Wtorek Wydanie nr 31

Sygnatura akt
I C 260/21
Sąd
Sąd Okręgowy w Gliwicach
Wydział
I Wydział Cywilny
Rodzaj
Wyrok
Data orzeczenia
30 marca 2023 r.
Rozstrzygnięcie
Zasądzono
Zasądzono
357 507 zł
Opublikowano w portalu
13 października 2026 r.
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Sąd Okręgowy w Gliwicach
© autorzy OpenStreetMap

Sprawa

Kredyt indeksowany do franka. Sąd ustalił nieważność umowy z 2007 roku

Przejdź do orzeczenia, 15 min czytania

Spór

Powódka A. C. domagała się ustalenia nieważności umowy kredytu z 10 stycznia 2007 roku, zawartej z poprzednikiem prawnym pozwanego banku. Ewentualnie żądała zapłaty 122 277,24 zł.

Ustalenia sądu

Sąd ustalił, że bank nie przedstawił powódce szczegółowej informacji o ryzyku kursowym i nie przekazał symulacji zmian kursu. Pouczenie w oświadczeniu z 8 grudnia 2006 roku miało charakter blankietowy. Powódka twierdziła, że pracownik banku zapewniał o stabilności franka.

Rozstrzygnięcie

Sąd ustalił nieważność umowy kredytu nr z 10 stycznia 2007 roku i zasądził od pozwanego na rzecz powódki 11 800 zł kosztów procesu.

Dlaczego

Sąd uznał, że klauzule indeksacyjne określają główne świadczenia stron, a bank nie wypełnił obowiązku informacyjnego o ryzyku walutowym, co rażąco naruszyło interesy konsumentki. Ponieważ umowa nie wiąże, sąd ustalił jej nieważność, a zarzut przedawnienia oddalił.

Dla firm

Bank, który nie przedstawił konsumentowi rzetelnej informacji o ryzyku kursowym przy umowie indeksowanej do waluty obcej, może naruszyć dobre obyczaje i rażąco naruszyć interesy kredytobiorcy. Wtedy postanowienia umowy nie wiążą konsumenta.

Więcej o sprawie

Według powódki pracownik banku zapewniał, że frank szwajcarski jest stabilną walutą. Sąd uznał, że pouczenie o ryzyku kursowym miało charakter blankietowy i nie wyjaśniało jego skutków.

Decydujące dla oceny ważności umowy jest naruszenie obowiązku informacyjnego banku stanowiące naruszenie dobrych obyczajów i rażące naruszenie interesów powódki.

Z uzasadnienia, Sąd Okręgowy w Gliwicach
Rozstrzygnięcie
Zasądzono
Zasądzono
357 507 zł
Sąd
Sąd Okręgowy w Gliwicach, I Wydział Cywilny
Sygnatura
I C 260/21

Treść orzeczenia około 15 minut czytania

Sygn. akt:I C 260/21

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 30 marca 2023 roku

Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący:

SSO Wojciech Hajduk

po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2023 roku w Gliwicach

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa A. C.

przeciwko (...) z siedzibą w G.

o ustalenie

1. ustala, że umowa kredytu nr (...) z dnia 10 stycznia2007r. zawarta pomiędzy powódką A. C. ((...)) oraz (...) w G. jest nieważna

2. zasądza od pozwanego (...) w G. na rzecz powódki kwotę 11.800zł (jedenaście tysięcy osiemset złotych) kosztów procesu

SSO Wojciech Hajduk

IC 260/21 UZASADNIENIE

Powódka A. C. wniosła o ustalenie nieważności umowy kredytu nr (...) z dnia 10.01.2007r. zawartego z (...) w G., który był poprzednikiem prawnym pozwanego

ewentualnie

o zasądzenie od pozwanego Banku kwoty 122.277,24 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia następnego po dniu doręczenia pozwanemu pozwu.

