Dom na działce żony budowany z darowizny od rodziców. Apelacje w sporze o spłatę oddalone

Postanowieniem z dnia 16 września 2025 r., sygn. akt: I Ns 160/21, Sąd Rejonowy w Suwałkach I Wydział Cywilny ustalił, że w skład majątku wspólnego wnioskodawcy L. H. (1) i uczestniczki postępowania U. E. (1) wchodzą: a) meble kuchenne wraz ze zlewem w zabudowie o wartości 200,00 zł; b) zmywarka o wartości 0,00 zł; c) lodówka o wartości 0,00 zł;

d) komoda o wartości 80,00 zł; e) szafa o wartości 0,00 zł; f) rama łoża małżeńskiego o wartości 0,00 zł; g) żelazko o wartości 20,00 zł; h) środki pieniężne zgromadzone na rachunku bankowym uczestniczki postępowania U. E. (1) o nr (...) prowadzonym w (...) S.A. w wysokości 4.003,67 zł - według stanu konta na dzień 14 stycznia 2011 r. (pkt 1. ppkt a-h); dokonał podziału majątku wspólnego wnioskodawcy L. H. (1) i uczestniczki postępowania U. E. (1) w ten sposób, że wszystkie składniki opisane w pkt. 1 lit. a-h postanowienia przyznał na rzecz uczestniczki postępowania U. E. (1) (pkt 2.); ustalił, że zainteresowani L. H. (1) i U. E. (1) poczynili nakłady z majątku wspólnego na majątek osobisty uczestniczki postępowania U. E. (1) o wartości 177.417,48 zł (pkt 3.); ustalił, że wnioskodawca L. H. (1) poczynił nakłady ze swojego majątku osobistego na majątek osobisty uczestniczki postępowania U. E. (1) o wartości 15.886,00 zł (pkt 4.); oddalił wniosek uczestniczki postępowania U. E. (1) o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym (pkt 5.); zasądził od uczestniczki postępowania U. E. (1) na rzecz wnioskodawcy L. H. (1) tytułem spłaty oraz rozliczenia nakładów wskazanych w pkt. 3 i 4 postanowienia kwotę

104.594,74 zł, płatną w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się orzeczenia wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w wypadku uchybienia powyższemu terminowi płatności (pkt 6.); oddalił wnioski zainteresowanych o rozliczenie nakładów w pozostałym zakresie (pkt 7.); oddalił wniosek uczestniczki postępowania U. E. (1) o rozliczenie wierzytelności z tytułu umowy pożyczki w kwocie 8.000,00 zł (pkt 8.); zasądził od uczestniczki postępowania U. E. (1) na rzecz wnioskodawcy L. H. (1) kwotę 500,00 zł tytułem połowy opłaty sądowej od wniosku (pkt 9.); nakazał pobrać od wnioskodawcy L. H. (1) oraz od uczestniczki postępowania U. E. (1) na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Suwałkach kwoty po 5.689,23 zł tytułem brakujących kosztów sądowych (pkt 10.) oraz orzekł, że w pozostałym zakresie zainteresowani ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (pkt 11.).

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i zważenia prawne.

L. H. (1) i U. E. (1) zawarli związek małżeński w dniu 18.08.2007 r. Wyrokiem Sądu Okręgowego w Suwałkach z dnia 14.09.2017 r., sygn. akt: I C 504(...), małżeństwo L. H. (1) i U. E. (1) zostało rozwiązane przez rozwód. Wyrok rozwodowy uprawomocnił się w dniu 06.10.2017 r.

W czasie trwania małżeństwa L. H. (1) i U. E. (1) w dniu 14.01.2011 r. w Kancelarii (...) notariusza V. Z. w I. zawarli umowę o ustanowieniu rozdzielności majątkowej.

L. H. (1) i U. E. (1) poznali się w 2006 r., a zaręczyli się w marcu 2007 r. Za namową rodziców U. E. (1) narzeczeni postanowili, że wybudują dom dla swojej przyszłej rodziny na nieruchomości, którą U. E. (1) miała otrzymać w darowiźnie od swoich rodziców. Na podstawie umowy darowizny zawartej w dniu 05.06.2007 r. w Kancelarii (...) notariusz H. S. w I. (Rep. A nr (...)) U. E. (1) otrzymała od swoich rodziców S. E. i W. E. nieruchomość rolną położoną w K. (1), gmina I., oznaczoną nr geod. (...), o pow. 6,7972 ha, dla której Sąd Rejonowy w Suwałkach VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi (...) nr (...).

W dniu 14.07.2007 r. U. E. (1) otrzymała od swoich rodziców S. E. i W. E. darowiznę pieniężną w kwocie 120.000,00 zł z przeznaczeniem na budowę domu. Kwota darowizny została przelana na rachunek bankowy U. E. (1) w (...) S.A..

Jeszcze przed swoim ślubem U. E. (1) i L. H. (1) rozpoczęli przygotowania do budowy domu jednorodzinnego. Z tego tytułu wspólnie przed dniem zawarcia ślubu, tj. 18.08.2007 r., ponieśli na ten cel wydatki w łącznej wysokości 3.506,63 zł na sfinansowanie m.in. zakupu projektu domu - 1.500,00 zł, adaptację projektu budowlanego - 1.000,00 zł, uzyskanie warunków z wodociągów - 24,40 zł, wykonanie przyłącza energetycznego – 582,23 zł, usługi geodety -

400,00 zł. Aktualna rynkowa wartość tych nakładów wynosi 11.120,00 zł.

Rodzice U. E. (1) zaproponowali córce i przeszłemu zięciowi, aby zamieszkali wspólnie z nimi do czasu, aż wybudują dom. U. E. (1) i L. H. (1) przystali na tę propozycję i zamieszkali w domu rodziców jeszcze przed swoim ślubem. W takcie wspólnego mieszkania z rodzicami nie partycypowali w kosztach opłat za media, czy ogrzewanie, gdyż rodzice U. E. (1) chcieli, aby zaoszczędzone w ten sposób swoje pieniądze młodzi przeznaczali na wydatki związane z budową domu.

