- Sygnatura akt
- I C 277/25
- Sąd
- Sąd Rejonowy w Gorlicach
- Wydział
- I Wydział Cywilny
- Rodzaj
- Wyrok zaoczny
- Data orzeczenia
- 7 listopada 2025 r.
- Rozstrzygnięcie
- Zasądzono
- Zasądzono
- 34 279 zł
- Opublikowano w portalu
- 15 października 2026 r.
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia
© autorzy OpenStreetMap
Sprawa
Były mąż ma zwrócić byłej żonie raty kredytu hipotecznego, które za niego spłacała
Przejdź do orzeczenia, 18 min czytania
Spór
Powódka M. S. domagała się od byłego męża J. S. zwrotu rat kredytu hipotecznego, które spłaciła, oraz połowy kwoty ubezpieczenia nieruchomości.
Ustalenia sądu
Sąd ustalił, że pozwany zobowiązał się do spłaty kredytu, a po wypadku w 2022 r. przestał płacić, więc powódka spłacała raty w 2022 r. i po rozwodzie. Pozwany twierdził, że raty nie są świadczeniem okresowym, a dochodzenie roszczenia jest nadużyciem prawa.
Rozstrzygnięcie
Sąd utrzymał w mocy wyrok zaoczny, zasądzając od pozwanego 34 279,28 zł z odsetkami oraz 1 692 zł kosztów procesu.
Dlaczego
Sąd uznał, że strony ustaliły, iż spłatę kredytu prowadzi pozwany, więc powódka spłacała zobowiązanie za niego, a zarzut nadużycia prawa został oddalony, bo pozwany sam przyjął ten obowiązek.
Dla firm
Współdłużnik, który spłacił więcej niż wynosiła jego część, może żądać zwrotu od pozostałego dłużnika, ale roszczenie staje się wymagalne dopiero po wezwaniu go do zapłaty.
Więcej o sprawie
Po wypadku w 2022 r. pozwany przestał płacić raty kredytu na dom, a bank nie wypowiedział umowy dzięki wpłatom powódki. Sąd utrzymał wyrok zaoczny w mocy.
Skoro zatem powódka M. S., wbrew ustaleniom stron i przyjętemu przez pozwanego obowiązkowi zmuszona była do regulowania rat kredytu hipotecznego, to jej roszczenie regresowe jest w pełni uzasadnione.
- Rozstrzygnięcie
- Zasądzono
- Zasądzono
- 34 279 zł
- Sąd
- Sąd Rejonowy w Gorlicach, I Wydział Cywilny
- Sygnatura
- I C 277/25
Treść orzeczenia około 18 minut czytania
Sygn. akt I C 277/25
WYROK ZAOCZNY
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 września 2025 roku
Sąd Rejonowy w Gorlicach I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: asesor sądowy Damian Kusibab
po rozpoznaniu w dniu 3 września 2025 roku w Gorlicach
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa
M. S.
przeciwko
J. S.
o zapłatę
1. zasądza od pozwanego J. S. na rzecz powódki M. S. kwotę 34 279,28 zł (trzydzieści cztery tysiące dwieście siedemdziesiąt dziewięć złotych dwadzieścia osiem groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 3 kwietnia 2025 r. do dnia zapłaty;
2. zasądza od pozwanego J. S. na rzecz powódki M. S. kwotę 1 692,00 zł (jeden tysiąc sześćset dziewięćdziesiąt dwa złote) z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu;
3. nadaje wyrokowi w punkcie 1. rygor natychmiastowej wykonalności.
ZARZĄDZENIE
Proszę Sekretariat:
1. (...)
2. (...)
a.
(...)
b.
(...)
2. (...)
3. (...)
Gorlice, dnia 3 września 2025 roku Asesor sądowy Damian Kusibab
Uzasadnienie
wyroku Sądu Rejonowego w Gorlicach
z dnia 7 listopada 2025 r.
