Bank zapłaci kredytobiorczyni ponad 107 tys. zł, bo frankowa umowa kredytu jest nieważna

Powodowie R. K., Ł. K., J. K., S. M., C. G. w ostatecznie sprecyzowanym żądaniu przeciwko (...) w G. domagali się:

-ustalenia nieistnienia stosunku prawnego pomiędzy stronami z umowy kredytu nr (...)

(...) 10.12.2004r. zawartej pomiędzy (...) w G. oraz Ł. K., A. K. i R. K.;

- zasądzenia od pozwanego na ich rzecz kwoty 110.072,52 zł tytułem bezpodstawnego wzbogacenia pozwanego w związku z nieważnością zawartej przez strony umowy kredytu i pobraniem świadczeń nienależnych w okresie od dnia 6.07.2009 r. do dnia 5.03.2019 r. , w następujący sposób: na rzecz powoda R. K. kwoty 107.500,68 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 31.10.2019r., na rzecz powodów Ł. K., J. K., S. M., C. G. kwoty po 642,96 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 31.10.2019 r. do dnia zapłaty. Ustalenia nieistnienia pomiędzy stronami stosunku prawnego umowy kredytu w związku z nieważnością umowy kredytu nr (...)- (...) z dnia 10.12.2004 r. zawartej pomiędzy powodami a Bankiem,

ewentualnie zasądzenia od pozwanego na ich rzecz kwoty 28.348,19 zł tytułem bezpodstawnego wzbogacenia pozwanego w związku z pobraniem środków od dnia 6.07.2009 r. do dnia 5.03.2019 r. w następujący sposób: na rzecz powoda R. K. kwoty 28.210,06 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 31.10.2019r. do dnia zapłaty, na rzecz powodów Ł. K., J. K., S. M., C. G. kwoty po 34,53 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 31.10.2019 r. do dnia zapłaty

[pozew i pismo powodów z dnia 27.06.2022 k-334-335].

Uzasadnili, że strona powodowa ubiegała się o kredyt konsumencki. Ostatecznie zawarła z pozwanym kredyt hipoteczny. Bank stosował własne kursy kupna i sprzedaży walut ustalane wg własnej Tabeli kursów walut, które ustalał w sposób dowolny. Postanowienia umowy nie zostały indywidualnie uzgodnione między stronami, a jednostronnie narzucone przez bank powodując dezorientację co do wysokości świadczeń mających zostać spełnionych w przyszłości. Nie mieli żadnego wpływu na treść i charakter wskazanych postanowień. Nie otrzymali prawdziwej i rzetelnej informacji na temat sposobu ustalania wysokości raty kapitałowo-odsetkowej, sposobu, warunków i przyczyn ustalania kursów wymiany walut mających wpływ na wysokość rat kapitałowo-odsetkowych. Nie mieli wiedzy, w jaki sposób ich zobowiązanie o będzie przeliczane w praktyce przez Bank: a co za tym idzie - nie wiedzieli i nie mogli się dowiedzieć w jakiej wysokości w przyszłości będą spłacać raty kapitałowo- odsetkowe z tytułu salda kredytowego. Prowadzi to do unieważnienia umowy w rozumieniu art. 353

1 kc i art. 58kc. Żądanie główne obejmuje zwrot nienależnego świadczenia uiszczonego pozwanemu w wykonaniu nieważnej umowy. Kwota ta na dzień 5.03.2019 r. wynosi 149.132,27 zł. W zakresie roszczenia pozwu strona powodowa dochodzi jedynie części powyższej kwoty, która wynosi 110.072,52 zł i mieści się zakresie świadczeń pobranych przez pozwanego w okresie od 6.07.2009 r. do dnia 5.03.2019 r. Żądanie ewentualne obejmuje stanowi wartość świadczeń przekazanych pozwanemu przy założeniu, że umowa jest ważna, a jedynie została pozbawiona kwestionowanych postanowień abuzywnych.

Pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa. Pozwany kwestionuje powództwo co do zasady, jak i co do wysokości. Zaprzeczył, aby umowa była nieważna i aby zawierała klauzule abuzywne. Pozew ma na celu podważenie umowy sprzecznie z rolą i funkcją indywidualnej kontroli postanowień umownych, które zostały indywidualnie uzgodnione. Bank stosował rynkowe kursy waluty obcej. Powodowie nie mają interesu prawnego w żądaniu ustalenia nieważności umowy. Wbrew twierdzeniom pozwu nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające uznanie umowy za nieważną.

