Sąd zasądził od pozwanej 2090 zł z 4106 zł, bo opłata za pakiet była niedozwolona

Strona powodowa (...) z siedzibą we W. wniosła o zasądzenie na rzecz od pozwanej I. T. kwotę 4106,52 zł z dalszymi odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia założenia pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym do dnia zapłaty oraz o zasądzenie kosztów procesu wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwu strona powodowa podała, że pozwana na podstawie umowy pożyczki o numerze (...), zawartej w dniu 10 marca 2022 r. z (...) S.A. z siedzibą w W. otrzymała 3100 zł tytułem kapitału kredytu, zobowiązując się do jej zwrotu na warunkach precyzyjnie określonych w tej umowie. Oprócz kwoty kapitału pozwana była zobowiązana do zwrotu na rzecz wierzyciela pierwotnego kwoty prowizji w wysokości 770,49 zł, opłaty przygotowawczej w wysokości 40 zł, opłaty za (...) w wysokości 770,50 zł. Całkowita kwota do zapłaty wynosiła łącznie 4680,99 zł. Umowa pożyczki została zawarta na 18 miesięcy. Strona powodowa wskazała, że pozwana spłaciła 7 pierwszych rat pożyczki na rzecz pożyczkodawcy. Przez wzgląd na fakt, że pozwana nie wywiązała się z przyjętego na siebie zobowiązania, niespłacona kwota należności głównej oraz świadczeń ubocznych stała się wymagalna w dniu 10 listopada 2022 roku. W dniu 14 sierpnia 2024 r. strona powodowa zawarła z (...) S.A. umowę cesji przedmiotowej wierzytelności. Strona powodowa wskazała, że na kwotę dochodzoną pozwem składa się należność główna w wysokości 3117,93 zł oraz skapitalizowane odsetki w wysokości 988,59 zł naliczane od należności głównej oraz odsetek ustawowych za opóźnienie naliczanych przez stronę powodową od należności głównej za okres po dniu cesji wierzytelności do dnia poprzedzającego dzień złożenia pozwu.

Postanowieniem z 11 lutego 2025 roku Sąd Rejonowy (...) umorzył postępowanie prowadzone pod sygn. akt (...), wobec braku podstaw do wydania nakazu zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym.

Od wydanego nakazu zapłaty w postepowaniu upominawczym pozwana I. T. wniosła sprzeciw i wniosła o oddalenie powództwa w całości.

Uzasadniając zajęte stanowisko pozwana podniosła zarzut niepodpisania przez radcę prawnego zastępującego stronę powodową pozwu z 10 kwietnia 2025 roku, nieudowodnienia istnienia roszczenia, braku dowodu wskazującego na pobranie przez pozwaną środków pieniężnych z tytułu zawartej umowy, braku wezwania strony pozwanej do zapłaty, braku polubownego załatwienia sprawy, braku mocy dowodowej przedłożonych przez stronę powodową kopii dokumentów, a także zarzut niewskazania przez pożyczkodawcę numeru rachunku do spłaty zobowiązania.

Na rozprawie w dniu 1 września 2025 roku pozwana podniosła również zarzut braku otrzymania od pożyczkodawcy oświadczenia o wypowiedzeniu umowy oraz informacji o przelewie wierzytelności. Nadto przyznała, że strona pozwana wypłaciła jej kwotę 3100 zł tytułem kapitału kredytu. Pozwana wskazała, że dokonywała spłat rat kredytu do rąk własnych pracownika pożyczkodawcy, który przychodził osobiście do jej domu, celem pobrania tych kwot.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 10 marca 2022 roku do mieszkania pozwanej I. T. przyszedł mężczyzna, który zaoferował jej pożyczkę. Pozwana I. T. zawarła z (...) S.A. z siedzibą w W. umowę (...) nr (...). Na mocy tej umowy pozwana otrzymała kwotę 3100 zł i zobowiązała się do jej spłaty wraz z pozostałymi kosztami w 18 ratach płatnych miesięcznie, każda po 260,06 zł (wysokość ostatniej raty 259,97 zł). Całkowita kwota do zapłaty wynosiła 4680,99 zł, w tym kapitał pożyczki 3100 zł, prowizja za udzielenie pożyczki 770,49 zł, opłata przygotowawcza 40 zł oraz opłata za (...) 770,50 zł.

