Success fee liczony od pierwszego wyroku. Spółka dostała 27 060 zł zamiast 44 280 zł

wyroku z dnia 28 marca 2024 roku

Powódka Mediator I. A. i (...) (...) Spółka Jawna w I. pozwem złożonym w dniu 24 maja 2021 roku

(data prezentaty Sądu) przeciwko K. R. wniosła o zasądzenie kwoty 44.280,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 04 maja 2021 roku do dnia zapłaty oraz zasądzenie od pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu powódka wyjaśniła, że w dniu 18 czerwca 2012 roku zawarła z pozwanym umowę stałego zlecenia, na mocy której powódka zobowiązała się względem pozwanego do podjęcia wszelkich czynności faktycznych i prawnych, zmierzających do uzyskania od odpowiedzialnych za szkodę instytucji lub podmiotów lub osób zobowiązanych do naprawienia szkody, należnych świadczeń za powstałą szkodę w związku z wypadkiem, który miał miejsce w dniu 04 listopada 2009 roku. Wysokość należnego wynagrodzenia została ustalona procentowo od skutków podejmowanych czynności, tzw. „success fee” w wysokości 20% wartości uzyskanego roszczenia, powiększonego o podatek VAT, który w momencie zawarcia umowy wynosił 23%. W celu wykonania zobowiązania powódka podjęła niezbędne czynności, w tym m.in. zleciła zatrudnionemu w spółce radcy prawnemu reprezentację pozwanego przed sądem, zaś sam pozwany udzielił wskazanemu radcy prawnemu pełnomocnictwa procesowego, który wykonywał obsługę prawną wyłącznie w ramach stosunku pracy. W dniu 18 maja 2018 roku skierowano do Sądu Okręgowego w Radomiu pozew o zapłatę zadośćuczynienia, odszkodowania oraz renty, na skutek którego w dniu 06 listopada 2019 roku został wydany w sprawie VI P 12/15 wyrok. Na skutek złożonej przez strony apelacji Sąd Apelacyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 16 lutego 2021 roku w sprawie III APa 13/20 zmienił zaskarżony wyrok, na skutek czego pozwanemu zostało przyznane odszkodowanie w wysokości 180.000,00 zł.

(pozew – k. 3 – 5)

Pozwany K. R. w złożonej w dniu 30 czerwca 2021 roku

(data prezentaty Sądu) odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powódki zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Pozwany zakwestionował zasadność powództwa w całości, wymagalność roszczenia oraz wykonanie przez powódkę umowy i jej obowiązywanie podczas całego postępowania sądowego. Pozwany podniósł również zarzut abuzywności postanowień umowy z dnia 18 czerwca 2012 roku, tj. załącznika nr 1 w zakresie § 1 ust. 1 i 2 w postaci wadliwie określonego wynagrodzenia oraz § 3 i 4 w kontekście pisma powódki z dnia 31 lipca 2019 roku i z dnia 12 sierpnia 2019 roku. Pozwany wskazał także, że sposób wykonania umowy i wysokość ustalenia wynagrodzenia należy rozpatrywać w kategorii wyzysku, a samo roszczenie jest sprzeczne z art. 5 k.c., gdyż powódka dochodzi wynagrodzenia wyliczonego na podstawie wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie w sprawie o sygn. akt III APa 13/20, mimo że nie podejmowała ona żadnych czynności w postępowaniu międzyinstancyjnym i w postępowaniu przed sądem II instancji. Pozwany podniósł, że powyższe narusza zasadę uczciwości, rzetelności co do wykonania umowy, ponoszenia odpowiedzialności za wykonaną umowę, której powodowa spółka nie poniosła, niezapewnienia poczucia bezpieczeństwa pozwanego.

(odpowiedź na pozew – k. 45 – 50; pismo – k. 303 – 305)

Strony podtrzymały swoje stanowiska, aż do momentu zamknięcia rozprawy.

Okoliczności bezsporne:

K. R. w dniu 18 czerwca 2012 roku zawarł z (...) sp.j. w I. umowę stałego zlecenia na okres do zakończenia wszelkich spraw związanych z naprawieniem szkody. Na podstawie zawartej umowy (...) sp.j. w I. zobowiązała się względem K. R. do powzięcia wszelkich czynności faktycznych i prawnych zmierzających do uzyskania od odpowiedzialnego za szkodę ubezpieczyciela zobowiązanego do naprawienia szkody należnego odszkodowania i zadośćuczynienia za powstałą szkodę osobową/majątkową w związku ze zdarzeniem z dnia 2009 roku dotyczącym ubezpieczenia nr polisy sprawcy/nr sprawy (...). K. R. zlecił (...) sp.j. w I. reprezentowanie przed sądami powszechnymi i zabezpieczenie obsługi prawnej w przedstawionej sprawie z wyjątkiem ponoszenia kosztów sądowych, które ponosi K. R.. (...) sp.j. w I. zobowiązała się do zapewnienia pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego i poniesienia kosztów zastępstwa procesowego. K. R. zobowiązał się do udzielenia (...) sp.j. w I. pełnomocnictwa do zastępowania i reprezentowania go w zakresie czynności podejmowanych w celu wypełnienia niniejszej umowy.