W uzasadnieniu podniosła, że umowa zawiera klauzule abuzywne pociągające za sobą nieważność całej umowy i konieczność zwrotu na rzecz kredytobiorcy świadczeń uiszczonych w wyniku jej wykonywania. Roszczenie oparto na zarzucie abuzywności poszczególnych klauzul umownych dotyczących indeksacji kwoty kredytu. Powódka powołała się na naruszenie przez bank obowiązków informacyjnych i dobrych obyczajów.

Zarzuciła, że postanowienia umowne w §1ust.1; §7ust2; §10ust6 i 7; §17ust1-5 umowy nie zostały indywidualnie uzgodnione między stronami, a jednostronnie narzucone przez bank powodując dezorientację co do wysokości świadczeń mających zostać spełnionych w przyszłości. Nie miała żadnego wpływu na treść i charakter wskazanych postanowień. Nie otrzymała rzetelnej informacji na temat sposobu ustalania wysokości raty kapitałowo-odsetkowej, sposobu, warunków i przyczyn ustalania kursów wymiany walut mających wpływ na wysokość rat kapitałowo-odsetkowych. Nie poinformowano jej o przyczynach i konsekwencjach ekonomicznych wiążących się lub mogących się wiązać z zawarciem umowy o kredyt indeksowany do kursu waluty obcej. Nie miała wiedzy w jaki sposób zobowiązanie o będzie przeliczane w praktyce przez Bank: a co za tym idzie - nie wiedziała i nie mogła się dowiedzieć w jakiej wysokości w przyszłości będą spłacać raty kapitałowo- odsetkowe. Prowadzi to do unieważnienia umowy w rozumieniu art. 353

1 kc i art. 58kc. Posiada interes materialnoprawny w rozumieniu art. 189 k.p.c., albowiem orzeczenie wydane w sprawie doprowadzi do zniwelowania skutków prawnych nieważnego stosunku prawnego.

Pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości. Zaprzeczył, aby umowa zawierała klauzule niedozwolone lub aby była nieważna. Zaprzeczył również, aby naruszył spoczywający na nim obowiązek informacyjny i aby miał możliwość dowolnego kształtowania wysokości kursów waluty, a umowa była sprzeczna z dobrymi obyczajami oraz zasadami współżycia społecznego. Zarzucił przedawnienie roszczenia.

USTALENIA FAKTYCZNE

W dniu 10.01.2007 roku powódka zawarła z poprzednikiem prawnym pozwanego z (...) z siedzibą w G. umowę kredytu nr (...) (k.17 i nast.), na mocy której Bank udzielił jej kredytu w kwocie 357.506,82zł indeksowanego kursem CHF na okres 360 miesięcy. Zgodnie z § 1 umowy na kwotę kredytu składa się: kwota pozostawiona do dyspozycji kredytobiorcy w wysokości 346.179zł przeznaczona na realizację celu określonego w ust. 2 oraz koszty z tytułu wyceny nieruchomości 915zł i prowizja w kwocie 10.412,82zł. W dniu wypłaty saldo jest wyrażone w walucie, do której indeksowany jest kredyt według kursu kupna waluty do której indeksowany jest kredyt, podanego w Tabeli kursów kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielonych przez (...) opisanej szczegółowo w §17, następnie saldo walutowe przeliczone jest dziennie na złote polskie według kursu sprzedaży waluty do której indeksowany jest kredyt, podanego w tabeli kursów kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez (...) bank S.A. opisanej szczegółowo w §17 (art.1ust.2 umowy). W myśl §7ust.2 umowy wypłata środków z kredytu następuje na wskazany przez kredytobiorcę rachunek w banku krajowym. Każdorazowo wypłacana kwota złotych polskich zostanie przeliczona na walutę, do której indeksowany jest kredyt według kursu kupna waluty kredytu podanego w Tabeli kursów kupna/sprzedaży, obowiązującym w Banku w dniu dokonania wypłaty. Zgodnie z §10ust6i7 rozliczenie każdej wpłaty dokonanej przez kredytobiorcę miało następować według kuru sprzedaży waluty, do której jest indeksowany kredyt, podanego w tabeli kursów kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez (...) (...). obowiązującego w dniu wpływu środków do Banku. Wysokość rat ulegała zmianie wyłącznie w przypadku zmiany oprocentowania zgodnie z zapisami §8 oraz w sytuacji opisanej w ust.11, a na wniosek kredytobiorcy w przypadku dokonania nadpłaty kredytu Bank mógł zmienić wysokość raty. Na wniosek kredytobiorcy możliwe było również dokonanie przewalutowania. Paragraf 17 umowy precyzował zasady tworzenia kursów przeliczeniowych i stanowił, iż do rozliczania transakcji wypłat i spłat kredytów stosowane są odpowiednio kursy kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez (...) walut zawarte w ofercie Banku, obowiązujące w dniu dokonania transakcji. Z §17ust2 wynika, że kurs kupna określa się jako średnie kursy złotego do danych walut ogłaszane w tabeli kursów średnich NBP minus marża kupna. Z kolei z § 17ust.3 wynika, że kursy sprzedaży określa się jako średnie kursy złotego do danych walut ogłaszane w tabeli kursów średnich NBP plus marża sprzedaży. Do wyliczenia kursów kupna/ sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez (...) stosuje się kursy złotego do danych walut ogłaszane w tabeli kursów średnich NBP w danym dniu roboczym, skorygowane o marże kupna/sprzedaży (...) Banku. Obowiązujące w danym dniu kursy określane są przez Bak po godzinie 15.00 poprzedniego dnia roboczego i wywieszane są w siedzibie Banku oraz publikowane na jego stronie internetowej