Terminy spłaty pierwszej i kolejnych miesięcznych rat w przypadku (...) lub (...) na Konto upływały w kolejnych miesiącach licząc od dnia zawarcia umowy i zostały szczegółowo opisane we wstępie umowy, tj. do 10 dnia każdego miesiąca (pkt 2 umowy). W przypadku (...) w której całkowita kwota pożyczki (w całości lub w części – zgodnie z dyspozycją klienta złożoną we wniosku o pożyczkę) udostępniana była w gotówce do rąk klienta, zawierana pod adresem zamieszkania klienta lub pod adresem wskazanym powyżej w umowie w dwóch egzemplarzach (pkt 3 ppkt a umowy). W przypadku (...) klient zobowiązał się spłacać pożyczkę w trakcie comiesięcznych wizyt doradcy w miejscu zamieszkania klienta pod adresem na terenie Rzeczpospolitej Polskiej. Pożyczkodawca zobowiązany był wobec klienta do comiesięcznych wizyt w miejscu zamieszkania klienta celem umożliwienia mu dokonania spłat rat w miejscu zamieszkania klienta (dług odbiorczy). Spłata obejmować miała odpowiednią część kwoty brutto pożyczki (poz. F) oraz łącznej kwoty odsetek (poz. E) wchodzących w skład należnej raty. Za termin dokonania spłaty przyjmowano datę przekazania środków doradcy (pkt 6 ppkt b umowy).

Zgodnie z treścią umowy, (...)był dodatkowo płatnym pakietem świadczeń w ramach umowy pozwalającym na zarządzanie pożyczką i składał się z okresowej przerwy w spłacie, gwarancji zniesienia obowiązku spłaty i pakietu smsów informacyjnych. Pożyczkodawca z tytułu świadczeń w ramach (...) pobierał wynagrodzenie w postaci opłaty za (...) (poz. D) – pkt 9 umowy. (...) dawał prawo do odroczenia terminu spłaty tylko jednej raty wynikającej z pierwotnego harmonogramu w całym okresie obowiązywania umowy bez podania przyczyny (odroczona rata miesięczna). Termin wymagalności odroczonej raty zostawał wówczas przesunięty w czasie, a odroczona rata miesięczna miała być płatna w terminie miesiąca po terminie spłaty pożyczki, wynikającym z pierwotnego harmonogramu spłat. Tym samym czas obowiązywania umowy ulegał automatycznemu przedłużeniu o jeden miesiąc. Warunkiem skorzystania klienta z okresowej przerwy w spłacie było spełnienie łącznie następujących przesłanek: upłynęły co najmniej 2 miesiące od daty zawarcia umowy, klient spłacił co najmniej kwotę równą 2 pełnym ratom pożyczki, klient złożył wniosek o okresową przerwę w spłacie telefonicznie na infolinii spółki pod numerem wskazanym we wstępie umowy, najpóźniej na jeden tydzień przed terminem płatności raty, której spłata ma być odroczona albo złożył wniosek na piśmie podczas wizyty obsługującego go doradcy w domu klienta najpóźniej w dniu płatności raty (pkt 9 ppkt b umowy). Nadto (...)zapewniał zniesienie obowiązku spłaty w przypadku zgonu klienta w trakcie trwania umowy oraz Pakiet smsów informacyjnych, czyli świadczenie pożyczkodawcy polegające na przesyłaniu klientowi na numer telefonu wskazany we wniosku o pożyczkę informacji związanych z wykonywaniem przez klienta umowy (pkt 9 ppkt c i d umowy).

W razie uchybienia terminu spłaty pożyczkodawca zastrzegł sobie naliczać odsetki od przeterminowanego zadłużenia, tj. odsetki za opóźnienie w kwocie maksymalnych odsetek za opóźnienie (pkt 11 umowy). Roczna stopa oprocentowania pożyczki była stała w okresie obowiązywania umowy (pkt 17 umowy). Nadto pożyczkodawca miał prawo wypowiedzieć umowę z zachowanie 30 dniowego terminu spłaty w przypadku braku zapłaty za jedną pełna ratę, po wcześniejszym wezwaniu do zapłaty (pkt 23 umowy). Umowa sporządzona została w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, z których jeden otrzymuje klient, a drugi pożyczkodawca (pkt 28 umowy).

W przypadku (...), w sytuacji gdy Klient nie mógł z przyczyn niezależnych od niego lub z innych przyczyn spłacić danej wymagalnej raty pożyczki podczas wizyty doradcy, powinien uiścić daną wymagalną ratę pożyczki przelewem na rachunek pożyczkodawcy wskazany w pozycji L zgodnie z terminem jej płatności, chyba, że dotrzymanie terminu spłaty danej raty nie jest możliwe z przyczyn leżących po stronie pożyczkodawcy (brak wizyty Doradcy Klienta) – pkt 34 umowy. Zgodnie z treścią umowy rachunek bankowy do wpłat dokonywanych zgodnie z punktami 6c, 15 oraz 34 umowy, stanowi następujący numer: (...).