Za usługi świadczone na podstawie umowy K. R. miał zapłacić (...) sp.j. w I. wynagrodzenie, którego wysokość, zgodnie z załącznikiem nr 1 do umowy, została ustalona w wysokości 20% wartości uzyskanego roszczenia lub jego części objętej odwołaniem, powiększonego o podatek od towarów i usług, który w momencie zawarcia umowy wynosił 23%.

K. R. w umowie zobowiązał się względem (...) sp.j. w I., że bez jej zgody:

- nie zawrze lub podpisze ugody, porozumienia lub dokona innej czynności prawnej ze stroną przeciwną bez uzgodnienia i zgody spółki;

- nie podejmie negocjacji, rozmów i innych czynności zmierzających do zakończenia sprawy lub jednego z jej etapów bez uzgodnienia i zgody spółki;

- nie przyjmie i nie pokwituje żądnych kwot pieniężnych bez zgody spółki;

- nie wypowie spółce pełnomocnictwa przed zakończeniem sprawy.

K. z §9 przedmiotowej umowy, w przypadku naruszenia ww. postanowień (...) sp.j. w I. miała prawo do dochodzenia zwrotu kosztów – niezależnie od wyników jego działań – związanych z czynnościami postępowania likwidacyjnego dokonanymi do dnia rozwiązania umowy w formie zryczałtowanej równej obowiązującemu przeciętnemu wynagrodzeniu ogłoszonemu przez Prezesa GUS w D.U.RP „Monitor Polski”.

A. E., będąca zatrudniona w (...) sp.j. w I. jako radca prawny, z dniem 31 lipca 2019 roku rozwiązała umowę o pracę za porozumieniem stron. A. E. na podstawie udzielonego jej pełnomocnictwa przez K. R., w ramach łączącej K. R. umowy stałego zlecenia z dnia 18 czerwca 2012 roku, do 31 lipca 2019 roku reprezentowała K. R. w sprawie VI P 12/15.

K. R. w związku z rozwiązaniem stosunku pracy przez A. E. z (...) sp.j. w I. nie wyraził zgody na zmianę dotychczasowego pełnomocnika w sprawie VI P 12/15. A. E. reprezentowała nadal K. R. w ramach umowy łączącej bezpośrednio K. R. z A. E..

Powyższe skutkowało złożeniem przez (...) sp.j. w I. K. R. informacji, że w związku z jego stanowiskiem w przedmiocie braku zgody na zmianę pełnomocnika procesowego wskazanego przez spółkę, (...) sp.j. w I. z dniem 01 sierpnia 2019 roku nie jest w stanie uczynić zadość obowiązkowi wynikającemu z §4 umowy w zakresie zapewnienia zastępstwa procesowego oraz ponoszenia w tym zakresie kosztów zastępstwa procesowego.

W związku ze stanowiskiem K. R. (...) sp.j. w I. pismem z dnia 31 lipca 2019 roku zwróciła się do swojego zleceniodawcy o podpisanie oświadczenia, że nie wyraża zgody na zmianę pełnomocnika procesowego w sprawie VI P 12/15 oraz że jego pełnomocnikiem nadal pozostaje r.pr. A. E.. Ponadto w oświadczeniu tym, zgodnie z zawartą umową z dnia 18 czerwca 2012 roku, miał zobowiązać się do informowania spółki o każdej czynności podjętej przez pełnomocnika procesowego w toku przedmiotowego postępowania oraz nie dokonywania zmian zapisów umowy w §10 bez wiedzy i zgody spółki w zakresie zmiany rachunku bankowego do rozliczeń.

K. R. odmówił podpisania ww. oświadczenia.

Sąd Okręgowy w Radomiu w sprawie VI P 12/15 w dniu 06 listopada 2019 roku wydał wyrok, w którym zasądził m.in. od H. A. na rzecz K. R. kwotę 110.000,00 zł wraz z odsetkami tytułem zadośćuczynienia.

Sąd Apelacyjny w Lublinie, na skutek złożonej w dniu 03 marca 2020 roku apelacji, wyrokiem z dnia 16 lutego 2021 roku w sprawie III APa 13/20 zmienił zaskarżony wyrok m.in. w części należnego K. R. zadośćuczynienia w ten sposób, że zasądził na jego rzecz kwotę 180.000,00 zł.

Powyższe okoliczności jako bezsporne Sąd ustalił na podstawie zgodnych i niekwestionowanych twierdzeniach stron oraz znajdujących się w aktach sprawy dokumentów

(k. 12 – 13, 14, 16, 54, 55) i akt sprawy VI P 12/15.

