Odsetki od prowizji w pożyczce z 2023 r. jako kredyt darmowy. Apelacja banku oddalona

Powód U. J. wystąpił przeciwko Bankowi (...) S.A. z siedzibą w L. z pozwem o zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kwoty 21.795,75 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty. Nadto, powód domagał się zasądzenia od pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, iż w dniu 25 czerwca 2023 r. zawarł z pozwanym Bankiem umowę kredytu gotówkowego nr (...). Na mocy ww. umowy Bank zobowiązany był udostępnić powodowi do dyspozycji kapitał w wysokości 57.963,47 zł, natomiast strona powodowa miała kapitał ten spłacić w ustalonych ratach, uiszczając jednocześnie odsetki od otrzymanej kwoty oraz pokryć wszelkie koszty uzyskania kredytu, wskazane w zawartej umowie. Całkowity koszt kredytu określono na kwotę 38.562,53 zł, całkowitą kwotę do zapłaty na 96.526,00 zł. Kredyt miał zostać spłacony w 72 ratach. Rzeczywista roczna stopa oprocentowania wyniosła 19,53 %. W ocenie powoda, pozwany – będąc profesjonalnym podmiotem i przygotowując stronie umowę kredytową, naruszył art. 30 ust. 1 u.k.k., a mianowicie: art. 30 ust. 1 pkt 1 – poprzez brak podania adresu do doręczeń elektronicznych wpisanego do bazy adresów kredytodawcy; art. 30 ust. 1 pkt 2 – poprzez brak podania rodzaju kredytu, brak informacji, iż zawarty kredyt był kredytem konsolidacyjnym; art. 30 ust. 1 pkt 3 – poprzez błędne wskazanie parametrów kredytu - w umowie pożyczki wskazano jako kwotę udostępnioną kredytobiorcy 67.811,46 zł, natomiast zgodnie z przepisami ustawy o kredycie konsumenckim prowizja, odsetki i opłaty traktowane, jako całkowity koszt kredytu, nie stanowią sumy udostępnionej kredytobiorcy – w przedmiotowej umowie zawarto zapisy abuzywne

(§ 1 pkt 2); art. 30 ust. 1 pkt 6 – poprzez błędne wyliczenie stopy oprocentowania pożyczki, brak podania warunków stosowania tej stopy, okresów i procedur zmiany stopy wraz z podaniem indeksu i stopy referencyjnej, poprzez bezprawne zastosowanie stopy oprocentowania pożyczki również do kredytowanych kosztów pożyczki i wyliczenia kwoty odsetek umownych od całkowitej kwoty pożyczki powiększonej o kredytowane koszty pożyczki; art. 30 ust. 1 pkt 7 – poprzez błędne wskazanie wysokości rzeczywistej stopy oprocentowania oraz brak podania wszystkich założeń do jej obliczenia, w ocenie powoda odsetki zostały naliczone nie tylko od całkowitej kwoty pożyczki, ale również od prowizji za udzielenie pożyczki i ubezpieczenia; art. 30 ust. 1 pkt 10 – poprzez brak podania pełnej informacji o innych kosztach, które konsument zobowiązany jest ponieść w związku z umową o kredyt konsumencki oraz na jakich warunkach koszty te mogą ulec zmianie, poprzez niepoinformowanie klienta, iż kosztem pożyczki są również odsetki umowne naliczone od kredytowanych kosztów pożyczki; dodatkowo w przedmiotowej umowie kredytu brakuje wskazania wysokości marży banku; art. 30 ust. 1 pkt 15 – poprzez niepełne określenie sposobów odstąpienia od umowy pożyczki przez konsumenta i pominięcie uprawnienia konsumenta do odstąpienia od umowy na zasadach określonych w art. 53 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim, to jest w przypadku, gdy umowa o pożyczkę konsumencką nie zawiera elementów określonych w

art. 30 u.k.k.; art. 30 ust. 1 pkt 16 – poprzez nieokreślenie procedury spłaty pożyczki przed terminem oraz poprzez bezzasadne uzależnienie prawa do wcześniejszej spłaty pożyczki od złożenia stosownej dyspozycji, którą należy rozumieć jako obowiązek poinformowania kredytodawcy o zamiarze spłaty pożyczki, a także poprzez niepoinformowanie o obowiązku rozliczenia całkowitego kosztu pożyczki przez bank w terminie 14 dni od dnia częściowej lub całkowitej spłaty oraz sposobie tego rozliczenia; art. 30 ust. 1 pkt 17 – poprzez brak wskazania informacji o prawie otrzymania zwrotu prowizji za spłatę kredytu przed terminem i sposobie jej ustalania.

Z uwagi na wyżej wymienione naruszenia powód w dniu 02 maja 2025 r. złożył wobec pozwanego oświadczenie, w którym wskazał, że korzysta z sankcji kredytu darmowego przewidzianej w art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim.

