Pożyczkę kupioną w drodze cesji. Sąd zasądził od pozwanej 1383,84 zł

Powód (...) AG

(Spółka Akcyjna) z siedzibą w J. w S. wniósł o zasądzenie od pozwanej C. D. kwoty 1.383,84 zł wraz z odsetkami w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia 23 stycznia 2024 r. do dnia zapłaty. Wskazał, że na mocy umowy sprzedaży wierzytelności nabył wierzytelność wobec pozwanej, wynikającą z umowy pożyczki zawartej z pierwotnym wierzycielem.

W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwana wniosła o oddalenie powództwa, Zaprzeczyła zawarciu umowy z pożyczkodawcą. Zarzuciła brak czynnej i biernej legitymacji procesowej oraz nieudowodnienie roszczenia. Zakwestionowała skuteczność przelewu wierzytelności na powoda. Brak legitymacji biernej wynikał z niewypełnienia przez pożyczkodawcę wymogów związanych z zawieraniem umów o kredyt konsumencki, w szczególności z niezachowania formy pisemnej umowy pożyczki i niedoręczenia pozwanej trwałego nośnika zawierającego zapis umowy. Pozwana określała umowę pożyczki jako rzekomą. Pozwana zakwestionowała potwierdzenie transakcji płatniczej, stanowiące dowód spełnienia na jej rzecz świadczenia z umowy pożyczki oraz umocowanie pośrednika pożyczkodawcy do jego reprezentacji. Ponadto wskazała, że elektroniczny raport weryfikacyjny nie może stanowić dowodu. Jako zarzut o charakterze wtórnym, pozwana podniosła niedozwolony charakter postanowień umownych odnoszących się do pozaodsetkowych kosztów kredytu.

Powód w odpowiedzi wskazał, że umowa pożyczki została zawarta zgodnie z przepisami ustawy o kredycie konsumenckim jako umowa o kredyt konsumencki zawierana na odległość. Forma umowy została dochowana, a oświadczeń woli w postaci elektronicznej zostały utrwalone w formie dokumentu elektronicznego, spełniającego wymagania dla trwałego nośnika. Pożyczkodawca dokonał oceny zdolności kredytowej i wymienił bazy danych oraz systemy, z których przy tym korzystał. Wyjaśnił, że kwestionowany przez pozwaną pośrednik kredytowy działał na podstawie pełnomocnictwa, które załączył do akt. Wbrew twierdzeniom pozwanej, wierzyciel pierwotny doręczył dokumentację pożyczkową na trwałym nośniku. Przedstawił, co składa się na kwotę dochodzoną pozwem, jednocześnie podając, że pozwana przed dniem przejścia uprawnień na powoda dokonała dobrowolnej wpłaty na poczet spornego roszczenia. Zaprzeczył, jakoby umowa zawierała niedozwolone postanowienia umowne zaznaczając, że pozaodsetkowe koszty kredytu nie przekraczały wysokości dozwolonej art. 36a ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim. Anonimizacja wykazu wierzytelności nie pozbawia go mocy dowodowej. Oświadczenie o zapłacie ceny z umowy przelewu wierzytelności nie pozostawia wątpliwości w świetle pozostałych okoliczności, że została ona uiszczona na rzecz zbywcy wierzytelności.

S ąd ustalił następujący stan faktyczny.

W dniu 8 września 2023 r. pozwana zawarła przez pośrednika kredytowego (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w U.. z wierzycielem pierwotnym (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w U. umowę pożyczki nr (...), na okres 30 dni, z możliwością przedłużenia terminu spłaty, na mocy której udzielono jej pożyczki w kwocie 1.500 zł, prowizję określono na kwotę 162,28 zł, odsetki na kwotę 23,42 zł, a całkowita kwota do zapłaty przez pozwaną wynosiła 1.685,70 zł. Tego samego dnia pośrednik wykonał przelew w wysokości 1.500 zł na rzecz pozwanej.

