 stycznia 2017 r.

(dowód: decyzja z dn. 9 grudnia 2017 r. – k. 39-39v)

W odpowiedzi na pismo z dnia 9 grudnia 2016 r., (...) przy ul. (...) w Z. pismem z dnia 30 grudnia 2016 r. poinformowała, że podtrzymuje stanowisko i nie akceptuje stanowiska Urzędu.

W odniesieniu do powyższego, Gmina Miasta Z. w dniu 11 stycznia 2017 r. poinformowała, że decyzja nie może zostać zmieniona, jednocześnie informując, iż ostateczny termin przekazania nieruchomości został wyznaczony na dzień 31 stycznia 2017 roku.

(dowód: pismo WM z dn. 30 grudnia 2016 r. – k.. 40, decyzja z dn. 11 lipca 2017 r. z potwierdzeniem odbioru – k. 41-42)

W dniu 31 stycznia 2017 r. w wyznaczonym miejscu i czasie wydania nieruchomości, pozwana K. A. odmówiła przekazania (...) przedstawicielom Gminy Miasta Z..

(dowód: protokół zdawczo-odbiorczy z dn. 31 stycznia 2017 r. – k. 43)

Pismem z dnia 9 lutego 2017 r., Gmina Miasta Z. poinformowała Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. (...) w Z., iż wobec odmowy przekazania ww. gruntu w dniu 31 stycznia 2017 r. przez K. A., Wydział Gospodarki Nieruchomościami wystąpi na drogę sądową.

(dowód: pismo z dn. 9 lutego 2017 r. – k. 44)

Pismem z dnia 03 kwietnia 2017 r. Gmina Miasta Z. wezwała Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. (...) w Z. do dobrowolnego wydania nieruchomości przy ul. Armii (...), stanowiącej część działki nr (...) z uwagi na upływ okresu, na jaki zawarta była umowa dzierżawy, wyznaczając ostateczny termin przekazania przedmiotowej nieruchomości na dzień 28 kwietnia 2017 r. pod rygorem skierowania sprawy na drogę sądową. Wezwanie zostało doręczone domownikowi K. A..

W dniu 28 kwietnia 2017 r. nieruchomość nie została wydana. Na terenie nie zastano K. A..

(dowód: pismo z dn. 3 kwietnia 2017 r. z potwierdzeniem odbioru – k. 46-48, protokół zdawczo-odbiorczy z dn. 28 kwietnia 2017 r. – k. 49)

Nieruchomość gruntowa będąca własnością Gminy Miasta Z., położona w Z. przy ul. (...), oznaczonej na arkuszu mapy 30 jako część działki numer (...), o pow. 166 m2, dla której Sąd Rejonowy w Sopocie prowadzi księgę (...) nr (...) jest zajmowana przez pozwaną K. A.. Pozwana dba o tę działkę, pielęgnuje roślinność znajdującą się na działce, korzysta z niej jako swego ogrodu, zezwalając na korzystanie z ogrodu pozostałym mieszkańcom budynku przy (...). (...) w Z. i swoim pacjentom.

(dowód: przesłuchanie pozwanej K. A. - k. 73v-74)

Sąd zważył, co następuje:

Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie dokumentów zaoferowanych przez strony, w tym odpisów z ksiąg wieczystych, wypisów z rejestru gruntów, umowy dzierżawy, potwierdzenia wezwań do wydania nieruchomości oraz protokołów zdawczo-odbiorczych. Dokumenty urzędowe korzystały z domniemania prawdziwości i autentyczności. Autentyczność ani wiarygodność pozostałych dokumentów nie była przez strony kwestionowana w toku procesu, ani nie budziła wątpliwości Sądu.

Sąd uznał za wiarygodne zeznania świadek R. D., które były spójne, logiczne, korespondowały ze sobą oraz z dowodami z dokumentów. Zeznania te potwierdzały niekwestionowane przez pozwaną okoliczności korzystania przez pozwaną z przedmiotowej nieruchomości bez tytułu prawnego oraz bezskuteczności wezwania do dobrowolnego wydania nieruchomości.

