Sąd oddalił żądanie męża o zwrot samochodu podarowanego żonie

Pozwem z 3.9.2025 r. S. P. domagał się zobowiązania J. P. do zwrotu przedmiotu darowizny w postaci samochodu osobowego M. (...) o numerze rejestracyjnym (...), VIN: (...), rok produkcji 2013 oraz zasądzenia kosztów postępowania.

W uzasadnieniu wskazał, że 24.11.2024 r. przekazał pozwanej w drodze umowy darowizny samochód osobowy. Po dokonaniu darowizny pozwana dopuściła się względem powoda rażącej niewdzięczności – zerwała z nim kontakt, znieważała go słownie, odmówiła pomocy oraz oczerniała przed rodziną i znajomymi. Wobec tego pismem z 17.7.2025 r. powód złożył pozwanej oświadczenie o odwołaniu darowizny. Do dnia wytoczenie powództwa pozwana nie zwróciła przedmiotu darowizny.

W odpowiedzi na pozew J. P. wniosła o oddalenie powództwa wskazując, że cała sprawa ma źródło w konflikcie wynikającym z rozwodu z orzeczeniem o winie powoda. Zaprzeczyła wszelkim okolicznościom podnoszonym przez pozwanego.

W piśmie z 22.1.2026 r. powód wskazał, że odwołanie darowizny ma związek również z pogorszenie się jego stanu zdrowia. Pozwana złośliwie złożyła wniosek do komornika o egzekucję świadczeń alimentacyjnych na rzecz dzieci. Nie zwróciła na czas dowodu rejestracyjnego drugiego samochodu, w związku z czym nie można było wykonać badań technicznych. Pozwana doprowadziła do zezłomowania tego pojazdu.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny

J. P. i S. P. zawarli związek małżeński 26.2.2011 r. Nie zawierali majątkowych umów małżeńskich.

28.1.2020 r. S. P. za zgodą żony zawarł umowę kredytu kwoty 90 431,30 zł.

/okoliczności bezsporne, a nadto umowa kredytu (k. 39-40)/

Samochód M. (...) został zakupiony przez S. P. w 2023 r. W dowodzie rejestracyjnym wpisany został jedynie powód.

S. P. przekazał pozwanej samochód w formie prezentu na gwiazdkę w 2023 roku w celu dowożenia ich wspólnych dzieci.

24.11.2024 r. w C.pomiędzy S. P. a J. P. została spisana umowa darowizny pojazdu marki M.

(...), rok produkcji 2019, VIN: (...), o numerze rejestracyjnym (...).

Po tej dacie w dowodzie rejestracyjnym samochodu została wpisana jako właściciel J. P..

/dowód: umowa darowizny wraz z aneksem (k. 8, 25), przesłuchanie powoda (k. 145), przesłuchanie pozwanej (k. 145-146)/

25.3.2025 r. powód wykonał badanie MR kręgosłupa lędźwiowego. We wnioskach badania ustalono spłycenie lordozy lędźwiowej oraz dyskopatię. W leczeniu zaproponowano metodę małoinwazyjną przeskórną laserową dekompresję dysku za cenę 6 000 zł.

/dowód: opis badania MR kręgosłupa lędźwiowego (k. 42-43), dokumentacja medyczna (k. 44)/

W dniu 17.7.2025 r. S. P. złożył oświadczenie o odwołaniu darowizny pojazdu M.

(...)dokonanej 24.11.2024 r. z uwagi na rażącą niewdzięczność obdarowanej, pogorszenie sytuacji majątkowej, zawarcie umowy pod wpływem szantażu. Jednocześnie powód wezwał pozwaną do zwrotu przedmiotu darowizny w terminie 14 dni.

Kierowane do pozwanej wezwanie do zwrotu przedmiotu darowizny nie odniosło zamierzonego skutku.

/bezsporne, a nadto dowód: pismo z 17.7.2025 r. wraz z potwierdzeniem nadania (k. 5-7)/

30.9.2025 r. ustał stosunek pracy powoda jako kierowcy i operatora ładowarki w wyniku wypowiedzenia przez pracodawcę z przyczyn nie dotyczących pracownika. Obecnie powód prowadzi działalność gospodarczą świadcząc takie same usługi.

