Kuna zagnieździła się w dachu domu. Ubezpieczyciel dopłaci 44,5 tys. zł

Pozwem wniesionym 13 stycznia 2022 r. C. i C. T. (2) wnieśli o zasądzenie od pozwanego (...) S.A. w A. na ich rzecz solidarnie kwoty 84.956,21 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dni 17 listopada 2021 r. do dnia zapłaty i kosztami procesu, w tym zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Powodowie wskazali, że 11 lutego 2021 r. C. T. (1) zawarła z pozwanym umowę ubezpieczenia (...) (…), wydano polisę nr (...), na podstawie której powódka w okresie od 14 lutego 2021 r. do 13 lutego 2022 r. objęła ochroną ubezpieczeniową dom jednorodzinny położony w X. przy (...). W dniu 8 marca 2021 r. powódka stwierdziła szkodę – w wyniku zagnieżdżenia się kuny doszło do powstania dziur w izolacji przeciwwilgociowej dachu, znacznych ubytków izolacji cieplnej dachu oraz uszkodzeń uszczelnień okien połaciowych. Powódka zgłosiła szkodę ubezpieczycielowi, który uznał swoją odpowiedzialność za szkodę na podstawie ww. polisy. Zgodnie z opinią prywatną zleconą przez powódkę wartość poniesionej szkody wynosiła 184.312 zł netto, zaś sporządzony następnie kosztorys prac opiewał na 169.416,14 zł brutto. Kosztorys ten został przedstawiony pozwanemu, który w dniu 10 sierpnia 2021 r. podjął decyzję o przyznaniu odszkodowania w kwocie jedynie 74.127,35 zł z uwagi na zakwestionowanie zakresu prac i wartości części materiałów. Na skutek złożonego przez powodów odwołania decyzją z 1 września 2021 r. przyznano dodatkowo kwotę 6.804 zł, a następnie decyzją z 17 listopada 2021 r. kolejną kwotę 3.528,58 zł. Finalnie koszt usunięcia szkody w domu powodów wyniósł 169.416,14 zł wraz z podatkiem VAT. Powodowie dochodzą zatem zapłaty pozostałej kwoty, ponad przyznane przez pozwanego odszkodowanie.

(

pozew – k. 3-6v)

Nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym w dniu 28 stycznia 2022 r. Sąd Okręgowy w Warszawie uwzględnił żądanie pozwu w całości.

(nakaz zapłaty – k. 41)

W sprzeciwie od powyższego nakazu zapłaty pozwany zaskarżył nakaz w całości i wniósł o oddalenie powództwa oraz zasadzenie na jego rzecz od powodów zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstw procesowego według norm przepisanych.

Pozwany wskazał, że szkoda została zgłoszona 28 czerwca 2021 r., przyznane zostało odszkodowanie w kwocie 84.459,93 zł, a powodowie nie wykazali, aby ponieśli szkodę w wyższej wysokości. Pozwany zakwestionował także datę początkową naliczania odsetek z tytułu opóźnienia wskazaną przez powodów.

(sprzeciw – k. 51-52v)

Na rozprawie w dniu 13 czerwca 2024 r. powodowie cofnęli powództwo o zapłatę odsetek ustawowych za opóźnienie za dzień 17 listopada 2021 r., ze zrzeczeniem się roszczenia.

(protokół rozprawy z 13.06.2024 r. – k. 271-274v /protokół skrócony/)

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

C. i C. T. (2) są na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej współwłaścicielami domu jednorodzinnego położonego w X. przy ul. (...)

(

okoliczność bezsporna)

C. T. (1) zawarła z (...) S.A. w A. umowę ubezpieczenia (...) obejmującą okres ubezpieczenia od 14 lutego 2020 r. do 13 lutego 2021 r., a następnie kolejną taką umowę – z okresem ubezpieczenia od 14 lutego 2021 r. do 13 lutego 2022 r. W obu wypadku zawarcie umowy potwierdzono wystawieniem polisy nr (...). W obu umowach ubezpieczonymi byli obydwoje małżonkowie T., a zakres ubezpieczenia nieruchomości obejmował dom jednorodzinny wraz ze stałymi elementami w wariancie „od wszystkich ryzyk”. Dla umów tych zastosowanie miały OWU (...) ustalone uchwałami Zarządu (...) S.A. –nr (...) z dnia 5 lipca 2019 r. w przypadku pierwszej umowy, a nr (...) z dnia 5 listopada 2020 r. w przypadku drugiej umowy, przy czym treść obu wersji OWU była niemal identyczna.