Pozwem z dnia 26 czerwca 2025 roku powódka M. S. wniosła o zasądzenie od pozwanego J. S. kwoty 34 279,28 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 3 kwietnia 2025 roku do dnia zapłaty oraz zasądzenie kosztów procesu.
W uzasadnieniu pozwu wskazała, że powódka wraz z pozwanym zawarli związek małżeński w 2004 r. W trakcie trwania małżeństwa w dniu 9 sierpnia 2011 r. strony zawarły z Bankiem (...) S.A. z siedzibą w W. umowę kredytową na kwotę 180 000,00 zł na sfinansowanie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce w miejscowości S.. W trakcie zawierania umowy kredytowej strony pozostawały w ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej rozszerzonej. W 2016 r. małżonkowie sporządzili umowę małżeńską majątkową ustanawiającą rozdzielność majątkową z datą 25 lipca 2016 r. Bank udzielił małżonkom kredytu na okres 228 miesięcy. Strony aneksowały umowę i ostateczny termin spłaty przypada na dzień 30 października 2029 r. Kapitał kredytu spłacany jest co miesiąc, począwszy od 30 listopada 2012 r. Małżeństwo stron wyglądało w ten sposób, że przez większość jego trwania powódka zamieszkiwała sama z dziećmi, a pozwany pracował za granicą, a także w W.. Małżonkowie wspólnie podjęli jednak decyzję o budowie domu w miejscowości S. i wzięciu na ten cel kredytu hipotecznego. Powódka wraz z dziećmi zamieszkuje w mieszkaniu (...), które jest jej własnością. Pozwany przez większość czasu przebywa w domu stron w S.. Od początku zaciągnięcia kredytu hipotecznego raty w całości były ponoszone przez pozwanego, zgodnie z ustaleniami stron. Niestety pozwany bez uzgodnienia tego z powódką i bez jej zgody zaprzestał spłacania rat kredytu w 2022 r., a od początku grudnia 2022 r. nie zapłacił już żadnej raty. Powódka domaga się od pozwanego zapłaty całości uiszczonych przez siebie rat kredytowych za okres od momentu ustalenia przez strony, że pozwany będzie w całości pokrywał raty kredytu do miesiąca poprzedzającego prawomocność wyroku rozwodowego, tj. do września 2023 r. oraz połowy uiszczonych przez siebie rat kredytowych po prawomocności wyroku rozwodowego. Dodatkowo domaga się zapłaty połowy kwoty ubezpieczenia nieruchomości.
J. S. otrzymał odpis pozwu w dniu 11 sierpnia 2025 r. (k. 98). W ustawowym terminie nie złożył odpowiedzi na pozew.
Wyrokiem zaocznym z dnia 3 września 2025 r., sygn. akt I C 277/25, tut. Sąd zasądził od pozwanego J. S. na rzecz powódki M. S. kwotę 34 279,28 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 3 kwietnia 2025 r. do dnia zapłaty, zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 1 692,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu oraz nadał wyrokowi w zakresie punktu 1. rygor natychmiastowej wykonalności (k. 99).
W dniu 9 września 2025 r. pozwany złożył odpowiedź na pozew (k. 103), która została zwrócona zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 22 września 2025 r. (k. 125).
Odpis wyroku zaocznego został doręczony pozwanemu w dniu 12 września 2025 r.
