Sąd zasądził od pożyczkobiorcy 1780,59 zł, ale oddalił żądanie podwyższonej prowizji

Powód (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w I. wniósł pozew o zasądzenie od pozwanego V. I. na swoją rzecz kwoty 1921, 95 zł z odsetkami maksymalnymi za opóźnienie liczonymi od 1500 zł od 21 października 2022 r. do dnia zapłaty i od 398, 17 zł od 21 października 2022 r. do dnia zapłaty. Nadto powód wniósł o zasądzenie od pozwanego na swoja rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Wskazał, że dochodzona wierzytelność wynika z (...) pożyczki (...) zawartej dnia 19 września 2022 r. z pozwanym. Umowa pożyczki została zawarta na podstawie wniosku o pożyczkę złożonego przez pozwanego w dniu 19 września 2022 r. Umowę zawarto za pośrednictwem strony internetowej. Pożyczkę wypłacono w kwocie 1500 zł. Termin spłaty ustalono na 19 października 2022 r. Pozwany nie spłacił pożyczki w całości. Wezwania do zapłaty pozostały bez odzewu. Powód wskazał, że obecnie na kwotę żądaną treścią pozwu, składają się:

- kwota należności głównej- 1500 zł;

- prowizja- 398, 17 zł;

W dniu 6 listopada 2024 r. referendarz sądowy wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym.

Pozwany w ustawowo przewidzianym terminie wniósł sprzeciw od tego nakazu, zaskarżając go w całości i wnosząc o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Wskazał, że nie zawarto umowy pożyczki, jej postanowienia co do prowizji są abuzywne. Podał, że pożyczkodawca, wbrew przepisom ustawy, nie ocenił również zdolności kredytowej pozwanego. Pozwany zakwestionował też wysokość roszczenia.

S ąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 19 września 2022 r. pozwany V. I. zawarł z (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w I. ramową umowę pożyczki nr (...). Zgodnie z jej postanowieniami warunkiem zawarcia umowy pożyczki było uprzednie utworzenie przez pożyczkobiorcę profilu klienta na stronie internetowej i posiadanie przez pożyczkobiorcę aktywnego profilu klienta oraz złożenie wniosku o udzielenie pożyczki za pośrednictwem strony internetowej. W celu zakończenia procesu rejestracji pożyczkobiorca zobowiązany był do dokonania jednorazowego przelewu weryfikacyjnego lub dokonania weryfikacji za pomocą usługi (...). Pozwany skorzystał z drugiej opcji.

Mocą zawartej przez strony umowy pożyczki z 19 września 2022 r. nr (...) powód udzielił pożyczkodawcy pożyczki, ustalając następujące jej warunki:

- wypłacona kwota pożyczki- 1500 zł;

- prowizja – 280, 59 zł, a w przypadku naruszenia warunków promocyjnych 411, 84 zł,

- odsetki – 24,66 zł,

- roczna stopa oprocentowania pożyczki – 20 %.

Spłata pożyczki miała nastąpić do dnia 19 października 2022 r. Pożyczkodawca zastrzegł uprawnienie naliczania odsetek kapitałowych w wysokości maksymalnych odsetek kapitałowych określonych w art. 359 § 2

(dowód: umowa ramowa pożyczki nr (...)- k. 11-25, potwierdzenie zawarcia umowy pożyczki nr (...) - k. 26-33, potwierdzenie weryfikacji – 34, , potwierdzenie przelewu – k. 35)

Pozwany nie wywiązał się z warunków zawartej umowy pożyczki.

Powód treścią pism z 4 listopada 2022 r. i 26 czerwca 2024 r. wzywał pozwanego do zapłaty, jednakże bezskutecznie.

(dow ód: wezwanie do zapłaty – k. 36-38)

S ąd zważył, co następuje:

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie przedłożonych przez powoda dowodów, których treść i autentyczność nie budziła wątpliwości Sądu. Dały one obraz co do tego, jakiej treści strony zawarły umowę, jej wykonania przez pożyczkodawcę oraz przyczyn i czasu ustania stosunku prawnego wiążącego strony. Nadto, służyły wykazaniu legitymacji czynnej powoda. Wskazać należy, że, mimo że dowód mieszczący się w kategorii, o której mowa w art. 308 k.p.c., lecz niespełniający cech dokumentu prywatnego, o których mowa w art. 245 k.p.c., nie korzysta z domniemania prawdziwości i pochodzenia, to posiada walor dowodowy, stanowi bowiem odzwierciedlenie oświadczeń składanych w postaci elektronicznej, przez zapis cyfrowy i w taki też sposób dokumentowanych (wyrok Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 16 listopada 2021 r., sygn. akt V AGa 411/20, LEX nr 3334654). Przedłożone wydruki podlegają więc swobodnej ocenie Sądu, tak jak inne dowody. W niniejszej sprawie brak było podstaw do ich zakwestionowania, albowiem tworzyły one spójny i konsekwentny obraz przebiegu zdarzeń. Przedłożono potwierdzenie zawarcia umowy przez Internet, w której wskazano dane pozwanego. Jednocześnie przedłożono potwierdzenie tzw. weryfikacji za pośrednictwem W. oraz potwierdzenie wypłaty pożyczki – dokonane dzień po zawarciu umowy. Rachunek bankowy, który wskazano przy weryfikacji jest tożsamy z rachunkiem, na który przekazano pożyczkę. W tytule przelewu wskazano numer umowy pożyczki, podobnie jak przy weryfikacji. Na wydruku umowy znajdują się dane pozwanego - nie ma podstaw do twierdzeń, że pożyczkodawca wszedł w posiadanie danych w inny sposób niż w wyniku zawarcia przedmiotowej umowy, w szczególności na skutek przestępnego działania osób trzecich.

Przechodząc do oceny prawnej wskazać należy, iż powództwo zasługiwało na uwzględnienie w części.

Powoda i pozwanego łączyła umowa pożyczki. Zgodnie z art. 720 § 1 k.c. przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Z kolei w myśl art. 6 k.c., ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Przepis ten określa reguły dowodzenia, tj. przedmiot dowodu oraz osobę, na której spoczywa ciężar udowodnienia faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zaznaczyć też trzeba, że przy rozpoznawaniu sprawy na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego rzeczą Sądu nie jest zarządzenie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie, ani też sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 232 k.p.c.). Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (art. 3 k.p.c.), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 k.p.c.) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne (por. wyrok Sądu Najwyższego z 17 grudnia 1996 r., sygn. akt I CKU 45/96, publ. OSNC 1997 nr 6-7 poz. 76). To strony dysponują przedmiotem postępowania i są w najwyższym stopniu zainteresowane jego wynikiem, wobec czego to na nich, co do zasady, ciąży obowiązek powoływania i przedstawiania sądowi wybranych przez siebie dowodów.

Zaprzeczenie dokonane przez stronę procesową powoduje, że istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności stają się sporne i muszą być udowodnione. W razie ich nieudowodnienia Sąd oceni je na niekorzyść strony, na której spoczywał ciężar dowodu, chyba że miał możność przekonać się o prawdziwości tych twierdzeń na innej podstawie (tak m. in. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 28 kwietnia 1975 r., sygn. akt III CRN 26/75, LEX nr 7692).

Zarzut pozwanego, iż strona powodowa nie wykazała, aby doszło do skutecznego zawarcia umowy pożyczki nie okazał się zasadny. Pozwany zawarł z wierzycielem umowę za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość. Sam przedłożony przez powoda wydruk umowy pożyczki nie świadczy bezpośrednio o jej zawarciu, albowiem brakuje pod nią podpisów stron. Niemniej jednak ogół okoliczności wskazuje, że faktycznie umowa o tej treści została zawarta. Trzeba zauważyć, że na wskazany numer rachunku bankowego została przekazana kwota pożyczki. W ocenie Sądu wypłata kwoty 1500 zł nastąpiła w związku z przedmiotową umową – nie ustalono innych okoliczności, które mogłyby świadczyć o innej podstawie wypłaty tych środków. Jak już wcześniej wskazano, w umowie znalazły się dane pozwanego. Co więcej, wcześniej pozwany dokonał rejestracji celem weryfikacji. Brak jest okoliczności, które świadczyłyby o tym, iż wierzyciel uzyskał te dane w innej drodze, aniżeli w związku z zawarciem umowy przez pozwanego.

Z przedłożonego potwierdzenia przelewu wynika, że doszło do wypłaty kapitału w kwocie wskazanej w umowie. Nadto, w tytule wskazano numer umowy pożyczki. Co więcej, przelew wykonano na rachunek pozwanego wskazany w umowie i w następnym dniu po tym, w którym pozwany dokonał weryfikacji.

Pozwany podnosił, że żądana zgodnie z treścią umowy prowizja jest nienależna, gdyż stanowi niedozwoloną klauzulę abuzywną.