Pozwany Bank (...) S.A. z siedzibą w L. w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Argumentując swoje stanowisko w sprawie pozwany zakwestionował roszczenie powoda co do zasady i co do wysokości. Podniósł również zarzut upływu terminu zawitego na skorzystanie z sankcji kredytu darmowego, przy czym podkreślił, że odmówił uwzględnienia roszczenia powoda, o czym poinformował go pisemnie. Pozwany wskazał, że podnoszone przez powoda naruszenia art. 30 u.k.k. nie miały miejsca. Jednocześnie wskazał, że Bank udzielił kredytobiorcy kredytu w kwocie 67.811,46 zł, którą to kwotę określił jako „podstawę do obliczenia oprocentowania”

(§ 5 ust.2) oraz wskazał, że składa się na nią całkowita kwota pożyczki w wysokości 57.963,47 zł i kredytowana prowizja z tytułu zawarcia umowy ubezpieczenia. Jednocześnie Bank wyjaśnił, że całkowita kwota kredytu wynosi 57.963,47 zł

(§ 5 ust. 1). W zakresie kosztów przewidziano prowizję w wysokości 9.847,99 zł

(§ 6 ust. 2) i odsetki w łącznej wysokości 28.714,54 zł – przy założeniu terminowej spłaty kredytu (§ 6 ust. 6). Całkowity koszt kredytu wyniósł 38.562,53 zł, a całkowita kwota do zapłaty – 96.526,00 zł – przy założeniu terminowej spłaty (§ 6 ust. 7 i 8). Oprocentowanie kredytu jest stałe, a na dzień zawarcia umowy wyniosło 11,89 %

(§ 5 ust. 8). Bank poinformował, że (...) wynosi 19,53% (§ 5 ust. 7). Zasady całkowitej albo częściowej wcześniejszej spłaty zostały opisane w § 12 ust. 2 umowy i § 8 Regulaminu. Przed zawarciem umowy powodowi został doręczony „Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego”. Jednocześnie pozwany nadmienił, że została podana informacja o rodzaju kredytu „umowa pożyczki gotówkowej”. Mając na uwadze powyższe, pozwany jednocześnie zaprzeczył twierdzeniom strony powodowej, aby Bank: błędnie wskazał w umowie całkowity koszt kredytu; całkowitą kwotę kredytu, całkowitą kwotę do zapłaty, (...), błędnie wskazał w umowie rzeczywistą roczną stopę oprocentowania; niewłaściwie naliczył odsetki, w tym od kredytowanych kosztów kredytu; nie dopełnił obowiązków informacyjnych wynikających z ustawy o kredycie konsumenckim; nie poinformował prawidłowo powoda o zmianie warunków umowy, wcześniejszej spłacie oraz możliwości odstąpienia od umowy, a także o zmianie kosztów kredytu.

W dalszej kolejności zaś, tj. pismem z dnia 18 września 2025 r., pozwany uzupełnił swoje stanowisko w sprawie dodając, że Bank prawidłowo określił stawkę (...) ujmując w ramach całkowitego kosztu kredytu, będącego podstawą wyliczenia (...) odsetki umowne naliczone od kredytowanych kosztów kredytu, a także przedstawił sposób wyliczenia (...).

Wyrokiem z dnia 03 kwietnia 2026 r., sygn. akt: (...), Sąd Rejonowy w (...) I Wydział Cywilny zasądził od pozwanego Banku (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w L. na rzecz powoda U. J. kwotę 21.795,75 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od tej kwoty od dnia 07 sierpnia 2025 r. do dnia zapłaty (pkt I.) i zasądził od pozwanego Banku (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w L. na rzecz powoda U. J. kwotę 4.617,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, liczonymi od tej kwoty od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty (pkt II.).

Uzasadnienie powyższego wyroku zalega w aktach sprawy na kartach 161-180.

Apelację od powyższego wyroku wywiódł pozwany, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie:

1. art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (zwaną dalej: u.k.k.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie przez Sąd I instancji, że zawarta przez strony postępowania umowa pożyczki nr (...) zawarta dnia 25.06.2023 r. narusza art. 30 ust. 1 u.k.k., podczas gdy pozwany zawierając z powodem umowę pożyczki nie naruszył obowiązków informacyjnych określonych w ww. przepisie, co powinno skutkować oddaleniem powództwa w całości;

2. art. 45 ust. 1 u.k.k. w zw. z art. 45 ust. 5 u.k.k. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie przez Sąd I instancji, że oświadczenie powoda o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego w przedmiotowej sprawie zostało złożone z zachowaniem ustawowego terminu, albowiem termin przewidziany w art. 45 ust. 5 u.k.k. należy utożsamiać z datą wykonania umowy przez wszystkie strony stosunku prawnego, podczas gdy pojęcie „wykonania umowy" należy rozumieć jako dzień udostępnienia środków kredytobiorcy, co w realiach niniejszej sprawy nastąpiło w dniu 26.06.2023 r., a zatem w konsekwencji uprawienie powoda do złożenia oświadczenia o skorzystaniu sankcji kredytu darmowego wygasło w dniu 26.06.2024 r.;

3. art. 45 ust. 1 u.k.k. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie przez Sąd I instancji, że złożenie oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego skutkuje powstaniem po stronie powoda wierzytelności wobec banku w postaci żądania zwrotu już uiszczonych odsetek i kosztów, podczas gdy przedmiotowa umowa nadal jest wykonywana i nie została jeszcze w całości spłacona, albowiem z powyższego przepisu wynika zobowiązanie konsumenta do zwrotu kapitału kredytu, a zatem dopiero nadpłata ponad kapitał kredytu stanowić może podstawę do ustalenia czy i w jakim zakresie na dzień istniały wierzytelności z tytułu rzekomej sankcji kredytu darmowego;

4. art. 30 ust. 1 pkt 1 u.k.k poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że Bank nie dopełnił obowiązków informacyjnych wobec powoda poprzez niewskazanie w umowie adresu do doręczeń elektronicznych wpisanych do bazy adresów kredytodawcy, w sytuacji, gdy na podstawie Komunikatu Ministra Cyfryzacji z 21.12.2023 r. (Dz. U. 2023, poz. 2764) obowiązek korzystania z systemu doręczeń elektronicznych został rozłożony w czasie, do dnia 01.04.2025 r., a więc już po dacie zawarcia umowy będącej przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu;

