Podwykonawca robót zapłaci właścicielce mieszkania 17 099,70 zł za wybuch gazu

Powódka U. M. domagała się zasądzenia od pozwanej F. G. (2) prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą (...)w L. kwoty 17.111,42 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 24 październik 2022 r. do dnia zapłaty oraz kosztami postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu żądania podała, że jest właścicielką mieszkania położonego w S. przy (...), objętego księgą wieczystą (...), zaś pozwana prowadzi przedsiębiorstwo zajmujące się wykonywaniem pac ziemnych. 28 czerwca 2022r. podczas wykonywania prac remontowych w ciągu ulicy (...) w S. doszło do wybuchu gazu i pożaru, będących następstwem uszkodzenia gazociągu przez maszynę budowlaną – koparkę. Inwestorem prac była Gmina S., głównym wykonawcą przedsiębiorstwo (...), zaś podwykonawcą odpowiedzialnym za przedmiotowy wypadek budowlany okazała się pozwana F. G. (2) prowadząca działalność gospodarczą pod firmą (...) w L.. W toku postępowania przygotowawczego ustalono, że 28 czerwca 2022r. koparka należąca do pozwanej i obsługiwana przez jej pracownika L. M., przy współpracy F. G. (1) (męża pozwanej) oraz U. I. – pracownika pozwanej uszkodziła posadowioną w ziemi rurę gazową, co spowodowało wyciek gazu i jego wybuch. Powódka w postępowaniu karnym ma status pokrzywdzonej. Powódka ustaliła wysokość należnego jej odszkodowania na podstawie kosztorysu na remont mieszkania po wybuchu gazu w budynku na kwotę 16411,42 zł. Nadto żąda kwoty 700,- zł tytułem kosztów wymiany części komina do kotła gazowego wraz ze sprawdzeniem, którą to naprawę należało zlecić i wykonać niezwłocznie, by udrożnić instalację grzewczą w mieszkaniu. Powódka pismem z 19 października 2022r. wezwała pozwaną do zapłaty 20711,42 zł tytułem odszkodowania za wyrządzoną szkodę wraz z kosztami obsługi prawnej. Pozwana w odpowiedzi na wezwanie pismem z 24 października 2022r. nie uznała roszczenia i odmówiła jego spełnienia, odmówiła też udzielania informacji o posiadanej polisie OC.

Pozwana F. G. (2)

prowadząca działalność gospodarczą pod firmą (...) w L. wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie na rzecz pozwanej kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Pozwana przyznała, że 28 czerwca 2022r. doszło do przerwania gazociągu średniego ciśnienia na skutek prac budowlanych wykonywanych na ulicy (...) przez łyżkę koparki. Pozwana zarzuciła, że powódka nie wykazała, że w związku z wybuchem gazu powstały szkody w mieszkaniu powódki. Według pozwanej zniszczenia objęły mieszkania posadowione na parterze budynku, a mieszkanie powódki znajduje się na jednym z wyższych pięter tej kamienicy, co poddaje w wątpliwość, że w ogóle doszło w nim do zniszczeń. Pozwana jednocześnie wskazała, że wbrew zarzutom powódki poinformowała o zdarzeniu swojego ubezpieczyciela w ramach polisy OC (...) S.A. nr (...).

Na wniosek pozwanej zawiadomiono (...)S.A. z siedzibą w S. o toczącym się postępowaniu w trybie art. 84 k.p.c., lecz ubezpieczyciel strony pozwanej nie przystąpił do postępowania.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Gmina S. była inwestorem realizującym budowę – przebudowę drogi wraz z infrastrukturą techniczną z zagospodarowaniem terenu przy ul (...) w S.. Głównym wykonawcą było przedsiębiorstwo (...). Roboty ziemne w zakresie remontu kanalizacji deszczowej realizowane były przez podwykonawcę – F. G. (2) prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą (...)w L. na podstawie umowy nr (...) z 27 sierpnia 2021r. zawartej z głównym wykonawcą. Przedmiotem umowy były budowa sieci kanalizacji deszczowej oraz wykonanie części robót drogowych w ciągu ulic (...) w S.. Prace miały być wykonane do 12 września 2022r., zaś przekazanie terenu budowy miało nastąpić 13 września 2021r.

