Ubezpieczyciel dopłaci 14 895,92 zł, bo zapis o fakturach za naprawę był niedozwolony

Powód (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. wniósł o zasądzenie od (...) Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej w A. kwoty 15 360,89 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od kwot:

- 15 160,89 zł od dnia 25 lipca 2023 r. do dnia zapłaty,

- 200,00 zł od dnia 30 sierpnia 2023 r. do dnia zapłaty

oraz zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu, w tym koszów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także odsetek ustawowych od zaliczki na poczet wydatków związanych z opinią biegłego od dnia poniesienia wydatku do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu wskazano, iż w wyniku zdarzenia z dnia 24 czerwca 2023 r. doszło do uszkodzenia pojazdu marki E. o nr rej. (...). W tej dacie uszkodzony pojazd posiadał polisę AC zawartą z pozwanym. Integralną częścią polisy były Ogólne Warunki Ubezpieczeń Komunikacyjnych (...) (symbol C-E7-K-01/23), które nie zostały przedstawione poszkodowanemu do zapoznania i podpisu w dniu zawarcia polisy. Na podstawie zawartej umowy, pozwany po zapłacie przez poszkodowanych składki ubezpieczeniowej zobowiązał się udzielić ochrony ubezpieczeniowej w zakresie Autocasco na następujących warunkach: wariant - (...). Pozwany w toku przeprowadzonego postępowania likwidacyjnego wbrew postanowieniom zwartej polisy AC – nie dokonał wyliczenia wysokości odszkodowania w wariancie serwisowym lecz kosztorysowym i wypłacił poszkodowanym odszkodowanie w łącznej wysokości 4 505,35 zł brutto. Powód podkreślił, że postanowienia umowne warunkujące spełnienie świadczenia w wariancie serwisowym od udokumentowania naprawy fakturami mają charakter niedozwolony, rażąco naruszając prawa konsumenta. Powód na podstawie ciągu umów cesji nabył wierzytelność wobec pozwanego ubezpieczyciela o zapłatę świadczenia uzupełniającego za szkodę z dnia 24 czerwca 2023 r. Powód zlecił wycenę kosztów naprawy pojazdu w wariancie serwisowym i na jej podstawie ustalił, że wysokość świadczenia w wariancie serwisowym winna zostać określona na kwotę nie mniejszą niż 19 666,24 zł brutto. Dlatego powód dochodzi w niniejszej sprawie różnicy między kwotą należnego świadczenia, a kwotą świadczenia wypłaconego przez pozwanego. Nadto powód zaznaczył, że przysługuje mu zwrot uzasadnionych kosztów prywatnej ekspertyzy (200 zł) wskazując, że nie jest podatnikiem podatku VAT i nie mógł dokonać odliczenia kwoty tego podatku zawartej w cenie usługi rzeczoznawcy.

(pozew – k. 4-11)

Nakazem zapłaty z dnia 09 stycznia 2024 r. Referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w Sopocie uwzględnił żądanie w całości.

(nakaz zapłaty – k. 67)

Od powyższego nakazu zapłaty pozwany złożył sprzeciw, wnosząc o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwany wskazał, że ustalił wysokość odszkodowania za uszkodzenie pojazdu w oparciu o polisę , OWU AC i dane eksperckiego systemu I.. Zgodnie z zapisami OWU, jeżeli szkoda jest częściowa (...) wylicza odszkodowanie według metody serwisowej na podstawie faktury dokumentującej naprawę pojazdu wystawioną przez zakład dokonujący tej naprawy. W niniejszej szkodzie powód nie przedstawił faktur za naprawę, lecz żąda kosztorysowego rozliczenia szkody. Całkowite koszty naprawy pojazdu wynikające z przedstawionego przez powoda kosztorysu przekroczyły wartość ustaloną według wariantu kosztorysowego z uwzględnieniem zapisów OWU. Powyższe oznacza, że wiążące pozostaje wyliczenie szkody w oparciu o § 38 OWU z zastosowaniem stawki za (...) prac naprawczych i lakierniczych w wysokości 65 zł brutto i cen części zamiennych i materiałów do wartości pomniejszonych o wysokość zużycia eksploatacyjnego, o którym mowa w § 38 ust. 2 a więc o 65 %. Żądanie przez powoda zwrotu kosztów wykonania prywatnej ekspertyzy jest niezgodne z łączącą strony umową. Prywatna kalkulacja sporządzona na zlecenie powoda jest nieprzydatna do rozstrzygnięcia sprawy, gdyż nie uwzględnia wiążących stron zapisów OWU.