5. art. 30 ust. 1 pkt 15 u.k.k. w zw. z art. 53 ust. 2 u.k.k., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że pouczenie konsumenta o terminie, sposobie i skutkach odstąpienia od zawartej umowy pożyczki jest niepełne, bowiem pomija regulację art. 53 ust. 2 u.k.k., co w okolicznościach niniejszej sprawy nie miało miejsca, ponieważ w treści spornej umowy pożyczki kredytobiorca został w sposób prawidłowy i wyczerpujący poinformowany o przysługującym mu prawie do odstąpienia od zawartej umowy, zaś z przywołanego przepisu nie wynika obowiązek informowania konsumenta o uprawnieniu do odstąpienia od umowy na innej podstawie niż art. 53 ust. 1 u.k.k.;

6. art. 30 ust. 1 pkt 16 u.k.k. w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 17 u.k.k. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że Bank nie sprostał obowiązkowi poinformowania pożyczkobiorcy o procedurze spłaty kredytu przed terminem oraz zamieszczeniu w umowie pożyczki informacji w przedmiocie proporcjonalnego obniżenia kosztów w przypadku przedterminowej spłaty kredytu, podczas gdy powód został poinformowany o prawie oraz procedurze wcześniejszej spłaty pożyczki w sposób jednoznaczny w § 12 ust. 2 umowy oraz § 8 Regulaminu;

7. art. 30 ust. 1 pkt 10 u.k.k. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że Bank zastrzegł na swoją rzecz prawo do nieograniczonego, jednostronnego kształtowania kosztów pożyczki w oparciu o przesłanki, które zostały sformułowane w sposób nieprecyzyjny, niedostatecznie skonkretyzowany, zaś wskaźniki, na podstawie których określone zostały warunki zmiany kosztów są trudne do zweryfikowania przez konsumenta zarówno przed zawarciem umowy jak i w trakcie jej wykonywania, podczas gdy:

a) jedynymi pozaodsetkowymi kosztami kredytu jest prowizja, pobrana jednorazowo z kwoty kredytu, których wysokość została podana w sposób jednoznaczny, tj. poprzez wskazanie konkretnej kwoty pieniężnej w umowie kredytu;

b) wskazany koszt kredytu nie podlega żadnej zmianie, zatem klauzula zmiany opłat i prowizji nie ma do niego zastosowania;

c) do kosztów kredytu w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 10 u.k.k. w zw. z

art. 5 pkt 6 u.k.k. należy zaliczyć koszty konieczne, niezbędne, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową kredytu;

d) niezależnie od powyższego, Bank w § 10 ust. 3-9 Regulaminu stanowiącego integralną część zawartej umowy pożyczki w sposób precyzyjny określił warunki i zasady zmiany opłat za usługi oferowane przez Bank;

8. art. 45 ust. 1 u.k.k. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w treści spornej umowy Bank dopuścił się naruszeń skutkujących zastosowaniem sankcji kredytu darmowego, gdy tymczasem wykładnia zwrotu „naruszenie" użytego w treści art. 45 ust. 1 u.k.k., wskazuje, że należy go rozumieć wyłącznie jako zupełny brak zamieszczenia w umowie kredytu konsumenckiego konkretnych informacji lub postanowień wymienionych w ust. 1 lub określenie ich w sposób istotnie wadliwy, nieprawidłowy, co oznacza, iż „naruszenie przepisów ustawy o kredycie konsumenckim określających, co powinna zawierać umowa kredytu konsumenckiego, musi być na tyle poważne, że umowa o określonej treści uniemożliwia zweryfikowanie przez konsumenta, jakie zobowiązania wobec banku zaciąga a „przesłanki „naruszenia" nie spełniają wszystkie wadliwości umowy związane z przepisami wymienionymi w art. 45 ust. 1 u.k.k., a jedynie te nieprawidłowości, które naruszają cel ochrony konsumenckiej oraz które uniemożliwiają upewnienie się przez konsumenta co do treści swego zobowiązania." (wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie V Wydział Cywilny Odwoławczy z dnia

08 lipca 2025 r., sygn. akt: V Ca 340/25);

9. art. 5 pkt 10 u.k.k. w zw. z art. 5 pkt 7 u.k.k. poprzez błędną wykładnię i uznanie przez Sąd I instancji, że zastosowane w umowie pożyczki pojęcie „kwoty do wypłaty" ma charakter wprowadzający konsumenta w błąd, albowiem w części jest ona przeznaczona na pokrycie kredytowanych kosztów kredytu i nie jest przeznaczona na cele konsumenta, podczas gdy zgodnie z ugruntowanych stanowiskiem orzecznictwa sądów powszechnych i doktryny przez pojęcie „wypłaconej kwoty", o której mowa w art. 5 pkt 10 u.k.k., należy rozumieć nie tylko udostępniony konsumentowi kapitał kredytu, ale także część kapitału kredytu przeznaczoną na sfinansowanie kosztów związanych z tym kredytem.

W świetle powyższych zarzutów, pozwany domagał się zmiany zaskarżonego wyroku, poprzez oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na jego rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu I-instancyjnym, według norm przepisanych.

Natomiast jako ewentualne skarżący zgłosił żądanie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Jednocześnie, pozwany wniósł o zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi, powód wniósł o oddalenie apelacji pozwanego w całości oraz o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:

Apelacja pozwanego nie zasługiwała na uwzględnienie.