dowody: umowa po życzki k. 8-11, oświadczenie o pozytywnej decyzji kredytowej k. 12, potwierdzenie wypłaty pożyczki k. 13, raport weryfikacyjny G. k. 13v., pełnomocnictwo udzielone przez (...) Sp. z o.o. pośrednikowi (...) Sp. z o.o. k. 64, elektroniczne potwierdzenie złożenia wniosku o pożyczkę k. 65, elektroniczne potwierdzenie przesłania dokumentacji pożyczkowej k. 66, elektroniczne potwierdzenie przedłużenia terminu spłaty pożyczki k. 67

W dniu 31 marca 2023 r. została zawarta ramowa umowa zakupu wierzytelności pomiędzy (...) z siedzibą w J. w S., jako cesjonariuszem, a spółką (...), jako cedentem. Zgodnie z jej treścią, przeniesienie wierzytelności miało następować na dzień wystawienia aktu cesji, którego wzór stanowi załącznik A do umowy.

W dniu 6 marca 2024 r. sporządzono akt cesji nr (...) do ramowej umowy zakupu wierzytelności z dnia 31 marca 2023 r., w treści którego wskazano, że spółka (...) przenosi wierzytelności na (...) z siedzibą w J. w S., wymienione w wykazie wierzytelności, stanowiącym załącznik nr 2. W powyższym wykazie pod pozycją 156 wskazano dane pozwanej, jej numer PESEL, numer umowy, wysokość kapitału, wysokość opłat i odsetek i łączną kwotę do zapłaty.

dowody: akt cesji k. 15, wykaz wierzytelno ści – k. 15v., oświadczenie o zapłacie ceny k. 16, ramowa umowa przelewu wierzytelności k. 17-19v.

Pismem z dnia 12 marca 2024 r. powód zawiadomił o cesji pozwaną, jednocześnie wzywając ją do zapłaty.

dow ód: wezwanie do zapłaty wraz z zawiadomieniem o cesji k. 14

S ąd zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 720 § 1 k.c., przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Do przedmiotowej umowy zastosowanie mają przepisy ustawy o kredycie konsumenckim z dnia 12 maja 2011 r. (dalej u.k.k.) ze względu na charakter jej stron. Bezspornym jest fakt, że spółka (...) podczas zawierania umowy była przedsiębiorcą, a pozwana konsumentem. Art. 3 ust. 2 pkt 1 u.k.k. stanowi, że za umowę o kredyt konsumencki uważa się w szczególności umowę pożyczki.

Umowa pożyczki została zawarta bez jednoczesnej obecności obu stron, przy wykorzystaniu środków porozumiewania się na odległość. Taka forma zawarcia umowy była zgodna z art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1513 z późn. zm.), stanowiącym, że świadczenie usługi drogą elektroniczną to wykonanie usługi świadczonej bez jednoczesnej obecności stron (na odległość), poprzez przekaz danych na indywidualne żądanie usługobiorcy, przesyłanej i otrzymywanej za pomocą urządzeń do elektronicznego przetwarzania, włącznie z kompresją cyfrową, i przechowywania danych, która jest w całości nadawana, odbierana lub transmitowana za pomocą sieci telekomunikacyjnej w rozumieniu ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne. Była to ponadto umowa o kredyt konsumencki zawierana na odległość w rozumieniu art. 5 pkt 13 u.k.k. Zgodnie ze wskazanym przepisem umowa o kredyt konsumencki zawierana na odległość to umowa o kredyt konsumencki zawierana z konsumentem bez jednoczesnej obecności obu stron, przy wykorzystaniu środków porozumiewania się na odległość, o której mowa w ustawie z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. z 2012 r. poz. 1225). Ustawa ta została uchylona z dniem 25 grudnia 2014 r. W drodze wykładni dynamicznej należy uznać, że

de lege lata wskazany przepis odsyła do obecnie obowiązującej ustawy o prawach konsumenta, a dokładnie art. 2 pkt 1 tej ustawy.