(sprzeciw – k. 70-71)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 24 czerwca 2023 r. doszło do uszkodzenia pojazdu marki E. o nr rej. (...) stanowiącego współwłasność K. N. i A. N..

W dacie zdarzenia uszkodzony pojazd był objęty ubezpieczeniem AC w pozwanym zakładzie ubezpieczeń (polisa (...)-(...)). Umowa ubezpieczenia AC została zawarta w wariancie serwisowym II-(...), a sumę ubezpieczenia określono na kwotę 38 834 zł brutto.

(okoliczności niesporne, nadto polisa – k. 17-18, akta szkody zapisane na płycie CD k. 76, oświadczenie sprawcy kolizji - akta szkody zapisane na płycie CD k. 76 )

Do przedmiotowej umowy ubezpieczenia zastosowanie miały Ogólne Warunki Ubezpieczeń Komunikacyjnych (...) 7 kod C-E7-K-01/23 (dalej: OWU), które stanowiły integralną część przedmiotowej umowy.

Zgodnie z OWU:

§ 37, jeśli szkoda jest częściowa, (...) wylicza odszkodowanie według:

1) metody kosztorysowej – na podstawie wyceny dokonanej przez (...);

2) metody serwisowej – na podstawie faktury dokumentującej naprawy pojazdu wystawionej przez zakład dokonujący tej naprawy.

Według § 37 ust 2: W zależności od wariantu ubezpieczenia szkoda zostanie rozliczona w następujący sposób: w wariancie (...): Sposób rozliczenia szkody Częściowej - metoda serwisowa z możliwością zmiany na kosztorysową lub na Wariant Sieć Partnerska; Rodzaj części, których ceny wykorzystane są przy wycenie szkody - części oryginalne.

§ 38 ust. 1-4, w metodzie kosztorysowej rozmiar szkody częściowej oraz wysokość odszkodowania ustala się na podstawie wyceny (...) C. z zastosowaniem:

1. norm czasowych napraw określonych przez producenta pojazdu,

2. stawki za roboczogodzinę w wysokości 65 zł brutto za prace blacharskie, mechaniczne i lakiernicze,

3. zawartego w kosztorysie naprawy wykazu części (zespołów) zakwalifikowanych do wymiany według średnich cen części alternatywnych oraz materiałów alternatywnych.

Jeżeli części alternatywne nie występują na rynku polskim, (...) do rozliczenia przyjmuje ceny brutto części oryginalnych, które są pomniejszone o poniższe zużycie eksploatacyjny:

do 3 lat (włącznie) 25 %,

4 lata 30 %,

5 lat 40 %,

6 lat 50 %,

7 lat 55 %,

8 lat 60 %,

9 lat lub więcej 65 %.

Jeżeli w okresie eksploatacji pojazdu dokonano wymiany części, udokumentowanej rachunkami, (...) ustali wysokość zużycia eksploatacyjnego indywidualnie przy uwzględnieniu okresu ich użytkowania.

Jeżeli ceny części alternatywnych są wyższe od cen ustalonych zgodnie z tabelą zamieszczoną w ust. 2, w ustalaniu wysokości szkody (...) uwzględni niższą z tych cen.

§ 39 ust. 1 pkt. 1, w metodzie serwisowej w przypadku szkody częściowej wysokość odszkodowania ustala się na podstawie faktur za naprawę pojazdu, według uprzednio uzgodnionych z (...) C. kosztów i sposobu naprawy, z zastosowaniem w wariancie (...):

a) naprawczych norm czasowych określonych przez producenta pojazdu,

b) średniej stawki za 1 roboczogodzinę ustalonej na podstawie cen usług stosowanych przez warsztaty porównywalnej kategorii do warsztatu dokonującego naprawy, działające na terenie województwa naprawy pojazdu,

c) cen części i materiałów określonych przez producenta pojazdu.