W rozpatrywanej sprawie Sąd odwoławczy stwierdza, iż mimo częściowo błędnej oceny zarzutów kredytobiorcy zgłoszonych wobec treści przedmiotowej umowy pożyczki gotówkowej z dnia 25 czerwca 2023 r. w ramach podniesionej sankcji kredytu darmowego dokonanej przez Sąd I instancji, w szczególności w zakresie zarzutu naruszenia przez Bank (...) S.A. z siedzibą w L. regulacji art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i jako takie musi się ostać.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż w przedmiotowej sprawie Sąd Okręgowy akceptuje ustalenia faktyczne Sądu I instancji sprowadzające się do chronologicznego przedstawienia zaistniałych zdarzeń, a przy tym

de facto będące niespornymi pomiędzy stronami, przyjmując je jednocześnie za własne.

Analizę zarzutów apelacyjnych sformułowanych na gruncie przepisów prawa materialnego, w tym przede wszystkim ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, należy rozpocząć zaś od zarzuconej przez skarżącego błędnej wykładni art. 45 ust. 5 tejże ustawy.

W ocenie Sądu Okręgowego, prezentowana przez pozwanego interpretacja

art. 45 ust. 5 u.k.k. nie zasługuje na aprobatę. Sąd I instancji bowiem trafnie przyjął, że U. J. zachował termin do złożenia oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego.

Zgodnie z art. 45 ust. 5 ww. ustawy uprawnienie konsumenta do powołania się na sankcję kredytu darmowego wygasa po upływie roku od dnia wykonania umowy.

Reguły wykładni językowej (gramatycznej) oraz

ratio legis instytucji tzw. kredytu „darmowego” nakazują przyjąć, że roczny termin prekluzyjny (a nie termin przedawnienia), o którym mowa w art. 45 ust. 5 ustawy o kredycie konsumenckim, liczyć należy dopiero od wykonania umowy przez obie strony. Oczywiście chodzi tu o termin zastrzeżony na korzyść kredytobiorcy jako konsumenta, co oznacza, że może on skutecznie złożyć przedmiotowe oświadczenie także przed wykonaniem przez siebie umowy

(por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 27 kwietnia 2023 r., I ACa 368/22, Legalis nr 2948287).

Przez wykonanie umowy należy rozumieć zatem sytuację, w której należycie wypełniono wszystkie obowiązki w ramach stosunku kredytu konsumenckiego, w tym obowiązki powstające z mocy ustawy (np. odnośnie do zapłaty odsetek za opóźnienie na podstawie art. 481 § 1 k.c.). Chodzi o obowiązki dotyczące świadczenia głównego i świadczeń ubocznych, po stronie konsumenta oraz kredytodawcy, wykonane dobrowolnie lub przymusowo. Dlatego też należy uznać, że umowę o kredyt konsumencki uznaje się za wykonaną w dniu, w którym konsument spłacił ostatnią należność z tytułu tej umowy na rzecz kredytodawcy.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu Okręgowego, zwrot „wykonanie umowy” użyty w art. 45 ust. 5 u.k.k., od którego zaczyna biec roczny termin na wygaśnięcie uprawnienia konsumenta do złożenia oświadczenia o sankcji kredytu darmowego, oznacza przede wszystkim stan, w którym wszelkie zobowiązania obu stron umowy o kredyt konsumencki zostały w pełni wykonane, to jest każda ze stron umowy spełniła swoje świadczenie główne charakterystyczne dla danego stosunku zobowiązaniowego.

Brzmienie art. 45 ust. 5 u.k.k. nie daje podstaw do wykładni zawężającej, a zatem nie można pojęcia wykonania umowy ograniczać jedynie do wykonania umowy przez jedną ze stron, w tym wypadku kredytodawcę. Ponadto tego rodzaju zabieg interpretacyjny prowadzi do rezultatów niedających się pogodzić z funkcją sankcji kredytu darmowego, pozbawiając konsumenta ochrony przedwcześnie, bowiem jeszcze w czasie trwania stosunku prawnego, co jest wyraźnie widoczne w odniesieniu do kredytów długoterminowych.

Bank jako kredytodawca wykonuje przyjęte na siebie zobowiązanie umowne z chwilą wypłacenia kredytobiorcy umówionych środków pieniężnych, zaś po stronie kredytobiorcy umowa zostaje zrealizowana, gdy spłaci całość zobowiązania wynikającego z umowy w terminie nią określonym. Jako że dzień wykonania świadczenia kredytobiorcy z natury rzeczy jest dniem późniejszym aniżeli dzień realizacji umowy przez Bank, należałoby przyjąć, że umowa kredytu konsumenckiego jest wykonana najpóźniej z chwilą kiedy kredytobiorca w całości spłaci zobowiązanie wynikające z zaciągniętej umowy (

M. Stanisławska (red.), Komentarz do ustawy o kredycie konsumenckim, wyd. 2018, Legalis). Niedopuszczalne jest przyjęcie, że umowa została wykonana, jeżeli na jednej ze stron ciążą jeszcze zobowiązania z niej wynikające, niezależnie od tego, czy zostały one określone w treści umowy, czy też aktualizują się z mocy samego prawa (

vide: wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 14 marca 2023 r., sygn. akt: II Ca 98/23, Legalis nr 2926593).

Ponieważ spłaty ostatniej raty kapitałowo-odsetkowej wynikającej ze spornej umowy kredytowej z dnia 25 czerwca 2023 r. powód na dzień złożenia pozwanemu oświadczenia w trybie art. 45 u.k.k., tj. pismem datowanym na dzień 02 maja 2025 r., nie dokonał, niewątpliwie we wskazanej dacie mógł skorzystać z sankcji kredytu darmowego, bowiem oświadczenie w tym zakresie zostało złożone przez niego pozwanemu z zachowaniem zakreślonego dla tej czynności terminu wynikającego z art. 45 ust. 5 u.k.k.. Stwierdzenie to otwiera drogę do analizy pozostałych zarzutów sformułowanych przez apelującego.

