Sąd oddalił pozew spółki o zwrot subwencji od komornika sądowego

Powódka (...) S.A. z siedzibą w W. w pozwie z dnia 22 maja 2024 roku wniosła o zasądzenie na jej rzecz od pozwanego R. P. kwoty 2.012,77 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 28 grudnia 2023 roku do dnia zapłaty, a także zwrotu kosztów procesu.

W uzasadnieniu pozwu powódka podała, że w dniu 31 lipca 2020 roku zawarła

z pozwanym umowę subwencji finansowej numer (...). Na mocy postanowień tej umowy oraz stanowiącego jej integralną część regulaminu pozwany był beneficjentem subwencji finansowej w ramach rządowego programu „(...)

(...) Funduszu (...) dla mikro, małych i średnich firm”. Umowa została podpisana w bankowości elektronicznej za pomocą narzędzi autoryzacyjnych przekazanych pozwanemu przez bank. W wykonaniu umowy powódka przyznała i wypłaciła pozwanemu subwencję w wysokości 72.000,00 złotych. Następnie powódka ustalając, że pozwany jest komornikiem sądowym, podjęła decyzję o natychmiastowej wymagalności subwencji i jej zwrocie. Pozwany naruszył bowiem warunki subwencji, gdyż złożył nieprawdziwe oświadczenie wskazujące, że prowadzi działalność gospodarczą. W związku z tym pozwany został zobowiązany do zwrotu subwencji w całości w terminie 14 dni. Na dochodzoną pozwem kwotę składają się: 1.168,64 złotych niespłaconej kwoty subwencji oraz 444,13 złotych skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie naliczonych od kwoty roszczenia pozostałej do zwrotu (k. 3-6).

Roszczenie było następstwem pozwu wniesionego w dniu 28 grudnia 2023 roku

w Elektronicznym Postępowaniu Upominawczym. Postępowanie to zostało umorzone (k. 10-17).

W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów procesu.

W uzasadnieniu pozwany przyznał, iż zawarł z powódką umowę subwencji,

na podstawie której udzielono mu subwencji w wysokości 72.000,00 złotych. Pozwany zarzucił jednak brak wymagalności roszczenia z uwagi na zwrot subwencji w całości. Wskazał, że umowa subwencji wygasła w dniu 31 lipca 2020 roku wobec spłaty przez niego w całości otrzymanej kwoty subwencji. Nadto zakwestionował, aby naruszył warunki udzielenia subwencji wskazując, że przed uruchomieniem programu powódka informowała

o tym, że komornicy sądowi mogą skorzystać ze wsparcia finansowego oferowanego przez nią. Podniósł, że na gruncie obowiązujących wówczas przepisów, w tym zapisów regulaminu programu, jak i stanowiska Ministerstwa Sprawiedliwości działalność komornika nie została wyłączona jako działalność gospodarcza. Ponadto wskazał, że powódka miała świadomość,

iż udziela wsparcia finansowego komornikowi, gdyż uprzednio musiała zweryfikować zasadność złożonego wniosku. Dodatkowo podniósł, iż nie wykazano skutecznego doręczenia mu decyzji w sprawie zwrotu subwencji, a nadto złożone mu wypowiedzenie było nieskuteczne. W ocenie pozwanego żądanie zwrotu wypłaconej subwencji pozostaje więc sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i stanowi przejaw nadużycia prawa przez powódkę (k. 64-74).

Na rozprawie w dniu 5 września 2024 roku powódka wskazała, że pozwany zwrócił subwencję w dniu 8 stycznia 2021 roku, a więc 3 dni po wyznaczonym terminie (k. 156).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Na terenie kraju w okresie od dnia 20 marca 2020 roku obowiązywał stan epidemii. Od 16 maja 2022 roku wprowadzono w Polsce stan zagrożenia epidemicznego, który zniesiony 3 lipca 2023 roku.

(fakt powszechnie znany)

W związku ze zwalczaniem skutków C.-19 w Polsce Rada Ministrów powierzyła na podstawie art. 21a ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o systemie instytucji (...) S.A. z siedzibą w W. (dalej jako (...)) realizację programu rządowego „(...) (...) Funduszu (...) dla mikro, małych i średnich firm”.

(okoliczności bezsporne)

Warunki działania powyższego programu zostały określone w Regulaminie ubiegania się o udział w programie rządowym „(...) (...) Funduszu (...) dla mikro, małych i średnich firm” z dnia 13 maja 2020 roku (dalej jako Regulamin). Zasadniczym celem tego programu była realizacja podstawowego interesu ekonomicznego Rzeczypospolitej Polskiej w postaci zapewnienia stabilności przedsiębiorstwa i gospodarki oraz zapobiegnięcie ryzyka masowej upadłości beneficjentów oraz zwolnień ich pracowników na skutek znaczących zakłóceń w funkcjonowaniu gospodarki w związku z epidemią C.-19 (§ 2 ust. 2). Program miał być realizowany zgodnie z ustawą o systemie instytucji rozwoju i dokumentami programowymi (§ 2 ust. 4 Regulaminu).

Beneficjentem tego programu mógł zostać przedsiębiorca w rozumieniu art. 4 ust. 1

i 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 roku Prawa (...) pod warunkiem uznania,

iż podmiot ten spełnia warunki przyznania mu statusu mikroprzedsiębiorcy lub (...), wnioskującego do (...) S.A. o udzielenie subwencji finansowej, lub któremu (...) Fundusz (...) udzielił subwencji finansowej (§ 1 ust. 2).

Mikroprzedsiębiorcą zdefiniowano - na potrzeby określenia podmiotu uprawnionego do udziału w Programie, zgodnie z Regulaminem - beneficjenta, który na 31 grudnia 2019 roku łącznie spełniał następujące warunki: zatrudniał co najmniej jednego pracownika oraz nie więcej niż dziewięciu pracowników (z wyłączeniem właściciela) oraz jego roczny obrót za 2019 rok lub suma bilansowa w 2019 roku nie przekraczała kwoty 2 mln EUR.

Na potrzeby ustalenia statusu mikroprzedsiębiorcy jako podmiotu uprawnionego do udziału

w programie zgodnie z Regulaminem, przez pracownika rozumiało się osobę zatrudnioną

na podstawie umowy o pracę, przy czym za pracowników nie uważało się pracowników

na urlopach macierzyńskich, ojcowskich, rodzicielskich wychowawczych i zatrudnionych

w celu przygotowania zawodowego. Określenie statusu mikroprzedsiębiorcy powinno było uwzględniać inne warunki określone w treści regulaminu oraz załącznika I do Rozporządzenia Pomocowego.