§ 40:

1. Jeśli klient wybrał w umowie ubezpieczenia metodę serwisową, ale chce rozliczyć szkodę częściową w oparciu o metodę kosztorysową, to (...), na wniosek Z., ustali rozmiar szkody w oparciu o metodę kosztorysową,

2. Jeżeli całkowite koszty naprawy pojazdu przekraczają wartość ustaloną metodą kosztorysową, Z. ma obowiązek przedłożyć komplet faktur dotyczących robocizny, części zamiennych i materiałów (w tym lakierniczych). Tylko w takim przypadku koszty te będą uwzględnione przy ustaleniu rozmiaru szkody i wysokości odszkodowania.

3. W razie udokumentowania fakturami naprawy pojazdu dokonanej bez uprzedniego uzgodnienia z (...) C., kosztów i sposobu naprawy, (...) zwraca te koszty jednak w kwocie nie wyższej niż 110 zł brutto za 1 roboczogodzinę prac blacharskich, lakierniczych i mechanicznych. Natomiast koszty części zamiennych i materiałów (w tym lakierniczych) (...) zwraca maksymalnie do wartości brutto cen określonych przez producenta pojazdu, pomniejszonych o wartość zużycia eksploatacyjnego.

§ 44, (...) ma prawo sprawdzić, czy naprawa pojazdu jest zgodna z zakresem i kwalifikacją w protokole szkody oraz przedłożonymi rachunkami lub fakturami za naprawę, w tym do weryfikacji klasy części użytych do naprawy pojazdu. Jeśli (...) po przeprowadzonej weryfikacji ustali rozbieżność, wysokość odszkodowania zostanie usunięta na podstawie faktycznie wykonanego zakresu i sposobu naprawy, nie większego niż odpowiadający określonemu w protokole szkody zakresowi uszkodzeń sprzed naprawy.

(dowód: OWU – k. 19-44v, akta szkody zapisane na płycie CD k. 76 )

Szkoda została zgłoszona w pozwanym towarzystwie ubezpieczeń niezwłocznie. W dniu 27 czerwca 2023 roku pozwany potwierdził przyjęcie zgłoszenia szkody.

P. uszkodzonego pojazdu odbyły się w dniu 29 czerwca 2023 r. Tego samego dnia pozwany sporządził kalkulację naprawy, szacując koszt naprawy pojazdu wg metody kosztorysowej na kwotę 4 505,35 zł.

Decyzją z dnia 29 czerwca 2023 r. pozwany poinformował o przyznaniu odszkodowania w kwocie 4505,35 zł brutto.

(okoliczności bezsporne, nadto dowód: decyzja – k. 47, akta szkody zapisane na płycie CD k. 76, kalkulacja – k. 48-51, akta szkody zapisane na płycie CD k. 76, potwierdzenie przyjęcia szkody – akta szkody zapisane na płycie CD k. 76, raport - akta szkody zapisane na płycie CD k. 76)

Na mocy umowy przelewu wierzytelności z dnia 10 sierpnia 2023 r. K. N. i A. N. jako Zbywcy przelali na rzecz U. P. (...) z siedzibą w N. jako Nabywcy wszelkie niezapłacone dotychczas wierzytelności, w tym wierzytelności przyszłe wynikające ze szkody z dnia 24 czerwca 2023 r. w pojeździe marki E. nr rej. (...) likwidowanej przez (...) S.A. pod numerem szkody (...) wobec wszelkich podmiotów zobowiązanych do naprawienia tej szkody, a w tym wobec sprawcy i jego ubezpieczyciela w zakresie OC albo wobec ubezpieczyciela z tytułu ubezpieczenia AC oraz ewentualnie innych podmiotów odpowiedzialnych za szkodę, a w tym (...).

Następnie na podstawie umowy przelewu wierzytelności z dnia 21 sierpnia 2023 r. powód jako cesjonariusz nabył tę wierzytelność od U. P. (...) z siedzibą w N..

(dowód: umowy przelewu wierzytelności wraz z zawiadomieniem o przelewie - k. 52-56v)

Powód zlecił oszacowanie wysokości kosztu naprawy przedmiotowego pojazdu według metody serwisowej prywatnemu rzeczoznawcy i uzyskał kalkulację kosztów naprawy pojazdu poszkodowanej do stanu sprzed zdarzenia z dnia 24 czerwca 2023 r. na kwotę 19 666,24 zł. Za sporządzoną ekspertyzę (...) Towarzystwo (...) Sp. z o. o. wystawiło powodowi fakturę VAT z 23 sierpnia 2023 r. na kwotę 200 zł brutto.