Dowód:

- wniosek o pożyczkę ratalną z 10.03.2022 r., k. 20-21v,

- umowa pożyczki z 10.03.2022 r., k. 22-25v.

- zeznania pozwanej I. T., k. 71-71v.

W dniu 10 marca 2022 roku pożyczkodawca udostępnił pozwanej I. T. kapitał kredytu w wysokości 3100 zł, za pośrednictwem doradcy klienta, podczas wizyty w mieszkaniu pozwanej, do rak własnych kredytobiorczyni. Pozwana nie skorzystała w trakcie trwania umowy z usługi nazwanej (...)

Dowód:

- zeznania pozwanej I. T., k. 71-71v.

Na poczet spłat z tytułu umowy pożyczki pozwana dokonała wpłat do rąk własnych doradcy klienta, w terminie, 7 pierwszych rat, w łącznej wysokości 1820,42 zł (7 x 260,06 zł). Doradca klienta odbierał ww. spłaty bezpośrednio podczas co miesięcznych wizyt, które odbywały się w mieszkaniu pozwanej.

Okoliczności bezsporne

W dniu 14 sierpnia 2024 roku pierwotny wierzyciel, tj. (...) S.A. z siedzibą w W. zawarł z (...) umowę przelewu wierzytelności, cedując na jego rzecz całość praw i obowiązków wynikających z umowy pożyczki (...), zawartej przez pozwaną z wierzycielem pierwotnym.

Dowód:

- umowa przelewu wierzytelności z załącznikami, k. 8-19

Pożyczkodawca sporządził w dniu 2 maja 2023 roku wypowiedzenie umowy pożyczki adresowane do pozwanej, wskazując jako termin wypowiedzenia dzień 8 czerwca 2023 roku, następnie sporządził w dniu 6 stycznia 2024 roku adresowane do pozwanej zawiadomienie o przelewie wierzytelności.

Strona powodowa sporządziła w dniu 14 sierpnia 2024 roku informację o zakupie wierzytelności adresowaną do pozwanej wraz ze wskazaniem wysokości aktualnego zadłużenia, następnie sporządziła w dniu 9 stycznia 2025 roku wezwanie do zapłaty adresowane do pozwanej, wyznaczając termin zapłaty na dzień 16 stycznia 2025 roku.

Dowód:

- wypowiedzenie umowy z 2 maja 2023 roku, k. 26-26v.,

- zawiadomienie o przelewie wierzytelności z 6 stycznia 2024 roku, k. 62,

- informacja o zakupie wierzytelności z 14 sierpnia 2024 roku, k. 63-64,

- wezwanie do zapłaty z 9 stycznia 2025 roku, k. 29-29v.

W dniu 10 kwietnia 2025 roku strona powodowa wystawiła wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu wierzytelności i ewidencji analitycznej wskazując, że pozwana na dzień wystawienia wyciągu ma zadłużenie w wysokości 4106,52 zł, w tym należność główna 3117,93 zł oraz odsetki 988,59 zł.

Dowód:

- wyciąg z ksiąg rachunkowych strony powodowej, k. 7.

Ustalając stan faktyczny w sprawie Sąd oparł się na dowodach z dokumentów zaoferowanych przez stronę powodową. Nie budziły one w ocenie Sądu żadnych wątpliwości w zakresie ich autentyczności, prawdziwości informacji w nich zawartych i mogły być podstawą czynienia ustaleń faktycznych w sprawie. Na tej podstawie Sąd ustalił fakt związania się stron umową pożyczki oraz niewykonania w całości zobowiązania zwrotu zadłużenia z niej wynikającego przez pozwaną, w zakresie niespłaconego kapitału kredytu, prowizji za udzielnie pożyczki oraz opłaty przygotowawczej.

Sąd zważył co następuje:

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w części.

Strona powodowa dochodziła roszczeń wynikających z umowy pożyczki zawartej przez jej poprzednika prawnego z pozwaną I. T., która nie wywiązała się w całości z zobowiązania wynikającego z tej umowy. Zawarcie umowy, warunki umowy oraz fakt jej niewykonania w całości przez pozwaną, w tym częściowa spłata pożyczki (7 rat) przez pozwaną, były bezsporne. Sporna pozostała kwestia wezwania pozwanej do zapłaty, braku polubownego załatwienia sprawy, braku mocy dowodowej przedłożonych przez stronę powodową kopii dokumentów, braku otrzymania od pożyczkodawcy oświadczenia o wypowiedzeniu umowy oraz informacji o przelewie wierzytelności, a także niewskazanie przez pożyczkodawcę numeru rachunku do spłaty rat.