Zgodnie z § 4 umowy podwykonawca oświadczył, że warunki prowadzenia robót są mu znane oraz, że z zachowaniem należytej staranności zapoznał się z dokumentacją projektową, dokonał oględzin terenu budowy i jego otoczenia, uzyskał i przeanalizował wszelkie inne informacje, niezbędne do określenia zakresu i charakteru robót. Podwykonawca zobowiązał się wykonać przedmiot umowy z należytą starannością, zgodnie z przepisami, normami technicznymi, standardami, postanowieniami umowy oraz warunkami zawartymi w dokumentacji projektowej, specyfikacji technicznej wykonania i odbioru robót. Powyższe dokumenty stanowią integralną część umowy.

Pozwana zatrudniała w swojej firmie (...) od 1 stycznia 2016r. i F. G. (1) od 14 lutego 2006r., a także U. I..

Pozwana nie uczestniczyła w pracach wykonywanych w ramach realizacji umowy z 27 sierpnia 2021r., nie przyjeżdżała na teren budowy. Nadzór na wykonywanymi pracami z ramienia podwykonawcy sprawował mąż pozwanej F. G. (1).

28 czerwca 2022r. podczas realizacji robót ziemnych pod przyłącze kanalizacji deszczowej z budynku przy ul. (...) do kolektora zlokalizowanego wzdłuż ulicy, doprowadzono do uszkodzenia gazociągu (...) średniego ciśnienia – w wyniku czego nastąpił niekontrolowany wypływ paliwa gazowego do atmosfery. Prace wykonywali pracownicy firmy (...), jako operator koparki łyżkowej U., U. I., jako pracownik fizyczny i F. G. (1), który nadzorował te prace z ramienia firmy (...). L. M. przy użyciu koparki ściągał wierzchnią warstwę nawierzchni przy ul. (...) w bezpośrednim sąsiedztwie budynku mieszkalnego nr (...), U. I. i F. G. (1) nadzorowali pracę koparki i obserwowali, czy w ziemi nie znajdują się taśmy ostrzegawcze, nadsypka z piasku informujące o bliskiej odległości od czynnego gazociągu. Podczas ściągania warstwy wierzchniej jezdni łyżką koparki doszło do mechanicznego uszkodzenia rury gazociągu biegnącego pod powierzchnią ziemi, co spowodowało rozszczelnienie gazociągu (...) średniego ciśnienia. Po kilku minutach doszło do wybuchu gazu wewnątrz budynku, ulatniający się gaz zapalił się.

Sąd Okręgowy w (...)wyrokiem z 10 marca 2025r., wydanym w sprawie (...)uznał oskarżonych F. G. (1) i L. M., a także K. E. i G. L. za winnych popełnienia zarzucanych im występków z art. 163§ 1 pkt 3 k.k., art.164 § 1 k.k. i art. 165 § 1 k.k. w zw. z 11 § 3 k.k. i wymierzył im kary po 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem ich wykonania na okres próby wynoszący po 2 lata, a ponadto w pkt V wyroku zobowiązał oskarżonych F. G. (1), L. M., K. E. i G. L. do zapłaty na rzecz pokrzywdzonej U. M. kwot po 4000 zł tytułem nawiązek.

F. G. (1) uznano winnym, tego że 28 czerwca 2022r. w S., będąc osobą odpowiedzialną za prowadzenie robót z ramienia firmy (...) jako podwykonawcy realizującego roboty (…), dopuścił do prowadzenia robót budowlanych w ten sposób, że operator koparki wykonywał prace ziemne w bezpośrednim sąsiedztwie gazociągu przy użyciu koparki, zamiast wykonywać te prace ręcznie, zaś F. G. (1) nadzorował taki sposób prowadzenia prac i wykopywania rowu, co było niezgodne ze sztuką budowlaną, dokumentacją projektową tym samym naruszając wymogi określone w Planie Bezpieczeństwa i Ochrony Zdrowia oraz przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 6 lutego 2003r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót ziemnych, w wyniku czego doszło do mechanicznego uszkodzenia powłoki rury wiodącej gaz przez łyżkę koparki, konsekwencją czego była eksplozja gazu czym sprowadził zdarzenie, które zagrażało życiu i zdrowiu wielu osób przebywających w lokalach mieszkalnych w budynku wielorodzinnym przy ul. (...) lub mieniu wielkich rozmiarach w postaci gwałtownego wyzwolenia energii i sprowadzając w ten sposób bezpośrednie niebezpieczeństwo zdarzenia mającego postać pożaru i jednocześnie sprowadzając niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia wielu osób albo dla mienia w wielkich rozmiarach przez spowodowanie uszkodzenia urządzenia użyteczności publicznej dostarczającego gaz.