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

Przedstawiciel (...) sp.j. w I. przed podpisaniem umowy ze K. R. negocjował wysokość należnego spółce wynagrodzenia za wykonanie umowy.

(dowód: zeznania świadka Ł. E. – k. 215v – 216v (00:12:56 – 01:00:49); zeznania świadka H. I. – k. 293 – 294 (00:05:51 – 00:29:02); umowy – k. 329 – 333; zeznania powódki – k. 350 – 351 (00:03:47 – 00:31:15); zeznania pozwanego – k. 351 – 352 (00:32:30 – 01:24:33))

Ostatnią czynnością procesową w sprawie VI P 12/15 dokonaną przez A. E. w ramach łączącej ją z (...) sp.j. w I. umowy o pracę, było złożenie zarzutów z dnia 30 lipca 2019 roku do opinii biegłego z zakresu księgowości.

(dowód: zarzuty – k. 1096 – 1097 akt VI P 12/15)

A. E. pismem z dnia 26 sierpnia 2019 roku zawiadomiła Sąd Okręgowy w Radomiu w sprawie VI P 12/15 o zmianie adresu do korespondencji.

(dowód: pismo – k. 1100 akt VI P 12/15)

Pismem z dnia 16 października 2019 roku A. E. złożyła zestawienie wydatków ponoszonych przez K. R. w związku z doznanym wypadkiem.

(dowód: pismo – k. (...) – (...) akt VI P 12/15)

Sąd Okręgowy w Radomiu w sprawie VI P 12/15 na rozprawie w dniu 23 października 2019 roku dopuścił dowód z uzupełniającego przesłuchania pozwanego, który to dowód przeprowadził na rozprawie. W tym dniu również została zamknięta rozprawa, a wydanie wyroku zostało odroczone do dnia 06 listopada 2019 roku.

(dowód: protokół z rozprawy – k. 1165 – 1168 akt VI P 12/15)

K. R. w rozmowie telefonicznej z dnia 13 lutego 2020 roku z przedstawicielem (...) sp.j. w I. przyznał obowiązywanie umowy z dnia 18 czerwca 2012 roku, z tym że chciał ją renegocjować w związku z tym, że to on ponosi koszty swojego pełnomocnika reprezentującego go w sprawie VI P 12/15. W celu ustalenia nowych warunków finansowania pełnomocnika K. R. umówił się na dodatkową rozmowę.

(dowód: płyta CD wraz z transkrypcją rozmowy – k. 76 – 77 i 78A; zeznania świadka H. C. – k. 121 – 122v (01:08:32 – 01:49:28); zeznania pozwanego – k. 351 – 352 (00:32:30 – 01:24:33))

K. R. w dniu 19 lutego 2020 roku rozwiązał z (...) sp.j. w I. umowę z dnia 18 czerwca 2012 roku.

(dowód: pismo – k. 56; płyta CD wraz z transkrypcją rozmowy – k. 78 – 78A; zeznania świadka H. C. – k. 121 – 122v (01:08:32 – 01:49:28); zeznania pozwanego – k. 351 – 352 (00:32:30 – 01:24:33))

Pismem z dnia 21 kwietnia 2021 roku (...) sp.j. w I. wezwała K. R. do zapłaty wynagrodzenia z tytułu zawartej w dniu 18 czerwca 2012 roku umowy w wysokości 44.280,00 zł w terminie 7 dni od dnia otrzymania tego pisma. Wysokość należnego wynagrodzenia spółka ustaliła od zasądzonej kwoty zadośćuczynienia wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 16 lutego 2021 roku w sprawie III APa 13/20. Pismo to zostało doręczone K. R. w dniu 26 kwietnia 2021 roku.

(dowód: pismo – k. 39; z.p.o. – k. 40)

Powyższe okoliczności faktyczne Sąd ustalił na podstawie znajdujących się w aktach sprawy dokumentów i nagrań, a powołanych w dotychczasowych rozważaniach. Sąd ocenił powołane dowody za wiarygodne, gdyż były ze sobą spójne i korespondowały z zeznaniami świadków i stron. Sąd dał wiarę zeznaniom świadków Ł. E., H. I., co do okoliczności zawierania umów, jako że były one zgodne, a ponadto okoliczności te potwierdzały również zeznania stron. Sąd dał również wiarę zeznaniom świadka H. C., gdyż fakt odbywania rozmów potwierdził sam pozwany.