W dniu 14.10.2025 r. na powoda został nałożony mandat karny w wysokości 50 zł za brak badań technicznych samochodu marki F.

(...). 22.12.2025 r. samochód ten, będący własnością obu stron postępowania, został oddany do demontażu.

W dniu 13.10.2025 r. w wyroku nakazowym Sąd Rejonowy w Gliwicach uznał S. P. za winnego czynu polegającego na tym, że w okresie od 24.1.2025 r. do 31.3.2025 r. w celu uzyskania informacji dla niego nieprzeznaczonej posługiwał się urządzeniem podsłuchowym i służącym do lokalizacji, które założył w pojeździe marki M.

(...) o nr rej. (...), na szkodę J. P..

/dowód: mandat karny (k. 41), świadectwo pracy (k. 45), zaświadczenie o demontażu pojazdu (k. 46), decyzja Starosty (...) (k. 47), wyrok nakazowy z 13.10.2025 r. w sprawie (...) (k. 134-135), przesłuchanie powoda (k. 145)/

Sąd Okręgowy w Gliwach wyrokiem z 5.2.2026 r. w sprawie o sygn. XII C 1859/24 rozwiązał przez rozwód małżeństwo J. P. i S. P. z winy S. P..

Sąd ustalił, że w 2024 r. S. P. pozostawał w bliskiej relacji z inną kobietą, okłamywał żonę, nie interesował się życiem rodzinnym, spędzał czas poza domem. Pozwany dopuścił się niewierności też we wcześniejszym okresie małżeństwa.

/dowód: wyrok SO w Gliwicach z 5.2.2026 r. w sprawie XII C 1859/24 wraz z uzasadnieniem (k. 136-144)

Pogorszenie stosunków pomiędzy małżonkami nastąpiło kiedy J. P. dowiedziała się o kolejnej zdradzie męża. Pozwana poinformowała o tym rodziców powoda i jego brata wskazując, że nie jest w stanie dalej mieszkać z mężem. Po interwencji teścia pozwanej S. P. wyprowadził się z domu.

Obecnie strony są silnie skonfliktowane. Pogorszeniu uległy również relacje powoda z dziećmi, które z uwagi na wiek (15 i 13 lat) są świadome przyczyny rozpadu związku rodziców.

Przedmiotowy samochód jest jedynym pojazdem, którym dysponuje pozwana. Jest jej potrzebny do dowożenia dzieci do lekarza.

/dowód: przesłuchanie powoda (k. 145), przesłuchanie pozwanej (k. 145-146)/

Sąd zważył co następuje

Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 898 § 1 k.c. darczyńca może odwołać darowiznę nawet już wykonaną, jeżeli obdarowany dopuścił się względem niego rażącej niewdzięczności. Darowizna nie może być odwołana po upływie roku od dnia, w którym uprawniony do odwołania dowiedział się o niewdzięczności obdarowanego (art. 899 § 3 k.c.).

W myśl art. 900 k.c. odwołanie darowizny następuje przez oświadczenie złożone obdarowanemu na piśmie.

Oświadczenie odwołujące darowiznę wywołuje jedynie skutek obligacyjny. Nie powoduje powrotnego przejścia własności na darczyńcę. W tych przypadkach skutek rzeczowy może zostać osiągnięty przez przeniesienie w drodze umowy własności darowanej rzeczy z powrotem na darczyńcę. Jeżeli przeniesienie nie nastąpi w drodze umowy, darczyńca może wytoczyć powództwo o zobowiązanie obdarowanego do złożenia oświadczenia o przeniesienie własności. W razie wykazania zasadności takiego żądania orzeczenie sądu powinno stwierdzać obowiązek pozwanego - obdarowanego do przeniesienia na powoda - darczyńcę prawa własności określonej rzeczy.

W niniejszej sprawie powód domagał się zwrotu przedmiotu darowizny dokonanej w trakcie trwania małżeństwa z powodu rażącej niewdzięczności. Dopatrywał się rażącej niewdzięczności pozwanej małżonki w tym, że zerwała z nim kontakt, znieważała go słownie, odmówiła pomocy oraz oczerniała przed rodziną i znajomymi.