L. M. uznano winnym, tego że 28 czerwca 2022r. w S., będąc zatrudnionym na stanowisku operatora koparki z ramienia firmy (...) jako podwykonawcy realizującego roboty (…), wykonywał prace ziemne w bezpośrednim sąsiedztwie gazociągu przy użyciu koparki, dokonując wykopywania rowu, co było niezgodne ze sztuką budowlaną, dokumentacją projektową, tym samym naruszając wymogi określone w Planie Bezpieczeństwa i Ochrony Zdrowia oraz przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 6 lutego 2003r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót ziemnych, w wyniku czego doszło do mechanicznego uszkodzenia powłoki rury wiodącej gaz przez łyżkę koparki, konsekwencją czego była eksplozja gazu czym sprowadził zdarzenie, które zagrażało życiu i zdrowiu wielu osób przebywających w lokalach mieszkalnych w budynku wielorodzinnym przy ul. (...) lub mieniu wielkich rozmiarach w postaci gwałtownego wyzwolenia energii i sprowadzając w ten sposób bezpośrednie niebezpieczeństwo zdarzenia mającego postać pożaru i jednocześnie sprowadzając niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia wielu osób albo dla mienia w wielkich rozmiarach przez spowodowanie uszkodzenia urządzenia użyteczności publicznej dostarczającego gaz.

Apelację od wyroku Sądu Okręgowego w (...)z 10 marca 2025r., w sprawie sygn. akt (...) na korzyść oskarżonych K. E., F. G. (1) i G. L. złożył ich obrońca i wniósł o uniewinnienie oskarżonych K. E. i G. L. oraz uchylenie pkt V wyroku ewentualnie przyjęcie, że oskarżeni K. E., F. G. (1) i G. L. działali nieumyślnie albowiem nie mieli zamiaru popełnienia czynu zabronionego, ale został przez nich popełniony na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach tj. czyn z art. 163§2 i art. 164§2 k.k. i art. 165§2 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. i warunkowe umorzenie postępowania karnego na okres 1 roku.

Zasadniczą nieprawidłowością przy realizacji robót budowlanych było wykonywanie tych prac bez nadzoru właściciela gazociągu czyli przedstawicieli (...) Sp. z o.o. oraz dopuszczenie do realizacji robót przy użyciu maszyny budowlanej, co było sprzeczne z art. 144 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (Dz. U. Nr 47, poz. 401). Operator koparki posiadał uprawnienia do obsługi koparki, a zatem powinien posiadać wiedzę o braku możliwości robót ziemnych w terenie uzbrojonym w infrastrukturę. Polecenie wydał mu kierownik robót, współwłaściciel firmy podwykonawczej F. G. (1). Nawet jeżeli F. G. (1) nie posiadał uprawnień do kierowania i prowadzenia budowy, firma podwykonawcza powinna zatrudnić kierownika z uprawnieniami, który jest upoważniony do prowadzenia takich robót i wydawania stosownych poleceń pracownikom. Pracownicy podwykonawcy nie zapoznali się ze szkicem geodety, z którego wynikało, że przy budynkach posadowionych przy ul. (...) nastąpiło wyraźne wypłycenie posadowienia gazociągu. Generalną zasadą było to, że bez względu na to na jakiej głębokości był posadowiony gazociąg, wykonawcy robót nie wolno było użyć do tych prac maszyny budowlanej i powinien to wiedzieć zarówno operator maszyny, jak i kierownik robót budowlanych – współwłaściciel firmy (...).