Sąd uznał za wiarygodne zeznania pozwanej K. A. słuchanej w charakterze strony. Zeznania pozwanej w istocie były zgodne z dowodami z dokumentów oraz zeznaniami świadka. Pozwana przyznała, że zajmuje sporną nieruchomość bez tytułu prawnego. Zeznania pozwanej dotyczyły częściowo nieistotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności takich jak aktualny stan zagospodarowania nieruchomości, występowanie na terenie tej działki różnych gatunków zwierząt, przywiązanie pozwanej do tego ogrodu, który samodzielnie stworzyła. Okoliczności te były subiektywnie istotne z punktu widzenia pozwanej. Nie kwestionując szczerości wypowiedzi pozwanej w tym zakresie, Sąd nie uznał tych okoliczności za istotne dla rozstrzygnięcia sprawy z uwagi na to, iż przedmiotem żądania było roszczenie windykacyjne właściciela nieruchomości przeciwko posiadającemu nie właścicielowi.

W świetle tak ocenionego materiału dowodowego powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.

Zgodnie z art. 222 § 1 k.c., właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą. Celem roszczenia windykacyjnego jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem, to jest sytuacji, w której właściciel rzeczy odzyska władztwo nad przedmiotem swojej własności. Legitymacja czynna materialnoprawna przysługuje właścicielowi rzeczy. Roszczenie wydobywcze powinno zostać skierowane przeciwko tej osobie, która faktycznie włada rzeczą właściciela.

Sąd zważył, że stan faktyczny między stronami nie był sporny. Pozwana przyznała, że to ona osobiście zajmuje i korzysta z nieruchomości położonej w Z. przy ul(...), oznaczonej na arkuszu mapy 30 jako część działki numer (...), o pow. 166 m

2. Również status właścicielski powoda względem przedmiotowej działki nie był kwestionowany. Pozwana miała świadomość i przyznawała, że dysponuje tą nieruchomością bez jakiegokolwiek tytułu prawnego skutecznego wobec powódki, bez jej zgody, a nawet wbrew woli powódki. Z dokumentów przedłożonych przez powódkę i zeznań pozwanej wynika, że pozwana korzysta z tej nieruchomości, przebywa na niej, podejmuje czynności faktyczne i decyzje co do jej utrzymania, a zatem ingeruje w uprawnienia właścicielskie powoda. Pozwana niewątpliwie przejawia wolę władania tą nieruchomością poprzez podejmowanie czynności na terenie zielonym nieruchomości właściwych dla właściciela lub podmiotu uprawnionego do korzystania z działki. Nadto, pozwana była wzywana do wydania rzeczy, a więc powrotnego przeniesienia władztwa nad tym terenem na rzecz powódki. Wielokrotnie przedłużany był termin do wydania nieruchomości, jednak pozwana do tej pory nieruchomości nie wydała właścicielowi. W tej sytuacji roszczenie windykacyjne Gminy Miasta Z. było w pełni uzasadnione i zasługiwało na uwzględnienie.

W ocenie Sądu okoliczność nie było podstaw, by uznać, że żądanie powódki było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i stanowiło nadużycie prawa podmiotowego. Sąd zważył, że w doktrynie i orzecznictwie dominuje pogląd, że zarzut z art. 5 k.c. nie może stanowić podstawy oddalenia powództwa windykacyjnego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 stycznia 2005 r., III CK 129/04, Prok. i Pr. 2005, Nr 7–8, poz. 52), bowiem prowadziłoby to do pozbawienia właściciela jego uprawnienia do wyłącznego korzystania z rzeczy, które z kolei podlega ochronie konstytucyjnej. Odmienny pogląd Sądu Apelacyjnego w Poznaniu w wyroku z 03.11.2010 r. w sprawie I ACa (...)10, wskazuje na możliwość oceny roszczenia windykacyjnego z punktu widzenia zgodności z zasadami współżycia społecznego, ale jedynie w zupełnie wyjątkowych wypadkach i z niezwykłą ostrożnością.