W ocenie Sądu zeznania świadków H. N. i R. I., pracowników poczty, nie wnosiły nic istotnego do sprawy. Interwencje C. r.pr. A. E. w sprawie odbierania korespondencji przez powódkę po zawarciu przez pozwanego z C. pełnomocnik bezpośredniej umowy na reprezentowanie go w sprawie VI P 12/15 dowodzi tylko temu, że od 01 sierpnia 2019 roku C. A. E. podejmowała czynności jako pełnomocnik pozwanego. Sąd w przyjętym stanie faktycznym, podstawą faktyczną i prawną dochodzonego przez powódkę roszczenia, tj. wynagrodzenia za reprezentację pozwanego w sprawie VI P 12/15, miał na uwadze jakie działania faktyczne i istotne z punktu widzenia uzyskanego przez pozwanego zadośćuczynienia podejmowała powódka, celem ustalenia należnego jej wynagrodzenia. W ocenie Sądu działania takie powódki miały miejsce do 31 lipca 2019 roku, a po tej dacie do 19 lutego 2020 roku rola powódki ograniczyła się tylko i wyłącznie do podejmowania działań informacyjnych, które nie wnosiły nic istotnego do sprawy.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

Powódka w niniejszej sprawie dochodziła wynagrodzenia na podstawie łączącej ją z pozwanym umowy stałego zlecenia z dnia 18 czerwca 2012 roku, tak więc podstawą prawną dochodzonego roszczenia będą postanowienia umowne oraz przepisy regulujące umowę zlecenia, tj. art. 734 – 751 k.c.

Zgodnie z art. 734 § 1 k.c. przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie.

Zgodnie z łączącą strony umową została ona zawarta na okres do zakończenia wszelkich spraw związanych z naprawieniem szkody, a jej przedmiotem powzięcie przez powódkę wszelkich czynności faktycznych i prawnych zmierzających do uzyskania od odpowiedzialnego za szkodę ubezpieczyciela zobowiązanego do naprawienia szkody należnego odszkodowania i zadośćuczynienia za powstałą szkodę osobową/majątkową w związku ze zdarzeniem z udziałem pozwanego mającym miejsce w 2009 roku, dotyczącym ubezpieczenia nr polisy sprawcy/nr sprawy (...). K. R. zlecił (...) sp.j. w I. reprezentowanie przed sądami powszechnymi i zabezpieczenie obsługi prawnej w przedstawionej sprawie z wyjątkiem ponoszenia kosztów sądowych, które ponosi K. R.. (...) sp.j. w I. zobowiązała się do zapewnienia pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego i poniesienia kosztów zastępstwa procesowego. K. R. zobowiązał się do udzielenia (...) sp.j. w I. pełnomocnictwa do zastępowania i reprezentowania go w zakresie czynności podejmowanych w celu wypełnienia niniejszej umowy. Za usługi świadczone na podstawie umowy K. R. zapłaci (...) sp.j. w I. wynagrodzenia, którego wysokość, zgodnie z załącznikiem nr 1 do umowy, zostało ustalone w wysokości 20% wartości uzyskanego roszczenia lub jego części objętej odwołaniem, powiększonego o podatek od towarów i usług, który w momencie zawarcia umowy wynosił 23%.

Sąd na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustalił, że przedmiotowa umowa została rozwiązana przez pozwanego w dniu 19 lutego 2020 roku, a nie jak uważał pozwany w dniu 12 sierpnia 2019 roku, tj. na skutek pisma powódki informującego, że na skutek stanowiska pozwanego nie są w stanie uczynić zadość obowiązkowi wynikającemu z umowy w postaci zapewnienia zastępstwa procesowego. Powyższe wynikało przede wszystkim z tego, że pozwany w rozmowie telefonicznej z dnia 13 lutego 2020 roku, a więc pół roku po piśmie powódki, nadal uważał, że łączy go z powódką umowa, którą chciał renegocjować w zakresie dotyczącym kosztów ponoszenia wynagrodzenia pełnomocnika, a które od czasu reprezentowania go przez C. r.pr. A. E. na podstawie ich bezpośredniej umowy, tj. od 01 sierpnia 2019 roku, ponosi on osobiście. Sąd dał wiarę temu, że rozmowa z dnia 13 lutego 2020 roku, jak również kolejne z dnia 17 i 19 lutego 2020 roku miały miejsce, gdyż pozwany ich nie zakwestionował, a dodatkowo w swoim piśmie z dnia 15 lutego 2020 roku nawiązał do rozmowy z dnia 13 lutego 2020 roku. Ostateczne stanowisko dotyczące łączącej powódkę z pozwanym umowy zostało przedstawione przez pozwanego dopiero w piśmie z dnia 15 lutego 2020 roku, w którym wypowiedział się, że uważa umowę za rozwiązaną z uwagi na fakt, że powódka nie była w stanie zapewnić mu zastępstwa procesowego. Sąd oświadczenie to uznał, za złożenie wypowiedzenia umowy z winy powódki, za którym to wypowiedzeniem stały ważne powody. Swoje stanowisko co do braku już łączącej go z powódką umowy zlecenia pozwany potwierdził w rozmowie telefonicznej z H. C. w dniu 19 lutego 2020 roku (patrz k.78).