(okoliczności bezsporne, nadto polisy – k. 10-10v, k. 280-280v, k. 282-282v)

W październiku 2020 r. córka powodów zauważyła zwierzę wspinające się po zewnętrznej ścianie ich domu. Powodowie podejrzewali, że może być to kuna, ponieważ wcześniej taki problem zgłaszali ich sąsiedzi, dlatego zaczęli szukać śladów obecności zwierzęcia wewnątrz domu i na dachu, jednak nie zauważyli nic niepokojącego. Dopiero w listopadzie 2020 r. udało się potwierdzić, że kuna faktycznie zagnieździła się w domu powodów, w przestrzeni pomiędzy dachem a sufitami pomieszczeń na piętrze. Powodowie starali się przepłoszyć zwierzę. Zimą okazało się, że kuna poczyniła znaczące szkody w dachu, co stwierdzone zostało w styczniu/lutym 2021 r. po zdjęciu kawałka górnych warstwa dachu od zewnątrz. Powodowie zlecili sporządzenie kosztorysu, a następnie naprawę dachu, która trwała od czerwca do września 2021 r. i kosztowała 169.416,14 zł brutto.

(okoliczności niezaprzeczone, nadto zeznania powódki – protokół rozprawy z 13.06.2024 r. min. 00:37:42 i n. – k. 273v-274v /protokół skrócony/)

Na skutek bytności kuny w domu powodów całkowitej degradacji – uszkodzeniu do stanu nie spełniającego swojej roli – uległy warstwa izolacji termicznej dachu z wełny mineralnej oraz izolacja z folii paroprzepuszczalnej, które należało wymienić na nowe. Wymagało to przełożenia (demontażu i ponownego montażu materiału pochodzącego z odzysku) pokrycia z dachówki cementowej, łat i konrłat na dachu pod pokryciem z dachówki cementowej, demolacyjnego demontażu i ponownego montażu (wymiany) obróbek blacharskich kominów i krawężnic, z uwzględnieniem konieczności zakupienia i montażu częściowo nowych materiałów z uwagi na trwałe uszkodzenie części elementów pokrycia dachu przy ich demontażu. Koszt przywrócenia domu do stanu sprzed szkody wywołanej przez działania kuny, według cen średnich w województwie (...) na dzień 17 listopada 2021 r., z uwzględnieniem treści OWU, wynosił 128.960,89 zł brutto.

(opinia biegłego z zakresu budownictwa wraz z opinią uzupełniającą – k. 307-320, k. 346-353, dodatkowo: zeznania świadka V. M. – protokół rozprawy z 13.06.2024 r. min. 00:05:26 i n. – k. 271-273 /protokół skrócony/, zeznania powódki – protokół rozprawy z 13.06.2024 r. min. 00:37:42 i n. – k. 273v-274v /protokół skrócony/, zdjęcia – k. 35-38,122v-124186-187, k. 270)

Powódka zgłosiła pozwanemu szkodę w dniu 28 czerwca 2021 r. Decyzją z 17 listopada 2021 r. pozwany ustalił wysokość odszkodowania na 84.459,93 zł, zmieniając częściowo swoje wcześniejsze decyzje – z 10 sierpnia 2021 r. i 1 września 2021 r.

(okoliczności bezsporne, zgłoszenie szkody – k. 119-120, decyzja z 10.08.2021 r. – k. 22, decyzja z 01.09.2021 r. – k. 27-28, decyzja z 17.11.2021 r. – k. 33)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wskazanych wyżej dowodów z dokumentów, ich odpisów lub kopii, które nie były kwestionowane przez strony i również Sąd z urzędu nie znalazł podstaw do podważenia ich waloru dowodowego.

Ustalając zakres zniszczeń w domu powodów na skutek zagnieżdżenia się kuny Sąd oparł się w pierwszej kolejności na opinii biegłego sądowego ds. budownictwa, a pomocniczo na zeznaniach świadka, który wykonywał na zlecenie powódki opinie prywatną, a także na zeznaniach samej powódki i materiale zdjęciowym.