(dowód: kalkulacja naprawy – k. 57-60, faktura VAT – k. 61)

Pismem z dnia 23 sierpnia 2023 roku powód wezwał pozwanego do zapłaty kwoty 15 360,89 zł w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania pod rygorem skierowania sprawy na drogę sądową.

(dowód: wezwanie – k. 63-63v)

Wysokość kosztów naprawy uszkodzeń pojazdu E. o nr rej. (...) powstałych w wyniku zdarzenia z dnia 24 czerwca 2023 r. ustalonych zgodnie z polisą i OWU z zastosowaniem metody serwisowej wynosi 19 401,27 zł brutto, natomiast zgodnie z metodą kosztorysową wynosi 4 993,54 zł brutto.

(dowód: opinia biegłego sądowego z zakresu techniki motoryzacyjnej I. U. wraz z kalkulacją naprawy – k. 106-121)

Sąd zważył co następuje:

Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci wymienionych wyżej dokumentów. Prawdziwość dokumentów nie była przez żadną ze stron kwestionowana. Sąd również nie znalazł podstaw do zakwestionowania ich wiarygodności. Sąd uznał, iż kalkulacje kosztów naprawy pojazdu marki E. wykonane na zlecenie stron są jedynie dowodem tego, iż wyceny takie zostały wykonane oraz służą wyjaśnieniu stanowisk procesowych stron. Ustalenie wysokości kosztów naprawy pojazdu metodą serwisową i kosztorysową było między stronami sporne i dlatego Sąd ustalał te okoliczności w oparciu o opinię biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej I. U..

Sąd zaliczył w poczet materiału dowodowego dokumenty z akt szkody, w szczególności korespondencję stron z postępowania likwidacyjnego. Na ich podstawie Sąd ustalił przebieg postępowania likwidacyjnego, w szczególności datę zgłoszenia szkody i zakres uwzględnienia żądania powoda w toku postępowania likwidacyjnego przez pozwanego.

Sąd uznał za wiarygodną opinię biegłego sądowego I. U. i na jej podstawie ustalił wysokość kosztów naprawy pojazdu E. po szkodzie z dnia 24 czerwca 2023 roku przy zastosowaniu wariantu kosztorysowego i serwisowego. Opinia została sporządzona starannie, rzetelnie, przez biegłego dysponującego odpowiednią wiedzą specjalistyczną, a żadna ze stron nie kwestionowała ani toku rozumowania biegłego ani wniosków opinii. Wnioski opinii zostały sformułowane w sposób jasny i zrozumiały oraz zostały wyczerpująco uzasadnione. Sąd nie miał żadnych podstaw, by kwestionować wiarygodność opinii.

Strona powodowa, ustosunkowując się do treści opinii wskazała jedynie, że mając na względzie zgłoszony wniosek o dokonanie kontroli incydentalnej wzorca OWU określającego zasady ustalania wysokości odszkodowania z tytułu szkody częściowej i jego abuzywności zasadne jest przyjęcie jako właściwego do wyliczenia odszkodowania wariantu serwisowego. Sąd zważył, że decyzja, według jakiego wariantu przewidzianego w OWU powinno zostać obliczone świadczenie pozwanego w okolicznościach niniejszej sprawy, wymagała interpretacji i zastosowania postanowień OWU. Opinia biegłego sądowego była podstawą wyliczenia kosztów naprawy pojazdu w obu wariantach. W tym zakresie biegły dysponował bowiem wiedzą specjalistyczną.

W ocenie Sądu, w świetle dokonanych ustaleń faktycznych, powództwo zasługiwało na uwzględnienie w przeważającej części.

W przedmiotowej sprawie odpowiedzialność pozwanego co do zasady za powstałą po stronie powoda (jako następcy prawnego poszkodowanego ubezpieczonego) na skutek zdarzenia z dnia 24 czerwca 2023 r. nie była kwestionowana. Okolicznością sporną w sprawie było ustalenie wysokości należnego powodowi odszkodowania zgodnie z postanowieniami OWU.

W myśl art. 805 § 1 k.c., przez umowę ubezpieczenia zakład ubezpieczeń zobowiązuje się spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. Stosownie do art. 805 § 2 pkt 1 k.c., świadczenie ubezpieczyciela przy ubezpieczeniu majątkowym polega w szczególności na zapłacie określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku.