W tym miejscu odnieść należy się do § 8 umowy, w który strony zastrzegły, że pozwany bez zgody powódki nie wypowie zleceniobiorcy pełnomocnictwa przed zakończeniem sprawy, co

de facto dotyczyło wypowiedzenia umowy. W ocenie Sądu powyższe postanowienie umowne było nieważne, gdyż stanowiło niedozwoloną klauzulę umowną z uwagi, że postanowienie to było w sposób oczywisty sprzeczne z prawem i zasadami współżycia społecznego. Zgodnie z art. 385

1 §1 k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Bez sprzecznie w niniejszej sprawie powódka zawierając umowę z pozwanym posłużyła się częściowo wzorcem umownym, gdyż jak wynika z zeznań świadka H. I. i samego pozwanego, zleceniodawca przed podpisaniem umowy miał tylko i wyłącznie możliwość negocjowania wysokości należnego zleceniobiorcy wynagrodzenia. W pozostałym zakresie zawarta umowa stanowiła jednostronnie ustalone, z góry przygotowane klauzule umowne, na których postanowienia nie miał żadnego wpływu pozwany. Zgodnie z art. 385

1 § 3 k.c. nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. W związku z tym, zgodnie z art. 385

1 § 2 k.c., postanowienia § 8 umowy w zakresie, w jakim uniemożliwiały one pozwanemu rozwiązanie umowy, nie wiązały pozwanego. W tym miejscu zaznaczyć również należy, że bezspornym jest, iż pozwany występował w umowie jako konsument.

Po pierwsze postanowienie umowne dotyczące zakazu wypowiedzenia pozwanemu przedmiotowej umowy jest bezwzględnie nieważne (art. 58 § 1 k.c.), gdyż jest sprzeczne z art. 746 §1 zd. 1 i 3 k.c., które stanowią, że dający zlecenie może je wypowiedzieć w każdym czasie. (§1 zd. 1) Nie można zrzec się z góry uprawnienia do wypowiedzenia zlecenia z ważnych powodów. (§ 3) W niniejszej sprawie umowa nie doprecyzowywała tego, że postanowienia §8 nie dotyczą ważnych powodów, a stanowiła normę ogólną, sugerującą, że zleceniodawca nigdy nie może wypowiedzieć umowy.

Po drugie postanowienie to było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, gdyż przyznanie przez ustawodawcę w art. 746 k.c. każdej ze stron prawa wypowiedzenia umowy zlecenia wynika z wzajemnego zaufania między nimi. W przypadku utraty tego zaufania strona powinna mieć prawo do rozwiązania umowy. Postanowienia §8 umowy w ocenie Sądu rażąco naruszają interesy pozwanego, jak również jest sprzeczne z dobrymi obyczajami, gdyż dotyczą tylko i wyłącznie zleceniodawcy. Zgodnie natomiast z art. 385

3 pkt 14) k.c. w razie wątpliwości uważa się, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są te, które w szczególności: pozbawiają wyłącznie konsumenta uprawnienia do rozwiązania umowy, odstąpienia od niej lub jej wypowiedzenia.

Sąd uznał, że wypowiedzenie umowy nastąpiło w dniu 19 lutego 2020 roku, gdyż brak jest w aktach sprawy dowodu doręczenia powódce pisma z dnia 15 lutego 2020 roku, a pozwany w rozmowie z dnia 19 lutego 2020 roku w sposób jednoznaczny określił swoją wolę wskazując, że umowa nie wiąże, gdyż powódka nie była w stanie zapewnić pełnomocnika procesowego. Zgodnie zaś z art. 60 k.c. z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny, w tym również przez ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej (oświadczenie woli). Z kolei przepis art. 61 § 1 zd. 1 k.c. stanowi, że oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią.

Umowa w niniejszej sprawie nie regulowała kwestii wypowiedzenia umowy, a zatem zgodnie z art. 746 k.c. wypowiedzenie zlecenia może nastąpić ze skutkiem natychmiastowym.