W prezentach ślubnych U. E. (1) i L. H. (1) otrzymali łączną kwotę 17.000,00 zł. F. te przeznaczyli na budowę domu.

Decyzją z dnia 24.08.2007 r. Starosta (...) zatwierdził projekt budowlany i udzielił U. H. (obecnie E.) pozwolenia na budowę domu mieszkalnego jednorodzinnego na działce (...) w miejscowości K. (2), gmina I..

W dniu 19.09.2007 r. geodeta uprawniony Z. J. wytyczył na działce budynek mieszkalny, a w dniu 20.09.2007 r. rozpoczęte zostały prace przy budowie domu jednorodzinnego na należącej do U. E. (1) nieruchomości. Budowa trwała prawie dwa lata. Na początku lipca 2009 r. L. H. (1) i U. E. (1) wraz ze swoim rocznym wówczas synem wprowadzili się do nowo wybudowanego domu. Dom w chwili ich wprowadzenia się do niego nie był jednak całkowicie wykończony, m.in. nie było wykończone piętro domu, nie było ogrodzenia działki, teren wokół domu też nie był zagospodarowanych (nie było polbruku na podjeździe, nie było opaski wokół domu). Te prace były wykonywane w późniejszych latach, w tym po 14.01.2011 r., tj. po ustanowieniu rozdzielności majątkowej. W 2009 r. ojciec U. E. (2) wraz ze swoim ojcem I. E. wykonali trawnik na działce i zasadzili kilkadziesiąt krzewów ozdobnych - tui. Na budowę domu od chwili jej rozpoczęcia we wrześniu 2007 r. do chwili zamieszkania w nim na początku lipca 2009 r. L. H. (2) i U. E. (1) wydali 226.000,00 zł. Część kosztów budowy została pokryta z pieniędzy w kwocie 120.000,00 zł otrzymanych na ten cel przez U. E. (1) w darowiźnie od jej rodziców w lipcu 2007 r. Na pozostałe koszty budowy wydatkowali pieniądze w kwocie 17.000,00 zł otrzymane w prezentach ślubnych oraz swoje bieżące dochody uzyskiwane m.in. z działalności gospodarczej L. H. (1) prowadzonej w zakresie napraw samochodów (warsztacie naprawczym) w ramach spółki cywilnej (...) s.c. Dodatkowo S. E. - ojciec U. E. (1) przekazał małżonkom na budowę domu pieniądze w łącznej kwocie 12.000,00 zł pochodzące z dwóch pożyczek uzyskanych przez niego z Pracowniczej Kasy (...) przy (...) w I. sp. z o.o. w dniu 12.01.2008 r. i w dniu 21.10.2008 r. S. E. przekazał ponadto na poczet budowy domu swoje drewno z przeznaczeniem na więźbę dachową. Po ustanowieniu rozdzielności majątkowej, tj. po 14.01.2011 r., zostały wykonane dalsze prace przy domu, a mianowicie: w 2014 r. została ułożona kostka brukowa wokół domu. Prace te wykonał F. S., a w 2015 r. została położona kostka brukowa na podjeździe domu. Prace te również wykonał F. S.. W 2015 r. wykonane zostało ogrodzenie działki z siatki, przy czym od frontu działki była brama i ogrodzenie z paneli.

L. H. (1) w 2015 r. (po ustanowieniu rozdzielności majątkowej z U. E. (1)) wykonał część prac przy budowie ogrodzenia na należącej do U. E. (1) nieruchomości położonej w K. (1), gm. I.,

tj. wiercenie otworów w fundamencie ogrodzenia za pomocą wynajętego świdra, spawanie ogrodzenia, malowanie proszkowe ogrodzenia z przygotowaniem powierzchni. Aktualna łączna wartość ww. nakładów (wg. zasad rynkowych) wynosi 10.326,00 zł, w tym wiercenie otworów – 575,00 zł, ocynkowanie ogrodzenia - 3.475,00 zł, spawanie – 3.274,00 zł, malowanie proszkowe ogrodzenia z przygotowaniem powierzchni - 2.919,00 zł oraz koszt najmu świdra – 83,00 zł.

Aktualna wartość nakładów (wg zasad rynkowych) poczynionych w okresie od 09.2007 r. do 14.01.2011 r. z majątku wspólnego L. H. (1) i U. E. (1) na majątek osobisty U. E. (1) (koszty budowy domu na należącej nieruchomości położonej w K. (1), gmina I.) wynosi 377.484,00 zł.

Przed zawarciem małżeństwa z U. E. (1), L. H. (1) od 2006 r. prowadził wraz ze swoim kuzynem E. L. (1) działalność gospodarczą (warsztat napraw samochodów) w ramach umowy spółki (...) s.c. zawartej w dniu 01.06.1995 r. przez E. L. (1) i I. Z., do której L. H. (2) przystąpił na mocy aneksu do umowy spółki z dnia 26.04.2006 r. Na podstawie Aneksu z dnia 17.08.2012 r. do spółki przystąpiła E. L. (3). Na mocy Aneksu z dnia 31.08.2012 r. L. H. (1) wystąpił ze spółki z dniem zawarcia aneksu.

L. H. (1) w roku podatkowym 2006 wykazał dochód w wysokości 2.042,32 zł, w roku 2007 nie wykazał dochodu, w roku 2008 wykazał dochód w wysokości 3.731,74 zł, w roku 2009 wykazał dochód w wysokości

1.831,65 zł, w latach 2010-2011 nie wykazał w zeznaniu podatkowym żadnego dochodu, przy czym w 2011 r. z tytułu działalności w spółce (...) s.c. zadeklarował stratę w wysokości 2.404,43 zł, w 2012 r. wykazał dochód w wysokości 4.685,99 zł, w latach 2013-2015 nie wykazał żadnego dochodu, w 2016 r. wykazał dochód w wysokości 4.626,91 zł i w 2017 r. wykazał dochód w wysokości

21.035,66 zł. Od 01.05.2013 r. L. H. (2) świadczył usługi na rzecz spółki (...) sp.j. z siedzibą w U. w ramach zawartej na czas nieokreślony umowy o świadczenie usług z dnia 01.05.2013 r.