Sąd zważył, iż w rozpoznawanej sprawie warunki, w których poszkodowanemu (a w związku z cesją wierzytelności - powodowi) przysługuje od pozwanego odszkodowanie, określone są w zawartej przez strony w umowie ubezpieczenia autocasco, której częścią są Ogólne Warunki Ubezpieczeń (OWU).

Z polisy nr (...) wynika bezspornie, iż pojazd ubezpieczony był w ramach ubezpieczenia dobrowolnego AC w wariancie serwisowym w wersji II-(...), a w takiej sytuacji zgodnie z § 37 ust. 1 i 2 OWU szkodę należało rozliczyć metodą serwisową. Pozwany nie spełnił świadczenia w wysokości odpowiadającej kosztom naprawy pojazdu w wariancie serwisowym ze względu na nieprzedstawienie faktur dokumentujących tę naprawę. Fakt nieprzedstawienia faktur za naprawę przez poszkodowanych był bezsporny. Sporne między stronami było, czy postanowienia umowne uzależniające wypłatę świadczenia w wariancie serwisowym od uprzedniego wykonania naprawy i przedstawienia faktur za naprawę nie mają charakteru abuzywnego.

Wyżej wymienione postanowienia OWU podlegały ocenie przez pryzmat art. 385

1 § 1 k.c., który stanowi, że postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.

Kwestionowane postanowienie umowne zostało uprzednio sformułowane w OWU przez pozwanego ubezpieczyciela. Ubezpieczający/Ubezpieczeni nie mieli możliwości negocjowania postanowień (...), ani żadnego realnego wpływu na ich treść. Postanowienia (...) nie były z nimi indywidualnie uzgodnione.

W ocenie Sądu analizowane postanowienie umowne nie określa świadczenia głównego stron. Nie jest bowiem kwestionowany sposób wyliczenia szkody w wariancie serwisowym. Kwestionowane jako niedozwolone jest postanowienie warunkujące wypłatę świadczenia w wariancie serwisowym od przedstawienia uprzednio faktur za dokonanie naprawy przez ubezpieczonego. Nie jest to określenie świadczenia głównego, ale warunków jego wypłaty. Dlatego postanowienie to podlega kontroli pod kątem abuzywności.

Zgodnie z art. 385 § 2 k.c., oceny zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy, biorąc pod uwagę jej treść, okoliczności zawarcia oraz uwzględniając umowy pozostające w związku z umową obejmującą postanowienie będące przedmiotem oceny.

W ocenie Sądu, postanowienia § 39 ust. 1 pkt. 1 OWU w zakresie uzależniającym wypłacenie odszkodowania od dokonania naprawy i przedstawienia oryginałów rachunków lub faktur VAT za naprawę pojazdu stanowią niedozwolone postanowienie umowne w świetle przepisu art. 385

1 § 1 k.c.

Niedozwolonym postanowieniem wzorca umowy w świetle art. 385

1 § 1 k.c. jest takie postanowienie, które kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Rażące naruszenie interesów konsumenta należy rozumieć jako nieusprawiedliwioną dysproporcję praw i obowiązków na jego niekorzyść w określonym stosunku obligacyjnym, natomiast działaniem wbrew dobrym obyczajom w zakresie kształtowania treści stosunku obligacyjnego jest tworzenie przez partnera konsumenta takich klauzul umownych, które godzą w równowagę kontraktową stron takiego stosunku (tak Sąd Apelacyjny w Warszawie, w wyroku z 11 września 2014r., Sygn. akt VI ACa 1965/13). Powyższe oznacza, że aby uznać dane postanowienie umowne za abuzywne, konieczne jest ustalenie nierównomiernego rozkładu praw i obowiązków stron umowy, świadczącego o jego sprzeczności z dobrymi obyczajami, oraz stwierdzenie prawnie relewantnego znaczenia tej nierównowagi, które stanowi rażące naruszenie interesów konsumenta.

W ocenie Sądu, przywołane zapisy OWU godzą w równowagę kontraktową stron wprowadzając nieusprawiedliwioną dysproporcję praw i obowiązków wynikających z umowy na niekorzyść poszkodowanego, rażąco naruszając jego interesy jako konsumenta. Sąd zważył, iż poszkodowany jako osoba fizyczna zawarł umowę w droższym wariancie (...), w ramach którego rozliczenie szkody następuje metodą serwisową, i który to wariant upoważniał go do dokonania napraw w Autoryzowanych Serwisach (...) lub w innym wybranym przez ubezpieczonego warsztacie samochodowym, a nie jak uczynił to pozwany – kosztorysowym.