W ocenie Sądu powodowi należy się prowizja w wysokości 280, 59 zł, nie zaś 411, 84 zł. Zastrzeżenie drugiej z nich czyni zapis ten na podstawie art. 58 kc nieważnym, bowiem zmierza on do obejścia przepisów prawa. Zauważyć trzeba, że w umowie zastrzeżono prowizję w wysokości 280, 59 zł, a w wypadku, gdyby pożyczkobiorca nie spłacił terminowo pożyczki w wysokości 411, 84 zł. Zapis taki nie może odnieść zamierzonego skutku, powoduje on bowiem obejście przepisów o odsetkach za opóźnienie, które to odsetki stanowią sankcję za nieterminową spłatę zadłużenia, a nie podwyższona prowizja,. Szczególnie, że powód nie wykazał, jakie koszty tak podwyższona prowizja w przypadku nieterminowej spłaty pożyczki, miałaby pokrywać. W tym stanie rzeczy Sąd uznał za zasadne żądanie prowizji w kwocie 280, 59 zł.

Przepis art. 36a ust. 1-3 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz.U.2016.1528 j.t.) wskazuje, iż maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu oblicza się według wzoru:

MPKK≤(Kx25%)+(K x n/R x 30%)

w którym poszczególne symbole oznaczają:

MPKK - maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu,

K - całkowitą kwotę kredytu,

n - okres spłaty wyrażony w dniach,

R - liczbę dni w roku.

Pozaodsetkowe koszty kredytu w całym okresie kredytowania nie mogą być wyższe od całkowitej kwoty kredytu. Pozaodsetkowe koszty kredytu wynikające z umowy o kredyt konsumencki nie należą się w części przekraczającej maksymalne pozaodsetkowe koszty kredytu obliczone w sposób określony w ust. 1 lub całkowitą kwotę kredytu.

Mając na uwadze treść przywołanej regulacji ustawowej uznać należało, że w realiach przedmiotowej sprawy opłata prowizyjna - 280, 59 zł nie przekracza maksymalnych pozaodsetkowych kosztów pożyczki (stanowi niespełna 19 % udzielonej kwoty pożyczki). W związku z powyższym mając na uwadze fakt, iż pożyczkodawca z kwoty prowizji musi pokryć koszty wynagradzania pracowników oraz takich czynności jak m. in.: weryfikacja pożyczkobiorcy i jego zdolności kredytowo- pożyczkowej, przygotowanie umowy i monitorowanie spłaty zobowiązania, kwota ta nie jest sprzeczna z dobrymi obyczajami oraz nie narusza interesu konsumenta.

W ocenie Sądu brak jest także podstaw do przyjęcia, że pożyczkodawca nie przeprowadził wymaganej na gruncie ustawy o kredycie konsumenckim zdolności kredytowej. Z przedstawionych przez powoda dokumentów, których pozwany nie zakwestionował, wynika bowiem, że miesięczny dochód netto pozwanego to 17 000 zł (k. 65). Zaakcentować przy tym trzeba, że w zgodzie z art. 9 ust. 2 w/w ustawy ocena zdolności kredytowej dokonywana jest przecież także na podstawie informacji uzyskanych od konsumenta.

Reasumując, żądanie powoda jest zasadne co do kwoty 1780, 59 zł, na którą składa się wypłacona pożyczka 1500 zł i prowizja w wysokości 280, 59 zł. Niezasadne było zaś żądanie prowizji ponad tę kwotę, z przyczyn wyżej opisanych. Powód, wbrew twierdzeniom pozwanego wykazał wysokość dochodzonego roszczenia poprzez przedłożenie potwierdzenia zawarcia umowy, przelewu kwoty 1500 zł. Jeżeli pozwany twierdził, że wysokość jest niezasadna, powinien był wskazać z czym konkretnie się nie zgadza, czemu nie sprostał.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 720 k.c. w zw. z art. 481 § 1 k.c., orzeczono jak w punkcie pierwszym i drugim wyroku.

W punkcie trzecim wyroku kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 100 k.p.c. zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Pozwany przegrał proces w 93%, zatem zobowiązany był do zwrotu części kosztów poniesionych przez stronę powodową, na które złożyła się: opłata od pozwu w wysokości 200 zł oraz koszt zastępstwa procesowego ustalony na kwotę 900 zł w oparciu o treść rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2018.265 j.t.) i kwota opłaty od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Mając na względzie to, że pozwany także poniósł koszt ustanowienia pełnomocnika w kwocie 900 zł i przegrał sprawę w 93 %, zasądzono od niego na rzecz powoda 975, 81 z tytułem zwrotu kosztów procesu z należnymi odsetkami.