W ocenie Sądu, strona powodowa wykazała swoje roszczenie co do zasady i w części co do wysokości, a pozwana nie zaoferowała kontrdowodów, którymi by zniweczyła żądanie pozwu. W tym miejscu należy również stwierdzić, że strona powodowa posiadała w niniejszej sprawie legitymację procesową czynną do wystąpienia z żądaniem objętym pozwem (art. 509 § 1 k.c.), a umowa przelewu wierzytelności objętej pozwem nie budziła wątpliwości Sądu co do jej skuteczności.

Podstawę prawną żądania pozwu stanowiły art. 3 ust 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim oraz art. 720 k.c. Z regulacji tej wynika, że obowiązkiem pożyczkodawcy jest wydanie pożyczkobiorcy przedmiotu pożyczki, natomiast obowiązkiem pożyczkobiorcy jest zwrot przedmiotu pożyczki w umówionym terminie.

Strona powodowa twierdziła w pozwie, że pozwana spłaciła 7 rat pożyczki w łącznej wysokości 1820,42 zł. Następnie strona powodowa w odpowiedzi na sprzeciw od nakazu zapłaty twierdziła, że pozwana spłaciła 6 rat pożyczki w łącznej wysokości 1563,06 zł. Sąd przyjął za prawdziwe twierdzenie strony powodowej dotyczące spłaty przez pozwaną 7 rat pożyczki. Pozwana nie wykazała, by spełniła dochodzone świadczenie ponad 7 spłaconych rat pożyczki.

W pierwszej kolejności należało odnieść się zarzutu pozwanej dotyczącego niepodpisania przez radcę prawnego zastępującego stronę powodową pozwu z 10 kwietnia 2025 roku. W ocenie Sądu strona powodowa skutecznie złożyła pozew w niniejszej sprawie, niepodpisanie odpisu pozwu nie stanowiło braku formalnego. Zgodnie z art. 126 § 1 pkt 6 k.p.c. podpis strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika jest niezbędnym elementem każdego pisma procesowego Wymagania te dotyczą jednak wyłącznie samego pisma procesowego, natomiast nie mają zastosowania do ich odpisów

(por. postanowienie SN z 19.12.1967 r., I CZ 111/67, OSNC 1968, nr 7, poz. 127).

Pozwana zarzucała również brak doręczenia jej wezwania przez stronę powodową do zapłaty przedmiotowego długu, brak doręczenia wypowiedzenia umowy przez kredytodawcę oraz brak doręczenia informacji o przelewie wierzytelności. Rację ma pozwana, że zarówno pożyczkodawca (poprzedni wierzyciel), jak i strona powodowa nie przedłożyli dowodu skutecznego doręczenia pozwanej wezwania do zapłaty długu, wypowiedzenia umowy oraz informacji o przelewie wierzytelności. Jednak w ocenie Sądu bez znaczenia pozostaje tu okoliczność, czy wezwanie do zapłaty, wypowiedzenie umowy oraz zawiadomienie o przelewie wierzytelności zostało jej doręczone. Obowiązek zwrotu pożyczki istniał niezależnie od podejmowania później jakichkolwiek czynności upominawczych, a pozwana nie dowodziła ani nie też nie twierdziła nawet, by w całości świadczenie spełniła do rąk wierzyciela pierwotnego lub strony powodowej. Wskazać należy, że termin spłaty pożyczki upłynął we wrześniu 2023 r. Mając na uwadze powyższe należało uznać ww. zarzuty jako bezzasadne.

Pozwana zarzuciła również zarzut braku polubownego załatwienia sprawy przez stronę powodową. Zgodnie z art. 187 § 1 pkt 3 k.p.c. pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego, a nadto zawierać m.in. informację, czy strony podjęły próbę mediacji lub innego pozasądowego sposobu rozwiązania sporu, a w przypadku gdy takich prób nie podjęto, wyjaśnienie przyczyn ich niepodjęcia. Strona powodowa w pozwie wskazała, że wzywała pozwaną do spełnienia świadczenia, dołączając dowód z wezwania do zapłaty z 9 stycznia 2025 roku (k. 29-29v akt). Strona powodowa nie udowodniła skutecznego doręczenia pozwanej ww. dokumentu. Zarówno w judykaturze, jak i w doktrynie wyrażany jest jednak pogląd, iż mimo usytuowania tego warunku wśród wymagań formalnych pozwu nie jest to warunek, którego niespełnienie skutkuje niemożnością nadania sprawie dalszego biegu, a na pewno nie stanowi on warunku, który determinowałby zasadność dochodzonego roszczenia

(zob. O. M. Piaskowska [w:] S. Góźdź, M. Kuchnio, A. Majchrowska, K. Panfil, J. Parafianowicz, A. Partyk, A. Rutkowska, D. Rutkowski, A. Turczyn, O. M. Piaskowska, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Art. 1–505(39). Tom I, LEX/el. 2025, art. 187). Mając na uwadze powyższe należało uznać przedmiotowy zarzut pozwanej za chybiony.