Treść polisy w sposób jednoznaczny wskazywała na serwisowy wariant rozliczenia szkód w ramach ubezpieczenia AC, co wskazywało na to, że strony uzgodniły szerszy zakres ochrony ubezpieczeniowej w sposób bezwarunkowy. Natomiast postanowienie OWU obwarowuje to podstawowe uprawnienie ubezpieczonego koniecznością dokonania naprawy i przedstawienia faktury. Postanowienie umowne w zasadzie wymusza na ubezpieczonym, aby dokonał on naprawy pojazdu, mimo iż fakt naprawy pojazdu, jak wskazano wyżej, nie ma wpływu na wysokość szkody i doznany uszczerbek. Dalsze postanowienia dotyczące ustalenia odszkodowania („przejścia”) z metody serwisowej na kosztorysową rażąco naruszają prawa poszkodowanego, skoro brak naprawy i przedłożenia faktur skutkuje de facto ograniczeniem odpowiedzialności pozwanego ubezpieczyciela. Prowadzi bowiem do ustalenia odszkodowania na niższym poziomie, co biorąc pod uwagę zapłatę wyższej składki ubezpieczeniowej wyliczonej według wariantu serwisowego, godzi w zasadę równowagi kontraktowej, rażąco naruszając interes poszkodowanego.

W/w postanowienie umowne w ocenie Sądu kształtuje prawa i obowiązki ubezpieczonego w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Sąd zważył, iż w orzecznictwie sądu antymonopolowego wyrażono już pogląd, zgodnie z którym niedozwolone jest postanowienie umowne, które uzależnia zakres obowiązku naprawienia szkody od wykonania naprawy. Decyzja poszkodowanego o dokonaniu naprawy samochodu bądź jej zaniechaniu nie ma bowiem wpływu na okoliczność doznanego uszczerbku majątkowego (por. uzasadnienie wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 23 października 2006 r. (sygn. akt XVII AmC 147/05). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę ten pogląd w pełni podziela. Sąd zważył, że strony umowy wyraźnie wybrały wariant serwisowy ubezpieczenia, co miało wpływ na decyzję konsumenta o zawarciu umowy ubezpieczenia i na wysokość naliczonej przez ubezpieczyciela składki. Brak faktury za naprawę w żaden sposób nie uniemożliwiał pozwanemu wykonania jego zobowiązania umownego, nie naruszał interesów pozwanego jako strony umowy. Prowadził jednak do rażącego pogorszenia sytuacji ubezpieczonego – upoważniał ubezpieczyciela do zastosowania w takim wypadku kosztorysowego wariantu rozliczenia szkody, z zastosowaniem amortyzacji cen części zamiennych i weryfikacji stawek za roboczogodzinę prac naprawczych do poziomu 65 zł. Zobowiązanie do przedstawienia faktury za naprawę prowadzi zgodnie z kwestionowanym postanowieniem (...) de facto do zmiany zakresu odpowiedzialności ubezpieczyciela na wariant kosztorysowy, mimo iż nie ma wpływu na zakres szkody ani możliwość jej należytego oszacowania przez pozwanego. Dlatego w ocenie Sądu postanowienie to kształtuje prawa i obowiązki stron w sposób rażąco niezrównoważony i niesłuszny. Nakłada bowiem obowiązek na ubezpieczonego konsumenta, którego wykonanie lub niewykonanie nie ma wpływu na zakres szkody, zakres odpowiedzialności ubezpieczyciela ani jego możliwość ustalenia zakresu szkody i zakresu swojej odpowiedzialności. Obowiązek ten nie służy zabezpieczeniu żadnych uzasadnionych interesów ubezpieczyciela. Natomiast jego niewykonanie rażąco zmniejsza uprawnienia umowne ubezpieczonego konsumenta, pozbawiając go świadczenia w wariancie serwisowym, który to wariant został przez strony wybrany w umowie i który miał wpływ na wyliczoną składkę ubezpieczeniową. W ocenie Sądu narzucony konsumentowi obowiązek stanowi jedynie barierę do uzyskania przez niego należnego mu świadczenia umownego, a nie służy w żaden sposób zabezpieczeniu uzasadnionego interesu ubezpieczyciela.