Darowizna polega na nieodpłatnym przesunięciu składnika majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Polskie prawo nie zakazuje dokonywania darowizn między małżonkami, choć rodzi się na tym tle wiele wątpliwości. W doktrynie i judykaturze bezsporna jest dopuszczalność dokonywania darowizn pomiędzy małżonkami w sytuacji, kiedy między małżonkami obowiązuje ustrój rozdzielności majątkowej. Każdy z małżonków może wówczas rzecz stanowiącą składnik jego majątku podarować do majątku osobistego drugiego małżonka. Pewne wątpliwości rodzą się natomiast na tle darowizn dokonywanych pomiędzy małżonkami w sytuacji, gdy w danym małżeństwie obowiązuje ustrój wspólności majątkowej, to znaczy współwłasności łącznej. Chodzi tu w szczególności o darowizny dokonywane z majątku wspólnego obojga z nich do majątku osobistego jednego z małżonków tak, jak w realiach niniejszej sprawy.

Zgodnie z art. 31 § 1 ustawy kodeks rodzinny i opiekuńczy z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Stosownie do art. 33 pkt 2 k.r.o. do majątku osobistego każdego z małżonków należą przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił.

Podkreślić należy, że majątek wspólny małżonków stanowi współwłasność łączną. Podstawową cechą wspólności łącznej jest powiązanie jej z określonym stosunkiem prawnym w taki sposób, że wspólność praw lub masy majątkowej powstaje wraz ze stosunkiem podstawowym i trwa tak długo jak ten stosunek, wobec którego pełni funkcję służebną. Współwłasność łączna nie ma bytu autonomicznego i ściśle wiąże się ze stosunkiem podstawowym o charakterze osobistym, jakim jest związek małżeński, z którego się wywodzi. Udział małżonków w poszczególnych przedmiotach wchodzących w skład majątku wspólnego nie jest określony ułamkiem i wynosi 1 w stosunku do każdego z nich.

Okolicznością bezsporna w niniejszej sprawie było, że strony nie zawierały umowy majątkowej małżeńskiej. W ich związku przez cały okres małżeństwa istniała wspólność majątkowa, która obejmowała przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich. Z powyższego wysnuć należy wniosek, że nabyty przez S. P. w 2023 r., a więc w trakcie trwania małżeństwa, samochód marki M.

(...)stanowił majątek wspólny stron. Następnie został od podarowany J. P. do majątku osobistego w prezencie bożonarodzeniowym w grudniu 2023 roku. Należałoby tu upatrywać przesunięcia majątkowego dokonanego przez oboje małżonków na rzecz majątku osobistego jednego z nich. W dniu złożenia oświadczenia przez S. P. (24.11.2024 r.) o dokonaniu darowizny samochód nie był więc już jego własnością. Oświadczenie takowe było bezskuteczne. Przesunięcie między majątkami nie zaszło. Darowizna nie nastąpiła.

Nawet gdyby przyjąć, że do podarowania samochodu w grudniu 2023 r. nie doszło, należałoby uznać, że S. P. i J. P. łącznie dokonali przesunięcia składnika majątkowego w dniu 24.11.2024 roku do majątku osobistego pozwanej (darowizna

per facta cocludentia uczyniona przez J. P. wespół z mężem, wydanie przedmiotu darowizny do jej majątku). Zgodnie z art. 35 k.r.o. w czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku. Jako współwłaścicielom pojazdu na prawach wspólności ustawowej każdemu z małżonków przysługiwała własność całego pojazdu, a nie określona ułamkowo część. Darowizna jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu majątkiem, wymaga zgody wszystkich właścicieli (art. 199 k.c.). Zatem do odwołania darowizny samochodu marki M.

(...)konieczne było złożenie oświadczeń o odwołaniu zarówno przez S. P., jak i przez J. P. Oświadczenia J. P. brak. Nie spełnione więc zostały przesłanki formalne po stronie darujących do uwzględnienia powództwa.

