Wypowiedzenie pożyczki wysłane pocztą w czasie epidemii nie wywołało skutku. Sąd oddalił pozew banku

Stan faktyczny

Strony zawarły w dniu 10 września 2019 r. umowę pożyczki gotówkowej nr (...), na kwotę 56.700,02 zł (całkowita kwota pożyczki), na okres 50 miesięcy. Pożyczka została wypłacona.

Dowód: umowa, k. 6-14

Wobec zaległości w spłacie bank wezwał pozwanego do uregulowania długu w terminie 14 dni pod rygorem wypowiedzenia umowy. Ponadto pouczył go o możliwości złożenia w tymże terminie wniosku restrukturyzacyjnego. Pozwany odebrał wezwanie w dniu 21 października 2022 r.

Dowód: wezwanie z inf. o śledzeniu przesyłki, k. 16-17

Następnie bank sporządził i wysłał do pozwanego drogą pocztową oświadczenie o wypowiedzeniu umowy, które – po dwukrotnym awizowaniu – zostało zwrócone 2 stycznia 2023 r.

Dowód: wypowiedzenie z inf. o śledzeniu przesyłki, k. 18-19

Od 17 maja 2022 r. do 31 czerwca 2023 r. w Polsce obowiązywał stan epidemii koronawirusa (...)2.

Okoliczność notoryjna

Ocena dowodów

Stan faktyczny był bezsporny.

Kwalifikacja prawna

Umowa kredytowa stanowiąca podstawę powództwa jest umową pożyczki w rozumieniu art. 720 k.c.

Podniesiony przez kuratora pozwanego zarzut nieskuteczności wypowiedzenia umowy jest zasadny.

Zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa (...)2 nieodebranych pism podlegających doręczeniu za potwierdzeniem odbioru przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe, których termin odbioru określony w zawiadomieniu o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru przypadał w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, nie można uznać za doręczone w czasie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii oraz przed upływem 14 dni od dnia zniesienia tych stanów. Oznacza to, że przesyłka z wypowiedzeniem umowy nie mogą być uznane za skutecznie doręczoną pozwanemu, gdyż w okresie stanu zagrożenia epidemicznego nie miał zastosowania w takiej sytuacji art. 61 § 1 k.c.

Umowa pożyczki nie została więc nigdy skutecznie wypowiedziana.

Podstawa faktyczna powództwa i sposób naliczenia żądania pozwu zasadza się na tezie afirmującej skuteczność wypowiedzenia umowy stron, stanowiąc jednocześnie granicę wyrokowania w rozumieniu art. 321 k.p.c. Sąd przekroczyłby tę granicę, gdyby orzekał przy innych (niewypowiedzianych wprost) założeniach. Powód wyraźnie oświadczył, że żąda zapłaty z tytułu wypowiedzianej, a więc rozwiązanej umowy, a nie z tytułu realizacji obowiązującej umowy (wykonania umowy – na chwilę zamknięcia rozprawy umowa nadal obowiązuje). Zmiana podstawy faktycznej powództwa w toku procesu (lub jej uzupełnienie, poszerzenie) była możliwa i dopuszczalna, ale nie nastąpiła. W danym wypadku zmiana taka byłaby dość nieskomplikowana, ale – co należy podkreślić – nie wystąpiła. Taka zmiana musi być wyraźna, nie można jej domniemywać, gdyż rażąco naruszałoby to prawo pozwanego obrony oraz podważałoby bezstronność sądu w kontradyktoryjnym procesie cywilnym. Sąd nie może sprzyjać żadnej ze stron. Założenie przez sąd na korzyść przedsiębiorcy domniemanej zmiany podstawy faktycznej powództwa byłoby też zdaniem Sądu rażąco sprzeczne z przepisami o unijnej ochronie praw konsumentów.

Powód jest podmiotem profesjonalnym i powinien był znać treść ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa (...)2, gdyż ustawa ta modyfikowała przebieg doręczeń w całym powszechnym obrocie cywilnoprawnym w Polsce (z wyjątkiem postępowań, sądowych i administracyjnych). Wiedza o okresie obowiązywania stanu epidemii i stanu zagrożenia epidemicznego jest w polskim społeczeństwie powszechna.

Doręczenie odpisu pozwu nie stanowi surogatu wypowiedzenia umowy pożyczki. Sąd taki pogląd wyraźnie odrzuca, gdyż konsument przy zawarciu umowy niewątpliwie nie został przez przedsiębiorcę poinformowany, że doręczenie mu odpisu pozwu w procesie cywilnym będzie traktowane jako równoważne z wypowiedzeniem umowy; taki sens doręczenia odpisu pozwu nie został również ujawniony w umowie stron. Ustawa o kredycie konsumenckim ani art. 75c Prawa bankowego także takiego uregulowania nie przewidują. Reasumując, pojawiające się w orzecznictwie sądów polskich poglądy afirmujące postrzeganie skutków doręczenia pozwu jako równoznacznych w wypowiedzeniem umowy konsumentowi są jawnie sprzeczne z przepisami krajowymi i unijnymi z zakresu ochrony praw konsumentów.

Z tych przyczyn powództwo oddalono na mocy art. 720 k.c.

a contrario (punkt I. sentencji) w zw. z art. 321 k.p.c.

Koszty

Powód jako strona przegrywająca proces ponosi jego koszty w całości (art. 98 k.p.c.) – punkt II.