Dowód:

- przesłuchanie pozwanej k. 113;

- dokumenty z akt Sądu Okręgowego w (...)w sprawie (...):

⚫

Umowa nr (...) z 27.08.2021 k. 119 – 124;

⚫

Umowa o pracę L. M. k. 125;

⚫

Umowa o pracę F. G. (1) k. 126;

⚫

Notatka urzędowa z 28.06.2022r. k. 127;

⚫

Protokoły zeznań świadka U. I. k. 130 – 132, 133 – 135;

⚫

Opinia biegłego I. G. z zakresu użytkowania gazu przewodowego, eksploatacji urządzeń gazowniczych oraz energetyki cieplnej w budowie i eksploatacji obiektów budowlanych k. 136 – 154;

⚫

Protokół ustnych wyjaśnień do opinii biegłego I. G. k. 155 – 158;

⚫

Opinia biegłego sądowego z zakresu pożarnictwa U. W. k. 159 – 175;

⚫

Protokół ustnych wyjaśnień do opinii biegłych U. W., I. G. i S. E. k. 192 – 200;

⚫

Opinia biegłego sądowego z zakresu budownictwa S. E. k. 176 – 186;

⚫

Protokół ustnych wyjaśnień do opinii biegłego S. E. k. 188 – 191;

⚫

Lista osób zapoznanych z Planem (...) i Ochrony (...) k. 187;

⚫

Protokół wyjaśnień podejrzanego F. G. (1) k. 203 – 206;

⚫

Protokół wyjaśnień podejrzanego L. M. k. 207 – 210;

⚫

Akt oskarżenia k. 211 – 230;

⚫

Protokół rozprawy głównej z 20.09.2024r. k. 231 – 235;

(...) Sp. z o.o. (...) we S. wystawiła pozwanej 15 lipca 2022r. notę obciążeniową z tytułu odszkodowania w związku z likwidacją skutków uszkodzenia sieci gazowej średniego ciśnienia (...)w S. przy (...) na kwotę 8035,17 zł, którą pozwana zapłaciła 29 lipca 2022r.

Dowód:

- nota obciążeniowa z 15.07.2022r. k. 239;

- protokół przesłuchania świadka I. I. w postępowaniu przygotowawczym k. 236 – 238.

Powódka U. M. jest właścicielką lokalu mieszkalnego nr (...) w budynku wielomieszkaniowym posadowionym w S. przy ul(...). Wybuch miał miejsce 28 czerwca 2022r. ok. 7

30. W chwili wybuchu powódka była w pracy. W mieszkaniu spał jej partner L. U., który obudził się na skutek wybuchu. Wybuch był tak silny, że w mieszkaniu powódki w pokoju wypadło okno wraz z ościeżnicą, wypadły drzwi wejściowe do mieszkania oraz uszkodzeniu uległy drzwi od łazienki. W mieszkaniu były popękane ściany. Wszystkie osoby zamieszkujące budynek zostały ewakuowane. Powódka przyjechała na miejsce zdarzenia, lecz nie została wpuszczona do mieszkania, jej partner zabrał z mieszkania jedynie najpotrzebniejsze rzeczy. Do mieszkania powódka mogła wejść po około trzech tygodniach, gdy służby zapewniły bezpieczeństwo. Powódka nie posiadała umowy ubezpieczenia mienia lokalu mieszkalnego. Powódka posiada indywidualne ogrzewanie – piec gazowy, który po wybuchu wymagał naprawy komina oraz sprawdzenia sprawności, w związku z czym powódka poniosła wydatki w kwocie 700 zł.

Dowód:

- przesłuchanie powódki k. 112v – 113;

- zeznania świadka L. U. k. 260v;

- faktura z 15.07.2022r. k. 40.

Lokal mieszkalny powódki w związku ze zdarzeniem z 28 czerwca 2022r. został uszkodzony, w każdym pomieszczeniu tj. przedpokoju, łazience, salonie z aneksem kuchennym, przejściu i sypialni uszkodzone były tynki - zarysowania, popękania tynków – zniszczenie części tynków sufitów i ścian, uszkodzone były powłoki malarskie sufitu i ścian, powstały szpary pomiędzy sufitem a ścianami, ponadto w przedpokoju uszkodzone były drzwi wejściowe do mieszkania wraz z ościeżnicą, konieczna była naprawa i uzupełnienie tynków wokół ościeżnicy drzwi wejściowych; w łazience uszkodzone/zniszczone były kabina prysznicowa i brodzik kabiny prysznicowej; w salonie uszkodzone były okna mieszkania wraz z ościeżnicą. Ponadto stwierdzono uszkodzenie podłączenia pieca gazowego do komina, zakłócenie pracy pieca gazowego. Koszt prac naprawczych zmierzających do przywrócenia nieruchomości do staniu bezpośrednio przed wystąpieniem szkody wynosił 16399,70 zł brutto.