W dalszej kolejności pozwana zarzuciła brak mocy dowodowej przedłożonych przez stronę powodową kopii dokumentów. Dokumenty te stanowiły, po myśli art. 243

2 k.p.c., dowód bez wydawania odrębnego postanowienia. Zgromadzonym w sprawie dowodom Sąd dał wiarę, czego przyczyny, zgodnie z art. 327

1 § 1 k.p.c., nie wymagają przytoczenia. Niezależnie jednak od powyższego zasadne jest w tym miejscu zaznaczyć, że Sąd, mając na względzie treść art. 308 k.p.c. i art. 309 k.p.c., poczynił ustalenia faktyczne także w oparciu o przedłożone przez powoda kopie dokumentów oraz wydruki komputerowe, które to nie są wprawdzie dokumentami w procesowym rozumieniu tego pojęcia, niemniej są dokumentami w rozumieniu art. 77

3 k.c., czyli „innymi środkami dowodowymi”, o których mowa w art. 308 k.p.c., przeprowadzanymi w procesie w oparciu o przepisy o dowodzie z dokumentów. Zdaniem Sądu zarówno kopie jak i wydruki były dopuszczalnymi środkami dowodowymi dla czynienia na ich podstawie ustaleń w sprawie. Wobec powyższego również ten zarzut pozwanej należało uznać za nieuzasadniony.

Końcowo pozwana podniosła zarzut niewskazania przez pożyczkodawcę numeru rachunku do spłaty zobowiązania. Pozwana zgodnie z treścią wniosku o pożyczkę oraz umowy pożyczki zawarła umowę (...). W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z treścią umowy w przypadku (...) klient zobowiązał się spłacać pożyczkę w trakcie comiesięcznych wizyt doradcy w miejscu zamieszkania klienta pod adresem na terenie Rzeczpospolitej Polskiej. Pożyczkodawcą zobowiązany jest wobec klienta do comiesięcznych wizyt w miejscu zamieszkania klienta celem umożliwienia mu dokonania spłat rat w miejscu zamieszkania klienta (dług odbiorczy). Na poczet spłat z tytułu umowy pożyczki pozwana dokonała wpłat do rąk własnych doradcy klienta, w terminie, 7 pierwszych rat, w łącznej wysokości 1820,42 zł (7 x 260,06 zł). Doradca klienta odbierał ww. spłaty bezpośrednio podczas co miesięcznych wizyt, które odbywały się w mieszkaniu pozwanej. Zgodnie z pkt 34 umowy w przypadku (...), w sytuacji gdy Klient nie może z przyczyn niezależnych od niego lub z innych przyczyn spłacić danej wymagalnej raty pożyczki podczas wizyty doradcy, powinien uiścić daną wymagalną ratę pożyczki przelewem na rachunek pożyczkodawcy wskazany w pozycji L zgodnie z terminem jej płatności, chyba, że dotrzymanie terminu spłaty danej raty nie jest możliwe z przyczyn leżących po stronie pożyczkodawcy (brak wizyty Doradcy Klienta). Zgodnie z treścią umowy rachunek bankowy do wpłat dokonywanych zgodnie z punktami 6c, 15 oraz 34 umowy, stanowi następujący numer: (...). Nadto umowa sporządzona była w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, z których jeden otrzymał klient, a drugi pożyczkodawca (pkt 28 umowy). Wobec twierdzenia pozwanej o zaprzestaniu comiesięcznych wizyt doradcy klienta w jej mieszkaniu w celu odbioru długu, należy wskazać, że pozwana została umownie zobowiązana do spłaty zadłużenia na ww. rachunek bankowy pożyczkodawcy, czego nie uczyniła, a co skutkuje uznaniem podniesionego zarzutu jako w całości chybionego.

Aby zapobiegać negatywnie ocenianemu zjawisku lichwy, ustawodawca polski wprowadził instytucję maksymalną kwotę kosztów pozaodsetkowych kredytu (art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim). W niniejszej sprawie zastrzeżone dodatkowe opłaty mieszczą się w granicach maksymalnej wysokości pozaodsetkowych kosztów kredytu. Podkreślić przy tym należy, iż nawet jeśli zastrzeżone przez pożyczkodawcę opłaty, prowizje i odsetki mieściłyby się w limicie normatywnym, w konkretnych okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę całokształt stosunków społeczno – gospodarczych, zawarcie umowy może zostać uznane za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego np. jeśli odbędzie się wbrew zasadzie uczciwego i rzetelnego kredytowania i pożyczania. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie, właśnie taka sytuacja miała miejsce.

