Pożyczkobiorca zaprzeczał, że podpisał umowę online. Sąd zasądził część długu

wyroku z dnia 27 lutego 2025 r.

Powód J..pl spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. wniósł o zasądzenie od pozwanego Z. J. kwoty 8.999,34 zł wraz z umownymi odsetkami za opóźnienie w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od kwot: 3.432,61 zł (należnej z tytułu kapitału pożyczki) oraz 3.544,50 zł (należnej z tytułu opłat i prowizji) – od dnia 3 stycznia 2024 r. do dnia zapłaty. Jednocześnie powód wniósł o zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz zwrotu kosztów procesu.

W uzasadnieniu pozwu wskazano, że pozwany – za pośrednictwem strony internetowej – zawarł z powodem umowę ramową pożyczki nr (...). Na jej podstawie powód zobowiązał się do udzielania pozwanemu wnioskowanych pożyczek na cele konsumpcyjne, a pozwany zobowiązał się do spłaty zaciąganych zobowiązań. Po złożeniu przez pozwanego stosownego wniosku, w dniu 11 maja 2022 r. powód udzielił mu pożyczki w kwocie 5.100 zł. Pozwany nie wywiązał się w terminie z zaciągniętego zobowiązania. W tym stanie rzeczy powód wypowiedział umowę pożyczki, stawiając całość zadłużenia w stan wymagalności. Na zadłużenie pozwanego składa się: kwota 3.432,61 zł tytułem niespłaconego kapitału, kwota 3.544,50 zł tytułem zaległych opłat i prowizji, kwota 1.452,86 zł tytułem należnych odsetek karnych, kwota 569,37 zł tytułem należnych odsetek umownych. Przed wniesieniem pozwu powód wzywał pozwanego do dobrowolnej spłaty zadłużenia, jednakże bezskutecznie.

W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania. Pozwany zakwestionował żądanie pozwu co do zasady i wysokości. Zaprzeczył, by kiedykolwiek składał oświadczenie woli pod umową pożyczki. Odnotował, że przedłożona przez powoda kopia umowy stanowi wydruk komputerowy, a zatem umowa nie mogła być zawarta ani w formie pisemnej, ani przy wykorzystaniu kwalifikowanego podpisu elektronicznego. Zaakcentował również, że nigdy nie doręczono mu kopii umowy, żadnego formularza informacyjnego, ani innych informacji wymaganych prawem. Z ostrożności procesowej pozwany podniósł zarzut nieważności umowy ze względu na zastrzeżenie w niej wygórowanych kosztów umowy. Postanowienia zastrzegające takie koszty stanowią klauzule abuzywne. W ocenie pozwanego ochrona konsumentów, ze względu na swój charakter i znaczenie interesu publicznego, uzasadnia uznanie umowy – do której wprowadzono klauzule abuzywne – za nieważną.

S ąd ustalił następujący stan faktyczny:

J..pl sp. z o.o. w J. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie pożyczek gotówkowych przez internet. W celu zawarcia umowy pożyczki konsument musi zarejestrować się na stronie internetowej (...), a następnie przy wykorzystaniu swojego konta klienta musi złożyć elektroniczny wniosek o udzielenie pożyczki.

(dow ód: okoliczności bezsporne)

W dniu 2 grudnia 2021 r. Z. J. zarejestrował się na stronie internetowej (...), a następnie przy wykorzystaniu swojego konta klienta zawarł z J..pl sp. z o.o. w J. umowę ramową pożyczki nr (...), określającą zasady zaciągania zobowiązań u danego pożyczkodawcy. W umowie zaznaczono, że po zawarciu umowy pożyczki kwota pożyczki przelewana jest na rachunek bankowy wskazany przez klienta, a w potwierdzeniu wpłaty zamieszcza się informację o kwocie pożyczki, terminie jej spłaty, wysokości oraz terminie płatności poszczególnych rat. Podkreślono, że udzielana pożyczka jest oprocentowana według zmiennej stopy procentowej, nieprzekraczającej dwukrotności sumy stopy referencyjnej (...) i 3,5 punktu procentowego, która jest podawana w potwierdzeniu wypłaty. Nadto w umowie zaznaczono, że konsument ma możliwość zaciągania kolejnych pożyczek bez konieczności spłaty poprzednich. Zastrzeżono także, że od zadłużenia przeterminowanego pożyczkodawca pobierać będzie odsetki karne w wysokości równej dwukrotności sumy aktualnej stopy referencyjnej (...) i 5,5 punktów procentowych w stosunku rocznym. Jeżeli chodzi o pozaodsetkowe koszty pożyczki, to w umowie zastrzeżono, iż pożyczkodawca pobiera prowizję w wysokości wskazanej w potwierdzeniu wypłaty, a prowizja ta jest kredytowana.