We wrześniu 2010 r. L. H. (1) wyjechał ze swoim teściem S. E. w celach zarobkowych do (...). Za pracę w (...) w okresie od 13.09.2010 r. do 16.10.2010 r. otrzymał wynagrodzenie w wysokości

2.013,00 euro. Następnie L. H. (1) po raz kolejny wyjechał do pracy w (...) i za pracę w okresie od 22.08.2011 r. do 15.10.2014 r. otrzymał wynagrodzenie w wysokości 2.145,00 euro.

U. E. (1) w okresie od 01.01.2007 r. do 30.09.2007 r. była zatrudniona w Powiatowym Urzędzie Pracy w I. na stawisku referenta. W 2007 r. osiągnęła dochód w wysokości 7.851,23 zł. W okresie od 12.08.2015 r. do 23.01.2016 r. (po ustanowieniu rozdzielności majątkowej) była zatrudniona w (...) w W. na stanowisku inspektora ubezpieczeń. W dniu 16.08.2017 r. U. E. (1) zawarła z (...) w I. umowę zlecenie, na podstawie której świadczyła do dnia 30.09.2017 r. prace biurowe w ilości 5 godzin dziennie, od poniedziałku do piątku. Z tego tytułu otrzymała wynagrodzenie w kwocie 1.497,07 zł netto.

U. E. (1) od 2010 r. otrzymywała z (...) dopłaty obszarowe. Z tego tytułu otrzymała: w 2010 r. - 7.368,02 zł, w 2011 r. – 8.023,33 zł, w 2012 r. – 7.790,75 zł, w 2013 r. – 8.001,22 zł, w 2014 r. – 7.695,40 zł, w 2015 r. – 7.298,45 zł, w 2016 r. – 7.400,19 zł, w 2017 r. – 7.387,41 zł. Po ustanowieniu rozdzielności majątkowej z L. H. (2) część środków z dopłat z (...) U. E. (1) wpłacała na lokaty oraz fundusze inwestycyjne w Banku (...) S.A. L. H. (2) przed ślubem z U. E. (1) posiadał rachunek bankowy o nr (...) założony w dniu 02.01.2007 r. w (...) Bank (...) S.A., który został zamknięty w dniu 29.01.2010 r. z saldem konta wynoszącym 0 zł. W dniu 21.08.2007 r. L. H. (2) wpłacił na ww. rachunek kwotę 17.000,00 zł pochodzącą z prezentów ślubnych.

L. H. (2) w 2012 r. z tytułu wykonywanej pracy w (...) sp. z o.o. sp.k. w F. osiągnął dochód w wysokości 4.685,99 zł. W zeznaniach podatkowych do Urzędu Skarbowego za lata 2013-2015 nie wykazał żadnego dochodu. W 2016 r. z tytułu prowadzonej działalności w zakresie naprawy samochodów wykazał dochód wysokości 4.626,91 zł, a w 2017 r. dochód w wysokości 21.035,66 zł.

Po ustanowieniu rozdzielności majątkowej z żoną U. E. (1), L. H. (2) w lutym 2011 r. założył rachunek bankowy o nr (...) w (...) Bank (...) S.A..

U. E. (1) od 2007 r. posiadała rachunek bankowy o nr (...) w (...) Bank (...) S.A., do którego upoważniła L. H. (2). Stan środków pieniężnych na tym koncie na datę ustania wspólności majątkowej z L. H. (2) (ustanowienia rozdzielności majątkowej), tj. na dzień 14.01.2011 r. wynosił 4.003,67 zł.

L. H. (1) i U. E. (1) posiadają dwoje dzieci, które urodziły się w trakcie trwania ich związku małżeńskiego: syna A. H. ur. (...) i córkę F. H. ur. (...) W trakcie trwania małżeństwa na skutek nieporozumień z żoną L. H. (1) dwukrotnie wyprowadzał się na okres około miesiąca od żony do swoich rodziców. Po raz pierwszy wyprowadził się w 2008 r., a po raz drugi wyprowadził się na początku stycznia 2011 r. Pomimo nieporozumień małżonkowie nadal tworzyli związek małżeński, a w (...) r. urodziła się ich córka. W trakcie trwania małżeństwa U. E. (1) zajmowała się przede wszystkim domem i opieką nad dziećmi. Sporadycznie i przez krótkie okresy czasu pracowała zawodowo. L. H. (1) natomiast cały czas pracował zarobkowo w warsztacie naprawczym, dwukrotnie wyjeżdżał też na krótko (około miesiąc czasu) do (...) w celach zarobkowych. L. H. (2) nie wszystkie swoje dochody uzyskiwane z tytułu pracy w warsztacie samochodowym wykazywał w zeznaniach podatkowych składanych w Urzędzie Skarbowym. Dużą część otrzymywanego wynagrodzenia za wykonane usługi naprawcze nie dokumentował fakturami, czy rachunkami. Ze swojej pracy osiągał dochody rzędu ok. 3-4 tysiące złotych miesięcznie. Zarobione pieniądze przeznaczał na utrzymanie siebie i rodziny oraz wydatki związane z budową domu. L. H. (1) i U. E. (1) przy realizacji inwestycji budowalnej nie wspomagali się kredytem, czy pożyczką w celu sfinansowania kosztów budowy domu.