W dalszej kolejności należało zbadać postanowienia przedmiotowej umowy w zakresie istnienia ewentualnych postanowień abuzywnych umowy pożyczki. Jak stanowi przepis art. 385

1 § 1 k.c., postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Zgodnie z § 2, jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. Za nieuzgodnione indywidualnie uważa się te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta.

W rozumieniu powołanego przepisu za sprzeczne z dobrymi obyczajami należy uznać m. in. działania wykorzystujące np. niewiedzę, brak doświadczenia konsumenta, naruszenie równorzędności stron umowy, działania zmierzające do dezinformacji, wywołania błędnego przekonania konsumenta, wykorzystania jego niewiedzy lub naiwności. Chodzi więc o działanie potocznie określane jako nieuczciwe, nierzetelne, odbiegające in minus od przyjętych standardów postępowania (

zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 27 stycznia 2011 r, VI ACa 771/10). Rażące naruszenie interesów konsumenta zachodzi natomiast w sytuacji, w której w rażący sposób została naruszona równowaga interesów stron umowy przez to, że jedna z nich wykorzystała swoją przewagę, formułując konkretne postanowienie umowy. Określenie „rażąco" należy stosować do znacznego odchylenia przyjętego uregulowania od zasady uczciwego wyważenia praw i obowiązków (

zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 14 września 2011 r, VI ACa 291/11). Rażące naruszenie interesów konsumenta oznacza nieusprawiedliwioną dysproporcję praw i obowiązków na jego niekorzyść w określonym stosunku obligacyjnym.

W doktrynie i orzecznictwie sądowym dominuje pogląd, że prowizje czy dodatkowe opłaty za udzielanie pożyczek naliczane przez firmy pożyczkowe nie stanowią głównego świadczenia stron, bo tym jest niewątpliwie sama pożyczka. Ceną zaś czy wynagrodzeniem za udzielenie pożyczki są odsetki kapitałowe. Postanowienia dotyczące wysokości prowizji i innych opłat wymagają zatem indywidualnego uzgodnienia z konsumentem, a jeśli nie są uzgodnione indywidualnie – mogą być poddane kontroli pod kątem ewentualnej abuzywności.

Elementy umowy pożyczki, w której źródło znajduje dochodzona w niniejszej sprawie wierzytelność, nie były indywidualnie uzgodnione z pozwaną, nie zostało to wykazane przez stronę powodową, a na niej w tym zakresie spoczywał obowiązek dowodowy, Sąd zaś bada te okoliczności z urzędu.