USTALENIA FAKTYCZNE

Powódka R. K. z mężem A. K. oraz powód Ł. K. poszukiwali możliwości sfinansowania planowanych inwestycji mieszkaniowych. Zgłosili się do banku celem powzięcia informacji o aktualnej ofercie kredytów. W dniu 10.12.2004r. (...) w G., zawarł z nimi umowę kredytu nr (...)- (...) na kwotę 35.400 CHF na okres od 10.12.2004 roku do dnia 5.12.2023 r. procentowanego stawką LIBOR dla terminów 6-cio miesięcznych i marży w wysokości 5,50 %. Celem kredytu była w części spłata zobowiązań finansowych oraz cel dowolny. Umowa została sporządzona na podstawie wzorca banku, wskazano w niej min. że kwota kredytu to 35.400 CHF, spłata nastąpi w miesięcznych ratach kapitałowo-odsetkowych określonych w harmonogramie

(§2 , § 8 umowy pkt k-24).

W § 8ust. 8i9 umowy wskazano, że spłata zadłużenia będzie dokonywana poprzez obciążenie rachunku kredytobiorców, nadto że strony ustaliły, że spłata kredytu nastąpi w PLN

[k-25v]. Z pk2 ppkt 2i4 załącznika nr 7 do umowy wynikało, że kwota kredytu jest wypłacana w PLN po przeliczeniu wg kursu kupna waluty obowiązującego w banku w dniu wypłaty kredytu lub transzy, zgodnie z Tabelą kursów walut Banku (...), a kwota spłaty podlega przeliczeniu na złote po kursie sprzedaży waluty kredytu obowiązującym w dniu dokonania spłaty zgodnie z Tabelą kursów walut w (...)

[k-31]. Podpisanie umowy miało miejsce w siedzibie oddziału banku. Powodowie zapoznali się z przygotowanymi dokumentami, poszczególne postanowienia umowne zostały przeanalizowane. W pkt 1 załącznika nr 7 do umowy zawarto oświadczenie, że wyjaśniono powodom ryzyko zmiany kursu waluty W pkt 2ppkt 2 i ppkt4 zawarto odesłanie do Tabel kursów walut i wskazano, że wypłata kredytu lub transzy następuje w złotych wg kursu kupna waluty kredytu obowiązującego w banku zaś kwota spłaty podlega przeliczeniu na złote według kursu sprzedaży waluty

[załącznik nr 7 k-31], powodów nie poinformowano, że mogą spłacać kredyt w walucie obcej, informacja taka nie wynikała ani z umowy, ani z regulaminu Kredytowania osób fizycznych w (...)

[zeznania świadków: E. B. k. 280, M. Ł. k. 318].

Do zawarcia umowy doszło, gdy powodowie ubiegli się o kredyt konsumencki. W trakcie spotkania z doradcą kredytowym przedstawiono im ofertę kredytu w PLN i denominowanego do CHF. Oferta kredytu denominowanego była znacznie korzystniejsza, o niższej racie. Powodowie podpisali oświadczenie, że wybrali kredyt w walucie obcej po uprzednim poinformowaniu o ryzykach związanych z zaciągnięciem kredytu w walucie obcej. Nie przekazano im jednak szczegółowej informacji o ryzyku kursowym i nie wyjaśniono wpływu wahań kursowych na wysokość kapitału do spłaty i raty kredytowej, nie przedstawiono symulacji obrazujących takie zmiany, nie poinformowano o możliwości spłaty w walucie kredytu. Powodowie nie mieli świadomości, o możliwości jakiegokolwiek negocjowania warunków umowy, nie zostali o tym poinformowani, nie poinformowano o dotychczasowym kształtowaniu się kursu CHF. Żadne postanowienia umowne nie były indywidualnie uzgadniane z wyjątkiem tych, które dotyczyły wysokości kredytu i czasu spłaty Poinformowano ich, że otrzymają kredyt w złotówkach i będą spłacali w złotówkach, następnie umowę podpisano

[zeznania świadków E. B. k. 280, M. Ł. k. 318 , oświadczenie z 10.12.2004 k-31].

Powodowie dokonywali spłat w PLN, zgodnie z harmonogramem. W okresie od uruchomienia kredytu do dnia 5.03.2019 r. spłacili łącznie 149.132,27 zł

(zaświadczenie banku k. 34-44).