W skład majątku wspólnego L. H. (1) i U. E. (1) wchodzą ruchomości: meble kuchenne ze zlewem o łącznej wartości 200,00 zł, zmywarka o wartości 0,00 zł, lodówka o wartości 0,00 zł, szafa pod zabudowę (zdemontowana) o wartości 0,00 zł, komoda o wartości 80,00 zł, rama łoża małżeńskiego o wartości 0,00 zł i żelazko o wartości 20,00 zł, a także środki pieniężne w kwocie 4.003,67 zł zgromadzone na rachunku bankowym U. E. (1) prowadzonym w (...) S.A. według stanu konta na dzień 14.01.2011 r.

W tak ustalonym stanie faktycznym oraz w oparciu o treść art. 31 kro,

art. 33 kro, art. 35 kro, art. 43 kro i art. 27 kro, jak również orzecznictwo Sądu Najwyższego i stanowisko doktryny traktujące o powyższych regulacjach, Sąd Rejonowy przyjął, że analiza wzajemnych stosunków między zainteresowanymi oraz stopnia ich zaangażowania w pomnażanie majątku wspólnego i zaspokajanie potrzeb rodziny nie wykazuje, by wnioskodawca w trakcie trwania wspólności majątkowej z uczestniczką postępowania w sposób rażący i uporczywy obowiązki swe w tym zakresie naruszał, nie przyczyniając się jednocześnie do gromadzenia majątku dorobkowego. Sąd I instancji podkreślił, że wnioskodawca cały czas pracował zawodowo, a rodzina stron żyła na normalnym, przeciętnym poziomie. W ocenie Sądu Rejonowego, z zeznań świadków oraz zeznań wnioskodawcy nie wynika, aby trwonił on pieniądze, np. na hazard, nałogi, prowadził hulaszczy lub wystawny tryb życia kosztem potrzeb swojej rodziny. Małżonkowie żyli na przeciętnym poziomie, nie brakowało im pieniędzy na zaspokojenie potrzeb życia codziennego, a nawet bez wspomagania się kredytem byli w stanie wygospodarować pieniądze na kontynuowanie budowy domu. Jednocześnie Sąd I instancji podkreślił, że ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym może nastąpić tylko z ważnych powodów, których w niniejszej sprawie nie dopatrzył się. W tej sytuacji, zdaniem Sądu Rejonowego, nie można twierdzić, aby postawa wnioskodawcy odbiegała in minus od normy wynikającej z art. 27 kro.

Z powyższych względów wniosek o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym Sąd I instancji oddalił, jako niezasadny i nieudowodniony. Tym samym, Sąd Rejonowy przyjął, że udziały byłych małżonków L. H. (1) i U. E. (1) w majątku wspólnym były równe.

Następnie, kierując się treścią art. 684 k.p.c. w zw. z art. 567 § 3 k.p.c., Sąd

I instancji ustalił, że w skład majątku wspólnego zainteresowanych, będącego przedmiotem podziału majątku, wchodzą: meble kuchenne wraz ze zlewem w zabudowie o wartości 200,00 zł, zmywarka o wartości 0,00 zł, lodówka o wartości 0,00 zł, komoda o wartości 80,00 zł, szafa o wartości 0,00 zł, rama łoża małżeńskiego o wartości 0,00 zł, żelazko o wartości 20,00 zł i środki pieniężne zgromadzone na rachunku bankowym uczestniczki postępowania U. E. (1) o nr (...) prowadzonym w (...) S.A. w wysokości 4.003,67 zł - według stanu konta na dzień 14.01.2011 r.

Powyższe ustalenia Sądu Rejonowego były bezsporne. Nadto, zainteresowani w toku postępowania ostatecznie zgodzili się, aby ruchomości zostały przyznane na rzecz uczestniczki postępowania, gdyż są one

de facto w jej posiadaniu. Zasadnym było też, zdaniem Sądu I instancji, aby przyznać na rzecz uczestniczki postępowania środki pieniężne, które w dniu ustania wspólności ustawowej znajdowały się na jej rachunku bankowym i którymi mogła ona dowolnie dysponować.

Sporne było natomiast między stronami, czy udział wnioskodawcy w spółce cywilnej (...) zalicza się do majtku wspólnego. Uczestniczka postępowania stała na stanowisku, że należy zaliczyć go do majątku wspólnego i wycenić jego wartość, zaś wnioskodawca oponował powyższemu stanowisku.

Ostatecznie Sąd Rejonowy przyjął, że udział wnioskodawcy w spółce cywilnej (...) s.c., do której wnioskodawca przystąpił w 1996 r., a więc 9 lat zawarciem małżeństwa, nie zalicza się do majątku wspólnego stron. Zdaniem Sądu

I instancji, udział w spółce cywilnej założonej przed ślubem, z założenia, pozostaje w majątku osobistym małżonka-wspólnika. Wyjątkowo natomiast, gdy do powstania spółki lub jej rozwoju wykorzystano środki z majątku wspólnego, taki udział może wchodzić do majątku wspólnego na zasadzie prawnej wywodzącej się z tego majątku, a nie z samego faktu posiadania przez jednego z małżonków udziału w spółce. Taka jednak sytuacja, w ocenie Sądu Rejonowego, w niniejszej sprawie nie zachodziła.

Uczestniczka postępowania domagała się ponadto rozliczenia w niniejszym postępowania jej wierzytelności z tytułu udzielnej wnioskodawcy w lipcu 2012 r. (po ustaniu wspólności ustawowej) pożyczki w kwocie 8.000,00 zł na zakup podnośnika do samochodów. Zdaniem Sądu I instancji, roszczenie to nie zasługiwało na uwzględnienie i podlegało oddaleniu. Abstrahując od tego czy faktycznie wnioskodawca nie zwrócił uczestniczce ww. kwoty, czemu wnioskodawca kategorycznie zaprzeczał, Sąd Rejonowy podkreślił, iż roszczenie to nie pozostaje w żadnym związku z majątkiem wspólnym zainteresowanych, gdyż pożyczka ta została udzielona wnioskodawcy w czasie, gdy między zainteresowanymi istniała już rozdzielność majątkowa. Zatem, zdaniem Sądu I instancji, wnioskodawczyni może ewentualnie dochodzić tego roszczenia w odrębnym postępowania procesowym, a nie w postępowaniu o podział majątku wspólnego.