Niezależnie od powyższego, analiza zapisów przedmiotowej umowy dała podstawy do uznania, że jej postanowienia w zakresie dodatkowo płatnego pakietu usług, zwanego (...) są sprzeczne z dobrymi obyczajami, z zasadami współżycia społecznego i rażąco naruszają interesy pozwanej. Zgodnie z pkt 9 umowy pożyczkodawca z tytułu świadczeń w ramach (...) pobiera wynagrodzenie w postaci opłaty w wysokości 770,50 zł. Zgodnie z treścią umowy (...) był w ogólności dodatkowo płatnym pakietem świadczeń w ramach umowy pozwalającym na zarządzanie pożyczką i składa się z okresowej przerwy w spłacie, gwarancji zniesienia obowiązku spłaty i pakietu smsów informacyjnych. W ocenie Sądu sposób unormowania postanowień umowy w zakresie wskazanej usługi dodatkowej pozostaje wysoce niezrozumiała i skonstruowana w taki sposób, aby konsument, który korzysta z tego typu usługi tak naprawdę nie wiedział jaki rodzaj usług nabywa i co otrzymuje w zamian za uiszczenie ww. opłaty dodatkowej. Należy wskazać, że pkt 9 umowy może nastręczyć wielu wątpliwości interpretacyjnych przedstawicielom ogólnie pojętych zawodów prawniczych, a na pewno pozostaje niezrozumiały dla przeciętnego konsumenta, w tym pozwanej, która na co dzień wykonywała zawód nauczyciela i na pewno nie zajmowała się stosowaniem i interpretowaniem przepisów prawa, w tym zawiłych postanowień wzorców umownych. Postanowienia umowy w tym zakresie nie dają możliwości wyinterpretowania jakkolwiek korzystnych warunków umownych dla słabszej strony tego stosunku zobowiązaniowego, tj. pozwanej. Z treści umowy pożyczki nie wynika, aby pożyczkobiorca miał wybór i mógł nie skorzystać z tego świadczenia. W aktach sprawy brak jest również osobnego wniosku pozwanej wskazującej na jej wole skorzystania z tej opcji. Tym samym należy uznać, że był to element obligatoryjny, narzucony przez (...) S.A. Nie można było otrzymać pożyczki bez wykupienia usługi (...). Sąd zważył przede wszystkim, że analiza zapisów dotyczących (...) prowadzi do wniosku, że wysokość pobieranej z tego tytułu opłaty jest nieadekwatna do świadczeń po stronie pożyczkodawcy. Pożyczkodawca pobrał opłatę 770,50 zł za prawo do jednorazowego odroczenia płatności jednej raty na jeden miesiąc, zniesienie obowiązku spłaty w przypadku zgonu klienta w trakcie trwania umowy oraz Pakiet smsów informacyjnych, czyli świadczenie pożyczkodawcy polegające na przesyłaniu klientowi na numer telefonu wskazany we wniosku o pożyczkę informacji związanych z wykonywaniem przez klienta umowy. Mając na uwadze powyższe trudno uznać, że ww. opłata była uzasadniona. Tym bardziej, że opłaty za wskazaną usługę w wysokości 770,50 zł stanowiły aż 24,85% kwoty kapitału kredytu. Przy czym należy zauważyć, że odroczenie terminu płatności raty nie powodowało jej umorzenia. Nadto (...) obejmował zwolnienie pożyczkobiorcy z długu w razie śmierci. Przy czym brak jest dodatkowych informacji na ten temat i trudno określić, jakie koszty w związku z tym poniósłby pierwotny wierzyciel. Z dowodów zgromadzonych w aktach sprawy nie wynika również, aby pozwana skorzystała z tej usługi. Nadto pozwana konsekwentnie podnosiła, że nie miała żadnej wiedzy na temat usługi (...) w trakcie zawierania umowy pożyczki. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że w przypadku tego „planu” pożyczkobiorca uiszcza więc z góry nieadekwatnie wysoką opłatę za przyszłe świadczenia, z których być może wcale nie skorzysta. Rażąco nieproporcjonalne w stosunku do brak ekwiwalencji świadczeń stron w zakresie opisanej usługi, brak wskazania podstaw do określenia wysokości opłaty za (...) oraz fakt nieskorzystania pozwanej z tej usługi, należy ocenić, jako sprzeczne z dobrymi obyczajami oraz z zasadami współżycia społecznego. Niniejsza okoliczność podważa ważność i skuteczność postanowień umowy w zakresie opłat za (...) w świetle przepisów art. 385

((

1)) § 1 k.c. W ocenie Sądu naliczenie tak znacznych opłat związanych z zawarciem umowy pożyczki wskazuje na celowe działanie mające na celu dalsze pogorszenie sytuacji finansowej konsumenta i czerpania nieuzasadnionych korzyści finansowych z jego trudnej sytuacji. Nosi ono cechy lichwy i jako takie nie może być aprobowane społecznie ani pozostawać pod ochroną prawną udzielaną przez organy państwa. Zgodnie z art. 58 § 1, 2 i 3 k.c, w ocenie Sądu zamieszczanie w treści umowy postanowień umownych, które niejednoznacznie określają należne powodowi wynagrodzenie, nie wskazując na jakiekolwiek podstawy do jego określenia oraz naruszające ekwiwalentność świadczeń stron umowy pożyczki, należy uznać za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, a końcowo za nieważne. Postanowienia umowne dotyczące opłaty za (...), spełniają ww. przesłanki. W ocenie Sądu postanowienia dotyczące opłaty za (...), jako nieuzgodnione indywidualnie z pozwaną i nakładające na nią rażąco wygórowane koszty są niedozwolonymi klauzulami umownymi. Zawartą przez strony umowę w części dotyczącej całej usługi (...) należy więc uznać za nieważną, co skutkowało niemożnością uwzględnienia roszczenia w zakresie całej tej opłaty. Pożyczkodawca jako podmiot, który profesjonalnie świadczy usługi w zakresie udzielania pożyczek, powinien zachowywać równowagę kontraktową stron w zawieranych umowach. Fakt wprowadzenia do umowy pożyczki klauzul abuzywnych, które powodują wyraźną szkodę w interesie ekonomicznym i prawnym konsumenta, powoduje niezwiązanie pozwanej tymi postanowieniami umownymi, a w konsekwencji ich nieważność.