Finansowanie Programowe miało być udzielane zgodnie z zasadami regulującymi przyznawanie pomocy publicznej w Polsce i Unii Europejskiej i było udzielane przez (...) S.A. w ramach programu pomocowego zatwierdzonego przez Komisję Europejską na podstawie decyzji z dnia 27 kwietnia 2020 roku (§ 2 ust. 7). Łączna maksymalna kwota finansowania programowego, jakiej mogła udzielić (...) w ramach programu to kwota 75.000.000.000 złotych, na co składały się dwa działania: a) tarcza finansowa dla mikroprzedsiębiorców o łącznej maksymalnej wartości do 25.000.000.000 złotych; b) tarcza finansowa dla (...) o łącznej maksymalnej wartości do 50.000.000.000 złotych (§ 3 ust. 1).

Szczegółowe warunki wsparcia finansowego oraz zobowiązania beneficjenta programu określała umowa subwencji finansowej zawierana pomiędzy (...) Funduszem (...), a przedsiębiorcą ubiegającym się o subwencję finansową. Integralną część umowy subwencji finansowej stanowił Regulamin (§ 11 ust. 5 umowy subwencji finansowej).

Finansowanie programowe udzielane było za pośrednictwem banków przyjmujących w imieniu (...) Funduszu (...) wnioski, odwołania, przekazujących beneficjentom decyzje (...) Funduszu (...), zawierających umowy subwencji finansowej

w charakterze pełnomocników (...) Funduszu (...) i przekazujących beneficjentom w imieniu (...) Funduszu (...) środki pieniężne tytułem subwencji finansowych (wyłącznie po uprzednim otrzymaniu tych środków od (...) Funduszu (...) - § 3 ust. 3 Regulaminu).

Środki z subwencji finansowej mogły zostać przeznaczone przez beneficjenta wyłącznie m.in. na pokrycie kosztów prowadzonej działalności gospodarczej, w tym wynagrodzeń pracowników, kosztów zakupu towarów i materiałów, kosztów usług obcych, bieżących kosztów obsługi finansowania zewnętrznego, kosztów najmu nieruchomości czy zakupu urządzeń czy innych środków trwałych niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej (§ 7 ust. 1).

Umowy subwencji były zawierane z beneficjentami programu za pośrednictwem systemu bankowego z wykorzystaniem środowiska informatycznego i sieciowego udostępnianego przez banki. Wniosek o udzielenie subwencji finansowej udostępniany był

w bankowości elektronicznej banku wyłącznie jako interfejs i służył zebraniu wszelkich oświadczeń składanych przez przedsiębiorcę starającego się o subwencję finansową. Oświadczenia wpisane przez przedsiębiorcę we wniosku implementowane były do projektu umowy subwencji finansowej udostępnianej w bankowości elektronicznej. Każdy podmiot ubiegający się o subwencję musiał zaakceptować oświadczenia znajdujące się w formularzu aplikacyjnym dostępnym w bankowości elektronicznej. (...) S.A. został uprawniony do stosowania możliwie automatycznych, uproszczonych i przyspieszonych procedur przyznawania subwencji finansowych, w tym ich realizowania za pośrednictwem kanałów elektronicznych (np. banków), wyłącznie z wykorzystaniem danych pochodzących od partnerów Programu oraz na podstawie oświadczeń składanych przez beneficjentów Programu. (rozdział 3.2 Regulaminu).

Treść składanego wniosku była najpierw weryfikowana przez Bank pod kątem jej kompletności i wstępnej zgodności z warunkami programowymi, w zakresie ustalonym między (...) S.A. i bankiem. Następnie, po poprawnym wprowadzeniu beneficjenta danych w formularzu wniosku, w bankowości elektronicznej generowano projekt umowy subwencji finansowej zawierający odpowiednie dane zamieszczone przez beneficjenta w formularzu wniosku, o ile system informatyczny zapewniał taką możliwość. Beneficjent uzyskiwał możliwość zapoznania się z umową

w formie elektronicznej, wydrukowania i zapisania elektronicznie jej projektu oraz dostępu do zapisanego projektu po ponownym zalogowaniu, o ile bankowość elektroniczna banku zapewnia takie funkcjonalności. Umowa mogła zostać podpisana przez osobę upoważnioną

w bankowości elektronicznej banku za pomocą narzędzi autoryzacyjnych przekazanych beneficjentowi przez bank. Następnie umowę w imieniu (...) S.A. podpisywał bank działając w charakterze pełnomocnika, na podstawie pełnomocnictwa zawartego w umowie łączącej bank z powodem, opatrując umowę pieczęcią banku lub kwalifikowanym podpisem elektronicznym osób uprawnionych do reprezentowania banku,

a następnie udostępniał ją beneficjentowi w bankowości elektronicznej. Bank przekazywał wniosek do (...) S.A., która miała rozpatrzyć go zgodnie

z procedurą opisaną w dokumentach programowych (§ 11 ust. 6).

Zawarcie przez beneficjenta umowy subwencji było wymogiem koniecznym dla otrzymania subwencji finansowej, jednakże nie gwarantowało jej otrzymania w przypadku braku spełnienia przez beneficjenta warunków programowych lub w sytuacji niepozyskania przez (...) S.A. kwoty finansowania programowego. Udzielenie subwencji było uzależnione od spełnienia przez beneficjenta wszystkich warunków programowych (§ 11 ust. 10).

Zgodnie z § 3 ust. 6 Regulaminu w przypadku stwierdzenia złożenia przez beneficjenta nieprawdziwych oświadczeń lub podania we wniosku nieprawdziwych informacji, (...) Fundusz (...) mógł podjąć decyzję o zobowiązaniu beneficjenta do zwrotu całości lub części subwencji finansowej. W przypadku, gdy beneficjent otrzymał subwencję na podstawie nieprawdziwych oświadczeń, od których uzależnione było udzielenie subwencji lub wysokość subwencji, beneficjent zobowiązany był do niezwłocznego, nie później niż w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania subwencji, zwrotu subwencji lub jej części na wyodrębniony rachunek techniczny banku (§ 11 ust. 13 Regulaminu).