Jedynym zarzutem apelacyjnym uwzględnionym przez Sąd Okręgowy jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 30 ust. 1 pkt 1 u.k.k. Jak słusznie bowiem podniósł skarżący w uzasadnieniu tego zarzutu, w dniu zawarcia spornej umowy pożyczki gotówkowej nie ciążył na nim obowiązek wskazania w tejże umowie adresu poczty elektronicznej kredytodawcy. Tym samym sporna umowa nie uchybia w tym zakresie wymogom ustawowym. Obowiązek zawarcia w umowie informacji na temat adresu do doręczeń elektronicznych wpisanego do bazy adresów elektronicznych kredytodawcy i pośrednika kredytowego wynika bowiem ze znowelizowanego

art. 30 ust. 1 pkt 1 u.k.k., obowiązującego od dnia 05 października 2021 roku

(zob. art. 120 pkt 2 i art. 166 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych Dz. U. z 2020 r. poz. 2320 w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 15 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o doręczeniach elektronicznych Dz. U. z 2021 r., poz. 1135).

Jednocześnie, zgodnie z treścią art. 151 ust. 1 ustawy o doręczeniach elektronicznych podmioty niepubliczne wpisane do rejestru, o którym mowa w

art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 83

6), przed dniem określonym w komunikacie wydanym na podstawie art. 155 ust. 10, obowiązane są do zrealizowania obowiązku, o którym mowa w art. 9, w terminie 3 miesięcy od dnia określonego w tym komunikacie. Natomiast rzeczony komunikat wydany na postawie art. 155 ust. 10 ustawy o doręczeniach elektronicznych Minister Cyfryzacji wydał w dniu 21 grudnia 2023 r. (Dz. U. z 2023 r., poz. 2764), a zgodnie z jego treścią w komunikacie Ministra Cyfryzacji z dnia 29 maja 2023 r. w sprawie określenia terminu wdrożenia rozwiązań technicznych niezbędnych do doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej oraz udostępnienia w systemie teleinformatycznym punktu dostępu do usług rejestrowanego doręczenia elektronicznego w ruchu transgranicznym (Dz.U. poz. 1077 i 2540) wyrazy ,,30 grudnia 2023 r." zastąpiono wyrazami ,,1 października 2024 r.".

W związku z powyższym, w realiach niniejszej sprawy należało przyjąć, że przedmiotowy wymóg wobec m.in. pozwanego wprowadzono więc po dwóch latach od dnia zawarcia spornej umowy pożyczki.

Tym niemniej Sąd Okręgowy nie podzielił pozostałych zarzutów sformułowanych przez stronę pozwaną w niniejszej apelacji.

Za bezzasadny Sąd odwoławczy uznał zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 15 u.k.k. w zw. z art. 53 ust. 2 u.k.k.

Stosownie do treści art. 53 ust. 1 u.k.k. konsument ma prawo, bez podania przyczyny, do odstąpienia od umowy o kredyt konsumencki w terminie 14 dni od dnia zawarcia umowy. Regulacja art. 53 ust. 2 wskazuje natomiast, że jeżeli umowa o kredyt konsumencki nie zawiera elementów określonych w art. 30, konsument może odstąpić od umowy o kredyt konsumencki w terminie 14 dni od dnia dostarczenia wszystkich elementów wymienionych w art. 30 u.k.k. Natomiast art. 30 ust. 1 pkt. 15 u.k.k. wskazuje, że umowa o kredyt konsumencki, z zastrzeżeniem art. 31-33, powinna określać termin, sposób i skutki odstąpienia konsumenta od umowy, obowiązek zwrotu przez konsumenta udostępnionego przez kredytodawcę kredytu oraz odsetek zgodnie z rozdziałem 5, a także kwotę odsetek należnych w stosunku dziennym. Ustawa o kredycie konsumenckim przewiduje dwie postacie odstąpienia od umowy. Pierwsza z nich jest związana z prawem do odstąpienia od umowy w terminie 14 dni od dnia zawarcia umowy. Druga postać jest związana z sytuacją, gdy umowa kredytu nie zawiera elementów wymienionych w art. 30 u.k.k. (art. 53 ust. 1 i 2 u.k.k.). W analizowanej umowie pożyczki określono wyłącznie tą pierwszą postać odstąpienia. W orzecznictwie wskazuje się, iż powinność poinformowania o treści

art. 53 ust. 2 u.k.k. aktualizuje się wyłącznie w sytuacji, gdy w umowie faktycznie wystąpiły braki uzasadniające odstąpienie od umowy na tej podstawie (

por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 28 czerwca 2019 r., I ACa 281/19, Legalis nr (...)).

Natomiast celowościowa wykładnia art. 30 ust. 1 pkt 15 u.k.k. uzasadnia uznanie, że należy konsumentowi udzielać takich informacji, które są użyteczne i mają dla niego znaczenie w wymiarze praktycznym, a nie czysto doktrynalnym.

Pozwany zaś w treści spornej umowy kredytowej poinformował powoda w zakresie terminu i sposobu odstąpienia przez niego, jako konsumenta, od zawartej umowy pożyczki, jednakże nie wskazał powodowi wszystkich skutków złożenia przez niego takiego oświadczenia, a mianowicie iż oświadczenie o odstąpieniu oddziałuje ex tunc, a w jego wyniku czynność prawną uważa się za niezawartą, zatem kredytodawca nie będzie ponosił jakichkolwiek kosztów z wyjątkiem odsetek za okres od dnia wypłaty kredytu do dnia spłaty, ale również kredytodawcy nie będą przysługiwać żadne opłaty z wyjątkiem bezzwrotnych wydatków poniesionych na rzecz organów administracji publicznej i opłat notarialnych, w tym prowizje.

