Poniedziałek Wydanie nr 30

Sygnatura akt
I C 538/24
Sąd
Sąd Rejonowy w Sopocie
Wydział
I Wydział Cywilny
Rodzaj
Wyrok
Data orzeczenia
12 grudnia 2024 r.
Rozstrzygnięcie
Zasądzono
Zasądzono
60 000 zł
Opublikowano w portalu
6 października 2026 r.
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Sąd Rejonowy w Sopocie
© autorzy OpenStreetMap

Sprawa

Ubezpieczyciel dopłaci 60 tys. zł za auto, bo sąd uznał stałą sumę ubezpieczenia z polisy

Przejdź do orzeczenia, 19 min czytania

Spór

Kierowca domagał się od ubezpieczyciela dopłaty 60 tys. zł do sumy ubezpieczenia AC, a zakład twierdził, że suma 230 tys. zł była zawyżona, bo pojazd miał wcześniejsze szkody.

Ustalenia sądu

Sąd ustalił, że agent sam wyliczył wartość auta w systemie i zaproponował sumę 230 tys. zł, a powód nie ingerował w tę kwotę. Zakład wypłacił 170 tys. zł, w tym cenę pozostałości.

Rozstrzygnięcie

Sąd zasądził od zakładu na rzecz powoda 60 000 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 23 maja 2024 roku oraz 8417 zł kosztów procesu.

Dlaczego

Sąd uznał, że suma ubezpieczenia z polisy wyznacza wartość pojazdu przy szkodzie całkowitej, a późniejsza weryfikacja w likwidacji była bezpodstawna. Zakład nie uchylił się też od oświadczenia woli z powodu błędu lub podstępu.

Dla firm

Zakład, który przyjął stałą sumę ubezpieczenia, nie może w trakcie likwidacji szkody jednostronnie weryfikować wartości pojazdu i obniżać odszkodowania.

Więcej o sprawie

Kupiony za 228 160 zł samochód agent wpisał do polisy na 230 tys. zł, a po szkodzie zakład obniżył wartość auta do 170 tys. zł. Sąd zasądził różnicę.

Zakład zakwalifikował szkodę jako całkowitą, a pozostałości auta sprzedał za 104 100 zł przez podmiot współpracujący z nim.

Weryfikacja prawidłowości ustalenia sumy ubezpieczenia dopiero na etapie likwidacji szkody godzi w zasady uczciwości i rzetelnego postępowania przy zawieraniu umowy oraz stanowi jednostronną zmianę postanowień umowy.

Z uzasadnienia, Sąd Rejonowy w Sopocie
Rozstrzygnięcie
Zasądzono
Zasądzono
60 000 zł
Sąd
Sąd Rejonowy w Sopocie, I Wydział Cywilny
Sygnatura
I C 538/24

Treść orzeczenia około 19 minut czytania

Sygnatura akt I C 538/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 12 grudnia 2024 roku

Sąd Rejonowy w Sopocie, Wydział I Cywilny, w składzie:

Przewodniczący: SSR Anna Potyraj

Protokolant: Kamila Grzybek

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 grudnia 2024 roku w V.

sprawy z powództwa N. V.

przeciwko (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w V.

o zapłatę

I. zasądza od pozwanego (...) Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w V. na rzecz powoda N. V. kwotę 60 000 zł (sześćdziesiąt tysięcy złotych) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 23 maja 2024 roku do dnia zapłaty;

II. zasądza od pozwanego (...) Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w V. na rzecz powoda N. V. kwotę 8417 zł (osiem tysięcy czterysta siedemnaście złotych) z tytułu zwrotu kosztów procesu z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Sygnatura akt I C 538/24

Uzasadnienie

Powód N. V. wniósł o zasądzenie od pozwanego (...) Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej w V. na jego rzecz kwoty 60.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 23 maja 2024 r. do dnia zapłaty oraz o zasądzenie od pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 14 czerwca 2023 roku powód zawarł z pozwanym umowę ubezpieczenia AC w wariancie serwisowym ze stałą sumą ubezpieczenia pojazdu marki J. o nr. rej. (...). W ramach polisy strony zawały klauzulę stałej sumy ubezpieczenia w wysokości 230 000 zł, dodatkowo rozszerzającą zakres ubezpieczenia. Powód zapłacił z uwagi na powyższe powiększoną składkę w wysokości 20 792 zł.