W ramach niniejszego postępowania, zarówno wnioskodawca, jak i uczestniczka postępowania zgłosili szereg żądań, w tym z tytułu rozliczeń nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty uczestniczki postępowania, nakładów poniesionych z majątku osobistego wnioskodawcy na majątek osobisty uczestniczki postępowania. Odnosząc się do powyższych żądań, Sądu Rejonowy przyjął, że na uwzględnienie zasługiwało rozliczenie nakładów poczynionych przez zainteresowanych z ich majątku wspólnego na majątek osobisty uczestniczki postępowania U. E. (1), tj. na nieruchomość położoną w K. (1), gm. I., na której zainteresowani w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej wybudowali dom jednorodzinny. Zgodnie z treścią opinii biegłej sądowej z zakresu szacowania nieruchomości H. L., aktualna wartość tych nakładów (wg. zasad rynkowych) wynosi 377.484,00 zł. Uczestniczka postępowania w odpowiedzi na wniosek o zawezwanie do próby ugodowej (wniesiony do Sądu Rejonowego w Suwałkach, sygn. akt: I Co 716/19) podała, że na budowę domu na jej działce została wydana łączna kwota 226.000,00 zł. Na ten cel wydane zostały, m.in. środki w kwocie 120.000,00 zł darowizny pieniężnej przekazanej przed ślubem uczestniczce postępowania przez jej rodziców. Kwota 120.000,00 zł stanowiła zatem 53% kosztów budowy domu, czyli kwoty 226.000,00 zł i w tym zakresie koszty te pokryte zostały z majątku osobistego uczestniczki postępowania. Pozostałe 47% kosztów budowy, czyli kwota 106.000,00 zł, została pokryta ze środków pochodzących z majątku wspólnego zainteresowanych. Skoro zatem, zgodnie z treścią opinii biegłej aktualna wartość nakładów poczynionych na budowę domu w okresie od 18.08.2007 r. do 14.01.2011 r. wynosi 377.484,00 zł, Sąd I instancji ustalił, że 47% tej wartości, a więc kwota 177.417,48 zł, stanowi wartość nakładów poczynionych przez zainteresowanych z ich majątku wspólnego na majątek osobisty uczestniczki postępowania.

Sąd Rejonowy ponadto ustalił, że wnioskodawca poczynił nakłady ze swojego majątku osobistego na majątek osobisty uczestniczki postępowania. Były to poniesione przez zainteresowanych przed ich ślubem koszty przygotowania do budowy domu jednorodzinnego. Z tego tytułu wspólnie ponieśli oni koszty w łącznej wysokości 3.506,63 zł na sfinansowanie m.in. zakupu projektu domu - 1.500,00 zł, adaptację projektu budowlanego - 1.000,00 zł, uzyskanie warunków z wodociągów -24,40 zł, wykonanie przyłącza energetycznego – 582,23 zł, usługi geodety -

400,00 zł. Aktualna wartość tych nakładów wynosi 11.120,00 zł, a zatem połowę ich wartości czyli 5.560,00 zł, w ocenie Sądu I instancji, uczestniczka winna zwrócić wnioskodawcy. Ponadto w związku z tym, że wnioskodawca po ustaniu wspólności majątkowej, tj. po 14.01.2011 r. poniósł również nakłady ze swojego majątku osobistego na nieruchomość uczestniczki postępowania w zakresie prac przy wykonaniu ogrodzenia działki o wartości 10.326,00 zł, łączną wartość ww. nakładów Sąd Rejonowy określił na kwotę 15.886,00 zł.

W związku z podziałem majątku wspólnego zainteresowanych wskazanego w pkt. 1 postanowienia, którego składniki w całości zostały przyznane na rzecz uczestniczki postępowania, należna na rzecz wnioskodawcy spłata została określona przez Sąd I instancji na kwotę 2.151,83 zł, tj. połowę wartości składników majątku wspólnego zainteresowanych. Ponadto, zdaniem Sądu Rejonowego, uczestniczka postępowania powinna zwrócić wnioskodawcy połowę wartości nakładów wskazanych w pkt. 3 postanowienia, czyli kwotę 88.708,74 zł oraz równowartość nakładów wskazanych w pkt. 4 postanowienia, czyli kwotę 15.886 zł.

W pozostałym zakresie, zgłoszone żądania rozliczenia poczynionych nakładów, wobec ich nieudowodnienia, w ocenie Sądu I instancji, nie zasługiwały na uwzględnienie, gdyż nie przedłożono dowodów potwierdzających w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, ich zasadność zarówno co do zasady, jak i wysokości.

Orzekając o kosztach sądowych Sąd Rejonowy uznał, że strony powinny w nich partycypować stosownie do swych udziałów w majątku wspólnym, albowiem udziały te odzwierciedlają ich stopień zainteresowania rozstrzygnięciem sprawy

(art. 520 § 1 k.p.c.).

Mając na uwadze, iż uczestnicy postępowania byli tak samo zainteresowani w rozstrzygnięciu powyższej sprawy, Sąd I instancji uznał, iż zasadne będzie zobowiązanie uczestniczki postępowania do zwrotu wnioskodawcy połowy uiszczonej opłaty od wniosku, to jest kwoty 500,00 zł. Ponadto, uwzględniając powyższą zasadę, Sąd Rejonowy rozstrzygnął o brakujących kosztach postępowania, nakazując pobrać od każdego z zainteresowanych kwoty po

5.689,23 zł tytułem zwrotu wydatków tymczasowo wypłaconych z konta sum budżetowych Skarbu Państwa na poczet wynagrodzenia biegłego. W pozostałym zaś zakresie zainteresowani winni, w ocenie Sądu I instancji, ponieść koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie na zasadzie

art. 520 § 1 k.p.c..