Wbrew twierdzeniom pozwanej, umowę zawarto zgodnie z art. 29 u.k.k., który stanowi, że umowa o kredyt konsumencki powinna być zawarta w formie pisemnej. Dopuszczalna jest jednak forma „trwałego nośnika”. Pojęcie to zostało zdefiniowane w art. 5 pkt 17 u.k.k. Stosownie do niego trwały nośnik oznacza materiał lub urządzenie służące do przechowywania i odczytywania informacji przekazywanych konsumentowi w związku z umową o kredyt konsumencki przez czas odpowiedni do celów, jakim informacje te służą, oraz pozwalające na odtworzenie tych informacji w niezmienionej postaci. Zatem przesłanie kredytobiorcy dokumentu umowy w formacie (...) na adres jego poczty elektronicznej albo zapisanie, w sposób trwały i niezmienny, na dostępnym koncie konsumenta w serwisie kredytodawcy spełnia wymóg trwałego nośnika, a co za tym idzie jest zgodne z art. 29 u.k.k. W taki właśnie sposób została zawarta umowa między pozwaną, a pożyczkodawcą.

W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności elektronicznego potwierdzenia złożenia wniosku o pożyczkę (k. 65) oraz elektronicznego potwierdzenia przesłania dokumentacji pożyczkowej (k. 66), nie sposób uwzględnić zarzutu braku legitymacji procesowej biernej podniesionego przez pozwaną, opartego na twierdzeniu o niezłożeniu oferty zawarcia umowy pożyczki przez pozwaną oraz niedoręczeniu trwałego nośnika zawierającego zapis zawartej umowy pożyczki przez pożyczkodawcę. Wspomniane dowody wskazują, że taki wniosek został przez pozwaną złożony, a dokument umowy został doręczony wraz z regulaminem promocji oraz formularzem informacyjnym. W związku z tym uznać należy, że pożyczkodawca spełnił wymogi związane z zawieraniem umów o kredyt konsumencki.

Kwestionując roszczenie dochodzone pozwem, pozwana poddała w wątpliwość przedstawione przez powoda potwierdzenie transakcji płatniczej na kwotę 1.500 zł, wskazując, że nie stanowi ono wyciągu z konta, tylko jest dokumentem pochodzącym z nieznanego źródła, prawdopodobnie wygenerowanym przez R. S., będącego (...) w (...) Spółki Akcyjnej w F.. Zauważyła przy tym, że nie jest wiadome, czy R. S. jest legitymowany do stwierdzania faktu spełnienia świadczenia. W ocenie Sądu, powyższe wątpliwości pozwanej są bezzasadne.

Po pierwsze, spółka (...) jest krajową instytucją płatniczą w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (dalej u.u.p.). Taką instytucją może być jedynie osoba prawna, która uzyskała zezwolenie K. (...) na prowadzenie działalności w charakterze instytucji płatniczej (art. 2 pkt 16 u.u.p.). Krajowe instytucje płatnicze prowadzą działalność z zakresu usług płatniczych. W myśl art. 3 ust. 1 pkt 2 u.u.p., przez usługi płatnicze rozumie się działalność polegającą na wykonywaniu transakcji płatniczych. Zatem potwierdzenie wykonania transakcji płatniczej nie pochodzi, wbrew twierdzeniom pozwanej, z nieznanego źródła, lecz z legalnej, profesjonalnej instytucji prowadzącej działalność za zezwoleniemK. (...)

Po drugie irrelewantne dla wiarygodności i mocy dowodowej przedłożonego przez powoda potwierdzenia wykonania transakcji płatniczej jest umocowanie prawne R. S. czy to do jego wystawienia, czy to do stwierdzania faktu spełnienia świadczenia. Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 2011 r. Prawo bankowe (dalej pr. bank.), banki również świadczą usługi płatnicze. Zgodnie z art. 7 ust. 2 zd. 1 Prawa bankowego, dokumenty związane z czynnościami bankowymi mogą być sporządzane na informatycznych nośnikach danych, jeżeli dokumenty te będą w sposób należyty utworzone, utrwalone, przekazane, przechowywane i zabezpieczone. Skoro w świetle prawa w przypadku świadczenia usług płatniczych przez bank wystarczającym dowodem na wykonanie przelewu jest potwierdzenie jego wykonania na informatycznym nośniku danych, to tak też należy uznać w przypadku realizacji transakcji płatniczej przez krajową instytucję płatniczą. Świadczy ona bowiem te same usługi co banki. Tak więc przedstawione przez powoda potwierdzenie wykonania transakcji płatniczej wystawione przez spółkę (...), będącą krajową instytucją płatniczą, jest wystarczające dla stwierdzenia faktu wykonania zobowiązania z przedmiotowej umowy pożyczki przez pożyczkodawcę.