W dniu 14 kwietnia 2024 r. przedmiotowy pojazd został uszkodzony. Szkoda została zgłoszona pozwanemu, który zarejestrował ją pod numerem (...). Pozwany uznał swoją odpowiedzialność, kwalifikując szkodę jako całkowitą (czego powód nie kwestionuje) i ustalając odszkodowanie w wysokości 65.900 zł, wartość pozostałości na kwotę 104.100 zł, koszt naprawy na kwotę 166.669,22 zł, zaś wartość rynkową pojazdu na datę zawarcia umowy w wysokości 170.000 zł.

Pozwany przyznał odszkodowanie w łącznej wysokości 170.000 zł, wskazując że suma ubezpieczenia uzgodniona w polisie w wysokości 230.000 zł została oszacowana niezgodnie z postanowieniami OWU. W ocenie powoda należne mu odszkodowanie winno wynieść 230 000 zł, z uwzględnieniem stałej sumy ubezpieczenia przyjętej przez strony w umowie. Powód wezwał pozwanego do dopłaty odszkodowania w kwocie 60 000 zł, jednak wezwanie pozostało bezskuteczne.

(pozew k. 4-13)

Nakazem zapłaty z dnia 20 sierpnia 2024 roku w postępowaniu upominawczym V. Referendarz Sądowy Sądu Rejonowego w Sopocie uwzględnił żądanie pozwu w całości.

(

nakaz zapłaty z dnia 20 sierpnia 2024 r. – k. 93)

Od powyższego nakazu zapłaty strona pozwana wniosła sprzeciw, zaskarżając go w całości i wnosząc o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu i kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu sprzeciwu wskazano, że podstawą odpowiedzialności pozwanego jest umowa ubezpieczeniowa zawarta z powodem, potwierdzona polisą nr (...), na zasadach określonych w Ogólnych warunkach Kompleksowego ubezpieczenia Pojazdów Mechanicznych od Utraty, Zniszczenia lub Uszkodzenia (Autocasco) dla F. korporacyjnego o symbolu AB-AC-01/21. Stała suma ubezpieczenia została określona na 230.000 zł. Sumę ubezpieczenia podaje klient, stanowi o tym § 14 ust. 1 OWU. Postanowienie to wskazuje, że wartość rynkowa pojazdu ustalana jest w systemie Ł., a przede wszystkim odpowiada wartości rynkowej pojazdu z dnia zawarcia umowy ubezpieczenia. Klauzula 009 stanowi, że przez okres umowy ubezpieczenia przyjmuje się wartość pojazdu wskazaną w umowie ubezpieczenia, o ile została wskazana zgodnie z § 14 OWU, co nie miało miejsca w tej sprawie. Pozwany ustalił, że pojazd powoda przed przedmiotową szkodą uczestniczył w 6 innych zdarzeniach. Te fakty determinują wartość rynkową pojazdu, a nie zostały przez powoda ujawnione w chwili zawierania umowy, przez co pozwany został wprowadzony w błąd. Pozwany wypłacił na rzecz powoda kwotę 170.000 zł, która jest prawidłową wartością rynkową pojazdu ustaloną na dzień zawarcia umowy, z uwzględnieniem historii szkodowej pojazdu. Zgodnie z OWU, to ubezpieczający deklaruje wartość swojego pojazdu. Agent ustala ją w oparciu o dane, informacje i oświadczenia przekazywane przez ubezpieczającego. Agent nie ma możliwości weryfikowania podawanych danych. Gdyby powód przekazał wszystkie informacje dotyczące auta, pozwany nie zawarłby umowy ubezpieczenia z przyjętą stałą sumą ubezpieczenia w kwocie 230.000 zł.

Pozwany w toku postępowania likwidacyjnego dokonał sprawdzenia i weryfikacji prawidłowości sumy ubezpieczenia, a zatem ustaliła wartość rynkową pojazdu na dzień zawarcia umowy ubezpieczenia. Znaczący wpływ na wartość pojazdu miał fakt ustalenia przez pozwaną, że pojazd powoda uległ wcześniej 6 szkodom. Pominięcie przez powoda tej kluczowej informacji w trakcie zawierania umowy ubezpieczenia doprowadziło do wskazania jako sumy ubezpieczenia nieprawidłowej, bo zawyżonej kwoty. W ocenie pozwanego, to powód był zobligowany do wskazania sumy ubezpieczenia, która odpowiadałaby wartości rynkowej pojazdu. Agent ubezpieczeniowy nie jest rzeczoznawcą komunikacyjnym i nie ma odpowiedniej wiedzy specjalistycznej, by ustalić tę wartość.