[§17 umowy, k.20].

Do zawarcia umowy doszło gdy powódka poszukiwała możliwości sfinansowania zakupu nieruchomości. Bank polecono jej w firmie doradczej E.. Wszystkie formalności zostały przeprowadzone oddziale banku. W trakcie spotkania pracownik banku zapewnił, że frank szwajcarski jest stabilną walutą, a kredyt indeksowany do CHF jako najkorzystniejszy. Powódka podpisała oświadczenie, że wybrała kredyt walutowy po uprzednim poinformowaniu o ryzykach związanych z zaciągnięciem kredytu hipotecznego w walucie obcej oraz o ryzyku stopy procentowej

[oświadczenie z dnia 8.12.2006r.k-147]. Nie przekazano jej szczegółowej informacji o ryzyku kursowym i nie wyjaśniono wpływu wahań kursowych na wysokość kapitału do spłaty, nie przedstawiono symulacji obrazujących takie zmiany, nie poinformowano o możliwości spłaty w walucie kredytu. Powódka nie miała świadomości, o możliwości jakiegokolwiek negocjowania warunków umowy, nie została o tym poinformowana, pomimo że w §11ust3umowa stwierdzała indywidualne uzgodnienia postanowień [k-19]. Nie poinformowano o dotychczasowym kształtowaniu się kursu CHF. Żadne postanowienia umowne nie były indywidualnie uzgadniane z wyjątkiem tych, które dotyczyły wysokości kredytu i czasu spłaty Poinformowano, że otrzymaj kredyt w złotówkach i będzie spłacać w złotówkach, następnie umowę podpisano.

[zeznania świadka M. T. k-205, zeznania powódki k-205-206, wniosek o udzielenie kredytu k-144-145, oświadczenie o wyborze kredytu i pouczeniu o ryzyku związanym z zaciągnięciem kredytu w walucie obcej k- 147,]. Aneksem do umowy kredytu z dnia 10.01.2007 r. sprostowano umowę w zakresie oprocentowania. Kolejnymi aneksami z 15.04.2008r. oraz 19.08.2008r podwyższono kwotę kredytu o 15.500zł i 15.000zł

[aneksy do umowy z dnia 10.01.2007r. k-22; 15.04.2008r. k-23 i 19.08.2008 k-24].