Dowód:

- opinia biegłego sądowego z zakresu budownictwa W. G. k. 299 – 333.

Powódka przeprowadziła remont mieszkania na własny koszt. Remont mieszkania trwał ok. 5 miesięcy. Bezpośrednio po zdarzeniu przez okres około jednego miesiąca powódka zmuszona była mieszkać u rodziny.

Po zdarzeniu powódka zleciła F. A. sporządzenie kosztorysu na remont mieszkania po wybuchu gazu w budynku, który oszacował koszt remontu mieszkania powódki na 16411,42 zł brutto.

Dowód:

- przesłuchanie powódki k. 112v – 113;

- zeznania świadka L. U. k. 260v;

- zeznania świadka F. A. k. 260v – 261;

- kosztorys z 23.08.2022r. k. 29 – 39;

- opinia biegłego sądowego z zakresu budownictwa W. G. k. 299 – 333.

Powódka pismem z 19 października 2022r., doręczonym 24 października 2022r., wezwała pozwaną do zapłaty 20711,42 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania. Do pisma dołączono kosztorys z 23 sierpnia 2022r., fakturę za naprawę komina do kotła gazowego oraz zestawienie kosztów obsługi prawnej.

Pozwana pismem z 28 października 2022 r. odmówiła spełnienia roszczenia powódce.

Dowód:

- wezwanie do zapłaty z potwierdzeniem doręczenia k. 27;

- odpowiedź na wezwanie k. 28.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo podlegało uwzględnieniu w zasadniczej części. Bezspornym w niniejszej sprawie było, że w dniu 28 czerwca 2022r. podczas wykonywania prac budowlanych przez pracowników firmy pozwanej doszło do wybuchu gazu w budynku wielomieszkaniowym w S. przy ul. W. 26. Bezspornym było, że powódka jest właścicielką lokalu mieszkalnego nr (...), posadowionego piętrze tego budynku. Bezspornym było również, że równolegle z niniejszym postępowaniem toczyło się postępowanie karne, w którym badane były przyczyny wybuchu gazu oraz, w którym oskarżonymi byli między innymi pracownicy pozwanej F. G. (1) i L. M.. W toku postępowania karnego ustalono, że bezpośrednią przyczyną wybuchu gazu było uszkodzenie gazociągu (...) średniego ciśnienia – w wyniku czego nastąpił niekontrolowany wypływ paliwa gazowego do atmosfery. Uszkodzenie to powstało wskutek wykonywania prac ziemnych polegających na ściąganiu warstwy wierzchniej jezdni łyżką koparki, przez co doszło do mechanicznego uszkodzenia rury gazociągu biegnącego pod powierzchnią ziemi.

Choć okoliczności zdarzenia nie były sporne, pozwana nie uznała powództwa ani co do zasady, ani co do wysokości.

W ocenie Sądu, w świetle postępowania dowodowego przeprowadzonego w postępowaniu karnym, w tym opinii biegłych sądowych z zakresu użytkowania gazu przewodowego, eksploatacji urządzeń gazowniczych oraz energetyki cieplnej w budowie i eksploatacji obiektów budowlanych, budownictwa oraz pożarnictwa nie ma żadnych wątpliwości, że to pracownicy wykonujący na zlecenie pozwanej prace budowlane w dniu 28 czerwca 2022r. w sposób zawiniony doprowadzili do awarii gazociągu i wybuchu gazu, co skutkowało wyrządzeniem szkody w mieniu powódki.

Przechodząc do określenia podstawy prawnej i zasad odpowiedzialności pozwanej będącej osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą. Pozwana jako przedsiębiorca zatrudniała pracowników, powierzając im wykonywanie określonych czynności. Odpowiedzialność odszkodowawcza pozwanej wynika z faktu wyrządzenia szkody powódce w następstwie działań lub zaniechań jej pracowników, a zatem winna opierać się na zasadzie wyrażonej w art. 430 kc. Zgodnie z treścią tego przepisu

kto na własny rachunek powierza wykonanie czynności osobie, która przy wykonywaniu tej czynności podlega jego kierownictwu i ma obowiązek stosować się do jego wskazówek, ten jest odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną z winy tej osoby przy wykonywaniu powierzonej jej czynności. Koncepcja ryzyka jako podstawy odpowiedzialności przyjętej w tym przepisie nadaje tej odpowiedzialności charakter obiektywny. Wobec treści powołanego przepisu, dla przyjęcia odpowiedzialności pozwanej muszą łącznie zostać spełnione przesłanki w nim wymienione. Stąd też przede wszystkim musi nastąpić szkoda wyrządzona osobie trzeciej przez podwładnego, szkoda ta wynikać powinna z zawinionego działania bądź zaniechania podwładnego; nadto wyrządzenie szkody nastąpić musi przy wykonywaniu przez podwładnego powierzonej mu czynności i pozostawać z tym zachowaniem w adekwatnym związku przyczynowym.