W kwestii wypowiedzenia wskazać należy na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 maja 2002 roku w sprawie V CKN 1030/00, w którym wskazał, że rozstrzygnięcie, czy istnieją ważne powody, powinno być dokonane z uwzględnieniem okoliczności faktycznych sprawy, a także treści i celu łączącej strony umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług. Zdaniem Sądu Rejonowego w niniejszej sprawy mieliśmy do czynienia z wypowiedzeniem umowy przez pozwanego z ważnych powodów (art. 746 § 3 k.c.), gdyż przyczyną podjętej przez pozwanego decyzji, było utracenie zaufania do powódki. W ocenie Sądu utrata zaufania wynikała z faktu, że powódka rozwiązała z pełnomocnikiem procesowym pozwanego w ramach umowy z dnia 18 czerwca 2012 roku umowy o pracę za porozumieniem stron, w sytuacji, gdzie pełnomocnik ten prowadził od początku sprawę pozwanego (przez 7 lat), był w niej najlepiej zorientowany, współpraca pozwanego z tym pełnomocnikiem układała się bardzo dobrze. Ponadto miało to miejsce na końcowym etapie postępowania, gdzie miało zapaść końcowe orzeczenie przed sądem I instancji i ewentualne odwołanie do od tego wyroku wymagało odpowiedniej znajomości okoliczności sprawy, w szczególności że termin do wniesienia apelacji jest terminem ustawowym, który nie podlega przedłużenia np. na skutek zmiany pełnomocnika i konieczności dokładnego zapoznania się przez niego ze sprawą. Podkreślenia wymaga, że rozwiązanie umowy o pracę z pełnomocnikiem nastąpiło za porozumieniem stron, co wskazuje, że za rozwiązaniem umowy nie stały żadne okoliczności po stronie pełnomocnika, które mogłyby podważyć zaufanie do jego osoby i sposobu wykonywanej pracy, którą wykonywałby na szkodę spółki i reprezentowanych przez spółkę klientów. Wówczas rozwiązanie stosunku pracy z takim pełnomocnikiem byłoby w interesie pozwanego, a on sam nie miałby ważnych powodów do rozwiązania z powódką umowy.

Zgodnie z załącznikiem nr 1 do umowy strony uzgodniły, że za wykonane zlecenie powódce będzie przysługiwało wynagrodzenie w wysokości 20% wartości uzyskanego roszczenia lub jego części objętej odwołaniem, powiększonego o VAT (23%).

W związku z tym, że przedmiotem zlecenie było uzyskanie od odpowiedzialnego za szkodę należnego odszkodowania i zadośćuczynienia, przyjąć należy, że ustalone przez strony wynagrodzenie należało się w sytuacji uzyskania przez powódkę na rzecz pozwanego albo na drodze umowy (np. ugody) albo prawomocnego orzeczenia dotyczącego przysługujących względem pozwanego roszczeń w stosunku do osoby odpowiedzialnej. W niniejszej sprawie powódka w celu wykonania umowy wystąpiła na drogę postępowania sądowego, którego prawomocne zakończenie, zgodnie z umową, dopiero determinowało uzyskanie przez nią odpowiedniego, ustalonego przez strony umowy, wynagrodzenia. Zapisy umowne bowiem nie regulowały kwestii wynagrodzenia za częściowe wykonanie umowy, z czym mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Powódka bowiem na skutek rozwiązania umowy przez pozwanego nie wykonała w całości przyjętego na siebie zobowiązania.

W ocenie Sądu w tym miejscu odnieść należy się do §9 umowy, mimo, że regulował on kwestię „zryczałtowanego wynagrodzenia” za naruszenie postanowień umownych, który nie stanowił powoływanej przez powódkę podstawy dochodzonego roszczenia. W ocenie Sądu § 9 umowy również w świetle art. 385

1 k.p.c. stanowi klauzulę abuzywną. Zdaniem Sądu w rzeczywistości przepis ten stanowi karę umowną dla zleceniodawcy za naruszenie postanowień umownych, w tym rozwiązanie umowy. Umowa w swojej treści nie zawiera podobnego zapisu w przeciwnym kierunku, tj. nie reguluje wysokości kary umownej w przypadku gdyby to zleceniobiorca dopuścił się naruszenia postanowień umownych. Zatem podobnie jak § 8 umowy reguluje on obowiązek tylko i wyłącznie jednej ze stron, co zgodnie z art. 385

3 pkt 16) k.c. stanowi niedozwolone postanowienie umowne, na którego treść nie miał żadnego wpływu pozwany. Przepis art. 385

3 pkt 16) k.c. stanowi bowiem, że w razie wątpliwości uważa się, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są te, które w szczególności: nakładają wyłącznie na konsumenta obowiązek zapłaty ustalonej sumy na wypadek rezygnacji z zawarcia lub wykonania umowy.

Zgodnie z art. 735 k.c. jeżeli ani z umowy, ani z okoliczności nie wynika, że przyjmujący zlecenie zobowiązał się wykonać je bez wynagrodzenia, za wykonanie zlecenia należy się wynagrodzenie. (§1) Jeżeli nie ma obowiązującej taryfy, a nie umówiono się o wysokość wynagrodzenia, należy się wynagrodzenie odpowiadające wykonanej pracy.