Apelację od powyższego postanowienia wniósł zarówno wnioskodawca L. H. (1), jak i uczestniczka postępowania U. E. (1).

Wnioskodawca wniósł apelację, zaskarżając ww. orzeczenie w części, tj. pkt 3. ustalający, że zainteresowani poczynili nakłady z majątku wspólnego na majątek osobisty uczestniczki postępowania na kwotę 177.417,48 zł; pkt 4. ustalający, że wnioskodawca poczynił nakłady ze swojego majątku osobistego na majątek osobisty uczestniczki postępowania o wartości 15.886,00 zł; pkt 6. zasądzający od uczestniczki postępowania na rzecz wnioskodawcy tytułem spłaty oraz rozliczenia nakładów wskazanych w pkt 3. i 4. postanowienia ponad kwotę 104.594,74 zł; pkt 7. oddalający wniosek wnioskodawcy o rozliczenie nakładów w pozostałym zakresie; pkt 10. nakazujący pobrać od wnioskodawcy na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Suwałkach kwoty 5.689,23 zł tytułem brakujących kosztów sądowych; pkt 11. orzekający, że w pozostałym zakresie zainteresowani ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie i zarzucając przy tym:

1. przyjęcie błędnej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia polegającej na przyjęciu, że:

a) część kosztów budowy została pokryta z pieniędzy w kwocie 120.000,00 zł otrzymanych na ten cel przez U. E. (1) w darowiźnie od jej rodziców w lipcu 2007 r.;

b) L. H. (1) w 2015 r. (po ustanowieniu rozdzielności majątkowej z U. E. (1)) wykonał jedynie prace przy budowie ogrodzenia na należącej do U. E. (1) nieruchomości położonej w K. (1), gm. I., tj. wiercenie otworów w fundamencie ogrodzenia za pomocą wynajętego świdra, spawanie ogrodzenia, malowanie proszkowe ogrodzenia z przygotowaniem powierzchni;

2. przyjęcie błędnej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia polegającej na nieustaleniu faktu, iż:

a) część kosztów budowy została pokryta z pieniędzy otrzymanych na ten cel przez U. E. (1) w darowiźnie od jej rodziców w lipcu 2007 r., ale jedynie w wysokości co najwyżej połowy tej kwoty;

b) L. H. (1) w 2015 r. (po ustanowieniu rozdzielności majątkowej z U. E. (1)) wykonał prace przy budowie ogrodzenia na należącej do U. E. (1) nieruchomości położonej w K. (1), gm. I., polegające na: wykonaniu ogrodzenia bocznego z siatki, bramy przesuwnej, napędu do bramy, ogrodzenia frontowego, drzwi wejściowych, nawierzchni z kostki polbruk, wierceniu otworów, ocynkowaniu, spawaniu ogrodzenia, malowaniu proszkowym z przygotowaniem powierzchni, najmie świdra - o łącznej wartości nakładów zgodnie z opinią uzupełniającą biegłej sądowej H. L. - 98.006 zł;

3. naruszenie art. 212 § 3 k.c. w zw. z art. 688 k.p.c. w zw. z art. 567 § 3 k.p.c. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zasądzenie od uczestniczki postępowania na rzecz wnioskodawcy tytułem spłaty kwoty 104.594,74 zł, płatnej w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się orzeczenia wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w wypadku uchybienia powyższemu terminowi płatności, podczas gdy spłata należna wnioskodawcy od uczestniczki postępowania winna zostać zasądzona w wyższej kwocie, uwzględniającej fakt, iż jedynie połowa z kwoty 120.000,00 zł, którą uczestniczka postępowania otrzymała w darowiźnie, została przeznaczona na budowę domu zainteresowanych, a nadto rozliczeniu winny podlegać dalsze nakłady poczynione przez L. H. (2) na majątek osobisty uczestniczki postępowania po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej pomiędzy zainteresowanymi w postaci: wykonania ogrodzenia bocznego z siatki, bramy przesuwnej, napędu do bramy, ogrodzenia frontowego, drzwi wejściowych, nawierzchni z kostki polbruk,

tj. nakłady o łącznej wartości rynkowej 98.006,00 zł;

4. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, tj. art. 233 § 1 k.p.c., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie oraz brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego z uwagi na przyjęcie przez Sąd I Instancji, że:

a) na budowę domu na jej działce została wydana łącznie kwota

226.000,00 zł, na co wydane zostały, m.in. środki w kwocie 120.000,00 zł darowizny pieniężnej przekazanej przed ślubem uczestniczce postępowania przez jej rodziców, podczas gdy postępowanie dowodowe nie wykazało, aby uczestniczka postępowania w całości przeznaczyła kwotę otrzymaną z darowizny na poczet budowy domu;

b) wnioskodawca poczynił nakłady ze swojego majątku osobistego na majątek osobisty uczestniczki postępowania po ustaniu wspólności majątkowej, tj. po 14.01.2011 r. jedynie w zakresie prac przy wykonaniu ogrodzenia działki, podczas gdy postępowanie dowodowe wykazało, że wnioskodawca - ponad nakłady ustalone przez Sąd Rejonowy — poczynił dodatkowo nakłady na wykonanie ogrodzenia bocznego z siatki, bramy przesuwnej, napędu do bramy, ogrodzenia frontowego, drzwi wejściowych, nawierzchni z kostki polbruk;

5. naruszenie art. 45 § 1 i 2 kro w zw. z art. 6 k.c. w zw. z art. 618 § 1 k.p.c., w zw. z art. 567 § 3 k.p.c. w zw. z art. 688 k.p.c. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c., poprzez ich zastosowanie i rozliczenie rzekomego nakładu uczestniczki postępowania w wysokości 120.000.00 zł poniesionego z majątku osobistego na majątek wspólny w postaci przeznaczenia całości kwoty otrzymanej w darowiźnie od rodziców na poczet budowy domu, podczas gdy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie potwierdził, aby środki te w całości zostały przeznaczone na budowę, a co za tym idzie nie było podstaw do ich rozliczenia w całości jako nakład z majątku osobistego na majątek wspólny;