(dowód: Regulamin k. 36-56, umowa subwencji finansowej k. 18-27, 79-87)

Z uwagi na pojawiające wątpliwości co do statusu komorników w świetle wymagań zawartych w powyższych regulacjach odnoszących się do możliwości korzystania z (...) (...) Funduszu (...), komornicy sądowi występowali m.in. do powódki

o udzielenie informacji, czy mogą korzystać ze wsparcia w postaci subwencji w ramach (...) dotyczącej mikroprzedsiębiorców. Odpowiedzi udzielane przez powódkę były twierdzące, a jako warunek otrzymania środków wskazywano zatrudnianie przynajmniej jednego pracownika, od którego pracodawca odprowadza składki na ubezpieczenie społeczne. Wobec powyższego komornicy sądowi z całej Polski występowali do powódki z wnioskami

o udzielenie subwencji finansowej, a na ich podstawie zawierali z nią umowy.

(dowód: korespondencja mailowa k. 94-96; oświadczenia wraz z załącznikami k. 115-120, 125-135; przesłuchanie pozwanego k. 156v)

Wobec dalszych istotnych wątpliwości co do statusu komorników sądowych, 21 maja 2020 roku została sporządzona opinia prawna w sprawie dopuszczalności występowania przez komorników sądowych o przyznanie środków z (...) S.A.

na zasadach przewidzianych dla przedsiębiorców, z której wynikało, iż komornicy mogą być beneficjentami subwencji.

(dowód: opinia prawna k. 99-108)

Pismem z 19 czerwca 2020 roku, będącym odpowiedzią na wątpliwości zgłoszone przez Prezesa Krajowej Rady Komorniczej, Sekretarz S. w Ministerstwie Sprawiedliwości wskazał, że wprawdzie komornicy sądowi nie zostali zaliczeni do przedsiębiorców z mocy przepisów ustawy o komornikach sądowych, niemniej znajdują do nich zastosowanie przepisy ustawy podatkowych, o systemie ubezpieczeń społecznych, o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, dotyczące osób prowadzących działalność gospodarczą, na co wyraźnie wskazywało Ministerstwo Finansów i ZUS. Ponadto wskazano, że komornicy sądowi organizują i prowadzą kancelarię komorniczą, zatrudniają pracowników na podstawie umów o pracę, zlecenia, o dzieło lub świadczenie usług, a koszty działalności egzekucyjnej pokrywają z uzyskiwanych prowizji w postaci opłat egzekucyjnych. W piśmie wskazano ponadto, że w ocenie Ministra Sprawiedliwości dzięki zrównaniu w wielu aspektach przez ustawodawcę komorników sądowych z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność gospodarczą, powinni oni korzystać z pomocy podobnej do tej, którą otrzymują inni pracodawcy w okresie pandemii koronawirusa,

a wspomniane wyłączenie komorników sądowych z możliwości skorzystania z niektórych form pomocy przewidzianych w tarczach antykryzysowych, jak się wydaje, nie wynika

z brzmienia obecnie obowiązujących przepisów, a z ewentualnego niewłaściwego ich stosowania przez organy wypłacające środki.

(dowód: pismo Ministerstwa Sprawiedliwości z 19.06.2020 r. k. 97, 112-113, 122, 131-132; pismo Prezesa Krajowej Rady Komorniczej k. 98, 123)

Pozwany R. P. jest Komornikiem Sądowym przy Sądzie Rejonowym

w R.. Prowadzi kancelarię komorniczą, a jako pracodawca zatrudnia pracowników. Pozwany zdecydował się skorzystać z programu wsparcia z uwagi na spadek przychodów wynoszący ok. 27%. W zakresie możliwości ubiegania się o dofinansowanie kierował się stanowiskiem wyrażonym przez Sekretarza S. w Ministerstwie Sprawiedliwości, opiniami prawnymi i zapytaniami złożonymi do powódki przez innych komorników.

(dowód: przesłuchanie pozwanego k. 156v)

Proces zawierania umowy subwencji finansowej pomiędzy (...) S.A., a komornikiem odbywał się drogą elektroniczną za pośrednictwem bankowości elektronicznej, według przygotowanego przez powódkę wraz z bankami formularza aplikacyjnego. Cała procedura była zinformatyzowana i nie było możliwości wpisania jakichkolwiek uwag ani we wniosku, ani w samej umowie. Jedyną możliwością złożenia wniosku było zaakceptowanie przez wnioskodawcę wszystkich punktów,

co też pozwany uczynił. Pozwany już w miejscu określenia swojej osoby jako beneficjenta wpisał, iż jest komornikiem sądowym. Dane te znalazły się również w treści zawartej umowy. Pozwany wskazał również, że wnioskuje o subwencję finansową w kwocie 72.000,00 złotych.

R. P. zaakceptował oświadczenia, które były w formularzu aplikacyjnym dostępnym w bankowości elektronicznej i potwierdził, że wszystkie przedstawione informacje oraz złożone oświadczenia są zgodne z prawdą i jest świadomy odpowiedzialności karnej za przedstawienie fałszywych informacji oraz złożenia fałszywych oświadczeń. Pozwany m.in. oświadczył, że na dzień 31 grudnia 2019 roku był mikroprzedsiębiorcą (zatrudniającym od 1 do 9 pracowników z wyłączeniem właściciela), a jego roczny obrót nie przekroczył równowartości 2 mln EUR.

Po wprowadzeniu przez R. P. danych w formularzu wniosku, w bankowości elektronicznej został wygenerowany projekt umowy subwencji finansowej. W dniu 31 lipca 2020 roku doszło do zawarcia pomiędzy (...) S.A. z siedzibą

w W. a pozwanym umowy subwencji finansowej nr (...).

(dowód: umowa subwencji finansowej k. 18-27, 79-87; pismo (...) k. 109-111; przesłuchanie pozwanego k. 156v)

W dniu 3 sierpnia 2020 roku powódka, reprezentowana przez Bank (...) S.A. w W., skierowała do R. P. oznaczonego jako „komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Rybniku zwanego przedsiębiorcą” pozytywną decyzję w sprawie subwencji finansowej. Subwencję w wysokości 72.000,00 złotych wypłacono następnie na rachunek pozwanego w Banku (...) S.A. w W.. Jako odbiorcę przelewu wskazano Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Rybniku R. P..