W sprzeciwie od wyroku zaocznego z dnia 3 września 2025 r. pozwany J. S. wniósł o oddalenie powództwa w całości. Uzasadniając swoje stanowisko pozwany wskazał, ze spłacane raty kredytu nie stanowią świadczenia okresowego. W istocie jest to jedno zobowiązanie z tytułu zwrotu kredytu, które jedynie zostało rozłożone na raty. Biorąc pod uwagę, że powódka i pozwany są zobowiązani solidarnie do spłaty kredytu, rozliczenia regresowe między nimi mogą powstać dopiero jeśli któreś z nich dokona spłaty kredytu na kwotę przekraczającą połowę całego zobowiązania. Z pewnością tą osobą nie jest powódka, która sama przyznaje, że spłaciła ledwie kilka rat kredytu, a przez większość czasu spłaty dokonywał pozwany. Bez znaczenia jest tutaj fakt, że raty wskazane przez powódkę spłacała ona sama. W związku z tym, że spłacane raty nie są świadczeniem okresowym, sama zapłata jednej z nich nie powoduje powstania roszczenia regresowego. Powódka musiałaby wykazać, że łącznie spłaciła ponad połowę kredytu hipotecznego. Niezależnie od powyższych argumentów, nawet gdyby przyjąć, że powódce przysługuje wymagane roszczenie wobec pozwanego, to i tak jego dochodzenie w niniejszej sprawie stanowi nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 k.c. Nie ulega wątpliwości, że przez zdecydowaną większość okresu obowiązywania umowy kredytu hipotecznego to pozwany, a nie powódka, ponosił główny ciężar spłaty zobowiązania. Powódka przyznała, że spłaciła jedynie niewielką część rat, a więc jej wkład w wykonywanie zobowiązania jest dalece nieporównywalny do wkładu pozwanego. W takiej sytuacji domaganie się przez powódkę rozliczenia na swoją rzecz prowadziłoby do rażącego niesprawiedliwego rezultatu, polegającego na obciążeniu pozwanego obowiązkiem dodatkowego świadczenia wobec osoby, która faktycznie wywiązywała się ze zobowiązania względem banku w minimalnym stopniu. Tego rodzaju działanie w oczywistej sprzeczności z zasadą słuszności i sprawiedliwości kontraktowej, która wymaga, by ciężar zobowiązań solidarnych był dzielony w sposób uczciwy i proporcjonalny. Dochodzenie przez powódkę roszczeń w opisanych realiach nie tylko wypacza społeczno-gospodarcze przeznaczenie instytucji regresu między współdłużnikami solidarnymi, ale także narusza elementarne zasady współżycia społecznego.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 26 grudnia 2004 r. M. S. i J. S. zawarli związek małżeński. W trakcie jego trwania podjęli decyzję o budowie domu i poszukując środków na sfinansowanie tej inwestycji zawarli w dniu 9 sierpnia 2011 r. z Bankiem (...) S.A. z siedzibą w W. pisemną umowę złotowego kredytu budowlano-hipotecznego nr (...). Udzielono im kredytu w wysokości 180 000,00 zł, rozłożonego na 228 rat – ostatnia rata płatna w dniu 30 sierpnia 2030 r. Udzielona kwota kredytu miała zostać przeznaczona na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na nieruchomości składającej się z działki (...) położonej w S., objętej księgą wieczystą prowadzoną przez Sąd Rejonowy (...)nr (...). Należności z tytułu udzielonego kredytu miały być rozliczane w ciężar prowadzonego E. nr (...), a kredytobiorcy zobowiązani byli do zapewnienia na tym rachunku środków wystarczających na spłatę kredytu i odsetek.
Aneksem nr (...) z dnia 20 listopada 2012 r. wprowadzono zmiany do ww. umowy kredytu hipotecznego. Okres na jaki został udzielony ustalono na 218 miesięcy, a ostateczny termin spłaty na 30 października 2029 r. Na dzień podpisania aneksu wysokość raty kapitałowo-odsetkowej wynosiła 1 423,75 zł. Kolejno aneksem nr (...) z dnia 26 listopada 2013 r. ponownie zmieniono warunki umowy kredytu, tym razem m.in. w zakresie terminu ukończenia realizacji inwestycji (16 grudnia 2013 r.), a także dokonania konwersji kredytu przez bank w dniu 30 grudnia 2013 r.