Powyższy stan faktyczny oparto przede wszystkim za dokumentach i zeznaniach powódki oraz spójne z nimi zeznania świadka M. T.. Świadek potwierdziła, że nie informowano klientów o możliwości negocjowania umów, generalnie takiej możliwości nie było. Nie pamiętała jak wyglądało pouczanie klientów o ryzyku kursowym, nie przedstawiano informacji o dotychczasowym kształtowaniu się kursu CHF, raczej nie przedstawiano symulacji obrazującej wpływ wahań kursowych na wysokość raty i kapitału. Pracownicy dysponowali kalkulatorem, który umożliwiał takie symulacje, nie pamięta by wykorzystywała go w tym celu, Prezentowano symulacje harmonogramu spłaty.

Przedłożone przez pozwanego pisemna informacja dla klientów (...) Banku ubiegających się o kredyt hipoteczny indeksowany do waluty obcej wraz z wykresami wahań kursowych pozostaje dla oceny sprawy bez znaczenia [k-165-166]. Z materiału dowodowego nie wynika, by powódce udostępniono te materiały, nie znajduje to potwierdzenia w żądnym dokumencie, ani zeznaniach świadka. Powódka zaprzeczyła by pouczono ją o ryzyku kursowym i zmiennej stopy. Opinie prawne dołączone do akt nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia, generalnie przedstawiają poglądy i interpretacje przepisów związanych z kredytami denominowanymi i indeksowanymi

ROZWAŻANIA PRAWNE

Zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. prawo bankowe przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Należy wskazać, że w świetle utrwalonego poglądu w orzecznictwie i doktrynie, umowy o kredyty indeksowane do waluty obcej były, w czasie zawarcia spornej umowy, dopuszczalne w świetle zasady swobody zawierania umów z art. 353

1 kc. Analiza spornej umowy kredytu przez pryzmat art. 385

1 §1kc prowadzi do wniosku, że w nie doszło do jej skutecznego zawarcia z uwagi na rażące naruszenie interesów powodów jako konsumentów poprzez niekorzystne ukształtowanie ich sytuacji ekonomicznej na skutek nieusprawiedliwionej i niekorzystnej dysproporcji praw i obowiązków. Zgodnie z art. 385

1 §1kc postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. W pierwszym rzędzie należy dokonać oceny czy umowa zawierała niedozwolone postanowienia umowne, jaki miały charakter, czy określały główne świadczenia stron. W tym względzie należy zwrócić uwagę na treść następujących wyroków Trybunału Sprawiedliwości: z 30 kwietnia 2014r C-26/13; z 20 września 2017 r. C-186/16; z 20 września 2018r. C-51/17; z 14 marca 2019 r. C-118/17 oraz z dnia 3 października 2019 r. C-260/18. Orzeczenia te zapadły na tle umów kredytu zawartych z konsumentami i zawierających ryzyko walutowe (kredytu indeksowanego, denominowanego lub wprost kredytu walutowego). W ocenie TSUE nie jest możliwe odrywanie klauzuli ryzyka walutowego (wyrażonej czy to przez indeksację czy też denominację) od mechanizmu przeliczania waluty krajowej na walutę obcą i Trybunał Sprawiedliwości konsekwentnie kwalifikuje klauzule dotyczące ryzyka wymiany, do których zalicza także sposób ustalania kursu wymiany, jako klauzule określające główny przedmiot umowy kredytu. W wyroku z 20 września 2017r. C-186/16 dokonał wykładni art. 4 ust 2 dyrektywy Rady 93/13 z 5.04.1993r. W uzasadnieniu wyroku C- 260/18 (pkt 44 wyroku)Trybunał ponownie potwierdził swoje stanowisko w odniesieniu do kredytu indeksowanego, że klauzule dotyczące ryzyka wymiany określają główny przedmiot umowy. Orzeczenia te są wiążące dla Sądu Polskiego. Stosując prounijną wykładnię art. 385

1 § 1 k.c. w zw. z art. 4 i 6 art. dyrektywy 93/13 przyjęto więc, że kwestionowane przez pozwanych postanowienia umowy kredytu, które wprowadzają ryzyko kursowe (ryzyko wymiany) przez mechanizm indeksacji, stanowią klauzulę określającą główne świadczenia stron (

essentialia negotii). Tym samym w dalszym etapie rozważań, w świetle art. 385

1 §1kc, konieczna jest ocena czy określone w spornej umowie i stanowiące główne świadczenia stron klauzule ryzyka walutowego

(§1pkt1, §7pkt2, §10pkt6i7, §17pkt1-4 umowy) zostały sformułowane w sposób jednoznaczny, co skutkowałoby związaniem stron umową.