Bez wątpienia powódka podjęła się wykonania umowy zlecenia pod warunkiem otrzymania wynagrodzenia, co wprost wynika z zawartej umowy. W związku z tym, że zapisy umowy regulowały sposób ustalenia wynagrodzenia tylko w przypadku wykonania w całości zlecenia, Sąd ustalił należne powódce wynagrodzenia odpowiednio do wykonanej przez nią pracy. Powyższe znajduje swoje potwierdzenie także w art. 746 § 1 k.c., który stanowi, w przypadku wypowiedzenia umowy przez dającego zlecenie to powinien on zwrócić przyjmującemu zlecenie wydatki, które ten poczynił w celu należytego wykonania zlecenia; w razie odpłatnego zlecenia obowiązany jest uiścić przyjmującemu zlecenie część wynagrodzenia odpowiadającą jego dotychczasowym czynnościom, a jeżeli wypowiedzenie nastąpiło bez ważnego powodu, powinien także naprawić szkodę.

Z tych też względów Sąd uznał, że dochodzone przez powódkę roszczenie jest uzasadnione co do zasady, jednak nie w wysokości jakiej żądała. Wyrok definitywnie kończący kwestię należnego pozwanemu zadośćuczynienia za powstałą krzywdę na skutek wypadku, w związku z którym powódka miała dochodzić roszczeń na rzecz pozwanego na podstawie zawartej umowy, zapadł w dniu 16 lutego 2021 roku, a więc prawie rok po rozwiązaniu przez pozwanego umowy. Ponadto czynności podejmowane przez powódkę w ramach łączącej z pozwanym umowy mające faktyczny wpływ na wysokość przysługującego pozwanemu roszczenia o zadośćuczynienie podejmowane były do 30 lipca 2019 roku, tj. do złożenia zarzutów z dnia 30 lipca 2019 roku do opinii biegłego z zakresu księgowości. Kolejne czynności procesowe, w tym złożenie apelacji, były podejmowane już przez bezpośredniego pełnomocnika pozwanego, którego z powódką nie łączyły już żadne relacje. Podnieść jednak należy, że podejmowane do 30 lipca 2019 roku czynności przez powódkę były kluczowe do uzyskanego wyroku przed sądem I i II instancji, gdyż dotyczyły całego postępowania przed złożeniem pozwu, złożenia pozwu oraz przeprowadzenia praktycznie w 99% postępowania dowodowego, stanowiącego podstawę wydanego wyroku sądu I, jak i II instancji. Czynności pełnomocnika pozwanego podjęte po 30 lipca 2019 roku przed sądem I instancji ograniczały się do złożenia kilku pism procesowych i co znamienne złożeniem apelacji od wyroku I instancji. Nie mniej jednak Sąd II instancji nie przeprowadzał dodatkowego postępowania dowodowego, wymagającego największego nakładu pracy ze strony pełnomocników stron, a oparł się na dotychczas zgromadzonym materiale dowodowym.

Z tych też względów Sąd ustalając należne powódce wynagrodzenie odpowiadające wykonanej przez nią pracy posłużył się przyjętym przez strony sposobem ustalenia wynagrodzenia, za którego podstawę wyliczenia uznał wysokość zasądzonego zadośćuczynienia przez sąd I instancji.

Odnosząc się do postanowień załącznika nr 1 do umowy, które to postanowienia Sąd przyjął do ustalenia wysokości należnego powódce wynagrodzenie, które to postanowienia były kwestionowane przez pozwanego jako klauzule abuzywne, wskazać należy, że Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 03 czerwca 2019 roku w sprawie I NSNc 7/19

(LEX nr 2677167) przesądził, że klauzula

success fee nie stoi w sprzeczności z właściwością (naturą) stosunku obligacyjnego, którego celem jest dochodzenie roszczeń, ponieważ uzależnienie wynagrodzenia od zaspokojenia uzasadnionego interesu wierzyciela stanowi czynnik motywujący do tego, aby poza dochowaniem należytej staranności, dłużnik doprowadził do uzyskania uzgodnionego przez strony wyniku. O sprzeczności klauzuli

success fee z właściwością tego stosunku można byłoby ewentualnie mówić wtedy, gdyby umowa o dochodzenie roszczeń zastrzegała dla dłużnika nieograniczoną wolność powierzania jej wykonywania osobom nieznanym wierzycielowi, na których wybór nie ma żadnego wpływu.

W niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z taką sytuacją, gdyż pozwany miał wpływ na wybór swojego pełnomocnika procesowego, a dowodem na to jest chociażby oświadczenie powódki, że z uwagi na brak zgody pozwanego na udzielenie pełnomocnictwa innemu wskazanemu przez spółkę pełnomocnikowi nie jest w stanie wywiązać się z § 4 umowy, który to paragraf nakładał na powódkę obowiązek zapewnienia pozwanemu pełnomocnika procesowego.