(dowód: decyzja k. 28, 88; potwierdzenie transakcji k. 29; wyciąg z rachunku bankowego k. 90-93)

W dniu 9 grudnia 2020 roku na podstawie § 3 ust. 6 umowy subwencji finansowej powódka wystosowała do pozwanego wezwanie do niezwłocznego, nie później niż w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania pisma, zwrotu całej kwoty otrzymanej subwencji finansowej wraz z odsetkami. Uzasadniając pismo podała, że komornik nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu zapisów umowy i Regulaminu programu, dlatego też subwencja została mu przyznania niesłusznie. W treści pisma wskazano nadto, że w celu zwrotu subwencji należy skontaktować się z bankiem, za pośrednictwem którego udzielona została subwencja finansowa. Wówczas bank miał wskazać numer rachunku technicznego

do dokonania zwrotu przez beneficjenta całej otrzymanej kwoty subwencji.

Pozwany odebrał kierowane do niego pismo w dniu 14 grudnia 2020 roku.

(dowód: pismo z 09.12.2020 r., k. 30-31, potwierdzenie odbioru, k. 32-32v)

W dniu 8 stycznia 2021 roku R. P. wpłacił na rzecz (...) kwotę 72.000,00 złotych tytułem zwrotu subwencji.

(dowód: potwierdzenie przelewu k. 89, przesłuchanie pozwanego k. 156v)

Pismem z dnia 17 listopada 2023 roku (...) S.A. we W., działając

w imieniu powódki, złożyła oświadczenie o wypowiedzeniu umowy subwencji finansowej,

w którym wskazała, iż w związku z niedotrzymaniem przez pozwanego warunków spłaty subwencji wypowiada przedmiotową umowę ze skutkiem natychmiastowym. Jednocześnie wezwała do uiszczenia zadłużenia w kwocie 1.992,95 złotych (w tym 1.568,64 złotych kapitału, 424,31 złotych odsetek za opóźnienie) w terminie 14 dni od doręczenia pisma. Pismo zostało doręczone pozwanemu w dniu 23 listopada 2023 roku.

(dowód: wypowiedzenie k. 33, potwierdzenie odbioru k. 34)

Kolejnym pismem (...) S.A. wezwała pozwanego do zapłaty kwoty 2.004,55 złotych z tytułu zadłużenia wynikającego z wypowiedzianej umowy subwencji.

(dowód: przedsądowe wezwanie do zapłaty k. 35)

W dniu 13 lutego 2024 roku pozwany zwrócił się do Banku (...) S.A. w W. z zapytaniem o stan rozliczenia subwencji. W odpowiedzi bank poinformował, że umowa subwencji wygasła wskutek całkowitej spłaty w dniu 8 stycznia 2021 roku subwencji finansowej, wobec czego nie jest możliwym udostępnienie formularza rozliczenia.

(dowód: pismo z 13.02.2024 r. k. 77, odpowiedź banku k. 78)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na mocy powołanych dowodów przedstawionych przez strony, których wiarygodność nie została przez żadną ze stron zakwestionowana. Powołane przez powódkę fakty znajdowały przy tym potwierdzenie w złożonych przez nią

do akt wydrukach dokumentów istniejących w formie elektronicznej. Złożenie tych wydruków stanowiło w istocie zgłoszenie twierdzeń o istnieniu elektronicznych dokumentów o wynikającej z wydruków treści. Dowody te nie były kwestionowane przez strony,

co pozwalało na przeprowadzenia dowodu z dokumentów elektronicznych, których istnienie

i treść były bezsporne i zostały przyjęte jako wiarygodne.

Ustalając powyższy stan faktyczny Sąd posiłkował się także dowodem z przesłuchania stron z ograniczeniem do pozwanego R. P.. Zeznania pozwanego były spójne

z dokumentacją zgromadzoną w toku postępowania, logiczne i przekonujące, obrazowały

w klarowny sposób motywy, jakimi kierował się pozwany zawierając sporną umowę w tym rozumienie i wykładnię pojęcia beneficjenta w ramach pomocy udzielanej przez powódkę. Pozwany w sposób szczegółowy przedstawił procedurę związaną z zawarciem umowy

z powódkę oraz weryfikacją przesłanek do otrzymania subwencji. Co jednak najistotniejsze pozwany przedstawił okoliczności związane ze zwrotem otrzymanej subwencji, daty dokonania zwrotu i podjętych czynności celem możliwości dokonania owego zwrotu. Autentyczność zeznań pozwanego nie była kwestionowana przez stronę powodową,

a jednocześnie ich treść pozwalała na dokonanie ustaleń istotnych faktów dla sprawy.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.

Strony łączyła umowa, na mocy której powódka zobowiązała się przekazać pozwanemu świadczenie pieniężne (subwencję) a pozwany zobowiązał się do jego wykorzystania w określony sposób oraz zwrotu jego całości lub części, na przewidzianych

w umowie warunkach. Powódka wywiązała się z zobowiązania do przekazania subwencji

i w procesie domagała się wykonania zobowiązania pozwanego do zwrotu subwencji

w całości na skutek naruszenia warunków umowy.

W § 3 umowy zostały określone wypadki, w których subwencja podlegała zwrotowi

i przesłanki, od których zależało, jaka jej część objęta była obowiązkiem zwrotu. Jednocześnie w § 3 ust. 4 i § 4 ust. 2 umowy przewidziano, że podstawą zwrotu będzie „decyzja” powódki „o wysokości zwrotu subwencji finansowej”. Należy uznać, że według umowy owa „decyzja” miała stanowić oświadczenie woli powódki określające, zwrotu jakiej kwoty subwencji się domaga i będące warunkiem wymagalności roszczenia o zwrot.

Spór w niniejszej sprawie przede wszystkim koncentrował się wokół zagadnienia czy pozwany jako komornik sądowy mógł zostać beneficjentem subwencji finansowej udzielanej przez powodowy Fundusz, a także czy był zobowiązany do jej zwrotu. Powódka powoływała, że pozwany przy zawieraniu umowy subwencji złożył nieprawdziwe oświadczenie o tym,

że jest przedsiębiorcą, a nadto nie zwrócił kwoty subwencji pomimo wydania decyzji w tym przedmiocie i wypowiedzenia mu umowy.