(

sprzeciw pozwanego od nakazu zapłaty - k. 97-101)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Powód N. V. zawarł z pozwanym (...) Towarzystwem (...) S.A. w V. umowę ubezpieczenia Autocasco samochodu marki J. o nr. rej. (...). Dokumentem potwierdzającym zawarcie umowy była polisa nr (...) nr (...). W umowie ustalono sumę ubezpieczenia w kwocie 230.000 zł oraz zawarto postanowienie dodatkowe Gwarancja 12. Umowa została zawarta na okres od 14 czerwca 2023 r. do 13 czerwca 2024 r.

(dowód: polisa – k. 22-23)

Dane dotyczące pochodzenia pojazdu, modelu, pojemności silnika, roku produkcji i rejestracji zostały wpisane do umowy przez agenta ubezpieczeniowego pozwanego na podstawie dokumentu nabycia, faktury zakupu i dowodu rejestracyjnego. Powód podał wszystkie informacje, o które go proszono w trakcie zawierania umowy ubezpieczenia, czyli przebieg, wersję wyposażenia, czy samochód był uszkodzony wcześniej. Powód poinformował, że miał jedną szkodę i przed zakupem pojazd też był uszkodzony kilka razy, agent jednak nie dopytywał o te szkody. Wartość pojazdu w dacie zawierania umowy i wysokość sumy ubezpieczenia zostały ustalone przez agenta ubezpieczeniowego po wprowadzeniu danych do programu komputerowego. Powód nie ingerował w tę sumę ubezpieczenia z polisy. Przy zawarciu umowy agent dokonał oględzin pojazdu na zewnątrz i w środku, nie miał zastrzeżeń. Powód zakupił pojazd w stanie idealnym, bez żadnych widocznych uszkodzeń za kwotę 228.160 zł. Faktura zakupu została przedstawiona przedstawicielowi ubezpieczyciela. Agent nie informował powoda, że mimo wyboru stałej sumy ubezpieczenia, ubezpieczyciel może weryfikować wartość pojazdu w razie szkody.

Podczas zawierania umowy ubezpieczenia AC nr (...) dla pojazdu J. o nr. rej. (...) w dniu 14 czerwca 2023 r. wartość pojazdu, celem określenia stałej sumy ubezpieczenia w polisie, została ustalona za pomocą systemu Ł. przez agenta. Powód jako właściciel pojazdu i ubezpieczający nie wskazywał, ani nie ingerował w wartość pojazdu określoną w polisie.

(dowód: przesłuchanie powoda N. V. - k. 210, dowód rejestracyjny k. 119, oświadczenie o ustaleniu wartości pojazdu – k. 122, f-ra zakupu pojazdu – k. 123)

Przedmiotowy pojazd nie znajdował się w ewidencji środków trwałych prowadzonej przez powoda działalności gospodarczej i nie był wykorzystywany dla celów prowadzonej działalności gospodarczej. Koszty związane z eksploatacją pojazdu nie były rozliczane w działalności gospodarczej.

(dowód: f-ra zakupu pojazdu – k. 123, oświadczenie, że pojazd nie znajdował się w ewidencji środków trwałych działalności gospodarczej powoda – k. 91)

Integralną część umowy stanowiły Ogólne Warunki Ubezpieczenia o symbolu AB-AC-01/21.

Zgodnie z § 5 ust. 1 OWU, ochroną ubezpieczeniową objęte jest uszkodzenie, utrata lub całkowite zniszczenie pojazdu będącego przedmiotem ubezpieczenia lub jego części, wraz z wyposażeniem podstawowym, na skutek wszystkich zdarzeń niezależnych od woli Ubezpieczonego i osoby upoważnionej do korzystania z pojazdu, z wyłączeniem kradzieży pojazdu lub jego części z zastrzeżeniem § 6 ust. 1 i z zastrzeżeniem wyłączeń wskazanych w §§ 11-12 oraz § 13.

