Sąd zezwolił byłej żonie naprawić wspólne auto z OC sprawcy mimo braku zgody męża

postanowienia Sądu Rejonowego w Gorlicach

z dnia 29 maja 2026 r.

Wnioskodawczyni E. R. wystąpiła z wnioskiem o zezwolenie przez Sąd na podstawie art. 39 k.r.o., w miejsce braku zgody uczestnika, na dokonanie naprawy samochodu osobowego markiK. (...) nr rej. (...) w autoryzowanym salonie K.w ramach likwidacji szkody nr: (...) z dnia 6 listopada 2025 r. z polisy OC oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wraz z wnioskiem wnioskodawczyni wniosła o udzielenie zabezpieczenia na czas trwania postępowania w sposób tożsamy z wnioskiem.

W uzasadnieniu stanowiska wskazano, iż wnioskodawczyni pozostaje w związku małżeńskim z uczestnikiemM. R.. Strony pozostają we wspólności ustawowej małżeńskiej. Podano, iż są właścicielami samochodu marki K. (...) nr rej. (...). Wskazano, iż wnioskodawczyni miała kolizję drogową, w której uczestniczyły również dzieci stron podróżujące w fotelikach samochodowych. Sprawca kolizji został ustalony i przyznał się do winy. Wnioskodawczyni zgłosiła szkodę z ubezpieczenia OC sprawy w Towarzystwu Ubezpieczeń(...) S.A. z siedzibą w W., które wykonało wstępny kosztorys pojazdu. O szkodzie powiadomiła również uczestnika. Twierdzono, iż wnioskodawczyni wielokrotnie zwracała się do uczestnika o wyrażenie zgody na bezgotówkową naprawę samochodu w autoryzowanym serwisie K., ten jednak nie wyraził zgody na naprawę. Twierdziła, iż jest to złośliwość ze strony uczestnika, który zdaje sobie sprawę, że samochód jest niezbędny do poruszania się wnioskodawczyni z dziećmi. Podano, iż naprawa miałaby charakter bezgotówkowy i byłaby finansowana w całości z polisy OC sprawy, co oznacza, że dokonanie naprawy nie obciążyłoby budżetu domowego stron i przywróciło wartość rynkową pojazdu. Podano, iż w kolizji został również uszkodzony fotelik, którego zakup również zostanie pokryty z polisy sprawcy OC, na co również potrzebna jest zgoda uczestnika. Twierdzono, iż wnioskodawczyni zmuszona jest pożyczać samochód oraz fotelik od osób trzecich. Zdaniem wnioskodawczyni, brak zgody uczestnika na likwidacji szkody i zakup nowych fotelików bezpośrednio uderza w bezpieczeństwo dzieci oraz uniemożliwia wnioskodawczyni sprawowanie bieżącej opieki. Podniesiono, iż samochód K. (...) jest niezbędny do zaspokajania codziennych potrzeb rodziny, w tym transportu dzieci do placówek oświatowych i lekarzy.

W piśmie procesowym z dnia 31 marca 2026 r. wnioskodawczyni zmodyfikowała wniosek wskazując, iż wobec ustania z dniem 27 lutego 2026 r. wspólności ustawowej małżeńskiej podstawą żądania o wydanie zgody zastępczej na naprawę pojazdu marki K. (...) nr rej. (...) stanowią przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych, tj. art. 199 k.c.

Uczestnik M. R.w odpowiedzi na zmodyfikowane żądanie wniosku wskazał, iż wyraża gotowość uznania żądania wniosku po doprecyzowaniu przez wnioskodawczynię warunków, na jakich ma się odbyć żądania naprawa.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Stanowiący przedmiot niniejszego postępowania samochód marki K. (...) o nr rejestracyjnym (...) stanowi współwłasnośćE. R. oraz M. R.. Został zakupiony przez strony w trakcie trwania małżeństwa. Pojazd został zarejestrowany w Starostwie N.w dniu 2 września 2019 roku, a w dniu 20 września 2019 r. E. R. została ujawniona jako współwłaściciel.