A. K. zmarł 18.03.2010r. Spadek po nim odziedziczyli z mocy ustawy R. K. w udziale 4/16 części oraz Ł. K., S. M., C. G. i J. K. w udziałach po 3/16 części każdy. Kredyt spłacali R. K. z mężem, a po jego śmierci jedynie R. K.

(akt zgonu k.57, protokół dziedziczenia k. 58-61).

W dniu 17.06.2019 r., chcąc rozwiązać zaistniały spór w sposób polubowny, powodowie wnieśli do Sądu Rejonowego Gdańsk Południe w Gdańsku wniosek o zawezwanie do próby ugodowej sygn. akt I Co 1887/19,. Do zawarcia ugody nie doszło z uwagi na brak stawiennictwa pozwanego ma posiedzeniu Sądu w dniu 30.10.2019 r.

(wniosek o zawezwanie do próby ugodowej z dnia 17.06.2019 r., protokół posiedzenia Sądu z dnia 30.10.2019 r. w sprawie o sygn. akt I Co 1887/19).

Ustaleń dokonano w oparciu o powołane wyżej dokumenty i zeznania powodów. Zeznania świadków E. B. (k. 280), M. Ł. (k. 318) i powodów (k. 319) miały drugorzędne znaczenie. Świadkowie nie pamiętały powodów, ani przebiegu spotkania z powodami, nie pamiętały również dokładnie procedur obowiązujących w czasie zawierania umowy, jaki był zakres dopuszczalnej negocjacji umów, czy informowano o tym klientów. Nieprzydatne były również zeznania powodów, w tym sensie, że powodowie nie mieli dokładnej wiedzy na temat tego, jak wyglądało zawieranie umowy, ponieważ zajmował się tym zmarły kredytobiorca A. K..

ROZWAŻANIA PRAWNE

Sporna umowa ma charakter umowy denominowanej do waluty obcej, co oznacza, że wysokość kapitału w chwili zawarcia umowy określona jest walucie denominacji, a przeliczenie na złote polskie następuje w chwili wypłaty środków. Przy takiej konstrukcji umowy wysokość kapitału w CHF znana jest z góry i wskazana jest wprost w umowie. Umowa, która jest przedmiotem niniejszego sporu zawiera jednak postanowienia, które mogły wywoływać u konsumenta błędne przekonanie, że znana jest z góry również wysokość zobowiązania wyrażona w PLN. Pozostałe postanowienia umowne, a także postanowienia regulaminu kredytowania stanowią jednak, że przeliczenie kursowe nastąpi w dniu uruchomienia kredytu, a więc z istoty rzeczy po dniu zawarcia umowy. Wbrew literalnemu brzmieniu § 2 ust. 1 umowy wysokość zobowiązania wyrażona w PLN nie była zatem w dniu zawarcia umowy znana, a skonkretyzowała się dopiero z dniem uruchomienia kredytu, gdyż przeliczenie dokonane zostało wedle kursów z tabeli banku obowiązującej w tym dniu.

Zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. prawo bankowe przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Analiza spornej umowy kredytu przez pryzmat art. 385

1 §1kc prowadzi do wniosku, że nie doszło do jej skutecznego zawarcia z uwagi na rażące naruszenie interesów kredytobiorców jako konsumentów poprzez niekorzystne ukształtowanie ich sytuacji ekonomicznej na skutek nieusprawiedliwionej i niekorzyst

nej dysproporcji praw i obowiązków, a także na skutek braku informacji o ryzyku walutowym. Zgodnie z art. 385

1 §1kc postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.

W pierwszym rzędzie należy dokonać oceny, czy umowa zawierała niedozwolone postanowienia, jaki miały charakter, czy określały główne świadczenia stron.