Zgodnie z § 7 ust. 1 OWU, na wniosek Ubezpieczającego zakres ubezpieczenia może zostać rozszerzony przez wprowadzenie do umowy ubezpieczenia poniższych klauzul fakultatywnych, w tym (...) Gwarancja (...), na podstawie którego to postanowienia (...), do celów związanych z likwidacją szkody, w tym również do kwalifikacji rodzaju szkody (szkoda częściowa lub całkowita), przyjmie w 12-miesięcznym okresie ubezpieczenia za wartość rynkową pojazdu z dnia szkody całkowitej, przyjętą w umowie ubezpieczenia sumę ubezpieczenia, o ile suma ta ustalona została w zgodzie z § 14 ust. 1 lub ust. 3 lub ust. 4 lub ust. 5 Ogólnych Warunków Ubezpieczenia Autocasco.

W myśl § 14 ust. 1 OWU, w ubezpieczeniu pojazdów mechanicznych od utraty, zniszczenia lub uszkodzenia sumę ubezpieczenia deklaruje Ubezpieczający. Z zastrzeżeniem postanowień ust. 6 poniżej, suma ubezpieczenia powinna odpowiadać wartości rynkowej pojazdu określonej w systemie (...) lub w miesięczniku (...) „Pojazdy samochodowe − wartości rynkowe”, z uwzględnieniem podatku VAT na dzień zawarcia umowy ubezpieczenia.

Zgodnie z § 15 ust. 1 OWU, suma ubezpieczenia stanowi górny limit odpowiedzialności (...).

Stosownie do treści § 17 ust. 1 OWU, w przypadku szkody całkowitej w pojeździe (...) ustala rozmiar szkody w kwocie równej wartości rynkowej pojazdu z dnia powstania szkody (gdzie wartość pojazdu jest nie wyższa niż ustalona w umowie ubezpieczenia suma ubezpieczenia), z zastrzeżeniem postanowień §§ 21-26.

(dowód: OWU - k. 106-118)

W dniu 13/14 kwietnia 2024 r. w G., przy ul. (...) nieznany sprawca, nieustalonym narzędziem dokonał uszkodzenia samochodu osobowego marki J. o nr. rej. (...) na szkodę N. V.. W dniu 25 kwietnia 2024 r. zostało wydane postanowienie o umorzeniu dochodzenia w tej sprawie wobec niewykrycia sprawcy przestępstwa.

(okoliczność bezsporna, nadto dowód: poświadczenie z KMP w G. – k. 120, postanowienie o umorzeniu dochodzenia – k. 121, pismo z KMP w G. – k. 124)

Powód zgłosił szkodę pozwanemu niezwłocznie. W dniu 18 kwietnia 2024 r. pozwany poinformował powoda w drodze e-mail, że szkoda została wstępnie zakwalifikowana jako całkowita.

W dniu 22 kwietnia 2024 r. pozwany poinformował powoda w drodze e-mail, że ustalony koszt naprawy pojazdu przekroczył 70% jego wartości, dlatego szkoda zostanie rozliczona jako całkowita. Pozwany oszacował wysokość kosztów naprawy pojazdu powoda na kwotę 166 669,22 zł. Wstępną wysokość odszkodowania ustalono jako różnicę pomiędzy wartością pojazdu z dnia zawarcia umowy ustaloną w kwocie 170 000 zł a wartością pozostałości w kwocie 104100 zł, tj. w wysokości 65 900,00 zł brutto.

Nadto pozwany poinformował, że w toku postępowania likwidacyjnego ustalono, że suma ubezpieczenia w wysokości 230.000 zł brutto została oszacowana niezgodnie z postanowieniami OWU. Ponownie wyliczona wartość pojazdu w systemie Ł. na dzień zawarcia umowy ubezpieczenia wynosi 170.000. zł brutto oraz, że powyższa kwota zostanie przyjęta w rozliczeniu szkody jako nowa, poprawnie ustalona stała suma ubezpieczenia.

Powód skorzystał z możliwości zbycia pozostałości uszkodzonego pojazdu za pośrednictwem podmiotu współpracującego z pozwanym za cenę 104100 zł, dlatego wypłacone powodowi odszkodowanie na podstawie decyzji z dnia 10 maja 2024 roku opiewało łącznie na kwotę 170 000 zł (65900 zł odszkodowanie + 104100 zł cena ze sprzedaży pozostałości).