(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w U. była umocowana do działania jako pośrednik kredytowy w imieniu pożyczkodawcy, co wynika z pełnomocnictwa z dnia 1 sierpnia 2017 r., zgodnie z którym pośrednik był upoważniony do udostępniania pożyczkobiorcom dokumentów związanych z udzieleniem pożyczki, prowadzenia komunikacji z pożyczkobiorcami w zakresie informacji o udzieleniu lub odmowie udzielenia pożyczki, udostępniania pożyczkobiorcom kwot przyznanych pożyczek, reprezentowania pożyczkodawcy w postępowaniach reklamacyjnych dotyczących pożyczek, a także do zawierania umów pożyczek w imieniu pożyczkodawcy.

Zgodnie z § 4 ust. 9 umowy pożyczki, w celu zakończenia procesu rejestracji pożyczkobiorca dokonuje jednorazowego przelewu opłaty rejestracyjnej w wysokości 0,01 zł (jeden grosz) z rachunku bankowego pożyczkobiorcy na rachunek bankowy pożyczkodawcy albo korzysta z dobrowolnej usługi automatycznej weryfikacji rachunku bankowego. W niniejszej sprawie pozwana wybrała drugą opcję, co wynika z raportu weryfikacyjnego G.. Tym samym pozwana spełniła wymaganą umową warunki do udzielenia pożyczki.

Sąd uznał, że umowa pożyczki została zawarta w sposób zgodny z przepisami i była dla stron wiążąca, a roszczenie dochodzone pozwem powód należycie udowodnił. Tym samym Sąd nie podzielił podnoszonych przez pozwaną zarzutów braku legitymacji procesowej biernej oraz nieudowodnienia roszczenia.

W prawie nie zachodzi brak legitymacji czynnej. Przelew wierzytelności między spółką (...) a spółką (...), wbrew twierdzeniom pozwanej, jest skuteczny.

Akt cesji z 6 marca 2024 r. obejmuje przedmiotową wierzytelność. Wskazywane przez pozwaną usunięcie znacznych fragmentów i pozostawienie pustych przestrzeni w wykazie wierzytelności nie świadczą o ingerencji powoda w faktyczny zakres przelewu, a jedynie stanowi powszechną praktykę anonimizacji danych osobowych podmiotów innych wierzytelności niezwiązanych z pozwaną, będących przedmiotem przelewu wierzytelności. Usunięcie danych innych osób nie zaprzecza i nie oznacza, że przedmiotowa wierzytelność nie została przelana na powoda. Z wykazu wierzytelności wyraźnie wynikają niezbędne dane pozwalające zidentyfikować dłużnika, podstawę i wysokość zobowiązania.

Niezałączenie przez powoda elektronicznego „pliku danych” określającego wierzytelności będące przedmiotem przelewu nie jest brakiem uniemożliwiającym stwierdzenie, czy dana wierzytelność została objęta konkretnym aktem cesji w sytuacji, gdy do akt sprawy przedłożono wykaz wierzytelności stanowiący załącznik nr 2 do aktu cesji z dnia 6 marca 2024 r. nr (...), który jest wersją papierową „pliku danych”. Wskazać bowiem należy, że co do treści oba te załączniki są tożsame. W związku z tym wykaz wierzytelności jest wystarczający dla udowodnienia przelania przedmiotowej wierzytelności aktem cesji z 6 marca 2024 r.

Wbrew twierdzeniom powoda, na ramowej umowie przelewu wierzytelności, akcie cesji, załączniku do aktu cesji znajduje się zarówno odcisk pieczęć o potwierdzeniu za zgodnością z oryginałem, jak również podpis występującego w sprawie pełnomocnika. Zatem należy uznać, że są one dokumentami należycie uwierzytelnionymi.