Przenosząc powyższe rozważania na kanwę niniejszej sprawy, odnośnie pierwszej przesłanki wskazać należy dodatkowo, że pojęcie szkody określone w art. 361§2 kc, winno w tym przypadku być rozumiane jako każdy uszczerbek w prawnie chronionych dobrach, zarówno materialnych, jak i niematerialnych.

W przedmiotowej sprawie ustalone zostało ponad wszelką wątpliwość, że na skutek wybuchu gazu w budynku przy (...) w lokalu mieszkalnym nr(...) stanowiącym własność powódki doszło do poważnych zniszczeń, a szkoda powódki obejmuje wszelkie koszty związane z przywróceniem stanu technicznego jej lokalu mieszkalnego do stanu istniejącego przed zdarzeniem wywołującym szkodę.

Kolejną przesłanką odpowiedzialności zwierzchnika jest wina podwładnego, użyta w art. 430 k.c. w tym samym znaczeniu, co w art. 415 kc. Wina jest pojęciem odnoszącym się do zjawisk psychicznych sprawcy, dlatego też określa się ją jako znamię podmiotowe czynu. W obszarze deliktów prawa cywilnego, podobnie jak w prawie karnym rozróżnia się dwie postacie winy tj. winę umyślną i nieumyślną. Przy winie umyślnej sprawca ma świadomość szkodliwego skutku swojego zachowania i przewiduje jego nastąpienie, celowo do niego zmierza (

dolus directus) lub co najmniej się na wystąpienie tych skutków godzi (

dolus eventualis). Przy winie nieumyślnej sprawca wprawdzie przewiduje możliwość wystąpienia szkodliwego skutku, lecz bezpodstawnie przypuszcza, że zdoła go uniknąć albo też nie przewiduje możliwości nastąpienia skutków, choć powinien i może je przewidzieć. W przedmiotowej sprawie biegli sądowi wydający opinię na potrzeby postępowania karnego jednoznacznie ocenili zachowania F. G. (1) oraz L. M., wskazując, że wykonywali oni prace budowlane w sposób sprzeczny z zasadami przewidzianymi w § 144 ust. 4 Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (Dz. U. Nr 47, poz. 401), zgodnie z którym

prowadzenie robót ziemnych w pobliżu instalacji podziemnych, a także głębienie wykopów poszukiwawczych powinno odbywać się ręcznie.

Podstawowym zarzutem wobec działań pracowników pozwanej tj. L. M. będącego operatorem koparki oraz F. G. (1) pełniącego obowiązki kierownika robót budowlanych było użycie maszyn budowlanych do wykonywania tych prac, pomimo że mieli oni wiedzę, że prace wykonywane są w pobliżu instalacji podziemnych, w tym rurociągu z gazem, co obligowało ich do wykonywania tych prac ręcznie. Podkreślić należy, że Sąd Okręgowy w (...) wyrokiem z 10 marca 2025r. uznał oskarżonych F. G. (1) i L. M., a także K. E. i G. L. za winnych popełnienia zarzucanych im występków z art. 163§ 1 pkt 3 k.k., art.164 § 1 k.k. i art. 165 § 1 k.k. w zw. z 11 § 3 k.k. i wymierzył im kary po 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem ich wykonania na okres próby wynoszący po 2 lata, a ponadto w pkt V wyroku zobowiązał oskarżonych F. G. (1), L. M., K. E. i G. L. do zapłaty na rzecz pokrzywdzonej U. M. kwot po 4000 zł tytułem nawiązek. Wyrok ten wprawdzie nie jest prawomocny, lecz apelacja złożona na korzyść F. G. (1) zmierza jedynie do zmiany kwalifikacji prawnej przypisanego temu oskarżonemu przestępstwa przez złagodzenia przyjętej postaci winy z umyślnej na nieumyślną oraz zmierza do uchylenia orzeczenia dotyczącego obowiązku uiszczenia na rzecz U. M. nawiązki. Zatem co do zasady wina F. G. (1), który nie tylko był pracownikiem pozwanej, lecz jako mąż powódki traktowany był również przez współpracowników i kontrahentów jako współwłaściciel przedsiębiorstwa, jest przesądzona. F. G. (1) nadzorował wykonywanie prac budowlanych przez L. M. i był obecny przy wykonywaniu tych prac koparką w dniu 28 czerwca 2022r. bezpośrednio w chwili uszkodzenia rurociągu.