W dniu 13 maja 2024 r. powód odwołał się od decyzji pozwanego z dnia 10 maja 2024 r. i wezwał do niezwłocznej zapłaty kwoty 60.000 zł w nieprzekraczalnym terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania.

W dniu 4 czerwca 2024 r. pozwany poinformował, iż nie widzi podstaw do zmiany dotychczasowego stanowiska. W dniu 6 czerwca 2024 r. pozwany poinformował, że dokonał zwrotu składki z tytułu nadpłaty w wysokości 5.424,00 zł.

(dowód: e-mail z dnia 18 kwietnia 2024 r. – k. 154, kalkulacja naprawy – k. 155a-167, e-mail z dnia 22 kwietnia 2024 r. – k. 168, wycena – k. 169-172, arkusz ustalenia wartości pojazdu – k. 173-177, decyzja pozwanego z dnia 10 maja 2024 r. – k. 185, odwołanie od decyzji – k. 85-87, potw. doręczenia – k. 88, decyzja pozwanego z dnia 4 czerwca 2024 r. – k. 89-90, k. 186-187, pismo pozwanego z dnia 6 czerwca 2024 r. – k. 188)

Sąd zważył, co następuje:

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci dokumentów zaoferowanych przez strony oraz przesłuchania powoda słuchanego w charakterze strony.

Dokumenty zgromadzone w sprawie nie były kwestionowane przez żadną ze stron co do ich autentyczności i wiarygodności, ani nie budziły wątpliwości Sądu. Były to dokumenty prywatne i Sąd uwzględnił je jako dowód tego, że osoby, które je podpisywały złożyły oświadczenia tej treści. Natomiast ocena skutków prawnych oświadczeń zawartych w tych dokumentów stanowiła element dalszych rozważań Sądu.

Sąd uwzględnił zeznania powoda słuchanego w charakterze strony na podstawie art. 303 k.p.c. i 304 k.p.c. Sąd dał wiarę powodowi co do okoliczności zawarcia umowy ubezpieczenia i faktu podania informacji, o które zapytywał agent, zgodnie ze swoim stanem wiedzy, w tym informacji o wcześniejszych szkodach w pojeździe i braku reakcji agenta ubezpieczeniowego na tę informację ze strony powoda. Zeznania powoda dotyczące sposobu ustalenia sumy ubezpieczenia i składki były spójne, logiczne i przekonywające. Pozwany nie przedstawił żadnych dowodów podważających wiarygodność powoda w tym zakresie.

Sąd postanowił na podstawie art. 235

2 § 1 pkt 2 k.p.c. oddalić wniosek pełnomocnika pozwanego o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego zawarty w pkt 5 sprzeciwu od nakazu zapłaty. Strona pozwana wnosiła o przeprowadzenie dowodu opinii biegłego sądowego celem ustalenia wartości rynkowej pojazdu marki J. o nr rej. (...) na dzień zawarcia umowy ubezpieczenia (14 czerwca 2023 roku) w systemie Ł. z uwzględnieniem historii szkodowej pojazdu. W ocenie Sądu, okoliczność, która miała być ustalona na podstawie opinii biegłego nie była istotna dla rozstrzygnięcia sprawy. Podstawą żądania pozwu była umowa stron, która przewidywała, że przy ustalaniu wysokości odszkodowania za szkodę całkowitą zastosowanie ma wskazana w polisie stała suma ubezpieczenia i ta wartość była istotna z punktu widzenia określenia świadczenia należnego powodowi.

W ocenie Sądu, w świetle dokonanych ustaleń faktycznych, powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.

Sąd zważył, iż spór między stronami dotyczył zakresu odpowiedzialności pozwanego za szkodę całkowitą w pojeździe powoda powstałą na skutek zniszczeń dokonanych w dniu 14 kwietnia 2024 roku przez nieustaloną osobę trzecią. Odpowiedzialności pozwanego co do zasady za przedmiotową szkodę na podstawie umowy ubezpieczenia AC pojazdu pozostawała poza sporem, ubezpieczyciel uznał tę odpowiedzialność, wypłacając na rzecz powoda w toku postępowania likwidacyjnego kwotę 170 000 zł. Rozstrzygnięcia Sądu w przedmiotowym postępowaniu wymagało ustalenie, czy pozwany działał prawidłowo, obniżając kwotę świadczenia i ustalając na etapie postępowania likwidacyjnego inną wartość ubezpieczonego pojazdu powoda marki J., niż wskazana jako stała suma ubezpieczenia w umowie ubezpieczenia.