Umowa kredytowa w §1pkt1, §7pkt2, §10pkt6i7, §17pkt1-4 uzależnia warunki waloryzacji świadczenia od kompetencji banku odsyłając do kursów walut zawartych w "Tabeli kursów" obowiązującej w banku. Prawo Banku do ustalania kursu waluty nie doznaje żadnych umownych ograniczeń w postaci skonkretyzowanych, obiektywnych kryteriów zmian stosowanych kursów walutowych. Bank swobodnie ustalał, według tylko sobie znanych zasad, kursy walut, mając nieograniczone prawo kształtowania raty. Jest to równoznaczne z prawem dowolnego kształtowania wysokości świadczeń głównych (wysokości raty i całej należności) w czasie trwania stosunku prawnego. Tym samym nie można mówić o jednoznacznym określeniu głównego świadczenia. Umowa powoduje swoistą nierówność informacyjną stron, na skutek której konsument dowiaduje się o poziomie zadłużenia ratalnego, już spłaconego w związku z podjęciem odpowiedniej sumy z jego rachunku. Jest to nie do zaakceptowania w świetle art. 385

1kc.

Dodatkowym naruszeniem dobrych obyczajów i rażącym naruszeniem usprawiedliwionych interesów pozwanych jako konsumentów jest zastrzeżenie dwóch różnych kursów wymiany: kursu kupna dla przeliczenia wypłaconego przez bank kredytu, zaś kursu sprzedaży dla obliczania rat spłacanego kredytu. Powoduje to nieuzasadnione korzyści kosztem konsumenta i narusza równorzędność stron umowy przez nierównomierne rozłożenie uprawnień i obowiązków między partnerami stosunku obligacyjnego. Należy wskazać, że nie jest wystarczające określenie w oświadczeniu z 8.12.2006r, że kredytobiorca wybrał kredyt walutowy po uprzednim poinformowaniu o ryzykach związanych z zaciągnięciem kredytu hipotecznego w walucie obcej oraz o ryzyku stopy procentowej [k-146]. Pouczenie ma charakter blankietowy, nie wynika z niego jakie informacje przekazano. Bank przede wszystkim naruszył obowiązek rzetelnego poinformowania konsumentki o ryzyku walutowym. Powinien przedstawić pełną informację umożliwiającą podjęcie racjonalnej decyzji o długofalowych skutkach, w tym przedstawić wahana kursów wymiany i ryzyko związane z zaciągnięciem kredytu w walucie obcej, klarownie wyjaśnić, jak na wysokość raty kredytu wpłynęłaby płynęłaby silna deprecjacja kursu waluty krajowej, a także wyjaśnić, że ryzyko kursowe z ekonomicznego punktu widzenia może okazać się trudne do udźwignięcia dla konsumenta w przypadku wzrostu kursu CHF. Okoliczności te nie miały miejsca. W efekcie w ogóle nie wiadomo jak pouczenie wyglądało. Powódka nie miała realnej możliwości oddziaływania na treść postanowień umownych, nie zostały indywidualnie uzgodnione.