(dowód: odpis skrócony aktu małżeństwa stron - k. 18, kserokopia dowodu rejestracyjnego samochodu marki K. (...) - k. 20-21; protokół przesłuchania wnioskodawczyni E. R. z dnia 29 maja 2025 r. 00:08:56-00:20:26)

W dniu 6 listopada 2025 r. miała miejsce kolizja samochodu z udziałem wnioskodawczyni. W samochodzie podróżowały również dzieci stron. W wyniku zdarzenia doszło do uszkodzenia klapy bagażnika oraz jednego z fotelików samochodowych. W związku z powyższym E. R. zgłosiła szkodę z OC sprawcy w Towarzystwie Ubezpieczeń(...) S.A. z siedzibą w W., która została zarejestrowana pod nr: (...). O zdarzeniu poinformowała również uczestnika. W ramach przeprowadzonego postępowania likwidacyjnego ubezpieczyciel dokonał wstępnej wyceny naprawy pojazdu na kwotę 8 693,42 zł oraz zaproponował bezgotówkową naprawę samochodu w autoryzowanym serwisie K. oraz zwrot kosztów zakupu uszkodzonego fotelika. Salon K. odmówił jednak naprawy samochodu argumentując, iż wymagana jest zgoda uczestnika lub zastępcza zgoda Sądu na dokonanie naprawy z OC sprawy oraz pokrycie kosztów uszkodzonego fotelika samochodowego. Wnioskodawczyni wielokrotnie zwracała się do uczestnika o wyrażenie zgody na naprawę samochodu i zwrot kosztów zakupu fotelika, jednak M. R. nie wyraża zgody na powyższe.

(dowód: wycena naprawy pojazdu marki K. (...) z dnia 11 grudnia 2025 r. -

k. 8-14, korespondencja stron - k. 22-23, zdjęcie uszkodzonego pojazdu - k. 24; protokół przesłuchania wnioskodawczyni E. R.z dnia 29 maja 2025 r. 00:08:56-00:20:26)

Związek małżeński stron został rozwiązany na mocy wyroku wydanego w dniu 27 lutego 2026 r. przez Sąd Okręgowy w N. S. w sprawie sygn. (...).

(dowód: odpis wyroku Sądu Okręgowego w N. S. z dnia 27 lutego 2026 r. w sprawie sygn.(...) - k. 51-53, protokół przesłuchania wnioskodawczyni E. R. z dnia 29 maja 2025 r. 00:08:56-00:20:26)

Uszkodzony samochód K. (...)znajduje się w posiadaniu wnioskodawczyni. Pojazd znajduje się w stanie uniemożliwiającym bezpieczne przewożenie dzieci oraz bagażu. Klapa pojazdu nie domyka się, zdarza się, że otwiera się trakcie jazdy. Wnioskodawczyni pozbawiona jest sprawnego środka transportu, przez co zmuszona jest pożyczać samochód od osób trzecich. Ponadto, jedno z dzieci korzysta z pożyczonego fotelika. Uczestnik nadal odmawia zgody na naprawę pojazdu.

(dowód: zdjęcia - k. 55-56, pismo ubezpieczyciela - k. 54; oświadczenie z dnia 7 listopada 2025 r. - k. 19, fotografia k. 39; protokół przesłuchania wnioskodawczyni E. R. z dnia 29 maja 2025 r. 00:08:56-00:20:26)

Powyższy stan faktyczny sprawy Sąd ustalił na podstawie przedłożonych w sprawie dokumentów, których treść i autentyczność nie budziła zastrzeżeń Sądu, a także uzupełniająco na podstawie przesłuchania strony – wnioskodawczyni E. R.. Wyjaśnienia wnioskodawczyni korespondują z treścią przedłożonych dokumentów i w wiarygodny sposób poświadczają okoliczności związane z posiadaniem i korzystaniem z uszkodzonego samochodu przez wnioskodawczynię.

Sąd zważył, co następuje:

Wniosek zasługiwał na uwzględnienie.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowi art. 199 k.c., zgodnie z którym do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli.