6. naruszenie art. 45 §1 i 2 kro w zw. z art. 618 § 1 k.p.c., w zw. z

art. 567 § 3 k.p.c. w zw. z art. 688 k.p.c., przez ich niezastosowanie i nieuwzględnienie w całości żądania L. H. (2) o rozliczenie nakładów poniesionych z jego majątku osobistego na majątek osobisty uczestniczki postępowania po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej pomiędzy zainteresowanymi w postaci poniesienia nakładów na wykonanie ogrodzenia bocznego z siatki, bramy przesuwnej, napędu do bramy, ogrodzenia frontowego, drzwi wejściowych, nawierzchni z kostki polbruk, podczas gdy materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, a w szczególności zeznania L. H. (2) i świadków potwierdzają, iż wnioskodawca poniósł nakłady z ww. tytułów i zachodzą podstawy do ich rozliczenia;

7. naruszenie art. 520 § 1 k.p.c. i art. 84 oraz art. 113 ust. 1 ustawy z dnia

28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, poprzez ustalenie, że każdego z zainteresowanych winna obciążać ½ brakujących kosztów sądowych, w sytuacji gdy koszty związane ze sporządzeniem opinii uzupełniających przez biegłą sądową z zakresu szacowania nieruchomości powinny obciążać wyłącznie uczestniczkę postępowania, gdyż wnioski o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przedmiotowych opinii były wnoszone przez U. E. (1) w jej wyłącznym interesie.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty, wnioskodawca wniósł o:

1. zmianę pkt 3 postanowienia, poprzez ustalenie, że zainteresowani L. H. (1) i U. E. (1) poczynili nakłady z majątku wspólnego na majątek osobisty uczestniczki postępowania U. E. (1) w kwocie 275.563,32 zł;

2. zmianę pkt 4 postanowienia, poprzez ustalenie, że wnioskodawca L. H. (1) poczynił nakłady ze swojego majątku osobistego na majątek osobisty uczestniczki postępowania U. E. (1) o wartości 103.566,00 zł;

3. zmianę pkt 6 postanowienia, poprzez zasądzenie od uczestniczki postępowania U. E. (1) na rzecz wnioskodawcy L. H. (1) tytułem spłaty oraz rozliczenia nakładów wskazanych w pkt 3. i 4. kwoty 189.564,66 zł, płatnej w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się orzeczenia wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w wypadku uchybienia powyższemu terminowi płatności;

4. zmianę pkt 10 postanowienia, poprzez obciążenie w całości uczestniczkę postępowania brakującymi kosztami sądowymi;

5. zmianę pkt 11 postanowienia, poprzez zasądzenie od uczestniczki postępowania na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego stosownie do norm przepisanych;

6. zasądzenie od uczestniczki postępowania na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa prawnego stosownie do norm przepisanych.

Natomiast ewentualnie wnioskodawca wniósł o uchylenie postanowienia w zaskarżonej części oraz przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Uczestniczka postępowania U. E. (1) zaś wywiedzioną apelacją zaskarżyła postanowienie Sądu Rejonowego w Suwałkach z dnia 16 września

2025 r., sygn. akt: I Ns 160/21, w całości, zarzucając przy tym:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 233 § 1 k.p.c., poprzez dokonanie błędnej, sprzecznej z materiałem dowodowym, w szczególności z zeznaniami uczestniczki postępowania oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i przyjęcie, że środki pieniężne zgromadzone na rachunku bankowym uczestniczki postępowania U. E. (1) o nr (...) prowadzonym przez (...) S.A. w wysokości 4.003,67 zł według stanu konta na dzień 14.01.2011 r. stanową majątek wspólny stron postępowania i podlegają podziałowi w niniejszym postępowaniu w sytuacji, gdy środki te stanowią majątek osobisty uczestniczki postępowania, gdyż pochodzą z uzyskanych przez uczestniczkę postępowania dopłat bezpośrednich uzyskanych z (...) w związku z jej majątkiem osobistym w postaci gospodarstwa rolnego, w konsekwencji, kwota ta nie powinna wejść do majątku wspólnego stron postępowania i podlegać podziałowi w niniejszym postępowaniu;

b) art. 233 § 1 k.p.c., poprzez dowolną i wybiórczą ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w szczególności zeznań świadków W. E. (protokół z dnia 09.12.2021 r. k. 315-316v.), S. E. (protokół z dnia 09.12.2021 r. k. 313v.-314v.), I. E. (protokół z dnia 09.12.2021 r. k. 317-318) oraz uczestniczki postępowania przesłuchanej w charakterze strony, dokumentów (zaświadczenie z (...) k. 338; zaświadczenie z (...) k. 337) i przyjęcie, iż uczestniczka postępowania przeznaczyła na budowę domu środki pochodzące z jej majątku osobistego jedynie w kwocie 120.000 zł (darowizna środków uzyskanych przez rodziców z tytułu sprzedaży ich mieszkania) w sytuacji, gdy z materiału dowodowego wynika, że uczestniczka postępowania przeznaczyła kwotę ok. 213.500,00 zł pochodzącą z jej majątku osobistego (uzyskanych m.in. z darowizn od rodziców czy własnych oszczędności, pochodzących sprzed zawarcia związku małżeńskiego, a także dochodów uzyskiwanych z własnego gospodarstwa), co stanowi 94,47% kwoty przeznaczonej na budowę domu do czasu ustania wspólności ustawowej małżeńskiej, ustaloną przez Sąd na kwotę 226.000,00 zł, zatem nie sposób przyjąć, by strony poczyniły nakład z majątku wspólnego na majątek uczestniczki postępowania o wartości 177.417,48 zł, skoro ten nakład wynosi nie więcej niż 12.500,00 zł ówcześnie, a przy obecnych cenach - 20.874,86 zł;