Dodatkowo taki sposób uwarunkowania spełnienia świadczenia w należytej wysokości na rzecz ubezpieczonego pozbawia go w istocie ochrony, która jest celem zawarcia przez niego umowy ubezpieczenia AC. Umowa ubezpieczenia AC jest zawierana w tym celu, aby w razie powstania szkody w pojeździe ubezpieczony nie musiał jej naprawiać własnym kosztem, ale by pokrycie kosztów naprawy nastąpiło w ramach ubezpieczenia. Wymaganie przedstawienia faktur za naprawę, wymusza na ubezpieczonym wyłożenie kosztów naprawy pojazdu, które ubezpieczyciel może jedynie zrefundować. Natomiast nie zapewnia ochrony przed koniecznością poniesienia tych kosztów. Prowadzi więc do wypaczenia gwarancyjnego charakteru ochrony ubezpieczeniowej.

Nadto, nie jest ustalony ani sprecyzowany sposób uzgodnienia z ubezpieczycielem kosztów naprawy w razie jej przeprowadzania ani sposób wyliczenia średniej stawki za roboczogodzinę (nie jest wskazane do których dokładnie podmiotów się odnosi, czy tylko (...) czy innych warsztatów również, ani nie wskazuje sposobu ustalenia stawek w tych warsztatach, które nie są publicznie jawne, są różnorodne w zależności od charakteru naprawy i kontrahenta). W konsekwencji powyższy zapis pozwala ubezpieczycielowi weryfikować koszty naprawy pojazdu uszkodzonego nawet naprawionego w (...) z przedstawioną fakturą w sposób arbitralny, niejasny dla stron. Powyższe oznacza, że postanowienie to nie jest jednoznaczne, to znaczy na podstawie samego postanowienia nie jest możliwe ustalenie ekonomicznych skutków zawarcia umowy ubezpieczenia w tym wariancie przez ubezpieczonego w momencie zawierania umowy.

Mając powyższe na uwadze uznać należało, iż abuzywność wskazanych postanowień umownych OWU powodowała, że nie wiązały one poszkodowanego.

Na podstawie opinii biegłego I. U. Sąd ustalił, że należne ubezpieczonemu, a na mocy cesji wierzytelności – powodowi, świadczenie ustalone wg metody serwisowej wynosiło 19 401,27 zł. Pozwany na etapie likwidacji szkody wypłacił z tytułu kosztów naprawy kwotę 4505,35 zł, zatem powodowi przysługiwało roszczenie o dopłatę kwoty 14 895,92 zł. Powód dochodził odszkodowania uzupełniającego w kwocie 15 160,89 zł, a więc nie mieszczącej się w ramach przysługującego mu roszczenia. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd, na podstawie art. 805 § 1 k.c., w pkt I sentencji wyroku zasądził od pozwanego (...) Towarzystwa (...) S. A. w A. na rzecz powoda (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. kwotę 14 895,92 zł z tytułu dopłaty do odszkodowania za szkodę w pojeździe z dnia 24 czerwca 2023 roku. W pozostałym zakresie obejmującym odszkodowanie z tytułu naprawy pojazdu powództwo podlegało oddaleniu jako niewykazane co do wysokości na podstawie art. 6 k.c., o czym orzeczono w pkt. II sentencji wyroku.

Odnośnie do żądania odsetek, to zgodnie z art. 817 § 1 k.c. zakład ubezpieczeń zobligowany jest, co do zasady, wypłacić odszkodowanie w terminie trzydziestu dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego zawiadomienia o szkodzie. W przypadku gdyby wyjaśnienie we wskazanym terminie okoliczności niezbędnych do ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania okazało się niemożliwe, odszkodowanie wypłaca się w terminie 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe. Zdarzenie miało miejsce 24 czerwca 2023 r. Pozwany potwierdził przyjęcie zgłoszenia szkody w dniu 27 czerwca 2023 r. 30-dniowy termin na spełnienie świadczenia upłynął w dniu 27 lipca 2023 r. Zatem od dnia 28 lipca 2023 roku pozwany pozostawał w opóźnieniu w spełnieniu świadczenia ubezpieczeniowego w należytej wysokości. Dlatego Sąd uwzględnił żądanie odsetek ustawowych za opóźnienie na podstawie ww. przepisów oraz art. 481 §§ 1 i 2 k.c. zasądzając je od kwoty 14 895,92 zł od dnia 28 lipca 2023 r. do dnia zapłaty. W pozostałym zakresie żądanie odsetkowe podlegało oddaleniu.