(okoliczności bezsporne, a nadto dowód: umowa kredytu z dnia 9 sierpnia 2011 r. - k. 59- 64, oświadczenie dłużników o poddaniu się egzekucji - k. 65-66, oświadczenia o świadomości warunków zawartej umowy - k. 67-68, tabela prowizji/opłat - k. 69, wydruk oferty wstępnej - k. 70-72, regulamin kredytu hipotecznego - k. 73-80, aneks nr (...) z dnia 20 listopada 2012 r. - k. 81, aneks nr (...) z dnia 26 listopada 2013 r. - k. 83-84)
W dniu 6 kwietnia 2010 r. M. S. i J. S. zawarli umowę majątkową małżeńską Rep. A nr(...) którą rozszerzyli wspólność ustawową na majątek nabyty przez M. S. w drodze działu spadku.
Z każdym kolejnym rokiem strony coraz słabiej się dogadywały, powstawały pomiędzy nimi konflikty i kłótnie, nadto pozwany nadużywał alkoholu i zaciągał tzw. chwilówki. Doprowadziło do sytuacji, że już około 2010 r. strony zamieszkały oddzielnie.
Ze względu na powyższe okoliczności w dniu 25 lipca 2016 r. strony zawarły umowę majątkową małżeńską przed notariuszem W. S. z Kancelarii Notarialnej w G., w której ustanowiły pomiędzy sobą rozdzielność majątkową. Zawierając przedmiotową umowę wspólnie uzgodniły, iż M. S. będzie ponosiła koszty związane z rachunkami za nieruchomości będące ich własnością, a J. S. będzie dalej spłacał zobowiązanie wynikające z umowy kredytu hipotecznego.
(dowód: akt notarialny Rep. A nr (...) z dnia 25 lipca 2016 r. - k. 22-23, zeznania świadka K. S. protokół rozprawy z dnia 28 października 2025 r. od 00:09:33 do 00:20:00, przesłuchanie powódki M. S. protokół rozprawy z dnia 28 października 2025 r. od 00:20:24 do 00:54:09)
Sąd Rejonowy(...) wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2019 r., sygn. akt III RC 395/18/N, zasądził od J. S. tytułem przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny na rzecz M. S. kwotę 1 200,00 zł miesięcznie. Wpływ na ustalenie takiej kwoty miało to, że dotychczas pozwany spłacał kolejne raty kredytu, które potrącane były z jego konta, a także uiszczał wpłaty na rzecz dzieci.
(dowód: wyrok Sądu Rejonowego(...) z dnia 1 kwietnia 2019 r., sygn. akt III RC 395/18/N wraz z uzasadnieniem k. 14-21, przesłuchanie powódki M. S. protokół rozprawy z dnia 28 października 2025 r. od 00:20:24 do 00:54:09, przesłuchanie pozwanego J. S. protokół rozprawy z dnia 28 października 2025 r. od 00:41:22 do 00:54:09)
W 2022 r. J. S. doznał wypadku, konieczne było przeprowadzenie u niego zabiegu trepanacji czaszki. Od tego czasu zaprzestał spłacać zobowiązanie wynikające z umowy kredytu hipotecznego oraz przekazywać środki pieniężne na dzieci stron. Natomiast M. S. nie chcąc dopuścić do wypowiedzenia umowy kredytu i wszczęcia przez bank postępowania egzekucyjnego, zaczęła za pozwanego spłacać kredyt.
M. S. w 2022 r. spłaciła za małżonka kredyt w łącznej wysokości 7 693,12 zł, a w 2023 r. w łącznej wysokości 17 231,16 zł.
Po wypadku J. S. zrezygnował z zatrudnienia, przyznano mu rentę w wysokości 3 600,00 zł brutto, a obecnie zamieszkuje w B. u swojej matki.