Koszt przywrócenia domu do stanu sprzed szkody Sąd ustalił na podstawie ww. opinii biegłego.

Opinię biegłego Sąd uznał za w pełni wiarygodną. Opinia była jasna, zupełna i przedstawiała logiczny tok rozumowania biegłego. Wszelkie wątpliwości zgłoszone przez powodów biegły wyjaśnił wyczerpująco w opinii uzupełniającej. Podkreślenia wymaga, że opinia nie podlegała ocenie w zakresie, który dotyczy wiadomości specjalnych, stąd zarzuty o charakterze merytorycznym, kwestionujące zasadność przyjętej przez biegłego oceny – np. co do braku konieczności wymiany elementów okien, czy orynnowania, nie mogły prowadzić do jej podważenia.

Biegły przy ustalaniu wysokości szkody wziął pod uwagę ceny materiałów i robocizny obowiązujące w województwie (...) na dzień 17 listopada 2021 r. – zgodnie z postanowieniem Sądu. Wypada zauważyć, że przedstawiony w sprawie materiał dowody nie pozwalał na ścisłe ustalenie momentu powstania szkody. Szkoda ta po pierwsze powstawała stopniowo, ponieważ kuna zamieszkiwała dom powodów przez pewien okres zanim podjęto próbę jej wypłoszenia. Po drugie zaś, szkoda nie została przez powodów wykryta od razu po jej powstaniu, a dopiero wówczas, gdy uszkodzone zostały elementy dachu, chroniące wietrzne przed opadami atmosferycznymi i niską temperaturą. Ustalenie kosztów przywrócenia domu powodów do stanu sprzed szkody według cen z daty powstania szkody – na takiej zasadzie jak czyni się to na przykład w przypadku uszkodzenia samochodu w kolizji – nie było w okolicznościach tej sprawy możliwe. Data 17 listopada 2021 r. jest datą wydania przez ubezpieczyciela ostatecznej decyzji co d wysokości przyznanego powodom odszkodowania. Od dnia następnego powodowie domagali się od pozwanego odsetek z tytułu opóźnienia.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje.

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w części.

Sama zasada odpowiedzialności pozwanego za poniesioną przez powodów szkodę nie była przedmiotem sporu. Szkoda majątkowa polegająca na zniszczeniu elementów dachu w domu powodów na skutek zagnieżdżenia się kuny była objęta zakresem ubezpieczenia. Zważywszy na to, że powódka zawarła z pozwanym kolejno dwie umowy ubezpieczenia o niemal identycznej treści, obejmujące okres ubezpieczenia od 14 lutego 2020 r. do 13 lutego 2021 r. (pierwsza umowa), a następnie od 14 lutego 2021 r. do 13 lutego 2022 r. (druga umowa), potwierdzone polisami o tożsamym nrze – (...), nie miało w okolicznościach tej sprawy istotnego znaczenia ścisłe ustalenie momentu powstania szkody i wydaje się, że tak też potraktował tę kwestię ubezpieczyciel na etapie postępowania likwidacyjnego. Zwierzę przez pewien czas zamieszkiwało dom powodów niezauważone. Sam zaś zakres szkód przez nie wyrządzonych został przez powodów poznany dopiero w toku prac naprawczych trwających od wiosny do jesieni 2021 r. Na początku 2021 r. – w styczniu bądź w lutym – odkryto jedynie część zewnętrznej warstwy dachu, co pozwoliło zorientować się, że zniszczona została wełna mineralna i folia pod dachówką.

Na etapie postępowania likwidacyjnego (...) S.A. uznało swoją odpowiedzialność i wypłaciło powodom odszkodowanie. Spór ograniczał się zatem jedynie do wartości owej szkody i w efekcie wysokości należnego powodom świadczenia.

Zgodnie z art. 805 § 1 k.c.:

Przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. Z kolei przepis art. 805 § 2 pkt 1 k.c. stanowi, że przy ubezpieczeniu majątkowym świadczenie ubezpieczyciela polega w szczególności na zapłacie określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku.