Strona powodowa wnosiła również o zasądzenie skapitalizowanych odsetek w wysokości 988,59 zł od należności głównej oraz odsetek ustawowych za opóźnienie naliczanych przez stronę powodową od należności głównej, za okres po dniu cesji wierzytelności do dnia poprzedzającego dzień złożenia pozwu. Zgodnie z pkt 10 umowy w przypadku, gdy Klient opóźnia się w spłacie danej raty, pożyczkodawca może podjąć kroki w celu wyjaśnienia przyczyn opóźnienia i wyegzekwowania płatności polegające na wykonaniu dodatkowych kontaktów telefonicznych, wysłaniu do klienta wiadomości SMS, e-maila, listu lub wykonaniu wizyty w domu w sprawie zaległej raty pożyczki. W razie uchybie terminu spłaty pożyczkodawca zastrzega sobie naliczać odsetki od przeterminowanego zadłużenia, tj. odsetki za opóźnienie w kwocie maksymalnych odsetek za opóźnienie (pkt 11 umowy). Nadto pożyczkodawca miał prawo wypowiedzieć umowę z zachowaniem 30 - dniowego terminu spłaty w przypadku braku zapłaty za jedną pełna ratę, po wcześniejszym wezwaniu do zapłaty (pkt 23 umowy). Strona powodowa nie udowodniła, aby pożyczkodawca podjął jakąkolwiek próbę skutecznego poinformowania pozwanej o zaległości w płatności kolejnych rat pożyczki oraz wypowiedzeniu umowy pożyczki. Do akt sprawy zostały dołączone jedynie komputerowe wydruki pism adresowanych do pozwanej, tj. z 2 maja 2023 roku, z 6 stycznia 2024 roku, z 14 sierpnia 2024 oraz z 9 stycznia 2025 roku, jednakże brak dowodów, z których wynikałoby ich skuteczne doręczenie pozwanej. Wobec powyższego oraz mając na uwadze, że pożyczkodawca nie wypowiedział pozwanej skutecznie umowy pożyczki, Sąd uznał, że roszczenie w tym zakresie nie należy się stronie powodowej.

Skoro całkowita kwota do zapłaty wynosiła 4680,90 zł, a postanowienia umowne dot. opłaty za (...)w wysokości 770,50 zł uznane zostały za nieważne oraz roszczenie o zasądzenie skapitalizowanych odsetek w wysokości 988,59 zł pozostaje bezzasadne, mając na uwadze, że pozwana dokonała spłat 7 rat pożyczki w łącznej wysokości 1820,42 zł, w ocenie Sądu należało zasądzić od pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę w łącznej wysokości 2090,07 zł (4680,90 zł – 770,50 zł – 1820,42 zł).

W konsekwencji powyższego orzeczono jak w punkcie I i II wyroku.

Podstawą prawną zasądzonych odsetek był art. 481 § 1 i § 2

((

1)) k.c. Od zasądzonego żądania, Sąd zasądził odsetki, których domagała się strona powodowa, a to w wysokości odsetek umownych stanowiących dwukrotność odsetek ustawowych za opóźnienie (odsetki maksymalne za opóźnienie) od zasądzonej kwoty. Zgodnie z treścią umowy termin spłaty rat przypadał do 10-go dnia każdego miesiąca. Pozwana zalega z płatnością 11 rat pożyczki (18 rat pożyczki – 7 spłaconych rat). Skoro pożyczkodawca określił wysokość każdej raty na kwotę 260,06 zł, a opłata za usługę (...) w wysokości 770,50 zł była mu nienależna, Sąd ustalił, że po pomniejszeniu wysokości każdej z 18 rat o kwotę 770,50 zł, wysokość 17 należnych raty powinna wynosić

217,25 zł oraz ostatniej raty

217,24 zł [770,50 zł : 18 = 42,81 zł ; 260,06 zł - 42,81 zł = 217,25 zł i ostatnia rata 217,24zł]. Zatem stronie powodowej należą się zastrzeżone umową odsetki za opóźnienie od każdego następnego dnia po dniu terminu spłaty rat (10 dzień każdego miesiąca), tj. od 11 dnia każdego miesiąca następującego po ostatnim miesiącu, w którym pozwana dokonała spłaty (październik 2022 roku), tj. za każdy miesiąc w okresie od 11 listopada 2022 roku do 11 września 2023 roku (dzień wymagalności roszczenia), liczone od kwoty 217,25 zł od 11 listopada 2022 roku do 11 sierpnia 2023 roku oraz od kwoty 217,24 zł od 11 września 2023 roku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c., przyjmując, że strona powodowa wygrała proces w 51%. Strony powodowa poniosła koszty procesu w łącznej wysokości 1317 zł, w tym opłata sądowa od pozwu w kwocie 400 zł; kwota 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kwota 900 zł tytułem kosztów wynagrodzenia pełnomocnika. Pozwana nie poniosła żadnych kosztów procesu. Strona powodowa utrzymała się ze swym roszczeniem w zakresie 51%, wobec czego z poniesionych kosztów procesu należał jej się zwrot od pozwanej w kwocie 671,67 zł (jak w pkt III wyroku).

2.10.2025 r.