Co do zapłacenia ceny przez powoda w ramach umowy przelewu wierzytelności, wskazać należy, że nie jest warunkiem skutecznego zawarcia umowy cesji wierzytelności zapłata ceny w wykonaniu tej umowy. Umowa cesji może być także zawarta pod tytułem darmym (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 20 września 2013 r., VI ACa 398/13, LEX nr 1544537; wyrok Sądu Najwyższego z 5 stycznia 2005 r., II CK 343/04, LEX nr 146318). W związku z tym, dla rozpoznania niniejszej sprawy nie mają znaczenia podnoszone przez pozwaną wątpliwości co do faktu zapłaty ceny z umowy przelewu wierzytelności przez powoda.

Brak podstaw do uznania cesji wierzytelności między spółka (...) a powodem jako bezwzględnie nieważnej z powodu niezbadania zdolności kredytowej pożyczkobiorcy przez pożyczkodawcę. Podstawą prawną do uznania przelewu wierzytelności za nieważny stanowi art. 9a ust. 5 pkt 1 u.k.k., który stanowi, że jeżeli instytucja pożyczkowa udzieliła konsumentowi kredytu konsumenckiego z naruszeniem przepisów ust. 1 i 2 lub gdy z treści oświadczenia konsumenta i uzyskanych przez instytucję pożyczkową informacji wynikało, że na dzień zawarcia umowy kredytu konsumenckiego konsument miał zaległości w spłacie innego zobowiązania pieniężnego wynoszące powyżej 6 miesięcy, a kredyt konsumencki nie był przeznaczony na spłatę tej zaległości, to zbycie wierzytelności z tej umowy w drodze przelewu lub w inny sposób jest nieważne. Pożyczkodawca uczynił zadość obowiązkowi dokonania oceny zdolności kredytowej kredytobiorcy, co wynika z oświadczenia o pozytywnej decyzji kredytowej (k. 12). Wskazano w nim konkretnych zaufanych dostawców, którzy udostępnili dane niezbędne do przeprowadzenia analizy zdolności kredytowej pozwanej, podano datę zapytania oraz numer zapytania do każdego z nich. W związku z powyższym nie sposób uznać, jakoby pożyczkodawca nie dokonał oceny zdolności kredytowej kredytobiorcy, a co za tym idzie przelew wierzytelności nie jest z tego powodu bezwzględnie nieważny.

Podniesiony przez pozwaną zarzut niedozwolonego charakteru postanowień umownych odnoszących się do pozaodsetkowych kosztów kredytu również nie zasługuje na uwzględnienie.

Art. 3853 k.c. zawiera katalog niedozwolonych klauzul umownych, wśród których znajdują się te postanowienia, które nakładają na konsumenta, który nie wykonał zobowiązania lub odstąpił od umowy, obowiązek zapłaty rażąco wygórowanej kary umownej lub odstępnego (punkt 17). Przy czym klauzule wymienione w przepisie art. 3853 k.c. nie będą mogły być uznane za niedozwolone postanowienia umowne w szczególności wówczas, gdy były przedmiotem indywidualnych uzgodnień lub dotyczyły jednoznacznie określonych głównych świadczeń stron, bądź też gdy analiza treści umowy i wzorca oraz kontekstu sytuacyjnego wskazują, że postanowienia te nie naruszają równowagi kontraktowej.

Przy umowie pożyczki głównymi świadczeniami stron są: po stronie pożyczkodawcy udostępnienie określonych środków finansowych do korzystania na określony okres czasu, a ze strony pożyczkobiorcy, zwrot tych środków.

W judykaturze uznaje się, że pod pojęciem działania wbrew dobrym obyczajom kryje się wprowadzanie do umowy klauzul, które godzą w równowagę kontraktową stron takiego stosunku, natomiast przez rażące naruszenie interesów konsumenta rozumie się nieusprawiedliwioną dysproporcję - na niekorzyść konsumenta - praw i obowiązków stron, wynikających z umowy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 października 2006 r., I CSK 173/06, Lex nr 395247).