Powodowie ponieśli na skutek zagnieżdżenia się kuny w ich domu szkodę o wartości 128.960,89 zł, odpowiadającą kosztowi przywrócenia domu do stanu sprzed szkody, bez uwzględnienia ulepszeń, według cen obowiązujących na dzień 17 listopada 2021 r. Skoro na etapie postępowania likwidacyjnego ubezpieczyciel wypłacił powodom łącznie 84.459,93 zł, na rzecz powodów należało zasądzić różnicę, to jest 44.500,96 zł.

Sąd nie znalazł podstaw, aby ww. kwotę przyznać powodom na zasadzie solidarności czynnej.

Zgodnie z art. 369 k.c., zobowiązanie jest solidarne, jeżeli to wynika z ustawy lub z czynności prawnej. Powodowie dochodzili zapłaty na podstawie umowy ubezpieczenia, w której obydwoje mieli status ubezpieczonych. Postanowienia tej umowy nie przewidywały, aby ubezpieczeni będący współwłaścicielami ubezpieczonego mienia byli uprawnieni do otrzymania odszkodowania na zasadzie solidarności. W efekcie, zdanie Sądu, należało zastosować art. 379 § 1 k.c.: Jeżeli

jest kilku dłużników albo kilku wierzycieli, a świadczenie jest podzielne, zarówno dług, jak i wierzytelność dzielą się na tyle niezależnych od siebie części, ilu jest dłużników albo wierzycieli. Części te są równe, jeżeli z okoliczności nie wynika nic innego.

Zgodnie z art. 817 k.c., ubezpieczyciel obowiązany jest spełnić świadczenie w terminie trzydziestu dni, licząc od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku (§ 1), gdyby zaś wyjaśnienie w powyższym terminie okoliczności koniecznych do ustalenia odpowiedzialności ubezpieczyciela albo wysokości świadczenia okazało się niemożliwe, świadczenie powinno być spełnione w ciągu 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe, przy czym bezsporną część świadczenia ubezpieczyciel powinien spełnić w terminie przewidzianym w § 1 (§ 2).

W okolicznościach tej sprawy szkoda została zgłoszona pozwanemu 28 czerwca 2021 r., zaś ostateczna decyzja co do wysokości należnego powodom odszkodowania podjęta została 17 listopada 2021 r. Powodowie nie podnosili, aby ubezpieczyciel popadł w opóźnienie przed tą datą, zatem kwestia ta nie wymaga bliższej analizy. Należało przyjąć, że najpóźniej na dzień 17 listopada 2021 r. pozwany dysponował danymi i dokumentami pozwalającymi na prawidłowe wyliczenie kwoty odszkodowania. Zaniechanie dokonania na rzecz powodów pełnej wypłaty do dnia 17 listopada 2021 r. nie wynikało z okoliczności obiektywnych bądź takich, za które odpowiedzialność można by przypisać powodom jako ubezpieczonym. Powodowie dostarczyli kosztorys, zdjęcia, wszelkie wymagane przez (...) S.A. dokumenty. Pozwany nie podnosił w tym postępowaniu, aby w tym zakresie były braki nie pozwalające na rzetelną wycenę szkody. Niezasadnie zatem pozwany wywodził, że odsetki z tytułu opóźnienia należą się powodom dopiero od dnia wyroku, którym Sąd ustalić miałby wysokość należnego im odszkodowania uzupełniającego. To pozwany zaniżył wysokość odszkodowania w postępowaniu likwidacyjnym, z uwagi na przyjęcie błędnych kryteriów oceny, kwestionując przedstawiony przez powodów kosztorys w większym zakresie niż to było uzasadnione.

W świetle powyższego, należało przyjąć, że pozwany popadł w opóźnienie w zakresie obowiązku wypłaty na rzecz powodów po 22.250,48 zł od dnia 18 listopada 2021 r.

Sąd zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c.

Wobec powyższego, Sąd orzekł jak w punktach I i II wyroku.

O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie III na podstawie art. 100 zd. 1 k.p.c., mając na uwadze to, że obie strony wygrały i przegrały postępowanie mniej więcej w połowie, ponosząc koszty procesu na podobnym poziomie.

Nieuiszczone koszty sądowe na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, należało podzielić pomiędzy strony po połowie, o czym Sąd orzekł w punkcie IV.

sędzia Agnieszka Nakwaska-Szczepkowska