Sąd zważył, że w okolicznościach niniejszej sprawy, powódka domaga się od kilku lat wydania nieruchomości stanowiącej jej własność, mając na celu jej oddanie w trwały zarząd jednostce gminnej – publicznemu żłobkowi (...). Żądanie windykacyjne nie ma na celu szykanowania pozwanej, ale realizację planów inwestycyjnych właściciela, służących zaspokojeniu istotnych potrzeb (...). Mimo iż w ocenie pozwanej takie przeznaczenie tego gruntu jest niewłaściwe, niezasadne, to należy stwierdzić, że Gmina planuje przeznaczyć ten teren na cele społecznie użyteczne. Dodatkowo sam fakt pozbawienia władztwa nad tym terenem pozwanej nie oznacza, że teren przedmiotowej nieruchomości zostanie zniszczony, zdewastowany. W tej sytuacji zdaniem Sądu, nie zachodzą szczególne, wyjątkowe okoliczności, które świadczyłyby o nadużyciu prawa podmiotowego przez powódkę, kierującą wobec pozwanej żądanie windykacyjne. Dlatego zarzut pozwanej nie zasługiwał na uwzględnienie.

Sąd zważył, że żądanie pozwu obejmowało udzielenie pozwanej terminu 7 dni od daty uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie na usunięcie ogrodzenia, uprzątnięcie terenu i wydanie go powódce. Sąd uwzględnił żądanie pozwu w tym kształcie, na podstawie art. 222 § 1 k.c. w zw. z art. 320 k.p.c. Sąd wziął pod uwagę, że pozwana od kilku lat ma świadomość, że nie ma tytułu prawnego do władania przedmiotowym gruntem, winna była liczyć się z tym, że musi wydać ten teren właścicielowi. Dlatego udzielanie pozwanej dalszego terminu do wydania nieruchomości stanowiłoby dalsze ograniczenie uprawnień właścicielskich powódki i nieuzasadnione uprzywilejowanie pozwanej. Pozwana nie podjęła żadnych kroków, żeby przenieść nasadzenia z przedmiotowego terenu, nie wskazała realnych, konkretnych planów przywrócenia terenu do stanu pierwotnego. W tej sytuacji udzielanie jej dalszej zwłoki do wydania nieruchomości było niezasadne.

Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 222 § 1 k.c. Sąd nakazał pozwanej K. A., aby w terminie 7 (siedmiu) dni od daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku usunęła ogrodzenie, opuściła i wydała powodowi - Gminie Miasta Z., w stanie wolnym od rzeczy i praw pozwaną reprezentujących, nieruchomość położoną w Z. przy (...), oznaczoną na karcie mapy 30 jako część (...) o powierzchni 166 m

2, dla której Sąd Rejonowy w Sopocie prowadzi (...).

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. zgodnie z ogólną zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Powództwo zostało uwzględnione w całości i w konsekwencji to pozwana jest stroną przegrywającą proces, zatem winna zwrócić powódce poniesione przez nią koszty procesu. Na koszty procesu poniesione przez powódkę składały się: opłata od pozwu w kwocie 30 zł oraz koszty zastępstwa procesowego powódki przez pełnomocnika będącego radcą prawnym w kwocie 90 zł (ustalona na podstawie § 2 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku o opłatach za czynności radców prawnych). Dlatego zasądzono od pozwanej na rzecz powódki kwotę 120 zł z tytułu zwrotu kosztów procesu. O odsetkach ustawowych za opóźnienie od zasądzonej kwoty kosztów procesu Sąd orzekł stosownie do treści art. 98 § 1

1 k.p.c. za okres od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.