(dowód: wydruki historii operacji – k. 24-28, potwierdzenia przelewu – k. 29-58, przesłuchanie powódki M. S. protokół rozprawy z dnia 28 października 2025 r. od 00:20:24 do 00:54:09, przesłuchanie pozwanego J. S. protokół rozprawy z dnia 28 października 2025 r. od 00:41:22 do 00:54:09)
Wyrokiem Sądu Okręgowego (...)z dnia 5 października 2023 r., sygn. akt XI C 846/23, orzeczono rozwód małżeństwa J. S. i M. S. bez orzekania o winie. W wyroku nie orzeczono o sposobie korzystania z mieszkania. Orzeczenie stało się prawomocne z dniem 17 stycznia 2024 r.
(bezsporne, a nadto dowód: wyrok Sądu Okręgowego (...) z dnia 5 października 2023 r., sygn. akt XI C 846/23 – k. 13)
J. S. po rozwodzie dalej nie partycypował w spłacie zaciągniętego kredytu. M. S. w 2023 r., a więc po orzeczeniu rozwodu, uiściła 3 raty kredytu w łącznej wysokości 3 900,00 zł. Kolejno w 2024 r. M. S. spłaciła kredyt w kwocie 14 370,00 zł, a w 2025 r. w kwocie 6 540 zł oraz tytułem ubezpieczenia 450 zł.
(dowód: wyrok Sądu Okręgowego (...) z dnia 5 października 2023 r., sygn. akt XI C 846/23 – k. 13, wydruki historii operacji – k. 24-28, potwierdzenia przelewu – k. 29-58, przesłuchanie powódki M. S. protokół rozprawy z dnia 28 października 2025 r. od 00:20:24 do 00:54:09, przesłuchanie pozwanego J. S. protokół rozprawy z dnia 28 października 2025 r. od 00:41:22 do 00:54:09)
W czasie pozostawania przez strony w związku małżeńskim, jak i po rozwodzie stron, M. S. ponosiła wydatki za prąd, gaz, podatek rolny i od nieruchomości, za czynsz mieszkania w K. oraz usługi (...).
(dowód: historia operacji - k. 133-155, potwierdzenie przelewu - k. 140)
W okresie od 30 stycznia 2016 r. do 4 stycznia 2023 r. J. S. na poczet kredytu wpłacił łącznie 85 815,61 zł. Natomiast w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 13 lipca 2023 r. wpłacał na rzecz M. S. pojedyncze kwoty m.in. na utrzymanie domu w S., na dzieci stron czy związane z wykonaniem orzeczenia sądu co do obowiązku przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny.
(dowód: zaświadczenie z dnia 17 kwietnia 2025 r. wraz z załącznikiem k. 120-123, potwierdzenia przelewu k. 161, zaświadczenie z dnia 23 kwietnia 2025 r. wraz z załącznikami k. 162-170, przesłuchanie powódki M. S. protokół rozprawy z dnia 28 października 2025 r. od 00:20:24 do 00:54:09, przesłuchanie pozwanego J. S. protokół rozprawy z dnia 28 października 2025 r. od 00:41:22 do 00:54:09)
Pismem z dnia 14 marca 2025 r. M. S., działająca przez profesjonalnego pełnomocnika, wezwała J. S. do zapłaty kwoty 17 760,58 zł tytułem regresu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, w terminie 7 dni od otrzymania wezwania. J. S. odebrał ww. wezwanie w dniu 26 marca 2025 r.
(dowód: ostateczne wezwanie do zapłaty z dnia 14 marca 2025 r. – k. 85-86, pełnomocnictwo – k. 87, potwierdzenie odbioru – k. 88, śledzenie przesyłek – k. 89)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych w opisie stanu faktycznego dokumentów, które nie budziły wątpliwości co do swej treści oraz nie były kwestionowane.
Sąd oparł się również na zeznaniach świadka K. S., powódki M. S. oraz pozwanego J. S., które to były wiarygodne oraz korespondowały ze sobą. W zakresie ustalonego stanu faktycznego zeznania świadka i stron niniejszego postępowania nie były ze sobą sprzeczne.
Sąd zważył, co następuje:
Wyrok zaoczny należało utrzymać w całości.