Rozważając powyższą kwestię, Sąd doszedł do przekonania, iż komornicy sądowi byli uprawnieni do uzyskania subwencji.

Na wstępie należy wskazać, że z Tarczy Finansowej powódki skorzystać mogli przedsiębiorcy spełniający odpowiednie warunki. W rozdziale 3.1. Tarczy Finansowej (...) Funduszu (...) dla małych i średnich firm, stanowiącej załącznik do uchwały numer (...) Rady Ministrów przyjmującej program rządowy wskazano, że programem objęci byli „ przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 6 marca 2018 roku Prawo przedsiębiorców tj. osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne niebędące osobą prawną, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonujące działalność gospodarczą oraz wspólnicy spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej, będący mikro, małymi lub średnimi przedsiębiorcami spełniającymi określone kryteria. Za mikroprzedsiębiorcę uważano przedsiębiorcę, który łącznie spełniał następujące warunki: zatrudniał co najmniej 1 pracownika oraz nie więcej niż 9 pracowników,

z wyłączeniem właściciela oraz jego roczny obrót lub suma bilansowa nie przekraczała kwoty 2.000.000 EUR.

Przy czym zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 roku Prawo przedsiębiorców przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca działalność gospodarczą.

Również w Regulaminie ubiegania się o udział w programie rządowym w § 1 ust. 2 wskazano, że zgodnie z warunkami programu, programem objęci są przedsiębiorcy

w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 2 Prawa przedsiębiorców pod warunkiem uznania, iż podmiot ten spełnia warunki przyznania mu statusu mikroprzedsiębiorcy lub mały lub średni przedsiębiorca. Regulamin ubiegania się o udział w programie rządowym stanowił integralną częścią umowy subwencji finansowej, także tej zawartej przez pozwanego.

Z powyższych uregulowań niewątpliwie wynika zatem, że posiadanie statusu przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców pozwalało

na zakwalifikowanie do kategorii mikroprzedsiębiorcy.

Natomiast status prawny komorników uregulowany został w ustawie o komornikach sądowych z dnia 22 marca 2018 roku (dalej jako u.k.s.), która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2019 roku (art. 306 u.k.s.). Zgodnie z ustawą komornik jest funkcjonariuszem publicznym działającym przy sądzie rejonowym (art. 2 ust. 1 u.k.s.) oraz organem władzy publicznej w zakresie wykonywanych czynności w postępowaniu egzekucyjnym

i zabezpieczającym (art. 3 ust. 1 u.k.s). W ustawie wskazano, że komornik nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów regulujących podejmowanie, wykonywanie

i zakończenie działalności gospodarczej (art. 33 ust. 1 u.k.s.), tj. w rozumieniu Prawa przedsiębiorców. Komornik nie może prowadzić działalności gospodarczej (art. 33 ust. 2 u.k.s.) Przepisy przejściowe u.k.s. przewidywały roczny termin na dostosowanie się do zakazu prowadzenia działalności gospodarczej przez komorników sądowych (art. 301 ust. 3 u.k.s.). Termin ten upłynął w dniu 1 stycznia 2020 roku. Ustawa od dnia 1 stycznia 2019 roku pozbawiła więc komorników sądowych statusu przedsiębiorcy.

Z literalnej wykładni wskazanych wyżej przepisów wynika zatem, że skoro program stosowało się tylko do przedsiębiorców w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 2 u.p.p. (§ 1 ust. 2 regulaminu), a komornik sądowy nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów tej ustawy (art. 33 ust. 1 u.k.s.), to komornicy sądowi nie mogli skorzystać z tego Programu. W taki tez sposób swoje stanowisko argumentowała powódka na etapie wnoszenia pozwu i popierał taką interpretację w toku postępowania.

Z powyższego wynika również, że mimo, iż działalność komornika w pewnym sensie ma cechy przedmiotowe i funkcjonalne działalności gospodarczej, to jednak nie pozwala to na uznanie komornika za przedsiębiorcę w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców, bowiem jako funkcjonariusz publiczny podejmuje on czynności z zakresu imperium państwowego (komentarz do ustawy o komornikach sądowych, red. dr Grzegorz Sikorski, rok 2019).

Biorąc pod uwagę literalne brzmienie ww. przepisów komornicy niewątpliwie nie mogli skorzystać ze wsparcia finansowego zapewnianego w ramach programu rządowego „(...)

(...) Funduszu (...) dla Małych i Średnich Firm” realizowanego przez powódkę. Możliwa jednak była do zaakceptowania również wykładnia funkcjonalna zasad dotyczących przyznawania pomocy przewidzianej w tarczach antykryzysowych. Argumenty za jej przyjęciem przedstawione zostały zresztą przez Sekretarza S.

w Ministerstwie Sprawiedliwości w piśmie z 19 czerwca 2020 roku. Koncepcja ta była też początkowo podzielana przez powodowy Fundusz, który udzielał komornikom informacji

o możliwości ubiegania się o subwencję pod warunkiem zatrudniania przynajmniej jednego pracownika, od którego pracodawca odprowadza składki na ubezpieczenie społeczne. Nadto grupie komorników sądowych (...) Fundusz (...) przyznał świadczenia. Dopuszczalność występowania przez komorników sądowych o przyznanie środków

z (...) Funduszu (...) na zasadach przewidzianych dla przedsiębiorców wynikała także z opinii prawnej z dnia 21 maja 2020 roku. Tym samym, zdaniem Sądu, komornicy mieli pełne podstawy sądzić, iż mogą ubiegać się o przyznanie im subwencji na podstawie ww. przepisów.

Nie można zatem przyjąć, że nieprawdziwe było, na etapie składania wniosku

o wypłatę subwencji, przypisanie sobie przez pozwanego komornika sądowego statusu przedsiębiorcy. Status ten był z całą pewnością sporny, lecz wszelkie wątpliwości rozstrzygnięto na korzyść komorników. Późniejsza reinterpretacja przepisów tym zakresie skutkująca zmianą oceny statusu komorników nie może, zdaniem Sądu, prowadzić automatycznie do uwzględnienia powództwa. Pozwany zasadnie w tym zakresie podniósł zarzut nadużycia prawa przez powódkę. Zgodnie z art. 5 k.c. nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.