Ponadto Sąd Rejonowy w Przysusze podziela pogląd Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 17 czerwca 2009 roku wydany w sprawie XVII AmC (...), w którym wypowiedział się, że: „Cena za usługę pośrednictwa wyrażona w wielu składnikach określonych procentowo jest ceną ustaloną z naruszeniem obowiązujących przepisów, nie jest jednoznaczna, wymaga podjęcia przez konsumentów dodatkowych czynności do jej ustalenia, jest niekorzystnie ukształtowana dla konsumenta, nie zachowuje również równowagi stron. Takie określenie ceny stanowi rażące naruszenie interesów konsumenta i jest sprzeczne z dobrymi obyczajami.”. Zwrócić jednak należy na podstawy faktyczne wydanego ww. orzeczenia, gdzie Sąd analizował umowę, w który strony ustaliły procentowe wynagrodzenie od ostatecznej ceny nabycia nieruchomości, a więc od okoliczności przyszłej, niepewnej i nieograniczonej, gdyż w momencie zawierania umowy strony nie znały ceny końcowej nieruchomości. W niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z taką sytuacją. Po pierwsze pozwany mógł ustalić jaka będzie wynosiła maksymalna wysokość wynagrodzenia powódki, gdyż uzależniona była tylko i wyłącznie ona od jego decyzji, tj. od wysokości zadośćuczynienia jakiego będzie chciał dochodzić. Powódka bowiem nie mogła żądać większego zadośćuczynienia wbrew stanowisku swojego mocodawcy. Ponadto sposób ustalenia wysokości przysługującego wynagrodzenia powódce nie był skomplikowany, gdyż był uzależniony od jednej wartości, tj. od wysokości uzyskanego zadośćuczynienia, którą to kwotę należało pomnożyć przez wcześniej wynegocjowany procent i dodać podatek VAT.

Zwrócić w tym miejscu także należy uwagę, że zgodnie z art. 385

1 §1 k.c. niedozwolonymi postanowieniami umownymi są te postanowienia, które nie zostały indywidualnie uzgodnione z konsumentem, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Ponadto nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. W ocenie Sądu postanowienia umowy dotyczące należnego powódce wynagrodzenia zostały sformułowane jednoznacznie, tj. zgodnie z (...) oznacza: w sposób niebudzący wątpliwości. Tak jak już wcześniej wskazano sposób ustalenia wynagrodzenia powódki nie był skomplikowany i nie powinien on budzić wątpliwości.

Dochodzone przez powódkę w niniejszej sprawie roszczenie nie uległo przedawnieniu, gdyż zgodnie z art. 751 k.c. termin przedawnienia wynosi 2 lata. W związku z tym, że umowa została wypowiedziana w dniu 19 lutego 2020 roku, a pozew w niniejszej sprawie został złożony w dniu 20 maja 2021 roku, roszczenie nie uległo przedawnieniu.

Z tych też względów Sąd zasądził na rzecz powódki wynagrodzenie odpowiadające wykonanej pracy w wysokości 27.060,00 zł (110.000,00 zł x 20% = 22.000,00 zł; 22.000,00 zł + 23% VAT = 27.060,00 zł) Powództwo w pozostałym zakresie jako nieuzasadnione podlegało oddaleniu.

O odsetkach Sąd orzekł na podstawie art. 481 § 1 k.c. W związku z tym, że pozwany został wezwany do zapłaty wynagrodzenia w terminie 7 dni pismem odebranym w dniu 26 kwietnia 2021 roku, to wymagalność roszczenia powstała w dniu 04 maja 2021 roku.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 100 k.p.c. rozdzielając je stosunkowo między stronami odpowiednio do wygranej. Powódka wygrała niniejszą sprawę w 61%, a pozwany w 39%.

(27.060,00 zł z 44.280,00 zł) Powódka w toku niniejszego postępowania poniosła koszty w łącznej wysokości 5.831,00 zł, na które składały się: opłata sądowa od pozwu: 2.214,00 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa: 17,00 zł, oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 3.600,00 zł. Z kolei na koszty procesu po stronie pozwanej składały się: wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości: 3.600,00 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa: 17,00 zł, koszty dojazdów w wysokości: 346,50 zł oraz koszty korespondencji w wysokości: 143,70 zł.

Mając na uwadze powyższe pozwany powinien był zwrócić powódce kwotę 3.556,91 zł, a powódka pozwanemu kwotę 1.601,81 zł. Dokonując więc rozliczenia ostatecznie to pozwany ma obowiązek zwrócić powódce kwotę 1.955,10 zł. Sąd oddalił przy tym wniosek pozwanego o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 1,5 stawki minimalnej, gdyż sprawa nie miała aż tak skomplikowanego charakteru, a czynności procesowe pełnomocnika nie wyróżniały się znacznym nakładem pracy uzasadniającym podwyższenie należnego mu wynagrodzenia.

W pozostałych punktach wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy

z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

(Dz. U. z 2023 roku poz. 1144) zgodnie z przyjętą ww. zasadą ponoszenia kosztów procesu. W związku z tym, że Skarb Państwa – Sąd Rejonowy w Przysusze poniósł tymczasowo wydatki w wysokości 150,00 zł, Sąd nakazał pobrać od powódki kwotę 58,50 zł, a od pozwanego kwotę 91,50 zł.