Zgodnie z art. 805 § 1 k.c. przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę.

Dodatkowe postanowienia, precyzujące treść łączącego stronę stosunku prawnego, mogą być zawarte w ogólnych warunkach ubezpieczenia. Jedynym ograniczeniem jest to, że postanowienia te nie mogą być sprzeczne z postanowieniami tytułu XXVII księgi trzeciej Kodeksu cywilnego (art. 805-834), które mają charakter przepisów bezwzględnie obowiązujących. Strony umowy ubezpieczenia, w granicach wynikających z art. 353

1 k.c., mogą wprowadzić do treści stosunku umownego środki prawne służące ochronie uprawnionego interesu ubezpieczyciela, w tym między innymi regulacje dotyczące sposobu ustalania wysokości szkody oraz wypłaty odszkodowania.

Należy także dodać, że ogólne warunki ubezpieczenia stanowią integralną część łączącej poszkodowanego i pozwanego umowy ubezpieczenia autocasco. Oświadczenie woli o zawarciu umowy ubezpieczenia stanowi zatem również akceptację dołączonych do niej OWU. OWU zaś zawierają szczegółowe uregulowania w kwestii ustalania wysokości szkody oraz wypłaty odszkodowania. Sposób postępowania stron stosunku ubezpieczeniowego w nich opisany jest zatem dla nich wzajemnie wiążący.

Istotnym jest, że w tej sprawie pozwany ubezpieczyciel nie negował swojej odpowiedzialności odszkodowawczej wobec powoda, bezspornym był bowiem fakt, iż wynikała ona z zawartej na rzecz powoda z pozwanym umowy autocasco. Ubezpieczyciel przeprowadził postępowanie likwidacyjne, jednakże odmówił przyznania powodowi odszkodowania w pełnej wysokości wynikającej z uzgodnionej przez strony stałej sumy ubezpieczenia. Pozwany ustalił w toku postępowania likwidacyjnego inną wartość pojazdu powoda niż ta ustalona w umowie ubezpieczenia.

Sąd zważył, iż takie postępowanie pozwanego było bezpodstawne w świetle postanowień zawartej pomiędzy stronami umowy ubezpieczenia. W myśl postanowień OWU, określona w umowie AC suma ubezpieczenia odpowiada wartości rynkowej pojazdu i wyznacza górną granicę odpowiedzialności pozwanego. Wprawdzie w § 14 ust. 1 OWU znalazł się zapis, że sumę ubezpieczenia deklaruje Ubezpieczający oraz że suma ubezpieczenia powinna odpowiadać wartości rynkowej pojazdu określonej w systemie Ł. lub w miesięczniku (...) samochodowe – wartości rynkowe”, z uwzględnieniem podatku VAT na dzień zawarcia umowy ubezpieczenia. Sąd zważył jednak, że powszechną praktyką postępowania przy zawieraniu umowy ubezpieczenia pojazdu jest podanie danych pojazdu i informacji wymaganych przez agenta ubezpieczeniowego, które po wprowadzeniu do systemu komputerowego są podstawą do ustalenia wartości rynkowej pojazdu na dzień ubezpieczenia przez agenta ubezpieczeniowego. Takie też okoliczności zawarcia umowy ubezpieczenia ustalił Sąd na podstawie zeznań powoda. Powód nie ingerował w sposób ustalenia wartości pojazdu ani sumy ubezpieczenia. Suma ubezpieczenia ustalona w umowie odpowiadała w zaokrągleniu cenie nabycia pojazdu przez powoda, dlatego wartość ta miała odniesienie do ceny rynkowej pojazdu.