W wyroku z 26 marca 2020 r. S. i V. (...) F. Fundusz Inwestycyjny

Zamknięty, C 779/18, EU:C:2020:236, pkt 39) Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że art. 3 lit. g) i art. 22 dyrektywy 2008/48 należy interpretować w ten sposób, iż nie stoją one na przeszkodzie przepisom krajowym dotyczącym kredytu konsumenckiego, ustanawiającym sposób obliczania maksymalnej kwoty pozaodsetkowego kosztu kredytu, którym może zostać obciążony konsument, nawet jeśli ten sposób obliczania pozwala przedsiębiorcy na obciążenie tego konsumenta częścią kosztów ogólnych związanych z prowadzeniem jego działalności gospodarczej, o ile w drodze tych przepisów dotyczących owej maksymalnej kwoty to uregulowanie nie narusza zasad zharmonizowanych mocą tej dyrektywy. Trybunał stwierdził, że art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim nie wydaje się sam w sobie określać praw i obowiązków stron umowy, lecz poprzestaje na ograniczeniu ich swobody ustalenia pozaodsetkowych kosztów kredytu powyżej pewnego poziomu i w żaden sposób nie stoi na przeszkodzie temu, aby sąd krajowy sprawdził, czy takie ustalenie ma ewentualnie nieuczciwy charakter poniżej określonego prawnie pułapu.

Sposób wyliczenia pozaodsetkowych kosztów pożyczki jest zgodny ze wzorem wskazanym w art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim. Pozwana zarzuciła mimo to wysokość prowizji, co należy potraktować jako zarzut braku ekwiwalentności świadczeń stron umowy pożyczki.

O ekwiwalentności świadczeń określonej w art. 487 § 1 k.c. nie decydują strony umowy. Jeżeli strony nadają zawieranej umowie cechę wzajemności, to mają swobodę w kształtowaniu wynikającego z niej zobowiązania o tyle tylko, o ile ich postanowienia nie podważają zasady ekwiwalentności świadczeń z umowy wzajemnej. W ramach wyrażonej w art. 3531 k.c. zasady swobody umów mieści się przyzwolenie na faktyczną nierówność stron, która może się wyrażać nieekwiwalentnością ich wzajemnej sytuacji prawnej. Nieekwiwalentność ta, stanowiąc wyraz woli stron, nie wymaga, co do zasady, wystąpienia okoliczności, które by ją usprawiedliwiały. Jednakże obiektywnie niekorzystna dla jednej strony treść umowy zasługiwać będzie na negatywną ocenę moralną, a w konsekwencji prowadzić do uznania umowy za sprzeczną z zasadami współżycia społecznego w sytuacji, gdy do takiego ukształtowania stosunków umownych, doszło wskutek świadomego lub tylko spowodowanego niedbalstwem, wykorzystania przez drugą stronę silniejszej pozycji. Wymaga podkreślenia, że sama dysproporcja między wartością określonych w umowie świadczeń stron nie jest jeszcze wystarczającym powodem dla uznania umowy za sprzeczną z dobrymi obyczajami lub z zasadami współżycia społecznego. Dla uznania takiego konieczne jest stwierdzenie rażącego zachwiania ekwiwalentności świadczeń. Przy ustaleniu, czy do niego doszło należy zaś mieć na uwadze wszelkie okoliczności, które mogą mieć wpływ na rzeczywistą wartość świadczeń (tak Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 16 maja 2014 r., I ACa (...)/12, LEX nr 2718285).