W tych okolicznościach, w oparciu do materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu karnym, przede wszystkim opinie biegłych sporządzone w tym postępowaniu, które zgodnie z art. 278

1 k.p.c. mogą stanowić dowód również w niniejszej sprawie Sąd uznał, że wina pracowników pozwanej F. G. (1) oraz L. M. została jednoznacznie przesądzona. Podkreślić należy, że deliktowa odpowiedzialność cywilnoprawna a odpowiedzialność karna nie są tożsame, w związku z czym pozwana F. G. (2) nie była osobą oskarżoną ani jakąkolwiek stroną w postępowaniu karnym. W postępowaniu cywilnym zaś, jako osoba prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą, zatrudniająca pracowników, na podstawie art. 430 k.c. ponosi odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez jej pracowników.

Jednocześnie należało mieć na względzie, że zgodnie z art. 441 k.c.

jeżeli kilka osób ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym, ich odpowiedzialność jest solidarna. § 2. Jeżeli szkoda była wynikiem działania lub zaniechania kilku osób, ten, kto szkodę naprawił, może żądać od pozostałych zwrotu odpowiedniej części zależnie od okoliczności, a zwłaszcza od winy danej osoby oraz od stopnia, w jakim przyczyniła się do powstania szkody.

Ostateczne przesądzenie kwestii winy pracownika pozwanej – jej podwładnego, jest wystarczające dla przyjęcia odpowiedzialności pozwanej – jako zwierzchnika. Dla zastosowania bowiem odpowiedzialności z art. 430 k.c. nie jest wymagana jakakolwiek wina po stronie zwierzchnika. Odpowiada on na zasadzie ryzyka, w sposób bezwzględny, wyłączający możliwość ekskulpacji np. brakiem winy w nadzorze (jak w art. 427 k.c.) lub w wyborze (art. 429 k.c.).

Ocenę ostatniej z wymienionych przesłanek, jaką jest konieczność wykazania, że wyrządzenie szkody nastąpiło przy wykonywaniu przez podwładnego powierzonej funkcji, nie nastręcza już w przedmiotowej sprawie jakichkolwiek problemów. Skoro w sposób pewny ustalono, że zdarzenie sprawcze nastąpiło podczas nieprawidłowego wykonywania robót ziemnych przez pracowników pozwanej, to niewątpliwym jest, że wyrządzenie powódce szkody nastąpiło przy wykonywaniu przez tych pracowników powierzonych im funkcji, polegających na świadczeniu pracy na rzecz pozwanej.

Jednocześnie należy zauważyć, że na zasadność powództwa w niniejszej sprawie nie miała wpływu okoliczność, że nieprawomocnym wyrokiem karnym Sąd Okręgowy w (...) zobowiązał oskarżonych F. G. (1), L. M., K. E. i G. L. do zapłaty na rzecz pokrzywdzonej U. M. kwot po 4000 zł tytułem nawiązek. Nawiązka tradycyjnie stanowi samodzielny środek o złożonym charakterze: penalnym (represyjnym) oraz kompensacyjnym, zadośćuczynienia za krzywdę. Od 1.07.2015 r. (wejście w życie nowelizacji Kodeksu karnego dokonanej ustawą z 20.02.2015 r.) nawiązka została zaliczona do środków kompensacyjnych (a nie – jak poprzednio – do środków karnych), co miało przesądzić o nadaniu jej przede wszystkim odszkodowawczego (kompensacyjnego) charakteru. Przyznanie poszkodowanej świadczenia, którego celem jest kompensacja doznanej szkody od kilku osób zobowiązanych do jej naprawienia, których odpowiedzialność zgodnie z art. 441 § 1 k.c. jest solidarna jest dopuszczalne i zgodne z regułami solidarności biernej. Zgodnie bowiem z art. 366 § 1 k.c.

kilku dłużników może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych (solidarność dłużników).§ 2.

Aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani. Zatem nie ma żadnych przeszkód, aby od pozwanej zasądzić odszkodowanie w pełnej wysokości, niezależnie od nawiązek przyznanych jej od innych osób odpowiedzialnych za powstanie szkody. Niewątpliwie do chwili zamknięcia rozprawy w niniejszej sprawie, a taki stan rzeczy zgodnie z art. 316 § 1 k.p.c bierze za podstawę rozstrzygnięcia Sąd wydający wyrok, szkoda powódki nie została zaspokojona w żadnym zakresie.

W przedmiotowej sprawie powódka domagała się zasądzenia na jej rzecz odszkodowania z tytułu szkody majątkowej – kosztów związanych z remontem mieszkania po wybuchu gazu w łącznej kwocie 17111,42 zł, w tym koszt remontu mieszkania zgodnie dołączonym do pozwu kosztorysem 16411,42 zł oraz 700,- zł tytułem poniesionych kosztów naprawy i sprawdzenia komina.

Ustalenie kosztów remontu mieszkania powódki wymagało wiedzy specjalnej, stąd zgodnie z art. 278§1 k.p.c. dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu budownictwa W. G.. Zgodnie z opinią biegłego koszt prac naprawczych zmierzających do przywrócenia nieruchomości do staniu istniejącego bezpośrednio przed wystąpieniem szkody wynosił 16399,70 zł brutto. Ponadto powódka przełożyła fakturę na kwotę 700 zł w związku z koniecznością wymiany części komina oraz przeprowadzenia niezbędnych badań sprawności instalacji. W związku z tym Sąd uznał, że należne powódce odszkodowanie powinno wynosić 17099,70 zł, a dalej idące powództwo podlegało oddaleniu.

O należnych odsetkach ustawowych za opóźnienie od zasądzonych kwot orzeczono w oparciu o art. 481 § 1 k.c. i art. 455 k.c. Powódka wezwała pozwaną do zapłaty pismem doręczonym pozwanej 24 października 2022r., a w piśmie tym wyznaczono termin do zapłaty należności na 7 dni od doręczenia wezwania. Stąd termin zapłaty wyznaczono na 31. października 2022r., a pozwana pozostawała w opóźnieniu od 1 listopada 2022 r. Powództwo o zapłatę odsetek należnych za okres od 24 października 2022r. do 1 listopada 2022r. podlegało oddaleniu.

O kosztach postępowania Sąd orzekł mając na uwadze dyspozycję przepisu art. 100 zd. 2 k.p.c., zgodnie z którym

w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań (…). Sąd może jednak włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu. W niniejszej sprawie powódka wygrała proces w 99,93%, a zatem uległa przeciwnikowi co do nieznacznej części swojego żądania. Stąd uzasadnione było obciążenie pozwanej kosztami postępowania w całości, zwłaszcza, że w zasadniczej części tych koszów tj. wydatków związanych z wydaniem opinii biegłego sądowego z zakresu budownictwa można było uniknąć, gdyż prywatny kosztorys sporządzony na zlecenie powódki ustalił koszt remontu mieszkania powódki w bardzo zbliżonej kwocie do ustaleń biegłego sądowego. Mając to na uwadze zasądzono od pozwanej na rzecz powódki 5473 zł tytułem zwrotu poniesionych przez powódkę kosztów postępowania całości, na które składały się opłata sądowa od pozwu 856 ,- zł, zaliczka na wydatki 1000 zł oraz koszty zastępstwa procesowego powódki 3617 ,- zł, w tym opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł.

Jednocześnie na podstawie art. 83 ust. 2 w zw. z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1228 z późn. zm.) dalej uksc w zw. z art. 100 zd. 2 k.p.c Sąd nakazał pozwanej, aby uiściła na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Kłodzku 68,99 zł, tytułem zwrotu wydatków tymczasowo wyłożonych przez Skarb Państwa, gdyż wydatki poniesione w sprawie wyniosły łącznie 2068,99 zł, w tym 1963,38 zł wynagrodzenie biegłego i 105,61 zł koszty stawiennictwa świadków, podczas gdy zaliczki uiszczone przez strony wniosły łącznie 2000 zł.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.

Z/

1. (...)

2. (...)

3. (...)