W wariancie ubezpieczenia wybranym przez powoda, elementem umowy było przyjęcie stałej sumy ubezpieczenia poprzez wprowadzenie klauzuli dodatkowej (...). Wprowadzając do umowy klauzulę stałej sumy ubezpieczenia, strony niewątpliwie ustaliły zasady określania wartości odszkodowania m.in. w przypadku szkody całkowitej w pojeździe, przyjmując w istocie, iż wartość pojazdu przez cały okres trwania umowy będzie równa sumie ubezpieczenia wskazanej w umowie. Tym samym opierając się na treści zawartej pomiędzy stronami umowy oraz postanowień OWU, należy wskazać jednoznacznie, iż w przedmiotowej sprawie ubezpieczyciel był zobowiązany do ustalenia wartości pojazdu na dzień powstania szkody całkowitej z dnia 14 kwietnia 2024 roku wg wartości wskazanej w umowie jako stała suma ubezpieczenia. Tym samym podejmowanie przez pozwanego późniejszych działań zmierzających do weryfikacji wartości pojazdu należy uznać za nieprawidłowe. Nie można bowiem wykluczyć, iż gdyby ubezpieczający przed zawarciem przedmiotowej umowy został poinformowany, iż pozwany w późniejszym terminie może podejmować działania zmierzające do ustalenia niższej sumy ubezpieczenia, takowej umowy by nie zawarł.

Należy przy tym dodać, iż to pozwany zawierał umowę w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, stąd jego winna obciążać powinność ustalenia prawidłowej wartości pojazdu w sposób rzetelny i niebudzący wątpliwości. Dodatkowo, zgodnie z art. 33 ust. 1 i 2 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, zakład ubezpieczeń ustala wysokość składek ubezpieczeniowych po dokonaniu oceny ryzyka ubezpieczeniowego; składkę ubezpieczeniową ustala się w wysokości, która zapewnia co najmniej wykonanie wszystkich zobowiązań z umów ubezpieczenia i pokrycie kosztów wykonywania działalności ubezpieczeniowej zakładu ubezpieczeń. Z powyższego przepisu wynika natomiast, iż ustalona wartość pojazdu wpływa bezpośrednio również na wysokość świadczenia ubezpieczającego tj. powoda. Tym samym pozwany, będąc profesjonalistą, nie może przerzucać negatywnych skutków wadliwego ustalenia wysokości składki ubezpieczeniowej jedynie na pozwanego, pobierając od niego zawyżoną składkę ubezpieczeniową, jednocześnie, w przypadku zaistnienia szkody, obniżając wartość pojazdu, zmniejszając zakres swojej odpowiedzialności.

Sąd zważył, że pozwany wprawdzie w treści decyzji w postępowaniu likwidacyjnym oraz w uzasadnieniu sprzeciwu od nakazu zapłaty powoływał się na fakt wprowadzenia w błąd przez powoda, poprzez zatajenie przez powoda informacji o wcześniejszych szkodach w pojeździe. Natomiast pozostaje to bez wpływu na zakres roszczeń powoda przede wszystkim dlatego, że w ślad za powołaniem tych okoliczności, pozwany nie uchylił się od skutków złożenia swego oświadczenia woli pod wpływem rzekomego błędu/podstępu na podstawie art. 84 k.c. Zatem umowa ubezpieczenia AC nie została przez pozwanego skutecznie wzruszona i jej postanowienia w dalszym ciągu wiążą strony.

Dodatkowo należy także zaznaczyć, iż w ocenie Sądu pozwany nie wykazał w żaden sposób (art. 6 k.c. art. 232 k.c.), iż powód wywołał błąd, na który pozwany się powołuje. Zgodnie z art. 815 § 1 k.c. ubezpieczający obowiązany jest podać do wiadomości ubezpieczyciela wszystkie znane sobie okoliczności, o które ubezpieczyciel zapytywał w formularzu oferty albo przed zawarciem umowy w innych pismach. Brak jest dowodów na to, iż ubezpieczający został zapytany o szkody w pojeździe, na które to pytanie odpowiedział, iż takie szkody nie wystąpiły. W tym zakresie, słuchany w charakterze strony powód zeznał, że zgłosił agentowi przy zawieraniu umowy, że miał szkodę w tym pojeździe i pojazd był również uszkodzony przed zakupem przez powoda, natomiast w dacie zawierania umowy pojazd nie nosił cech uszkodzenia i był w stanie idealnym. Pozwany nie przedstawił żadnych dowodów podważających taki przebieg zawarcia umowy. Nie wykazał, że powód był dopytywany o szkody pojazdu i wprowadził agenta w błąd.