Zgodnie z art. 347 k.p.c. po ponownym rozpoznaniu sprawy sąd wydaje wyrok, którym wyrok zaoczny w całości lub części utrzymuje w mocy albo uchyla go i orzeka o żądaniu pozwu, bądź też pozew odrzuca lub postępowanie umarza. Przepis art. 332 § 2 stosuje się odpowiednio.
W wyniku prawidłowo złożonego sprzeciwu proces powraca do pierwotnej fazy. Rozpoznanie sprawy na skutek sprzeciwu następuje według przepisów przed Sądem
I instancji, który wydał wyrok zaoczny. Sprzeciw od wyroku zaocznego, ze względu na jego restytutywny charakter, powoduje ponowne, pełne rozpoznanie sprawy przez Sąd
pierwszej instancji. W postępowaniu wywołanym wniesieniem sprzeciwu Sąd rozpoznaje sprawę, a nie ogranicza się tylko do rozstrzygnięcia kwestii zasadności zgłoszonych
w sprzeciwie zarzutów (Kodeks postępowania cywilnego. Tom I red. prof. dr hab.
K. P., r. wyd.: 2010 Wyd. C.H. B., wyd. 5).
Powódka M. S. dochodzi w niniejszej sprawie zapłaty od pozwanej J. S. kwoty 34 279,28 zł z tytułu zapłaty całości uiszczonych przez nią rat kredytu hipotecznego za okres od momentu ustalenia przez strony, że to pozwany w całości będzie pokrywał raty kredytu do miesiąca poprzedzającego prawomocność wyroku rozwodowego, a także połowy wysokości uiszczonych przez siebie rat kredytowych po prawomocności wyroku rozwodowego, tj. od października 2023 r., a także połowy zapłaconej przez nią kwoty ubezpieczenia nieruchomości.
Podstawą merytorycznoprawną roszczenia był art. 376 § 1 k.c. w zw. z art. 369 k.c. Pierwszy z tych przepisów stanowi, iż jeżeli jeden z dłużników solidarnych spełnił świadczenie, treść istniejącego między współdłużnikami stosunku prawnego rozstrzyga o tym, czy i w jakich częściach może on żądać zwrotu od współdłużników. Jeżeli z treści tego stosunku nie wynika nic innego, dłużnik, który świadczenie spełnił, może żądać zwrotu w częściach równych. Z kolei art. 369 k.c. stanowi, że zobowiązanie jest solidarne, jeżeli to wynika z ustawy lub z czynności prawnej.
Jak podano wyżej czynność prawna stron wynikała z umowy bankowej – kredytu hipotecznego, przy czym pozwany okoliczności tej nie negował.
W judykaturze przyjęto, że roszczenie regresowe powstaje i staje się wymagalnie nie tylko z chwilą pełnego zaspokojenia wierzyciela, ale również spełnienia świadczenia w zakresie przenoszącym tę część, która według stosunku wewnętrznego między dłużnikami obciąża świadczącego dłużnika. Roszczenie regresowe staje się przy tym wymagalne, ze względu na swą naturę prawną, już z chwilą powstania, tj. zaspokojenia wierzyciela w części przekraczającej udział regresowy (za wyrokiem SN z 12 października 2001 r., V CKN 500/00, OSNC 2002/7-8/90). Istotnym jest przy tym, iż aktualizacja tegoż roszczenia wymaga wezwania współdłużnika do zwrotu należnej części. Roszczenie to bowiem ma charakter bezterminowy, a zatem dłużnik spłacający zobowiązanie i wchodzący w prawa wierzyciela wobec pozostałych współdłużników, nabywa prawo regresu dopiero z chwilą skierowania do nich wezwania do wykonania tegoż zobowiązania w odpowiedniej części. Przez odpowiednią część należy pojmować kwotę uiszczoną ponad solidarność roszczeń, a więc ponad połowę wspólnego zadłużenia, chyba, że współdłużnicy umówili się inaczej.
