Data w załączniku nie odebrała dotacji na ocieplenie. Apelacja funduszu oddalona

Wyroku z dnia 22 lipca 2021 roku

Powód C. O. w ostatecznie sprecyzowanym żądaniu pozwu domagał się zasądzenia od strony pozwanej Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w K. zapłaty kwoty 11.460 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 28 listopada 2019 r. do dnia zapłaty oraz kwoty 306,81 zł tytułem odszkodowania w wysokości sumy odsetek, które bank naliczył z okres od grudnia 2019 r. do marca 2020 r. w związku z zaciągnięciem przez żonę powoda Z. O. kredytu bankowego, który z kolei miał być pokryty z uzyskanej dotacji. Nadto powód wniósł o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych, a także o zwrot kosztów stawiennictwa na rozprawy.

Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości i o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 3 lutego 2021 roku Sąd Rejonowy dla Krakowa – Śródmieścia w K.:

- w punkcie I zasądził od strony pozwanej Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska

i Gospodarki Wodnej w K. na rzecz powoda C. O. kwotę 11.460 zł (jedenaście tysięcy czterysta sześćdziesiąt złotych 00/100) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 29 listopada 2019 roku do dnia zapłaty;

- w punkcie II umorzył postępowanie w zakresie żądania zapłaty odsetek od kwoty 306,81 zł (trzysta sześć złotych 81/100);

- w punkcie III oddalił powództwo w pozostałej części;

- w punkcie IV zasądził od strony pozwanej Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska

i Gospodarki Wodnej w K. na rzecz powoda C. O. kwotę 699 zł (sześćset dziewięćdziesiąt dziewięć złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu.

Wyrok ten zapadł w oparciu o następujący stan faktyczny:

Program Priorytetowy Czyste Powietrze zaczął być realizowany od września 2018 r.

C. O. w dniu 9 maja 2019 r. zawarł ze stroną pozwaną (dalej: „Funduszem”) umowę dotacji do kwoty 13.500 zł na dofinansowanie przedsięwzięcia w postaci ocieplenia ścian zewnętrznych budynku w miejscowości B. S. w ramach Programu Priorytetowego Czyste Powietrze przyjętego przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. W § 1 umowy wskazano, że Fundusz jako dotujący działa na mocy m.in. Programu Priorytetowego Czyste Powietrze. W § 1 pkt 3a umowy wskazano, że integralną częścią umowy jest „Zestawienie rzeczowo-finansowe”. W § 12 pkt 2 postanowiono, że zmiana umowy, w tym w zakresie zestawienia rzeczowo-finansowego, nie może prowadzić do jej niezgodności z postanowieniami Programu Priorytetowego Czyste Powietrze. Z kolei w pkt 9 tego paragrafu umowy wskazano, że obowiązuje ona z chwilą podpisania przez obie strony. W §4 pkt 1 stwierdzono, że planowany całkowity koszt przedsięwzięcia wynosi do 45.000 zł, w tym koszt kwalifikowany wynosi do 45.000 zł. W umowie postanowiono, że dotowany czyli C. O. zobowiązuje się zrealizować przedsięwzięcie w terminie do dnia 30 września 2019 r. (§4 pkt 2 umowy). Zawarcie umowy dotacji było poprzedzone wnioskiem C. O. z 8 października 2018 r. o dofinansowanie w ramach Programu Priorytetowego Czyste Powietrze. Wniosek musiał być złożony na formularzu. W formularzu w pkt 1 wprowadzono wymóg podania terminu realizacji przedsięwzięcia, tj. terminu rozpoczęcia i zakończenia przedsięwzięcia. W rubryce tej – zgodnie z informacją w formularzu – należało podać dzień, miesiąc i rok. Obok tej rubryki zamieszczono komentarz o treści: „Uwaga! Rozpoczęcie przedsięwzięcia rozumiane jest jako poniesienie pierwszego kosztu kwalifikowanego związanego z realizacją zadania poniesionego po 1 stycznia 2018 r.”. W dniu 20 lutego 2019 r. pracownicy Funduszu K. R. i M. M. przeprowadzili tzw. kontrolę dopuszczającą w domu powoda, mającą na celu sprawdzenie czy powód spełnia warunki udziału w Programie Czyste Powietrze. Kontrola wypadła pozytywnie dla powoda. Z czynności został sporządzony „Protokół dopuszczający”. W pkt A protokołu wskazano „Uwaga! Rozpoczęcie przedsięwzięcia rozumiane jest jako data wystawienia pierwszej faktury”. W dniu 6 maja 2019 r. pracownik Funduszu I. G. zadzwoniła do C. O. celem potwierdzenia czy podane we wniosku o dofinansowanie daty rozpoczęcia i zakończenia przedsięwzięcia, tj. od 1 sierpnia 2019 r. do 30 września 2019 r., są aktualne. Ponieważ powód daty te potwierdził, zostały one wpisane do załącznika nr 1 umowy o dofinansowanie noszącego nazwę „Zestawienie rzeczowo-finansowe”. W dacie złożenia przez C. O. wniosku o dotację obowiązywał Program Priorytetowy Czyste Powietrze w wersji 1.4. Pkt 6 Programu w wersji 1.4 nosił tytuł „Koszty kwalifikowane”. W Programie wskazano, że okres kwalifikowalności kosztów obejmuje okres od 1 stycznia 2018 r. do 30 czerwca 2029 r., z tym zastrzeżeniem, że przedsięwzięcie nie zostało zakończone przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie. W Programie zdefiniowano także pojęcie rozpoczęcia i zakończenia przedsięwzięcia. W Programie stwierdzono, że rozpoczęcie przedsięwzięcia może nastąpić od 1 stycznia 2018 r. lecz nie wcześniej niż 12 miesięcy przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie i rozumiane jest jako poniesienie pierwszego kosztu kwalifikowanego związanego z realizacją przedsięwzięcia. Natomiast pod pojęciem zakończenia przedsięwzięcia rozumiano rzeczowe zakończenie wszystkich prac objętych umową o dofinansowanie . Data zakończenia przedsięwzięcia miała zostać potwierdzona w protokole końcowym. W Programie podano również, że okres realizacji przedsięwzięcia wynosi do 24 miesięcy od daty zawarcia umowy o dofinansowanie, lecz nie później niż do 30 czerwca 2029 r. Powodowi zależało na tym, aby prace ociepleniowe budynku w B. wykonać latem, żeby nie zostawiać ich na krótsze, chłodniejsze dni. C. O. rozpoczął prace ociepleniowe domu w czerwcu 2019 r. W dniu 14 czerwca 2019 r. zakupił materiały do ocieplenia budynku, m.in. styropian, za kwotę 10.379,30 zł. W dniu 15 czerwca 2019 r. zakupił kolejne materiały, m.in. klej, grunt, tynk silikonowy – o łącznej wartości 4.368,30 zł, a 9 lipca 2019 r. kolejne materiały o wartości 1.737,03 zł. Zakup materiałów kontynuował 18 lipca 2019 r. za kwotę 1.820,76 zł. Koszt materiałów zakupionych przez powoda przed 1 sierpnia 2019 r. łącznie wyniósł 18.305,39 zł. Usługę ocieplenia budynku wykonywała Firma (...). Za usługę zostały wystawione dwie faktury: pierwsza wystawiona 23 lipca 2019 r. na kwotę 26.000 zł i druga wystawiona 22 sierpnia 2019 r. na kwotę 6.800 zł. C. O. w dniu 28 sierpnia 2019 r. wystąpił do Funduszu z wnioskiem o płatność w ramach zawartej umowy dotacji. Fundusz zaakceptował jedynie część poniesionych przez powoda kosztów związanych z realizacją przedsięwzięcia, tj. kwotę 6.800 zł (wynikającą wyłącznie z jednej faktury za usługę, tj. faktury wystawionej 22 sierpnia 2019 r.), z czego wypłacił powodowi – zgodnie z umową – 30%, tj. kwotę 2.040 zł.