Agent ubezpieczeniowy, jako przedstawiciel pozwanego, dokonał oględzin pojazdu, ustalił wyposażenie standardowe i dodatkowe auta a następnie, przy pomocy systemu komputerowego Ł., ustalił jego wartość. Zaproponował również konkretną sumę ubezpieczenia, która to suma miała być stała, niezmienna w toku trwania umowy. Zatem ubezpieczony winien otrzymać odszkodowanie odpowiadające wartości pojazdu ustalonej przez strony w chwili zawierania umowy ubezpieczenia, albowiem taki wariant umowy wiązał się z wyższą składką.

Weryfikacja prawidłowości ustalenia sumy ubezpieczenia dopiero na etapie likwidacji szkody godzi w zasady uczciwości i rzetelnego postępowania przy zawieraniu umowy oraz stanowi jednostronną zmianę postanowień umowy. Takie działanie nie może korzystać z ochrony prawnej.

Fakt wystąpienia szkody całkowitej w pojeździe powoda był niesporny. Ustalona wysokość kosztów naprawy pojazdu powoda przekraczała bowiem 70% wartości pojazdu i sumy ubezpieczenia. Pozwany przejął pozostałości pojazdu, pośrednicząc w ich sprzedaży na rynku. W konsekwencji pozwany był zobowiązany do zapłaty na rzecz powoda kwoty 230 000 zł (104 100 zł z tytułu ceny za sprzedane pozostałości pojazdu oraz 125 900 zł z tytułu odszkodowania za szkodę całkowitą) w miejsce wypłaconej sumy 170 000 zł. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 805 § 1 k.c. w zw. z § 17 ust. 1 OWU w zw. z § 7 OWU (klauzula (...)) zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 60000 zł, stanowiącą różnicę między stałą sumą ubezpieczenia określoną w umowie a wypłaconym powodowi przez ubezpieczyciela świadczeniem obejmującym również cenę za pozostałości pojazdu (230 000 zł – 170 000 zł).

O odsetkach Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 481 §§ 1 i 2 k.c., zgodnie z którym, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociaż by opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie. Natomiast zgodnie z treścią art. 817 § 1 i 2 k.c., ubezpieczyciel obowiązany jest spełnić świadczenie w terminie trzydziestu dni, licząc od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku, gdyby jednak wyjaśnienie w powyższym terminie okoliczności koniecznych do ustalenia odpowiedzialności ubezpieczyciela albo wysokości świadczenia okazało się niemożliwe, świadczenie powinno być spełnione w ciągu 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe. Jednakże bezsporną część świadczenia ubezpieczyciel powinien spełnić w terminie przewidzianym w § 1.

Powód zgłosił szkodę najpóźniej w dniu 18 kwietnia 2024 roku – z tego dnia pochodzi email potwierdzający przez pozwanego wstępne zakwalifikowanie szkody jako całkowitej. Termin spełnienia świadczenia przez pozwanego upłynął zatem 18 maja 2024 roku i po tej dacie pozwany popadł w opóźnienie w spełnieniu świadczenia należytej wysokości. Powód dochodził odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia 23 maja 2024 roku do dnia zapłaty, a więc za okres opóźnienia. Dlatego na podstawie art. 481 §§ 1 i 2 k.c. w zw. z art. 817 § 1 k.c. Sąd uwzględnił żądanie co do odsetek ustawowych za opóźnienie od należności głównej za żądany okres od 23 maja 2024 roku do dnia zapłaty.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. zgodnie z ogólną zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Ponieważ powództwo zostało uwzględnione w całości, dlatego pozwany jako strona przegrywająca proces winien zwrócić powodowi poniesione przez niego koszty procesu. Koszty poniesione przez powoda obejmowały: opłatę od pozwu w wysokości 3000 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 5400 zł (ustalone na podstawie § 2 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł. Suma kosztów procesu poniesionych przez powoda wyniosła więc 8417 zł i taką kwotę Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda z tytułu zwrotu kosztów procesu. Zgodnie art. 98 § 1

1 k.p.c. Sąd zasadził od tej kwoty również odsetki w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Hasła tematyczne: Ubezpieczenie majątkowe

663 dni od wyroku do publikacji

  1. Wyrok 12 grudnia 2024 r.
  2. Portal: 6 października 2026 r. W serwisie od 14 października 2026 r.

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.