Powód domagał się również zasądzenia kwoty 200 zł z tytułu wydatków poniesionych na sporządzenie prywatnej kalkulacji kosztów naprawy pojazdu na etapie przedprocesowym. W ocenie Sądu żądanie pozwu w tym zakresie nie zasługiwało na uwzględnienie na podstawie art. 805 § 1 k.c. stosowanego a contrario. Powód dochodził odszkodowania z tytułu dobrowolnej umowy ubezpieczenia AC, która nie przewidywała obowiązku ubezpieczyciela do zwrotu kosztów prywatnej kalkulacji wysokości świadczenia. Żądanie zwrotu wydatków nie znajdowało umocowania w umowie, stanowiącej źródło roszczenia powoda i podlegało oddaleniu.

Sąd rozpoznający sprawę podziela pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 29 maja 2019 roku w sprawie III CZP 68/18, zgodnie z którym nabywcy – w drodze przelewu – wierzytelności o odszkodowanie za szkodę przysługuje od ubezpieczyciela zwrot uzasadnionych kosztów ekspertyzy zleconej osobie trzeciej tylko wtedy, gdy jej sporządzenie było w okolicznościach sprawy niezbędne do efektywnego dochodzenia odszkodowania (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 2019 r., III CZP 68/18). Sąd zważył, że powód nie wykazał, by te wydatki były celowe i niezbędne do wyjaśnienia okoliczności sprawy i konieczne do dochodzenia jego roszczeń. Koszty poniesione przez powoda nie pozostają w normalnym związku przyczynowo-skutkowym ze szkodą w pojeździe ubezpieczonego. W niniejszej sprawie to powód poniósł koszty prywatnej ekspertyzy, a nie ubezpieczony. Nadto, powód zawodowo zajmuje się skupem wierzytelności i ich dochodzeniem od ubezpieczycieli, oceną ryzyka i szacowaniem strat, przez ten pryzmat należy więc oceniać także niezbędność sporządzania prywatnej opinii do efektywnego dochodzenia odszkodowania. Nadto powód już w pozwie wnosił o przeprowadzenie opinii biegłego z zakresu techniki motoryzacyjnej, zatem wysokość roszczenia i tak była weryfikowana w postępowaniu dowodowym. Dlatego w ocenie Sądu nie można uznać, że ten wydatek poniesiony na etapie przedprocesowym był niezbędny i konieczny. Z tych względów żądanie kwoty 200 zł z tytułu zwrotu wydatków na poczet prywatnej ekspertyzy podlegało oddaleniu na podstawie art. 805 § 1 k.c. a contrario w zw. z art. 361 k.c.

O kosztach procesu Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 100 zdanie 2 k.p.c. Mając na uwadze, iż powództwo zostało uwzględnione niemal w całości, kosztami procesu należało obciążyć pozwanego jako przegrywającego sprawę. Sąd wziął również pod uwagę, że powód wygrał proces co do zasady, wykazując nieprawidłowy sposób obliczenia świadczenia przez pozwanego na etapie postępowania likwidacyjnego. Pozwany zobowiązany jest więc zwrócić koszty procesu poniesione przez powoda. Na koszty procesu poniesione przez powoda składają się: opłata od pozwu 1000 zł, opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa procesowego 17 zł, koszty zastępstwa procesowego w wysokości 3600 zł, ustalone w oparciu o § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych i zaliczka na poczet wynagrodzenia biegłego wykorzystana do kwoty 274,45 zł (choć uiszczona w kwocie 1000 zł). Łącznie suma kosztów procesu poniesionych przez powoda wyniosła 4 891,45 zł i taką też kwotę w pkt. III wyroku Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda. Podstawę zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie od kosztów procesu stanowił art. 98 § 1

1 k.p.c. – Sąd zasądził je od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Z uwagi na to, że zaliczka uiszczona przez powoda w kwocie 1000 zł została wykorzystana jedynie częściowo, w punkcie IV wyroku Sąd orzekł o zwrocie kwoty 725,55 zł z tytułu niewykorzystanej zaliczki na rzecz powoda na podstawie art. 84 ust. 1 i 2 w zw. z art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.