Powyższe, w ocenie Sądu Okręgowego, świadczy co najmniej o przekazaniu konsumentowi przez pozwanego niepełnej informacji odnośnie skutków odstąpienia przez niego od umowy na podstawie art. 53 ust 1 u.k.k., a tym samym przesądza o naruszeniu przez Bank obowiązku informacyjnego w tym zakresie.

W ocenie Sądu Okręgowego, pozwany naruszył wobec powoda obowiązek informacyjny także poprzez ogólne i blankietowe określenie podstawy do zmiany kosztów i opłat, wbrew wymogom wynikającym z art. 30 ust. 1 pkt 10 u.k.k.

Na powyższe wskazuje jednoznacznie analiza treści § 10 ust. 4 Regulaminu kredytów i pożyczek udzielanych klientom indywidualnym przez Bank (...) S.A. – w kontekście obowiązku informacyjnego wynikającego z art. 30 ust. 1 pkt 10 u.k.k. oraz art. 10 ust. 1 lit k. dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (...) z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki – w zakresie warunków, na jakich koszty kredytu konsumenckiego mogą ulec zmianie, w takim rozumieniu na jakie wskazał (...) w wyroku (...) z dnia 13.02.2025 r.,

(...).

Stosownie do treści § 10 ust. 4 Regulaminu kredytów i pożyczek udzielanych klientom indywidualnym przez Bank (...) S.A. przesłanką do zmiany przez pozwanego cennika usług, w zakresie innym niż stopa procentowa, jest zaistnienie co najmniej jednej z następujących okoliczności: 1) zmiany zakresu lub sposobu świadczenia usług, do których stosują się postanowienia cennika usług; 2) zmiany wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych, ogłaszanego przez Główny Urząd Statystyczny za dany miesiąc, o co najmniej 2,5 punkty procentowe w stosunku do analogicznego miesiąca poprzedniego roku lub co najmniej 5 punktów procentowych od czasu wprowadzenia albo ostatniej zmiany danej opłaty lub prowizji; 3) zmiany wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku, ogłaszanego przez GUS za dany miesiąc, o co najmniej 2,5 punkty procentowe w stosunku do analogicznego miesiąca poprzedniego roku lub o co najmniej 5 punktów procentowych do czasu wprowadzenia albo ostatniej zmiany danej opłaty lub prowizji; 4) zmiany jednej ze stóp procentowych ogłaszanych przez Narodowy Bank Polski (stopa procentowa kredytu lombardowego, stopa redyskonta weksli, stopa referencyjna, stopa oprocentowania środków rezerwy obowiązkowej banków) o co najmniej 0,1 punktu procentowego w stosunku do poprzednio ogłoszonej przez NBP wartości; 5) zmiany jednego ze wskaźników referencyjnych ((...) lub (...)) o co najmniej 0,1 punktu procentowego wobec średniej wartości danego wskaźnika z poprzednich 6 miesięcy kalendarzowych (średnia arytmetyczna) z zastrzeżeniem ust. 5.

Powyższe warunki zmiany wysokości kosztów umowy pożyczki z dnia

25 czerwca 2023 r., zważywszy na poziom ich ogólności, abstrakcyjności i weryfikowalności zostały sformułowane w sposób analogiczny jak te warunki zmiany kosztów umowy kredytu konsumenckiego, które (...) ocenił w wyroku z dnia

13 lutego 2025 r., (...), jako niespełniające obowiązku informacyjnego. (...) stwierdził, że warunki zmiany kosztów wykonania umowy o treści niemal tożsamej z wymienionymi wyżej warunkami obowiązującymi w realiach przedmiotowej sprawy zostały określone na podstawie wskaźników, które dla konsumenta są trudne do zweryfikowania zarówno przed zawarciem umowy, jak i w trakcie jej wykonywania. Chodzi tu bowiem w szczególności o zmienne wskaźniki ekonomiczne, a także wskaźniki opisane losowo, odzwierciedlające ewolucję prawną w szerokim znaczeniu.

Sąd Okręgowy spełniając powinność zindywidualizowanej oceny w tym konkretnym przypadku, doszedł do analogicznego wniosku, jak (...) w powyższej sprawie. Analiza ww. warunków potwierdza tezę o analogicznym ich wymiarze jaki miały te warunki zmiany kosztów kredytu, które były podstawą wnioskowania przez (...) w wyroku wydanym w sprawie (...) - w płaszczyźnie ich abstrakcyjności, nieprzewidywalności w zakresie ich zaistnienia w czasie i rozmiarze, nieweryfikowalności w sensie wnioskowania co do tego, czy i jak mogą się przełożyć na zmianę kosztów kredytu/pożyczki. Innymi słowy także i w tym przypadku zostały one określone na podstawie wskaźników, które dla konsumenta są trudne do zweryfikowania zarówno przed zawarciem umowy, jak i w trakcie jej wykonywania. Chodzi w szczególności o odwołanie się w umowie do tak nieweryfikowalnych „przesłanek”, jak „zmiana przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia”, zmiany cen towarów i usług konsumpcyjnych, czy wreszcie udostępnienie pożyczkobiorcom nowych usług. Sformułowanie tych kryteriów pozostaje dalekie od jasności i przejrzystości.