Stanowi to naruszenie dobrych obyczajów rozumianych jako normy polegające na nadużywaniu w stosunku do słabszego uczestnika obrotu posiadanej przewagi ekonomicznej. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem przez działanie wbrew dobrym obyczajom należy rozumieć wprowadzenie do wzorca klauzul umownych, które godzą w równowagę kontraktową stron, zaś rażące naruszenie interesów konsumenta oznacza nieusprawiedliwioną dysproporcję na jego niekorzyść praw i obowiązków wynikających z umowy (tak m.in. sn w wyrokach: z 19 marca 2007 r., iii csk 21/06, z 29 sierpnia 2013r., i csk 660/12 i z 13 sierpnia 2015 r., i csk 611/14). Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Bank traktujący konsumenta go w sposób sprawiedliwy i słuszny i uwzględniający jego prawnie uzasadnione roszczenia, nie mógłby racjonalnie się spodziewać, że konsument zaakceptowałby w ramach negocjacji klauzulę będącą źródłem braku równowagi stron. powoduje to rażące naruszenie interesów powódki (wyrok sądu najwyższego z 15 stycznia 2016 roku, i csk 125/15). Argumentacja odwołująca się do faktycznego stosowania kursów nie odbiegających w wysokości od rynkowych nie ma znaczenia dla oceny abuzywności postanowień umownych, ocena jest niezależna od sposobu wykonywania umowy. jak wynika zarówno z brzmienia art. 4 ust. 1 dyrektywy, jak i treści art. 385

2 k.c., oceny postanowień umownych należy dokonywać w świetle całokształtu umowy według stanu z chwili jej zawarcia.

Powoduje to, że umowa stron nie wiąże. Skutek nieważności nie został również zniwelowany przez nowelę art. 69 Pr. bank wprowadzająca z dniem 26 sierpnia 2011 roku regulację wyrażoną w ust. 2 pkt 4a tej ustawy. Ustawa weszła w życie po zawarciu umowy.

Okoliczność, że klauzula indeksacyjna powoda zawarta w §17 umowy odwołuje się do kursu NBP powiększonego o marżę banku, w niniejszej sprawie pozostaje bez znaczenia.

W wyroku z dnia 29.04.2021 IC 19/20 Europejski Trybunał Sprawiedliwości odniósł się do możliwości usunięcia elementu klauzuli indeksacyjnej kredytu hipotecznego dotyczącego marży. Trybunał wskazał, że wykładni art.6ust1 i art.7ust1 dyrektywy 93/13 należy dokonywać w ten sposób, że :

-z jednej strony nie stoją one na przeszkodzie temu, by sąd krajowy usunął jedynie nieuczciwy element warunku umowy zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem, w wypadku gdy odstraszający cel tej dyrektywy jest realizowany przez krajowe przepisy ustawowe regulujące korzystanie z niego, o ile element ten stanowi odrębne zobowiązanie umowne, które może być przedmiotem indywidualnej kontroli pod kątem nieuczciwego charakteru.

- z drugiej strony przepisy te stoją na przeszkodzie temu, by sąd odsyłający usunął jedynie nieuczciwy element warunku umowy zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem, jeżeli takie usunięcie sprowadzałoby się do zmiany treści tego warunku poprzez zmianę jego istoty, czego zbadanie należy do tego sądu.

Dopuszczalność usunięcia elementu klauzuli dotyczącego marży (§17 umowy) nie ma jednak w niniejszej sprawie znaczenia. Decydujące dla oceny ważności umowy jest naruszenie obowiązku informacyjnego banku stanowiące naruszenie dobrych obyczajów i rażące naruszenie interesów powódki. Na etapie zawierania umowy nie została odpowiednio pouczona o ryzyku kursowym. Powodowało to rażące naruszenie jej interesów jako konsumentki poprzez niekorzystne ukształtowanie sytuacji ekonomicznej na skutek nieusprawiedliwionej i niekorzystnej dysproporcji praw i obowiązków z art. 385

1kc. Powódka nie miała rozeznania i na skutek zaniechania banku nie przewidywała konsekwencji ekonomicznych zawieranej umowy.