Bezspornym w sprawie pozostaje, że pozwany J. S. w trakcie trwania związku małżeńskiego stron przejął na siebie obowiązek spłaty kredytu hipotecznego. Okoliczność ta wynika jednoznacznie zarówno z jego własnych zeznań, jak i z ustaleń faktycznych poczynionych w postępowaniu dotyczącym zaspokojenia potrzeb rodziny, w którym Sąd Rejonowy(...) w sprawie III RC 395/18/N ustalił, że to pozwany J. S. faktycznie i w całości reguluje wszystkie zobowiązania stron. Skoro więc pozwany przyjął na siebie obowiązek spłaty kredytu, to ponoszenie jego regulowania przez powódkę M. S. nie wynikało z żadnego ustalenia stron, lecz było koniecznością wynikającą z zaniedbania pozwanego.
W niniejszej sprawie odpowiedzialność wewnętrzna współdłużników została przez strony określona w ten sposób, że pozwany miał spłacać kredyt hipoteczny w całości. Ustalenie to miało charakter zarówno wyraźny, jak i dorozumiany – wynikało z praktyki małżonków, ich deklaracji, a także wcześniejszych postępowań, w których sąd jednoznacznie ustalił, że spłatę kredytów realizuje pozwany J. S..
Skoro zatem powódka M. S., wbrew ustaleniom stron i przyjętemu przez pozwanego obowiązkowi zmuszona była do regulowania rat kredytu hipotecznego, to jej roszczenie regresowe jest w pełni uzasadnione. Spełniła ona bowiem świadczenie, które – zgodnie z ustaleniami stron – obciążało pozwanego. W takiej sytuacji zachodzą wszystkie przesłanki roszczenia regresowego przewidzianego w art. 376 § 1 k.c. w zw. z art. 369 k.c.
W konsekwencji zgłoszone przez powódkę żądanie zapłaty znajduje pełne oparcie zarówno w stanie faktycznym, jak i w cytowanych powyżej przepisach kodeksu cywilnego. Zauważyć należy, że strona pozwana nie kwestionowała wysokości dochodzonego przez powódkę roszczenia, a jedynie jego zasadność. Wyliczenia przedstawione przez powódkę pokrywają się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Na marginesie jedynie wskazać należy, że prawomocność wyroku rozwodowego nastąpiła w późniejszym czasie, co jednak nie ma wpływu na wysokość zasądzonego świadczenia.
Odnosząc się do podniesionego przez pozwanego zarzutu nadużycia prawa w rozumieniu art. 5 k.c., należy wskazać, że jest on całkowicie niezasadny. Pozwany opiera swoją argumentację na twierdzeniu, że przez większość okresu obowiązywania umowy kredytowej to on ponosił ciężar spłat rat kredytu, a prowadzenie przez powódkę roszczenia regresowego miałoby stanowić działanie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Argumentacja ta nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 5 k.c. nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Zgodnie z normatywnym rozumieniem zasad współżycia społecznego, zasady te są normami o uzasadnieniu aksjologicznym, które należą do obowiązującego prawa. Są to mianowicie bądź tylko normy moralne, zawierające reguły postępowania w stosunkach między ludźmi (zob. np. A. Szpunar, Stosowanie art. 5 Kodeksu cywilnego w sprawach o prawa stanu, PiP 1981, Nr 6, s. 57; A. Wolter, Rola zasad, s. 1037; A. Zbiegień-Turzańska, w: Osajda, Komentarz k.c. 2017, I, art. 5, Nt 63), bądź również normy obyczajowe (zob. np. T. D., Z. współżycia społecznego i społeczno-gospodarcze przeznaczenie prawa a prawo własności, NP 1967, Nr 6, s. 723; S., Wstęp, s. 152-153; S., Zarys, s. 119-120). W doktrynie trafnie jednak podkreśla się, że ze względu na funkcję, jaką w naszym systemie prawa cywilnego pełni klauzula generalna zasad współżycia społecznego, należy przyjąć, że tylko takie obyczaje związane są zakresem pojęcia zasad współżycia społecznego, jakie zarazem obdarzone są pozytywną oceną moralną, a więc powszechnie uznawane są za obyczaje "dobre" lub "słuszne" (Z. R., M. Z., Uwagi de lege ferenda, s. 17). Udzielenie ochrony prawnej na podstawie art. 5 k.c., z uwagi na jego wyjątkowy charakter musi być uzasadnione istnieniem okoliczności rażących i nieakceptowanych w świetle powszechnie uznawanych w społeczeństwie wartości (vide wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 24 października 2013 r., I ACa 539/13).