Zasady współżycia społecznego w rozumieniu art. 5 k.c. są pojęciem pozostającym

w nierozłącznym związku z całokształtem okoliczności danej sprawy i w takim całościowym ujęciu wyznaczają podstawy, granice i kierunki jej rozstrzygnięcia w wyjątkowych sytuacjach, które przepis ten ma na względzie. Dlatego dla zastosowania art. 5 k.c. konieczna jest ocena całokształtu szczególnych okoliczności danego wypadku w ścisłym powiązaniu nadużycia prawa z konkretnym stanem faktycznym. (

postanowienia SN: z 21 grudnia 2021 r.,(...); z 28 stycznia 2022 r., (...); z 23 sierpnia 2022 r.,

(...)

Wyrażona w art. 5 k.c. klauzula generalna niedopuszczalności czynienia ze swego prawa użytku sprzecznego z zasadami współżycia społecznego ma na celu zapobieganie stosowania prawa w sposób prowadzący do skutków nieetycznych lub rozmijających się

w sposób zasadniczy z celem danej regulacji prawnej. Jeśli uwzględnienie powództwa, zgodnego z literą prawa, powodowałoby skutki rażąco niesprawiedliwe i krzywdzące (

summum ius summa iniuria), niedające się zaakceptować z punktu widzenia norm moralnych i wartości powszechnie uznawanych w społeczeństwie, art. 5 k.c. zezwala na jego oddalenie.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że sam pozwany miał wątpliwości co do statusu prawnego komorników sądowych w świetle wymogów dotyczących uzyskania subwencji. Wątpliwości te zresztą pojawiły się w całej tej grupie zawodowej, o czym świadczy chociażby zwrócenie się przez Prezesa Krajowej Rady Komorniczej do Ministerstwa Sprawiedliwości o zajęcie stanowiska w tym zakresie czy opracowywane opinie prawne o dopuszczalności występowania przez komorników sądowych o przyznanie środków z (...) Funduszu (...) na zasadach przewidzianych dla przedsiębiorców, a także korespondencja mailowa komorników z Funduszem.

Niewątpliwie asumptem do masowego składania wniosków o wypłatę subwencji

z Programu było stanowisko Ministerstwa Sprawiedliwości z 19 czerwca 2020 roku,

w którym jednoznacznie wyrażono, że w ocenie Ministra Sprawiedliwości dzięki zrównaniu w wielu aspektach przez ustawodawcę Komorników Sądowych z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność gospodarczą, powinni oni korzystać z pomocy podobnej do tej, którą otrzymują inni pracodawcy w okresie pandemii koronawirusa, a wspomniane wyłączenie Komorników Sądowych z możliwości skorzystania z niektórych form pomocy przewidzianych w tarczach antykryzysowych, jak się wydaje, nie wynika z brzmienia obecnie obowiązujących przepisów, a z ewentualnego niewłaściwego ich stosowania przez organy wypłacające środki.

Nie bez znaczenia jest również to, na co wskazywał pozwany, że sam (...) Fundusz (...) w korespondencji mailowej, w odpowiedzi na zgłaszane przez komorników wątpliwości w tym zakresie, uznawał, że mogą oni skorzystać z Programu. W tym stanie rzeczy zachodziły wyjątkowe okoliczności, które powodowały, że nie tylko pozwany, ale znaczna część komorników sądowych złożyła wnioski o przyznanie subwencji finansowej. Komornicy mieli zatem uzasadnione okolicznościami przekonanie, że zostali objęci Programem, niezależnie od treści art. 33 ust. 1 i 2 u.k.s. Tym samym, zdaniem Sądu, pozwany dochował należytej staranności w ustaleniu czy przysługuje mu uprawnienie do wystąpienia

z wnioskiem o subwencję. Nie można mu więc czynić z tego powodu jakichkolwiek zarzutów.

Sąd miał również na uwadze, że (...) Fundusz (...) już na etapie składania wniosku przez pozwanego miał informację, że jest on komornikiem, a umowa zawarta poprzez pełnomocnika – Bank (...) S.A. została poparta decyzją (...) Funduszu (...) o przyznaniu subwencji. Zarówno we wniosku, jak i samej umowie z 31 lipca 2020 roku czy poleceniu wypłaty środków pozwany był określany wprost jako komornik sądowy. Pisma, które powódka kierowała do pozwanego także były adresowane

do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Rybniku R. P., a nie do R. P.. Niezrozumiałe jest zatem powoływanie się przez powódkę na okoliczność,

że powzięła ona informację o tym, iż pozwany jest komornikiem sądowym dopiero

po przyznaniu subwencji, co w ocenie powódki skutkowało koniecznością zwrotu otrzymanych środków jako że pozwany nie wypełniał warunków otrzymania subwencji.

Zauważyć trzeba, że nawet w tytule samego przelewu kwoty subwencji jako odbiorcę oznaczono komornika sądowego, a nie wskazano wyłącznie danych personalnych pozwanego.

Istotnym jest również to, że strona powodowa miała obowiązek weryfikacji warunków przyznania subwencji przed rozpoznaniem wniosku, który wynikał wprost z umowy

i Regulaminu. Wydanie pozytywnej decyzji w tym przedmiocie prowadziło zatem do wniosku, że komornik na etapie składania wniosku spełniał wszystkie wymogi do przyznania mu subwencji. Ewentualne zaś zaniedbania Funduszu przy analizie złożonego przez pozwanego wniosku mogą obciążać tylko stronę powodową, a nie zaś stronę pozwaną. Powódka powinna była zweryfikować oświadczenia składane przez pozwanego już w dacie ich wpłynięcia za pośrednictwem systemu bankowego. Zaniechanie prawidłowej weryfikacji wniosków nie może obciążać beneficjentów, którym przyznano subwencję.