c) art. 233 § 1 k.p.c., poprzez błędną, sprzeczną z materiałem dowodowym ocenę tego materiału w szczególności w postaci zeznań świadka W. E. (protokół z dnia 09.12.2021 r. k. 315-316v.) i S. E. (protokół z dnia 09.12.2021 r. k. 313v.-314v.), a także I. E. (protokół z dnia 09.12.2021 r. k. 317-318) i V. V. (protokół z dnia 09.12.2021 r. k. 316v.-317) w zakresie darowanych do majątku osobistego uczestniczki postępowania środków pieniężnych i błędne przyjęcie, że środki pieniężne przekazywane w trakcie trwania wspólności małżeńskiej, w tym uzyskane z dopłat, czy pożyczki z zakładu pracy S. E., czynione były na rzecz obojga małżonków w sytuacji, gdy przeczą temu zeznania samego świadka S. E. i jego żony (matki uczestniczki), którzy bezsprzecznie twierdzili, iż dokonywali darowizn jedynie na rzecz córki, gdyż nie darzyli zbytnią sympatią wnioskodawcy, a także okoliczności sprawy - rodzice uczestniczki darowali jej nieruchomość, na której stoi dom, jak i jedynie na jej rzecz darowali środki pochodzące ze sprzedaży mieszkania jeszcze przed ślubem, niemalże bezpośrednio, co dodatkowo wskazuje na ich nastawienie i chęć wsparcia finansowego jedynie córki, co w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych w zakresie wysokości przekazanych uczestniczce postępowania do jej majątku osobistego środków na budowę domu, w zakresie poniesionych z majątku osobistego uczestniczki postępowania środków na tę budowę, a także w zakresie kwoty do spłaty;

d) art. 233 § 1 k.p.c., poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i przyjęcie za niewiarygodne w części zeznań świadków W. E., S. E. tylko z tego względu, iż świadkowie ci stanowią najbliższą rodzinę uczestniczki postępowania, w sytuacji, gdy to świadek W. E. i S. E. przekazywali środki na rzecz córki, ich wolą było darowanie środków jedynie na rzecz córki, a nie córki i zięcia, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że środki darowane uczestniczce postępowania (z wyłączeniem kwoty 120.000,00 zł) przekazywane były na rzecz obojga małżonków, co w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń w zakresie rozliczeń z tytułu podziału majątku wspólnego;

e) art. 233 § 1 k.p.c., poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego, w szczególności zeznań wnioskodawcy w dniu 19.08.2025 r., zeznań świadka E. L. (2) w dniu 09.12.2021 r. (k. 315), a także rozliczeń PIT i wniosków składanych do (...) i poczynienie sprzecznych z nimi ustaleń w zakresie wysokości otrzymywanego wynagrodzenia w okresie wspólności ustawowej małżeńskiej, a w konsekwencji dowolne przyjęcie, że wnioskodawca osiągał dochody rzędu ok. 3-4 tys. w sytuacji, gdy z materiału dowodowego wynika, że jego dochody były znikome w skali roku, a sam wnioskodawca podczas rozprawy w dniu 19.08.2025 r. wskazał, że nie pamięta w jakiej kwocie osiągał dochody, ciężko mu było określić te dochody, choćby przykładowy ich zakres (00:01:35);

f) art. 233 § 1 k.p.c., poprzez wadliwą ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w szczególności zeznań świadka W. E. oraz zeznań uczestniczki postepowania i błędne przyjęcie, że wartość nakładów poczynionych przez strony w okresie przed zawarciem związku małżeńskiego wyniosła 3.506,63 zł w sytuacji, gdy kwota ta poniesiona była jedynie z majątku osobistego uczestniczki postępowania, częściowo pochodziła z darowizny od matki uczestniczki na jej rzecz w kwocie 2.000,00 zł, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia wartości tych nakładów i kwoty do rozliczenia z tego tytułu;

g) art. 233 § 1 k.p.c., poprzez błędną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w aktach i przyjęcie, że strony przeznaczyły wszystkie środki pieniężne uzyskane z wesela w kwocie 17.000,00 zł na budowę domu w sytuacji, gdy z tych środków strony przeznaczyły na budowę domu 14.000,00 zł, gdyż pozostałe 3.000,00 zł przeznaczone zostało na zakup łoża małżeńskiego, co w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń w zakresie nakładów poczynionych z majątku wspólnego na majątek osobisty uczestniczki postępowania i zawyżenie kwoty do spłaty na rzecz wnioskodawcy;

h) art. 233 § 1 k.p.c., poprzez dokonanie błędnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności zeznań uczestniczki postępowania oraz świadka W. E. i przyjęcie, że w trakcie trwania małżeństwa uczestniczka postępowania w zasadzie nie pracowała zawodowo, to rodzina musiała mieć jakieś stałe źródło dochodu, którym to było wynagrodzenie wnioskodawcy w sytuacji, gdy uczestniczka postępowania, oprócz zajmowania się domem i dziećmi, także pracowała zawodowo, zatem wówczas strony utrzymywały się także z osiąganego przez nią wynagrodzenia;

i) art. 233 § 1 k.p.c., poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i przyjęcie, że uczestniczce postępowania nie przysługuje wierzytelność z tytułu udzielonej pożyczki wnioskodawcy na zakup podnośnika w sytuacji, gdy wnioskodawca nie zwrócił udzielonej mu pożyczki, co potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 33 pkt 2 kro, poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że darowizny poczynione przez rodziców uczestniczki postępowania,

tj. W. i S. E., czynione były na rzecz obojga małżonków w sytuacji, gdy wolą rodziców uczestniczki postępowania było darowanie środków pieniężnych jedynie na rzecz córki, a darczyńcy inaczej nie postanowili, zatem darowizny czynione przez Państwa E. stanowiły majątek osobisty uczestniczki postępowania, a nie majątek wsp

[…]