Można przyjąć, że rażący brak ekwiwalentności świadczeń nie może być przyjęty w każdym przypadku, gdy wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu zamyka się kwotą maksymalną wyliczoną na podstawie wzoru wskazanego w art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim. Takie założenie skutkowałoby przyjęciem, że ustawodawca zezwala na ustalenie tych kosztów w wysokości rażąco zaburzającej regułę ekwiwalentności świadczeń. Przepisy ustawodawstwa krajowego nie są jednak jedynym wyznacznikiem stwierdzenia niedozwolonego postanowienia umownego, mając na względzie prymat prawa wspólnotowego nad prawem krajowym. Sąd jest zatem zobowiązany do zbadania, czy w okolicznościach sprawy mamy do czynienia z rażącą dysproporcją świadczeń. Istnieje granica, po przekroczeniu której wysokość prowizji powinna być uznana za rażącą. Wysokość rażąca to taka, która – zgodnie ze Słownikiem języka polskiego (...) „rzuca się w oczy” lub jest „o ujemnych cechach, wyraźnych, bardzo dużych”.

Sąd uznał, że prowizja w kwocie 162,28 zł przy kwocie pożyczki 1.500 zł nie może zostać uznana za rażącą, bowiem stanowi zaledwie niecałe 11% kwoty udzielonej pożyczki. W orzecznictwie i doktrynie jest obecnie przyjmowane, że pobieranie przez instytucje parabankowe kwot prowizji tylko w bardzo dużych wysokościach jest obejściem przepisów o odsetkach maksymalnych, a tym samym nie może powodować wobec konsumenta skutku wiążącego. Takich cech nie nosi prowizja w stanie faktycznym niniejszej sprawy.

Reasumując, Sąd uznał za udowodnione zarówno roszczenie, jak i jego wysokość, tym samym nie podzielając zarzutów pozwanej o braku legitymacji czynnej i biernej, nieudowodnieniu roszczenia oraz o abuzywności postanowień umownych.

W toku procesu pozwana nie przedstawiła dowodu przeciwnego, który pozwoliłby na podważenie mocy dowodowej dowodów powoda. Jakkolwiek pozwanej nie obciąża ciężar wykazania niezasadności roszczenia, to może ona za pomocą tzw. dowodu przeciwnego negować dowody główne wysuwane przez powoda, a tym samym negować wynikające z nich fakty. W ten sposób strona pozwana może doprowadzić "do takiego stanu niepewności, określanego mianem

non liquet (niejasne), tzn. sąd będzie musiał uznać, że dany fakt nie został przez jej przeciwnika udowodniony. A ponieważ skutki prawne mogą być wywodzone tylko z faktów wykazanych, opisany stan spowoduje przegranie sprawy przez podmiot obarczony ciężarem dowodu" (B. Janiszewska (w:) Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna, cz. 1 (art. 1-55 (4)), red. J. Gudowski, Warszawa 2021, art. 6). Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie Sądu Najwyższego: "jeżeli strona powodowa udowodniła fakty przemawiające za zasadnością powództwa, to na stronie pozwanej spoczywa ciężar udowodnienia ekscepcji i faktów uzasadniających jej zdaniem oddalenie powództwa" (wyrok Sądu Najwyższego z 20 kwietnia 1982 r., I CR 79/82, LEX nr 8416, zob. też wyrok Sądu Najwyższego z 20 grudnia 2006 r., IV CSK 299/06, LEX nr 233051).

Stosownie do art. 481 § 1 k.c., jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Zgodnie z § 8 umowy pożyczki w przypadku opóźnienia w spłacie pożyczki, pożyczkodawca zastrzega sobie możliwość naliczenia odsetek za czas opóźnienia w wysokości równej dwukrotności sumy stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych w stosunku rocznym (odsetki maksymalne za opóźnienie). Termin zwrotu kwoty pożyczki upłynął bezskutecznie 22 stycznia 2024 r.

W tym stanie rzeczy i na podstawie wskazanych przepisów Sąd orzekł jak w pkt I wyroku.

W punkcie II wyroku Sąd orzekł o kosztach procesu, zgodnie z zasadą odpowiedzialności stron za wynik postępowania, na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. Strona powodowa wygrała proces w całości, wobec czego należał się jej od pozwanej zwrot poniesionych kosztów procesu, które wyniosły 387 zł.

Na koszty złożyła się opłata od pozwu w kwocie 100 zł, opłata skarbowa od dokumentu pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, oraz kwota 270 zł z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika będącego radcą prawnym, ustalona na podstawie § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.