Bank

powinien przedstawić pełną informację umożliwiającą podjęcie racjonalnej decyzji o długofalowych skutkach, w tym przedstawić wahana kursów wymiany i ryzyko związane z zaciągnięciem kredytu w walucie obcej, klarownie wyjaśnić, jak na wysokość raty kredytu wpłynęłaby płynęłaby silna deprecjacja kursu waluty krajowej, a także wyjaśnić, że ryzyko kursowe z ekonomicznego punktu widzenia może okazać się trudne do udźwignięcia dla konsumenta w przypadku wzrostu wartości waluty. Okoliczności te nie miały miejsca.. Klauzula indeksacyjna, do której bezpośrednio odnosi się obowiązek informacyjny banku, określa główne świadczenia stron. Zgodnie z art. 385

1 §1kc postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Abuzywność postanowień umownych dotyczących głównych świadczeń stron, gdy nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny skutkuje niezwiązaniem tą umową. Wobec niespełnienia obowiązku informacyjnego przez bank obecnie nie ma podstaw do ingerencji w klauzulę indeksacyjną poprzez usunięcie z niej marży banku (i pozostawienie jedynie kursu NBP). Nie zmieniłoby to okoliczności, że powódka w chwili zawierania umowy nie miła rozeznania i nie mogła przewidywać jej ekonomicznych konsekwencji. Powoduje niezwiązanie tą umową. Oceny prawnej nie zmienia zawarcie aneksu. Celem było podwyższenie kwoty kredytu

Powódka poinformowana przez Sąd na rozprawie w dniu 17.11.2021r. o możliwych negatywnych dla nich konsekwencjach związanych z ustaleniem nieważności umowy oświadczyli, że nie chcą jej utrzymania w mocy. Skoro nie doszło do skutecznego zawarcia umowy z uwagi na naruszenie normy art. 385

1 §1kc żądanie ustalenia nieważności umowy (nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy) jest uzasadnione.

Zgodnie z art. 189kpc powód może żądać ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa gdy ma w tym interes prawny. Interes prawny w ustaleniu występuje tylko wówczas gdy istnieje obiektywna potrzeba ochrony prawnej. Zgodnie z powszechnie przyjętym w doktrynie i orzecznictwie poglądem, interes prawny nie istnieje, gdy możliwe jest wytoczenie powództwa dalej idącego w swych skutkach. W niniejszej sprawie powodowie mają interes prawny w żądaniu ustalenia. Umowa została zawarta na 360 miesięcy, okres ten nie upłynął. Żądanie ustalenia jej nieważności, niezależnie od żądania zapłaty tytułem wzbogacenia, gwarantuje im pewność swojej sytuacji prawnej na przyszłość. Samo żądanie zapłaty, pomimo że przesłankowo ustalałoby nieważność umowy, nie gwarantowałoby takiej pewności prawnej.

Zarzut przedawnienia roszczenia jest bezzasadny. W sytuacji żądania ustalenia nieważności umowy konsumenckiego kredytu indeksowanego do waluty obcej i zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia z tytułu nienależnie uiszczonych rat, całkowita bezskuteczność umowy kredytu staje się trwała (definitywna) wtedy, gdy należycie poinformowany o niedozwolonym charakterze postanowienia (bez którego umowa nie może wiązać) i jego konsekwencjach konsument nie wyraził świadomej i wolnej zgody na postanowienie, a jeżeli utrzymanie umowy jest możliwe po jej uzupełnieniu - sprzeciwił się temu uzupełnieniu [uchwała SN z 7.05.2021 IIICZP 6/21]. Tym samym dopiero z tym momentem można mówić o wymagalności roszczenia i rozpoczęciu biegu przedawnienia.

W związku z powyższym na mocy na zasadzie art. 15zzs

2 ustawy z 2.03.2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych zamknięto rozprawę na posiedzeniu niejawnym i w pkt 1 na mocy art. 189kc uwzględniono powództwo, w pkt 2 na zasadzie art. 98kpc zasądzono od pozwanego na rzecz powódki kwotę 11.800zł kosztów procesu..

Hasła tematyczne: Powództwo o ustalenie

1293 dni od wyroku do publikacji

  1. Wyrok 30 marca 2023 r.
  2. Portal: 13 października 2026 r.

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.