Nadto wskazać należy, że powód nie wykazał przesłanek skutecznego odwołania darowizny, w szczególności nie wykazał, że zachowanie pozwanej wobec niego nosiło znamiona rażącej niewdzięczności. S. P. domagał się zwrotu przedmiotu darowizny dokonanej w trakcie trwania małżeństwa z racji tego, że pozwana zerwała z nim kontakt, znieważała go słownie, odmówiła pomocy oraz oczerniała przed rodziną i znajomymi. Zarzuty te nie zostały wykazane przez stronę powodową (art. 6 k.c.). Co więcej, w świetle całości materiału dowodowego należy dojść do wniosku, że to powód swoim zachowaniem doprowadził do zepsucia i zerwania relacji z pozwaną i dziećmi. Sąd Okręgowy w Gliwach wyrokiem z 5.2.2026 r. w sprawie o sygn. XII C 1859/24 rozwiązał przez rozwód małżeństwo J. P. i S. P. z winy S. P.. Sąd ustalił, że w 2024 r. S. P. pozostawał w bliskiej relacji z inną kobietą, okłamywał żonę, nie interesował się życiem rodzinnym, spędzał czas poza domem.

Za rażącą niewdzięczność nie można uznać zwykłych konfliktów życiowych, rodzinnych, jak też wywołanych zachowaniem się darczyńcy. Rażąca niewdzięczność występuje w przypadkach, gdy obdarowany dopuszcza się względem darczyńcy rozmyślnie nieprzyjaznych aktów, przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu, czci oraz mieniu, a także gdy obdarowany narusza obowiązki wynikające ze stosunków osobistych łączących go z darczyńcą

(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2012 r., I CSK 278/11). Za rażącą niewdzięczność nie mogą być uznane krzywdy niezamierzone, popełnione w rozdrażnieniu czy też uniesieniu, przy czym należy mieć na uwadze także zachowanie darczyńcy, jego ewentualne sprowokowanie obdarowanego do określonego zachowania

(por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 30 sierpnia 2012 r. I ACa 519/12).

W niniejszej sprawie między stronami istnieje szeroki konflikt o podłożu rodzinnym. W żadnej mierze nie można jednak uznać zachowania pozwanej jako noszącego znamiona rażącej niewdzięczności wobec męża. J. P. poinformowała o przebiegu konfliktu pomiędzy małżonkami swoich teściów, do czego niewątpliwie miała prawo. Pozwana nigdy nie była karana za wykroczenia lub przestępstwa przeciwko powodowi. Reagowała adekwatnie do okoliczności: złożyła pozew o rozwód, który został orzeczony z winyS. P..

Działanie pod wpływem groźby (szantażu) nie stanowi podstawy odwołania darowizny, dlatego okoliczności te nie były badane przez Sąd w toku niniejszej sprawy. Nawet gdyby przyjąć, że pozwana groziła powodowi i tym doprowadziła do rozporządzenia przez niego samochodem, to ustalenie nieważności umowy darowizny wskutek wady oświadczenia woli nie było przedmiotem zawisłego sporu.

Również pogorszenie stanu majątkowego lub stanu zdrowia po wykonaniu darowizny podstawy do jej odwołania nie stanowią. Zgodnie z art. 896 k.c. darczyńca może odwołać darowiznę jeszcze niewykonaną, jeżeli po zawarciu umowy jego stan majątkowy uległ takiej zmianie, że wykonanie darowizny nie może nastąpić bez uszczerbku dla jego własnego utrzymania odpowiednio do jego usprawiedliwionych potrzeb albo bez uszczerbku dla ciążących na nim ustawowych obowiązków alimentacyjnych. W myśl art. 897 k.c. jeżeli po wykonaniu darowizny darczyńca popadnie w niedostatek, obdarowany ma obowiązek, w granicach istniejącego jeszcze wzbogacenia, dostarczać darczyńcy środków, których mu brak do utrzymania odpowiadającego jego usprawiedliwionym potrzebom albo do wypełnienia ciążących na nim ustawowych obowiązków alimentacyjnych. Darowizna został wykonana, samochód został wydany J. P..

Prawo do wszczęcia postępowania egzekucyjnego przed komornikiem wynika z zagwarantowanych ustawowo uprawnień strony. Fakt zezłomowania pojazdu winien być uwzględniony w trakcie podziału majątku wspólnego stron. Ukaranie powoda mandatem karnym w wysokości 50 zł za brak badań technicznych samochodu marki F.

(...)miał miejsce po dacie złożenia oświadczenia o odwołaniu darowizny, jest więc okolicznością irrelewantną dla niniejszej sprawy.

Ze wszystkich powyższych względów powództwo należało oddalić.

Sąd, na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., kosztami procesu obciążył powoda jako stronę przegrywającą spór sądowy.

Sędzia Joanna Zachorowska