Przedmiotowa umowa pożyczki kwestionowana niniejszym pozwem (Regulamin) wymienia pewną liczbę okoliczności uzasadniających zwiększenie opłat związanych z wykonaniem umowy, przy czym właściwie poinformowany oraz dostatecznie uważny i rozsądny konsument nie jest w stanie zweryfikować ich wystąpienia ani ich wpływu na te opłaty, a zatem takie wskazanie tych warunków może podważyć możliwość dokonania przez tego konsumenta oceny zakresu jego zobowiązania. Z tych przyczyn postanowienia § 10 ust. 4 Regulaminu kredytów i pożyczek udzielanych klientom indywidualnym przez Bank (...) S.A. nie spełniają obowiązku informacyjnego o jakim mowa w art. 30 ust. 1 pkt 10 u.k.k. oraz art. 10 ust. 2 pkt k dyrektywy, zarówno w wymiarze czytelności, weryfikowalności, jasności warunków zmiany kosztów umowy o kredyt konsumencki, jak i ich istotności dla konsumenta z punktu widzenia pozyskania przez niego wiedzy o ekonomicznych skutkach takich zmian.

Końcowo podkreślić należy, iż ustawa o kredycie konsumenckim, będąca transpozycją dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia

23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki kładzie nacisk na obowiązki informacyjne po stronie kredytodawców. Jedną z idei Dyrektywy (...) była maksymalna harmonizacja przepisów unijnych do ustawodawstw państw członkowskich wyrażająca się w wyznaczeniu jednolitych zasad udzielania kredytu konsumenckiego na terenie Unii Europejskiej. Przejawem maksymalnej harmonizacji było, między innymi, wprowadzenie obowiązku informacyjnego przedkontraktowego opartego na katalogu informacji, które miały być konsumentowi przekazane na etapie przed zawarciem umowy, także w postaci jednolitego wzoru formularza informacyjnego, ale również obowiązków informacyjnych, które muszą zostać przekazane konsumentowi w treści umowy kredytu konsumenckiego.

Podkreślenia wymaga w tym miejscu również okoliczność, iż wykładnia przepisu art. 30 ust. 1 pkt 10 u.k.k. wskazuje na obowiązek informacyjny dotyczący wszelkich zmian tego rodzaju „innych kosztów” kredytu, a przepis art. 10 ust. 2 lit. r. dyrektywy potwierdza obowiązek informacyjny w zakresie „prawa kredytodawcy do otrzymania rekompensaty i sposobu jej ustalenia”. Nie ulega żadnej wątpliwości to, że taką „rekompensatą” jest w szczególności zmiana wysokości opłat za udzielenie kredytu – poprzez zmniejszenie ich wysokości proporcjonalnie do czasu, o który został wcześniej spłacony kredyt w całości, czy w części. Postanowienia przedmiotowej umowy, w tym w szczególności zawarte w jej § 12 ust. 2, z całą pewnością nie spełniają tak zidentyfikowanego obowiązku informacyjnego,

tj. dotyczącego warunków zmiany wysokości

pozaodsetkowych kosztów kredytu w przypadku wcześniejszej spłaty kredytu przez kredytobiorcę, tym bardziej, że ponad wszelką wątpliwość uprawnienie kredytobiorcy do obniżenia całkowitego kosztu kredytu (w zakresie obejmującym także jego pozaodsetkową część), w przypadku jego całkowitej, czy częściowej spłaty, wprost wynika z art. 49 ust. 1 i 2 u.k.k. oraz art. 16 ust. 1 i 2 dyrektywy i dotyczy obniżenia wszystkich nałożonych na konsumenta kosztów kredytu przewidzianych umową, a nie tylko „niektórych”

(p. także wyrok TSUE z dnia 11 września 2019 r., (...)). Skoro tak, to oczywistym było i to, że stosowne postanowienie umowy winno było na to uprawnienie konsumenta nie tylko wprost wskazywać, ale czynić to w taki sposób, by konsument miał pełną wiedzę, co do tego, które koszty i w jakim zakresie ulegną zmniejszeniu, bo w przeciwnym razie nie spełnia ono obowiązku informacyjnego o wskazanych już źródłach. Takiego postanowienia w przedmiotowej umowie z dnia

25 czerwca 2023 r. brak. W ocenie Sądu Okręgowego, treść § 12 ust. 2 spornej umowy pożyczki w żaden sposób nie pozwalała odpowiedzieć powodowi na pytanie, które spośród pozaodsetkowych kosztów pożyczki ulegną zmniejszeniu, w przypadku dokonania przez niego spłaty całości lub części tej pożyczki przed terminem. Wniosku tego nie zmienia stwierdzenie, że chodzi o te koszty, które dotyczą czasu, o który skrócono czas obowiązywania umowy, bo w żaden sposób nie pozwalają one zidentyfikować tych kosztów, w tej ich części, jaka obejmuje pozaodsetkowe koszty pożyczki. Wobec tego zaistniała także kolejna samodzielna przesłanka uzasadniająca sankcję kredytu darmowego – w rozumieniu już przez Sąd Okręgowy wyjaśnionym.

Abstrahując natomiast od powyższych rozważań, Sąd Okręgowy wskazuje, iż na gruncie rozpoznawanej sprawy, w przeciwieństwie do Sądu I instancji, w pełni podzielił podniesiony przez powoda w jego oświadczeniu z dnia 02 maja 2025 r., złożonym w trybie art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim, zarzut naruszenia przez pozwanego (pożyczkodawcę) art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k.