W niniejszej sprawie bezsporne było, że samochód marki K. (...) o nr rej. (...) stanowi przedmiot współwłasności stron. W toku postepowania nastąpiło rozwiązanie małżeństwa stron przez rozwód, a tym samym ustała wspólność ustawowa małżeńska, wobec czego podstawę oceny żądania stanowiły regulacje współwłasność w częściach ułamkowych, a nie art. 39 k.r.o. Wnioskodawczyni odpowiednio zmodyfikowała podstawę faktyczną i prawną swojego żądania.

Nie budziło wątpliwości, że dokonanie naprawy pojazdu w autoryzowanym serwisie K. w ramach likwidacji szkody z ubezpieczenia OC sprawcy stanowi czynność przekraczając zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną, wymagającą zgody obu współwłaścicieli. Uczestnik M.

R. przez długi czas odmawiał wyrażenia zgody, uniemożliwiając przeprowadzenie naprawy, pomimo że szkoda została zgłoszona, odpowiedzialność sprawcy była bezsporna, a ubezpieczyciel zaakceptował likwidację szkody w formie bezgotówkowej oraz pokrycie kosztów zakresu uszkodzonego fotelika dziecięcego.

Ocena przesłanek z art. 199 k.c. prowadzi do wniosku, że zamierzona czynność pozostaje zgodna zarówno z celem gospodarczym rzeczy wspólnej, jak z interesem obu współwłaścicieli. Naprawa pojazdu finansowana z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej sprawcy nie powoduje uszczuplenia majątku żądnego ze współwłaścicieli, lecz prowadzi do przywrócenia pojazdu do stanu sprzed szkody oraz zachowania jego wartości rynkowej. Brak naprawy skutkuje natomiast dalszą eksploatację uszkodzonego pojazdu, pogłębienie jego zużycia i potencjalne obniżenie wartości, co pozostaje sprzeczne z interesem obu stron.

Istotne znaczenie ma również okoliczność, że samochód pozostaje w faktycznym posiadaniu wnioskodawczyni i jest wykorzystywany do codziennego przewożenia małoletnich dzieci stron. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że uszkodzona klapa bagażnika nie domyka się i zdarza się jej otwieranie podczas jazdy. Ponadto uszkodzony został fotelik. Stan techniczny pojazdu ogranicza możliwość jego bezpiecznego użytkowania oraz utrudnia zaspokojenie bieżących potrzeb rodziny. Okoliczności te dodatkowo przemawiają za koniecznością naprawy uszkodzonego pojazdu markiK.

Jednocześnie uczestnik ostatecznie wskazał, że nie sprzeciwia się samej naprawie pojazdu, lecz oczekuje doprecyzowania warunków jej wykonania. Stanowisko to potwierdza, że między stronami nie istnieje rzeczywisty spór co do zasadności przywrócenia pojazdu do stanu sprzed szkody, lecz jedynie brak porozumienia uniemożliwiający przeprowadzenie czynności. W takich okolicznościach ingerencja sądu przewidziana w art. 199 k.c. jest w pełni uzasadniona.

Mając na uwadze cel zamierzonej czynności, brak negatywnych skutków majątkowych dla uczestnikaM. R., finansowanie naprawy ze środków ubezpieczyciela sprawcy zdarzenia oraz konieczność zapewnienia sprawnego i bezpiecznego korzystania z pojazdu będącego przedmiotem współwłasności, Sąd uznał, ze zachodzą przesłanki do udzielenia wnioskodawczyni upoważniania do dokonania naprawy samochodu w K. w ramach likwidacji szkody z polisy OC sprawcy. Stąd orzeczono jak w punkcie 1 postanowienia.

W punkcie 2 postanowienia, Sąd na podstawie art. 355 k.p.c. w zw. a art. 13 § 2 k.p.c. umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o udzielenie zabezpieczenia jako bezprzedmiotowe.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 520 § 1 k.p.c., uznając, że sprawa dotyczyła wykonywania uprawnień wynikających ze współwłasności, a interesy stron nie pozostawały w takim stopniu sprzeczne, aby uzasadniało to odstąpienie od podstawowej zasady ponoszenia przez każdego uczestnika kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie.

ZARZĄDZENIE

1. (...)

2. (...)

3. (...)

4. kal. 2 tygodnie.

Gorlice, dnia 29 lipca 2026 r. asesor sądowy Damian Kusibab