Powodowie w pierwszej kolejności zarzucili, że zawarte w umowie, klauzule ryzyka walutowego (klauzule ustalania kursu wymiany) są abuzywne. W tym względzie należy zwrócić uwagę na treść następujących wyroków Trybunału Sprawiedliwości: z 30 kwietnia 2014r C-26/13; z 20 września 2017 r. C-186/16; z 20 września 2018r. C-51/17; z 14 marca 2019 r. C-118/17 oraz z dnia 3 października 2019 r. C-260/18. Orzeczenia te zapadły na tle umów kredytu zawartych z konsumentami i zawierających ryzyko walutowe (kredytu indeksowanego, denominowanego lub wprost kredytu walutowego). W ocenie TSUE nie jest możliwe odrywanie klauzuli ryzyka walutowego (wyrażonej czy to przez indeksację czy też denominację) od mechanizmu przeliczania waluty krajowej na walutę obcą i Trybunał Sprawiedliwości konsekwentnie kwalifikuje klauzule dotyczące ryzyka wymiany, do których zalicza także sposób ustalania kursu wymiany, jako klauzule określające

główny przedmiot umowy kredytu. W wyroku z 20 września 2017r. C-186/16 dokonał wykładni art. 4 ust 2 dyrektywy Rady 93/13 z 5.04.1993r. W uzasadnieniu wyroku C- 260/18 (pkt 44 wyroku)Trybunał ponownie potwierdził swoje stanowisko w odniesieniu do kredytu indeksowanego, że klauzule dotyczące ryzyka wymiany określają główny przedmiot umowy. Orzeczenia te są wiążące dla Sądu Polskiego. Stosując prounijną wykładnię

art. 385

1 § 1 k.c. w zw. z art. 4 i 6 art.

dyrektywy 93/13 przyjęto więc, że kwestionowane przez powodów postanowienia umowy kredytu, które wprowadzają ryzyko kursowe (ryzyko wymiany) przez mechanizm denominacji, stanowią klauzulę określającą główne świadczenia stron (

essentialia negotii). Tym samym w dalszym etapie rozważań, w świetle art. 385

1 §1kc, konieczna jest ocena czy określone w spornej umowie i stanowiące główne świadczenia stron klauzule ryzyka walutowego zostały sformułowane w sposób jednoznaczny, co skutkowałoby związaniem stron umową.

Umowa kredytowa w §2; § 3, §4, §8, a także załącznik nr 7 do umowy

[umowa k-24-31] zastrzega warunki ustalania kursu waluty do przeliczenia świadczenia do kompetencji banku odsyłając do kursów walut zawartych w "Tabeli kursów”. Prawo Banku do ustalania kursu waluty nie doznaje żadnych umownych ograniczeń w postaci skonkretyzowanych, obiektywnych kryteriów zmian stosowanych kursów walutowych. Bank swobodnie ustalał, według tylko sobie znanych zasad, kursy walut, mając nieograniczone prawo kształtowania raty. Jest to równoznaczne z prawem dowolnego kształtowania wysokości świadczeń głównych (wysokości raty i całej należności) w czasie trwania stosunku prawnego. Co prawda kwota udzielonego kredytu została wyrażona w CHF i tym samym została określona jednoznacznie. Jednakże na skutek tego, że bank jednostronnie narzucił wypłatę kredytu w PLN wg ustalonego przez siebie kursu oraz przede wszystkim spłatę kredytu w ratach po przeliczeniu ich na PLN, wg ustalanego przez siebie kursu, powodowie nie znali i nie mogli ustalić wysokości głównego świadczenia, które mieli spłacić ani wysokości raty. Twierdzenia pozwanego zawarte w odpowiedzi na pozew, że mieli możliwość wypłaty kredytu w PLN wg uzgodnionego indywidualnie kursu wymiany oraz możliwość spłaty kredytu w CHF nie zostały wykazane. Nie wynikają z żadnego dokumentu złożonego do sprawy, ani z zeznań świadków- którzy nie pamiętają szczegółów zawierania umowy. Tym samym nie można mówić o jednoznacznym określeniu głównego świadczenia. Umowa powoduje swoistą nierówność informacyjną stron. Kredytobiorcy jako konsumenci, na podstawie treści umowy, w chwili jej zawarcia, nie byli w stanie oszacować całości kwoty, którą będą musiał spłacić w przyszłości, a o poziomie zadłużenia ratalnego [wysokości raty], dowiadywali się dopiero w związku z podjęciem odpowiedniej sumy z jego rachunku. Jest to nie do zaakceptowania, w tym zakresie umowa kształtuje jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco narusza ich interesy w rozumieniu

art. 385

1

kc. Dodatkowym naruszeniem dobrych obyczajów i rażącym naruszeniem usprawiedliwionych interesów powodów jako konsumentów jest zastrzeżenie dwóch różnych kursów wymiany: kursu kupna dla przeliczenia wypłaconego przez bank kredytu, zaś kursu sprzedaży dla obliczania rat spłacanego kredytu. Powoduje to nieuzasadnione korzyści kosztem konsumenta i narusza równorzędność stron umowy przez nierównomierne rozłożenie uprawnień i obowiązków między partnerami stosunku obligacyjnego. Należy wskazać również, że nie jest wystarczające określenie w załączniku do kredytu, że kredytobiorca „poniesie ryzyko zmiany kursów walutowych