Abstrahując od powyższego, w ocenie Sądu brak również było podstaw

do powoływania się przez stronę powodową na możliwość dochodzenia zwrotu subwencji na podstawie § 3 Regulaminu. Sąd nie dopatrzył się, aby na etapie ubiegania się o subwencję komornik podał nieprawdziwe dane. Podkreślenia wymaga, że pozwany nie miał innej możliwości złożenia wniosku niż poprzez zaznaczenie oświadczeń przygotowanych

na formularzu. Również powódka w pismach kierowanych do komorników sądowych wskazywała jakie oświadczenia należy zaznaczyć składając wniosek. Nie ulega jednak wątpliwości Sądu, że Fundusz miał wiedzę że pozwany jest komornikiem już w dacie wnioskowania. Tym samym za niezasadny uznać należy stawiany przez powódkę zarzut jakoby oświadczenia złożone przez pozwanego na etapie wypełniania wniosku o subwencję finansową oraz zawarte w umowie subwencji były nieprawdziwe. Podkreślenia wymaga bowiem, iż oświadczenia te były zgodne z ówczesną oceną statusu komorników sądowych stosowaną przez sam Fundusz. Żadna interpretacja obowiązujących wówczas przepisów nie wyłączała komorników sądowych od możliwości uzyskania subwencji. Byli oni traktowani jak przedsiębiorcy mimo, że formalnie prowadzona przez nich działalność nie była działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów o przedsiębiorcach.

Skoro zaś nie sposób uznać jakoby pozwany podał niezgodne z prawdą dane/złożył nieprawdziwe oświadczenie to implikacją owego faktu jest brak możliwości skorzystania przez powódkę z możliwości wypowiedzenia umowy na tej podstawie.

W ocenie Sądu również późniejsza zmiana stanowiska powódki w zakresie rozumienia pojęcia beneficjenta nie może skutkować uwzględnieniem powództwa. Chociaż powodowy Fundusz nie jest jednostką organizacyjną Skarbu Państwa, to jednak powierzenie mu realizacji rządowego programu udzielania przedsiębiorcom wsparcia finansowego w związku ze skutkami (...)19, słusznie mogło rodzić przekonanie zależności pomiędzy komunikatami Ministerstwa Sprawiedliwości, a działaniem Funduszu. To Rada Ministrów określiła ogólne ramy Programu, a sam Regulamin sporządzony został przez (...) w oparciu

o ten dokument. Komornicy sądowi kierowali się pojawiającymi się wówczas komunikatami

i opiniami prawnymi. W tym zakresie zatem wykazali się należytą starannością, uzależniając złożenie wniosków o wypłatę dofinansowania dopiero po potwierdzeniu takiej możliwości przez organy władzy państwowej, które opowiedziały się za tym, aby Program posługiwał się pojęciem „przedsiębiorcy” w znaczeniu funkcjonalnym, a nie literalnym. Natomiast późniejsza zmiana stanowiska strony powodowej nie może w ocenie Sądu negatywnie obciążać pozwanego, który w dacie wnioskowania kierował się zasadą zaufania obywatela do państwa, państwa, które wówczas dopuszczało możliwość ubiegania się o dofinansowanie przez komorników sądowych i to po zapoznaniu się z wątpliwościami tej grupy zawodowej.

Nie sposób także pominąć okoliczności w jakich doszło do powierzenia realizacji Programu Funduszowi, ani w jakich doszło do zwiększonej potrzeby uzyskania państwowego wsparcia finansowego. Rządowy program był bowiem reakcją na pojawiające się problemy wywołane pandemią. Skutki ustawowych ograniczeń w prowadzeniu działalności dotknęły nie tylko przedsiębiorców, ale i komorników sądowych. Komornicy sądowi prowadzili bowiem bieżącą działalność związaną z funkcjonowaniem kancelarii, w tym w szczególności zatrudnieniem pracowników. Wskutek pandemii powstały jednak ograniczenia wprowadzone w zakresie egzekucji świadczeń (m.in. ograniczenia w prowadzeniu egzekucji

z nieruchomości, wstrzymanie eksmisji, brak możliwości uzyskiwania opłat egzekucyjnych), toteż niewątpliwie ta grupa zawodowa znacząco odczuła te ograniczenia. Na skutek pozytywnej decyzji wydanej po zawarciu umowy powódka wypłaciła środki, które zostały spożytkowane przez komornika sądowego zgodnie z umową, tj. na pokrycie bieżących kosztów prowadzonej działalności – opłacenie pracownikom składki ZUS. Wypłacenie tych środków spowodowało, że pozwany nie musiał podejmować niekorzystnych decyzji dotyczących jego działalności, jak np. zwolnienia pracowników.

Raz jeszcze podkreślić należy, że komornicy sądowi w chwili otrzymania dotacji spełniali, tak jak inni przedsiębiorcy, warunki Programu wymagane do otrzymania dotacji. Warunkiem takim przede wszystkim był spadek przychodów do odpowiedniego, zdefiniowanego w Programie poziomu. Ponadto z treści uchwały (...), Programu

i Regulaminu wynika, że podstawowym celem tych działań była pomoc podmiotom, które znalazły się w trudnej sytuacji ekonomicznej w związku z epidemią (...)19. Wprost

o tym stanowi § 2 ust. 2 Regulaminu, który wskazuje, że: „zasadniczym celem Programu jest realizacja podstawowego interesu ekonomicznego Rzeczypospolitej Polskiej w postaci zapewnienia stabilności przedsiębiorstw i gospodarki. [...] Program ma na celu zapobiegnięcie ryzyka masowej upadłości Beneficjentów oraz zwolnień ich pracowników na skutek znaczących zakłóceń w funkcjonowaniu gospodarki w związku z epidemią (...)19”.

Nieostrości tworzonych aktów prawnych, skutkująca zmianą w toku wykonywania umowy interpretacji przepisów, nie mogą w ocenie Sądu obciążać pozwanego. Pozwany jako obywatel działał bowiem w zaufaniu do państwa, sugerując się oficjalnym komunikatem

z Ministerstwa Sprawiedliwości o możności kwalifikowania komorników jako spełniających warunek przyznania im statusu beneficjenta w rządowym Programie, jak i informacjami przekazywanymi przez powódkę innym komornikom.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że nie zachodziły podstawy do zwrotu subwencji na podstawie § 3 ust. 6 Regulaminu. Już tylko z tej przyczyny w ocenie Sądu termin 14 dni wynikający z § 11 ust. 13 Regulaminu na zwrot subwencji nie był dla pozwanego wiążący. Pozwany nie podał we wniosku nieprawdziwych oświadczeń lub informacji, a tylko w takim wypadku byłby zobowiązany do niezwłocznego, nie później niż

w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania subwencji, zwrotu subwencji lub jej części na wyodrębniony rachunek techniczny banku (§ 11 ust. 13 Regulaminu).