(dow ód: ramowa umowa pożyczki wraz z załącznikami – k.14-20; pełnomocnictwo do podpisania ramowej umowy pożyczki – k. 21)

W dniu 11 maja 2022 r. Z. J. zawarł z J..pl umowę pożyczki. Na jej został mu przyznany kapitał w wysokości 5.100 zł, a on sam zobowiązał się do spłaty otrzymanej kwoty wraz z prowizją w wysokości 3.544,50 zł oraz odsetkami kapitałowymi w wysokości 16% w skali roku – w osiemnastu miesięcznych ratach, z czego pierwsza płatna była 12 czerwca 2022 r., a ostatnia 12 listopada 2023 r. Kwota odsetek kapitałowych miała wynosić 1.555,50 zł. W umowie zaznaczono, że oprocentowaniu podlega pożyczka wraz z kredytowanymi kosztami.

W dniu zawarcia umowy pożyczkodawca J..pl przekazał na rachunek bankowy Z. J. kwotę 5.100 zł.

Wiadomość zawierająca egzemplarz umowy pożyczki oraz formularz informacyjny, została wysłana na adres e-mail pożyczkobiorcy wskazany w treści umowy.

(dow ód: formularz informacyjny dotyczący pożyczki konsumenckiej – k. 22-24v.; wiadomość potwierdzająca warunki pożyczki – k. 25-26v.; bankowe potwierdzenie przelewu – k. 27)

Z. J. dokonał wpłat na poczet wyżej wskazanego zobowiązania w łącznej kwocie 2.173,44 zł, zaprzestając dalszej spłaty świadczenia.

W dniu 25 stycznia 2023 r. pożyczkodawca wystosował do pożyczkobiorcy pismo, w którym oświadczył, iż wypowiada ramową umowę pożyczki z zachowaniem trzydziestodniowego okresu wypowiedzenia, z uwagi na niedotrzymanie warunków umowy przez pożyczkobiorcę.

Przed wytoczeniem powództwa powód wystosował do pozwanego przedsądowe wezwanie do zapłaty należności wynikających z niespłaconej umowy pożyczki. Wezwanie okazało się jednak bezskuteczne.

(dow ód: wypowiedzenie ramowej umowy pożyczki – k. 28; wyciąg z książki nadawczej – k. 29; przedsądowe wezwanie do zapłaty – k. 30-30v)

S ąd zważył, co następuje:

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie przedłożonych przez powoda dowodów, których treść i autentyczność nie budziła wątpliwości Sądu. Dały one obraz co do tego jakiej treści strony zawarły umowę, jej wykonania przez pożyczkodawcę oraz przyczyn i czasu ustania stosunku prawnego wiążącego strony. Nadto, służyły wykazaniu legitymacji czynnej powódki.

Za przyznaną Sąd uznał okoliczność, iż pozwany spłacił zobowiązanie w kwocie 2.173,44 zł. Powód przytoczył w tym zakresie twierdzenia, przedłożył zestawienie wpłat (k. 50), zaś pozwany ani nie zaprzeczył tej okoliczności ani nie wykazał, że spłacił zobowiązanie w większym zakresie.

Podnoszone przez stronę pozwaną zarzuty dotyczące autentyczności wydruków nie okazały się zasadne. Mimo, że dowód mieszczący się w kategorii, o której mowa w art. 308 k.p.c., lecz niespełniający cech dokumentu prywatnego, o których mowa w art. 245 k.p.c., nie korzysta z domniemania prawdziwości i pochodzenia, jednakże posiada walor dowodowy, stanowi bowiem odzwierciedlenie oświadczeń składanych w postaci elektronicznej, przez zapis cyfrowy i w taki też sposób dokumentowanych (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 16 listopada 2021 r., sygn. akt V AGa 411/20, LEX nr (...)). Przedłożone wydruki podlegając więc swobodnej ocenie Sądu, tak jak inne dowody. W niniejszej sprawie brak było podstaw do ich zakwestionowania, albowiem tworzyły one spójny i konsekwentny obraz przebiegu zdarzeń. Przedłożono umowę ramową, w której wskazano dane pozwanego. Nie ma podstaw do twierdzeń, że pożyczkodawca wszedł w posiadanie danych w inny sposób niż w wyniku zawarcia przedmiotowej umowy, w szczególności na skutek przestępnego działania osób trzecich. Co więcej, przedłożono dowód wypłaty kwoty pożyczki, korespondencję związaną z jej zawarciem oraz wypowiedzeniem. Nie ma podstaw aby twierdzić, że te wszystkie czynności nie wynikały z łączącej strony umowy pożyczki. Pozwany poza twierdzeniami o braku wartości dowodowej nie przedstawiła żadnych innych dowodów, które mogłyby prowadzić do odmiennej oceny przedłożonego materiału dowodowego, bądź dokonania innych ustaleń faktycznych niźli powyższe.

Przechodząc do oceny prawnej wskazać należy, iż powództwo zasługiwało na uwzględnienie w części.