”. Bank naruszył również obowiązek rzetelnego poinformowania konsumentów o ryzyku walutowym. Podpisane przez powodów oświadczenie zawarte w załączniku nr 7 do umowy z dnia 10.12.2004r.o zapoznaniu z ryzykami związanymi z zaciągnięciem kredytu w walucie obcej i ryzyku zmiennej stopy procentowej, nie zawiera żadnych informacji, jest blankietowe. Bank

powinien przedstawić pełną informację umożliwiającą podjęcie racjonalnej decyzji o długofalowych skutkach, w tym przedstawić wahana kursów wymiany i ryzyko związane z zaciągnięciem kredytu w walucie obcej, klarownie wyjaśnić, jak na wysokość raty kredytu wpłynęłaby płynęłaby silna deprecjacja kursu waluty krajowej, a także wyjaśnić, że ryzyko kursowe z ekonomicznego punktu widzenia może okazać się trudne do udźwignięcia dla konsumenta w przypadku dewaluacji waluty. Okoliczności te nie miały miejsca. Kredytobiorcy nie mieli realnej możliwości oddziaływania na treść postanowień umownych, nie zostały indywidualnie uzgodnione. Argumentacja pozwanego odwołując się do faktycznego stosowania kursów nie odbiegających w wysokości od rynkowych nie ma znaczenia dla oceny abuzywności postanowień umownych, ocena jest niezależna od sposobu wykonywania umowy. Na etapie zawierania umowy powodowie nie zostali w ogóle pouczeni o ryzyku kursowym, blankietowe oświadczenie nie spełnia żadnego wymogu informacyjnego. Powodowało to rażące naruszenie ich interesów jako konsumentów poprzez niekorzystne ukształtowanie sytuacji ekonomicznej na skutek nieusprawiedliwionej i niekorzystnej dysproporcji praw i obowiązków z art. 385

1kc. Powodowie nie mieli rozeznania i na skutek zaniechania banku nie przewidywali konsekwencji ekonomicznych zawieranej umowy. Bank powinien przedstawić pełną informację umożliwiającą podjęcie racjonalnej decyzji o długofalowych skutkach, w tym przedstawić wahania kursów wymiany i ryzyko związane z zaciągnięciem kredytu w walucie obcej, klarownie wyjaśnić, jak na wysokość raty kredytu wpłynęłaby płynęłaby silna deprecjacja kursu waluty krajowej, a także wyjaśnić, że ryzyko kursowe z ekonomicznego punktu widzenia może okazać się trudne do udźwignięcia dla konsumenta w przypadku dewaluacji waluty. Okoliczności te nie miały miejsca. W świetle powyższego umowa stron nie wiąże.

Skutek nieważności nie został również zniwelowany przez nowelę art. 69 Pr. bank wprowadzająca z dniem 26 sierpnia 2011 roku regulację wyrażoną w ust. 2 pkt 4a tej ustawy. Ustawa weszła w życie po zawarciu umowy.

Powodowie poinformowani przez Sąd na rozprawie w dniu 1.06.2022r. o obowiązkach i możliwych negatywnych konsekwencjach związanych z ustaleniem nieważności umowy oświadczyli, że nie chcą jej utrzymania w mocy. Skoro nie doszło do skutecznego zawarcia umowy z uwagi na naruszenie normy art. 385

1 §1kc żądanie ustalenia nieważności umowy jest uzasadnione.

Zgodnie z art. 189kpc powód może żądać ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa gdy ma w tym interes prawny. Interes prawny w ustaleniu występuje tylko wówczas gdy istnieje obiektywna potrzeba ochrony prawnej. Zgodnie z powszechnie przyjętym w doktrynie i orzecznictwie poglądem, interes prawny nie istnieje, gdy możliwe jest wytoczenie powództwa dalej idącego w swych skutkach. W niniejszej sprawie powodowie mają interes prawny w żądaniu ustalenia. Umowa została zawarta na 19 lat, okres ten nie upłynął. Żądanie ustalenia jej nieważności, niezależnie od żądania zapłaty tytułem wzbogacenia, gwarantuje im pewność swojej sytuacji prawnej na przyszłość. Samo żądanie zapłaty nie gwarantowałoby takiej pewności prawnej.