Z ostrożności jednak pozwany w dniu 8 stycznia 2021 roku dokonał zwrotu w całości kwoty subwencji na rachunek techniczny wskazany mu przez bank. W przeciwieństwie do strony powodowej, pozwany wykazał się należytą starannością, dokonując zwrotu kwoty subwencji w powyższym terminie. Należy przypomnieć, iż pozwany otrzymał pismo wzywające go do zwrotu subwencji w dniu 14 grudnia 2020 roku. Pozwanego nie wiązał 14-dniowy termin na zwrot kwoty subwencji, a pomimo tego w stosunkowo niedługim czasie uzbierał on kwotę 72.000,00 złotych i po otrzymaniu informacji od Banku (...) S.A. dokonał jej wpłaty na podany mu rachunek techniczny.

Zgodnie z art. 455 k.c. jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania. W ocenie Sądu niewątpliwie pozwany niezwłocznie dokonał zwrotu subwencji, tym bardziej że strona powodowa nawet nie była w stanie wskazać rachunku bankowego, na jaki zwrot ma zostać dokonany.

Niewystarczające zdaniem Sądu było jedynie wskazanie, że w tym celu należy skontaktować się z bankiem. Trudno oczekiwać, iż w przewidzianym terminie 14 dni od otrzymania pisma o zwrocie subwencji beneficjent spełni to świadczenie, skoro nie miał wiedzy gdzie powinno ono nastąpić. Pozwany podjął jednak wszelkie starania, aby ustalić rachunek techniczny, na który powinien zwrócić kwotę subwencji, a następnie ją niezwłocznie zwrócił, do czego zdaniem Sądu nie był w ogóle zobowiązany.

Niezależnie od powyższej oceny materiału dowodowego, w ocenie Sądu to strona powodowa nie wykazała należytej dbałości przy czynnościach związanych z subwencją, gdyż pismo z dnia 9 grudnia 2020 roku nie stanowiło, zdaniem Sądu, decyzji, o której mowa

w Regulaminie. Trudno jej przypisać walor takiego dokumentu ze względu na brak warunków formalnych, jakie powinna spełniać każda decyzja.

Zgodnie bowiem z § 3 ust. 6 Regulaminu w przypadku stwierdzenia złożenia przez Beneficjenta nieprawdziwych oświadczeń lub podania we wniosku nieprawdziwych informacji, (...) S.A. mógł podjąć decyzję o zobowiązaniu beneficjenta do zwrotu całości lub części subwencji finansowej. Tymczasem pismo datowane na dzień 9 grudnia 2020 roku nie stanowi decyzji, o jakiej mowa w tym postanowieniu Regulaminu. Przede wszystkim pismo to nie zawiera pouczenia o odwołaniu, a to niewątpliwie przysługiwało od decyzji o zwrocie subwencji. Ponadto strona powodowa nie wskazała nawet numeru rachunku bankowego, na które nieuprawniony beneficjent powinien był zwrócić kwotę otrzymanej subwencji.

Odnosząc się natomiast do skuteczności wypowiedzenia umowy subwencji należy wskazać, że Sąd podzielił stanowisko strony pozwanej w tym zakresie i uznał, że z dniem 8 stycznia 2021 roku umowa ta wygasła wskutek zwrotu subwencji. Nie zachodziły zatem żadne podstawy do wypowiedzenia umowy, gdyż pozwany nie zalegał z zapłatą należności wynikającej z zawartej umowy. Powyższa okoliczność została zresztą potwierdzona przez działającego jako pełnomocnika (...) Funduszu (...) - Bank (...) S.A., który w odpowiedzi na pismo pozwanego wskazał, iż w systemie rozliczeń subwencji umowa subwencji finansowej wygasła wskutek całkowitej spłaty subwencji. Tym samym złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu pozwany nie posiadał żadnego zadłużenia względem powódki.

Na koniec należy również dodać, że Sąd nie dopatrzył się również jakichkolwiek podstaw do naliczania odsetek od daty wypłaty subwencji. Z § 4 ust. 1 umowy wynika,

że kwota subwencji nie była oprocentowana, a odsetki mogły być naliczane dopiero od dnia opóźnienia w spłacie poszczególnych rat. Sąd nie dostrzegł również naruszenia innych postanowień umowy i Regulaminu, na podstawie których powódka mogłaby dochodzić zwrotu subwencji.

Z tych wszystkich względów, Sąd uznał, iż uwzględnienie roszczenia powódki byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, a jego dochodzenie należy traktować jako przejaw nadużycia prawa podmiotowego w rozumieniu art. 5 k.c. Ponadto wobec braku podstaw do zwrotu subwencji, jak i ze względu na sam zwrot otrzymanych przez pozwanego środków powództwo było niezasadne. Z podanych przyczyn Sąd przyjął, że pozwany nie był obowiązany do zwrotu subwencji i w punkcie 1 wyroku powództwo oddalił.

O kosztach orzeczono w punkcie 2 wyroku w oparciu o przepisy art. 98 k.p.c. wyrażające zasadę odpowiedzialności za wynik sprawy, zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).

Kierując się powyższą zasadą, Sąd orzekł o zasądzeniu od powódki na rzecz pozwanego jako wygrywającego niniejszy proces kwoty 917,00 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu, które obejmowały: 17,00 złotych tytułem opłaty skarbowej

od pełnomocnictwa oraz 900,00 złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego, na podstawie § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Jednocześnie zasądzono odsetki ustawowe za opóźnienie od zasądzonych kosztów procesu od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty zgodnie z art. 98 § 1

1 k.p.c.

Sąd, w oparciu o § 15 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych nie znalazł podstaw

do przyznania pełnomocnikowi pozwanego zwiększonej stawki minimalnej wynagrodzenia. Sąd uznał, iż niniejsza sprawa nie była sprawą zawiłą o znacznym stopniu skomplikowania

i obszerności. Brak było konieczności wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a niezbędny nakład pracy radcy prawnego, wartość przedmiotu sprawy, a także wkład pracy radcy prawnego

w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak i podejmowane przez niego czynności procesowe nie uzasadniały zasądzenia zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w wysokości przewyższającej stawkę minimalną.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji.

asesor sądowy Izabela Świrydowicz

Sygn. akt I C 843/24 upr

ZARZĄDZENIE

1. (...)

2. (...) S. L.;

3. (...)

4. (...)

R., (...)