Stronę pozwaną i stronę powodową łączyła umowa pożyczki. Zgodnie z art. 720 § 1 k.c. przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Z kolei w myśl art. 6 k.c., ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Przepis ten określa reguły dowodzenia, tj. przedmiot dowodu oraz osobę, na której spoczywa ciężar udowodnienia faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zaznaczyć też trzeba, że przy rozpoznawaniu sprawy na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego rzeczą Sądu nie jest zarządzenie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie, ani też sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 232 k.p.c.). Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (art. 3 k.p.c.), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 k.p.c.) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne (por. wyrok Sądu Najwyższego z 17 grudnia 1996 r., sygn. akt I CKU 45/96, publ. OSNC 1997 nr 6-7 poz. 76). To strony dysponują przedmiotem postępowania i są w najwyższym stopniu zainteresowane jego wynikiem, wobec czego to na nich, co do zasady, ciąży obowiązek powoływania i przedstawiania sądowi wybranych przez siebie dowodów.

Zaprzeczenie dokonane przez stronę procesową powoduje, że istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności stają się sporne i muszą być udowodnione. W razie ich nie udowodnienia Sąd oceni je na niekorzyść strony, na której spoczywał ciężar dowodu, chyba że miał możność przekonać się o prawdziwości tych twierdzeń na innej podstawie (tak m. in. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 28 kwietnia 1975 r., sygn. akt III (...) 26/75, LEX nr 7692).

Nie okazał się zasadny najdalej idący zarzut pozwanego, a dotyczący braku istnienia umowy pomiędzy stronami. Powód przedłożył umowę ramową pożyczki (k. 14-16), formularz informacyjny dotyczący pożyczki (k. 22-4), treść wiadomości mailowej z potwierdzeniem wypłaty i warunkami umowy (k. 25-26), potwierdzenie wypłaty kwoty pożyczki (k. 27), pismo dot. wypowiedzenia umowy wraz z dowodem nadania (k. 28-29). Nadto, powód przyznał, że pozwany spłacił zobowiązanie w części, zaś pozwany nie zaprzeczył tej okoliczności. Wszystkie wskazane dowody i fakty są spójne zarówno co do dat zawarcia umowy, numeru umowy ramowej, kwoty pożyczki. Tworzą więc konsekwentny obraz zdarzeń, które potwierdzają stanowisko powoda, że strony łączyła umowa. Żaden z przedstawionych dowodów nie ma innego uzasadnienia, które mogłoby świadczyć o innym przebiegu wydarzeń oraz innej podstawie wypłaty środków niźli umowa pożyczki. Sam pozwany nie przedstawia innego obrazu zdarzeń, nie formułuje alternatywnych wersji, ograniczając się jedynie do prostego zakwestionowania dowodów. W ocenie Sądu wypłata kwoty 5.100 zł nastąpiła w związku z przedmiotową umową – nie ustalono innych okoliczności, które mogłyby świadczyć o innej podstawie wypłaty tych środków. Jak już wcześniej wskazano, w umowie znalazły się dane strony pozwanej. Brak jest okoliczności, które świadczyłyby o tym, iż wierzyciel uzyskał te dane w innej drodze, niźli w związku z zawarciem umowy przez pozwanego. Nadto, pozwany spłacał zobowiązanie. Nie ma innych okoliczności, w świetle których spłacanie zobowiązania przez pozwanego miało jakąkolwiek inną podstawę niż umowa pożyczki wskazana w pozwie.

Zarzut braku wykonania umowy pożyczki przez pożyczkodawcę nie okazał się zasadny. Z przedłożonego potwierdzenia przelewu wynika, że doszło do wypłaty kapitału w kwocie 5.100 zł. Przelew wykonano na rachunek pozwanego wskazany w umowie.

Za zasadne należało uznać zarzuty dotyczące abuzywności postanowień umowy.

W myśl art. 385 O odsetkach Sąd orzekł na podstawie art. 481 § 1 k.c., zgodnie z którym jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Powód domagał się zasądzenia odsetek umownych za opóźnienie w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia 3 stycznia 2024 r. Odsetki umowne w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie zostały przewidziane w § 8 ust. 2 umowy ramowej. Oświadczenie o wypowiedzeniu umowy nadano w dniu 26 stycznia 2023 r. Termin wypowiedzenia wynosił 30 dni. Pozwany nie wykazał, że oświadczenie woli nie dotarło do niego w taki sposób, że nie mógł zapoznać się z jego treścią (art. 61 § 1 k.c.). Niewątpliwie w dacie, od której powód domaga się odsetek roszczenie było już wymagalne.

Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w punkcie I wyroku. W pozostałym zakresie powództwo oddalono, o czym orzeczono w punkcie II.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 100 zd. 1 k.p.c. rozliczając je stosunkowo. Powód wygrał w 33 %, natomiast na gruncie niniejszego postępowania poniósł koszty z tytułu opłaty od pozwu w kwocie 500 zł, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 1.800 zł. Łącznie 2.317 zł, z czego 33 % stanowi kwota 764,61 zł. Pozwany wygrał sprawę w 67 %. W przedmiotowej sprawie poniósł koszty zastępstwa procesowego w kwocie 1.800 zł oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, łącznie 1.817 zł. 67 % z tej kwoty to 1.217,39 zł. Po kompensacji powód winien zwrócić pozwanemu kwotę 452,78 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

Wysokość wynagrodzenia profesjonalnych pełnomocników stron ustalono na podstawie § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1935).