Po pierwsze, pozwany pomija fakt, że strony wprost ustaliły – zarówno w relacjach faktycznych, jak i w toku wcześniejszego postępowania sądowego – że to on w całości przejął na siebie obowiązek regulowania rat kredytu. Wynika to jednoznacznie z jego własnych zeznań oraz z wcześniejszego orzeczenia dotyczącego zaspokojenia potrzeb rodziny. Tym samym ciężar spłaty kredytu nie był dla pozwanego ciężarem „narzuconym”, lecz dobrowolnie i świadomie przez niego przyjętym, co całkowicie wyłącza możliwość powoływania się na art. 5 k.c. jako mechanizm obrony przed odpowiedzialnością za niewywiązywanie się z przyjętego obowiązku.
Po drugie, powódka spełniła świadczenie wyłącznie w sytuacjach, w których pozwany nie regulował należności wobec banku. Jej działanie nie miało charakteru wzbogacenia się kosztem pozwanego, lecz były realizacją konieczności wynikających z zaniedbań pozwanego. W takiej sytuacji żądanie regresowe nie tylko nie stanowi nadużycia prawa, ale jest klasycznym przykładem realizacji instytucji regresu przewidzianego w art. 376 k.c. Brak jest jakichkolwiek okoliczności, które mogłoby prowadzić do uznania działania powódki za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Po trzecie, pozwany próbuje uzasadnić zarzut art. 5 k.c. powołując się na swoją niezdolność do pracy po wypadku z 2022 r. Okoliczność ta jest jednak prawnie irrelewantna dla zakresu odpowiedzialności regresowe. Pozwany nie wystąpił do powódki o zmiany ustalonych wcześniej reguł spłaty zobowiązania kredytowego, pozostawał bierny w związku zaistniałą sytuacją. Nie zmienia to jednak faktu, że pozwany przez cały czas posiadał jednak stały dochód.
W konsekwencji wskazać należy, że nie zachodzą żadne przesłanki, które mogłyby świadczyć o sprzeczności działania powódki z zasadami współżycia społecznego, natomiast całość materiału dowodowego potwierdza, że to pozwany naruszył przyjęte na siebie zobowiązanie.
O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.c. Na zasądzone koszty procesu składa się opłata sądowa od pozwu w wysokości 1 692,00 zł
Zgodnie z art. 347 kpc po ponownym rozpoznaniu sprawy sąd wydaje wyrok, którym wyrok zaoczny w całości lub części utrzymuje w mocy albo uchyla go i orzeka o żądaniu pozwu, bądź też pozew odrzuca lub postępowanie umarza. Przepis art. 332 § 2 stosuje się odpowiednio. Mając na uwadze powyższe, wyrok zaoczny należało utrzymać w mocy.
ZARZĄDZENIE
1. (...)
2. (...)
3. (...)
4. po prawomocności:
(...)
Gorlice, dnia 3 grudnia 2025 roku asesor sądowy Damian Kusibab
Hasła tematyczne: Odpowiedzialność
342 dni od wyroku do publikacji
- Wyrok 7 listopada 2025 r.
- Portal: 15 października 2026 r. W serwisie od 17 października 2026 r.
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.