Zgodnie z regulacją art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k. umowa powinna określać rzeczywistą roczną stopę oprocentowania ((...)) oraz całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta ustaloną w dniu zawarcia umowy o kredyt konsumencki wraz z podaniem wszystkich założeń przyjętych do jej obliczenia.

Natomiast zgodnie z art. 5 pkt 12 u.k.k. rzeczywista roczna stopa oprocentowania ((...)) jest to całkowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta, wyrażony jako wartość procentowa całkowitej kwoty kredytu w stosunku rocznym. Z kolei całkowity koszt kredytu to wszelkie koszty, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt, w szczególności: a) odsetki, opłaty, prowizje i marże, jeżeli są znane kredytodawcy oraz b) koszty usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń, w przypadku gdy ich poniesienie jest niezbędne do uzyskania kredytu lub do uzyskania go na oferowanych warunkach, z wyjątkiem kosztów opłat notarialnych ponoszonych przez konsumenta (art. 5 pkt 6 u.k.k.). Całkowita kwota kredytu zaś to maksymalna kwota wszystkich środków pieniężnych nieobejmujących kredytowanych kosztów kredytu, które kredytodawca udostępnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt, a w przypadku umów, dla których nie przewidziano tej maksymalnej kwoty, suma wszystkich środków pieniężnych nieobejmujących kredytowanych kosztów kredytu, które kredytodawca udostępnia konsumentowi na podstawie umowy (art. 5 pkt 7 u.k.k.). Całkowitą kwotę kredytu odróżnić przy tym należy od całkowitej kwoty do zapłaty przez konsumenta, która stanowi sumę całkowitego kosztu kredytu i całkowitej kwoty kredytu (art. 5 pkt 8 u.k.k.).

Zatem całkowita kwota kredytu nie obejmuje żadnych kwot, których przeznaczeniem jest wywiązanie się z zobowiązań podjętych w ramach odnośnej umowy o kredyt, takich jak koszty administracyjne, odsetki, opłaty za udzielenie kredytu, czy wszelkie inne typy kosztów, które musi ponieść konsument.

Włączenie zatem do całkowitej kwoty kredytu kwot należących do całkowitego kosztu kredytu powoduje w nieunikniony sposób podanie nieprawidłowej wysokości (...). To z kolei oddziałuje na prawidłowość informacji, które kredytodawca powinien wskazać w umowie o kredyt. W motywach 31 i 43 dyrektywy 2008/48 wskazano, że poinformowanie konsumenta o (...) jest niezmiernie istotne – umożliwia ono bowiem konsumentowi porównanie ofert kredytowych – a co za tym idzie – oceny zakresu podejmowanego zobowiązania (

tak wyrok (...) z dnia 21 kwietnia 2016 r., (...), wyrok (...) z 19 grudnia 2019 r., (...)).

Obowiązek określenia w umowie, do której zastosowanie znajdują przepisy ustawy o kredycie konsumenckim rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania ((...)) oraz całkowitej kwoty do zapłaty (w tym wysokości odsetek umownych) przez konsumenta ustalanej w dniu zawarcia takiej umowy wraz z podaniem wszystkich założeń przyjętych do jej obliczenia wynika z art. 30 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim. W kontekście art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim zauważenia jednak wymaga, że zadość powyższemu obowiązkowi – zdaniem Sądu Okręgowego – czyni jedynie prawidłowe wskazanie ww. informacji w umowie kredytu/pożyczki, a nie informacji jakiejkolwiek, wyłącznie celem formalnego spełnienia wymogu z art. 30 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim, w tym również stanowiącej odzwierciedlenie wadliwego obliczenia przez kredytodawcę/pożyczkodawcę rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania ((...)) i całkowitej kwoty do zapłaty przez konsumenta (w tym wysokości odsetek umownych). Takie rozumowanie koreluje z przedkontraktowym obowiązkiem informacyjnym spoczywającym na kredytodawcy/pożyczkodawcy na mocy

art. 13 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim, celem którego jest zapewnienie kredytobiorcy/pożyczkobiorcy pozycji umożliwiającej dokonanie pełnej oceny zaproponowanego produktu finansowego, w tym w zakresie konsekwencji ekonomicznych dla kredytobiorcy/pożyczkobiorcy. Przyjęcie, iż nieprawidłowe, ale jednak wskazanie w umowie kredytu/pożyczki wysokości rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania ((...)) i całkowitej kwoty do zapłaty przez konsumenta spełnia kryteria z art. 30 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim prowadziłoby do sytuacji, w której kredytodawca/pożyczkodawca mógłby określić wyżej wymienione wartości całkowicie dowolnie (w tym potencjalnie korzystnie dla kredytobiorcy/pożyczkobiorcy), zafałszowując rzeczywiste warunki umowy kredytu/pożyczki (uniemożliwiając jednocześnie konsumentowi dokonanie pełnej oceny zaproponowanego produktu finansowego) i nie narażając się w ten sposób na żadne konsekwencje, w tym zwłaszcza sankcję kredytu darmowego. Czyniłoby to zapisy art. 30 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim iluzorycznymi (

por. też P. Mikłaszewicz, K. Pacuła (red.), Ustawa o kredycie konsumenckim. Komentarz. Wyd. 3, Warszawa 2024, uwagi do art. 45, T. Czech, Kredyt konsumencki. Komentarz wyd. III, uwagi do art. 45).

Wytyczne Komisji Europejskiej w sprawie stosowania przepisów Dyrektywy o kredycie konsumenckim dotyczących (...) wydanych w celu ujednolicenia interpretacji przepisów Dyrektywy 2008/48 wskazują, że całkowita kwota kredytu nie obejmuje kwot, które stanowią koszt udzielonego kredytu, gdyż są

[…]