Do rozliczeń stron zastosowanie znajdą przepisy

art. 405-411kc regulujące bezpodstawne wzbogacenie. Zgodnie z art. 405kc, kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe zwrotu jej wartości. Obowiązkiem stron umowy kredytu jest wzajemne zwrócenie świadczeń. Roszczenia stron mają charakter odrębny (niezależny), co oznacza, że nie ulegają automatycznie wzajemnej kompensacji i konsument może żądać zwrotu w całości spłaconych rat kredytu niezależnie od tego, czy i w jakim zakresie jest dłużnikiem banku z tytułu zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty kredytu. [uchwała SN z 7.05.2021 IIICZP 6/21]. W sprawie nie będzie miał zastosowania przepis art. 411 pkt 1 kc według którego nie można żądać zwrot świadczenia nienależnego jeżeli spełniający je wiedział, że nie był do świadczenia zobowiązany, chyba że spełnienie nastąpiło z zastrzeżeniem zwrotu albo w celu uniknięcia przymusu lub w wykonaniu nieważnej czynności prawnej. Kredyt był spłacany w przekonaniu, że umowa jest prawidłowa i nie zawiera niedozwolonych postanowień umownych, powodowie nie wiedzieli więc, że nie byli zobowiązani do spełnienia, a w efekcie spełnili świadczenie z warunkowo bezskutecznej czynności prawnej, więc miała charakter umowy ważnej. Również art. 411pkt 4 kc nie ma zastosowania. Według tego przepisu nie można żądać zwrotu świadczenia nienależnego, jeżeli zostało spełnione zanim wierzytelność stała się wymagalna. Przypadki, w których podstawa świadczenia jest nieważna, nie są objęte zakazem unormowania art. 411 pkt 4 k.c., co pozwala na zwrot kwot nienależnie wpłaconych. Przepis art. 411 pkt 4 k.c. nie ma w ogóle zastosowania do świadczenia nienależnego, gdyż dotyczy zobowiązań istniejących, acz niewymagalnych (min. SN postanowienie z 6.07.2021 IIICZP 41/20; SA w Gdańsku w wyroku z 30.11.2021 IACa 625/21). Żądanie zapłaty jest uzasadnione w zakresie roszczenia głównego. Kredyt spłacała jedynie powódka R. K. z mężem, a po jego śmierci samodzielnie. Pozostali powodowie nie brali udziału w spłacie (oświadczenie powodów na rozprawie 1.06.2022 k-320). W świetle oświadczenia o przyjęciu spadku i przepisu art. 931kc. Powódce R. K. należy się 107.500,68zł zaś pozostałym powodom po 642,96zł.

Postanowieniem z dnia 7.06.2022r. na zasadzie art. 235

2 § 1 pkt 2 i 5 k.p.c. pomięto dowód z opinii biegłego wobec ustalenia nieważności.

W świetle powyższego na zasadzie art. 15zzs

2 ustawy z 2.03.2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych zamknięto rozprawę na posiedzeniu niejawnym i mocy art. 189kpc w pkt 1 ustalono, że umowa kredytu konsolidacyjnego z 10.12.2004r. nr (...)- (...) zawarta pomiędzy stronami jest nieważna, w pkt 2 na zasadzie art. 405kc uwzględniono żądanie zapłaty. O odsetkach orzeczono na zasadzie art. 481kc, zasądzono je od dnia wyrokowania. Całkowita bezskuteczność umowy kredytu staje się trwała (definitywna) wtedy, gdy należycie poinformowany o niedozwolonym charakterze postanowienia (bez którego umowa nie może wiązać) i jego konsekwencjach konsument nie wyraził świadomej i wolnej zgody na postanowienie, a jeżeli utrzymanie umowy jest możliwe po jej uzupełnieniu - sprzeciwił się temu uzupełnieniu [uchwała SN z 7.05.2021 IIICZP 6/21]. Powodów poinformowano na ostatnim terminie rozprawy. Tym samym odsetki należą się od wyrokowania.

W pkt 3 oddalono powództwo co do odsetek w pozostałym zakresie. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu przepis art. 98kpc złożyły się na nie opłata od pozwu i wynagrodzenie pełnomocnika wg minimalnej stawki.