W oparciu o powyższe ustalenia Sąd Rejonowy żądanie powoda w znacznej części uznał za uzasadnione. Pozwany Fundusz wypłacił C. O. na podstawie umowy dotacji kwotę 2.040 zł. Podstawą odmowy zapłaty na rzecz powoda pozostałej części poniesionych kosztów było to, że faktury przedłożone przez C. O. do rozliczenia zostały wystawione wprawdzie po zawarciu umowy, ale przed 1 sierpnia 2019 r., a zatem przed terminem określonym we wniosku o dofinansowanie z 8 października 2018 r. jako termin rozpoczęcia przedsięwzięcia. Sąd podkreślił, że umowa musiała być zgodna z zapisami Programu Priorytetowego Czyste Powietrze. §12 ust. 2 umowy o dofinansowanie stanowi, że zmiana umowy, w tym w zakresie zestawienia rzeczowo-finansowego, musiała być zgodna z zapisami Programu. Nie ulega przy tym wątpliwości, że skoro zmiana umowy musiała być zgodna z Programem, to tym bardziej taka zgodność musiała występować między treścią umowy o dofinansowanie i Programem. W Programie była mowa o „rozpoczęciu przedsięwzięcia”, a nie o „terminie rozpoczęcia przedsięwzięcia”, przy czym w Programie zapisano, że „rozpoczęcie przedsięwzięcia” jest rozumiane jako poniesienie pierwszego kosztu kwalifikowanego związanego z realizacją przedsięwzięcia. Taki zapis znajdował się zarówno w pkt 6 Programu wersja 1.4, jak i został powtórzony we wniosku niejako na marginesie z adnotacją „Uwaga!”. Nie ulega wątpliwości, że takie zdefiniowanie pojęcia „rozpoczęcia przedsięwzięcia” w Programie wprost odnosiło się do faktu poniesienia danego kosztu, czyli zakupu np. materiałów do ocieplenia budynku i z całą pewnością tak mogło być rozumiane przez beneficjentów programu. Co istotne, w samej umowie strony postanowiły, że dotowany zobowiązywał się do zrealizowania przedsięwzięcia w terminie do dnia 30 września 2019 r. Strony oznaczyły zatem w treści umowy jedynie datę końcową. Pojawia się zatem pytanie dlaczego w treści umowy nie określono poprzez podanie konkretnej daty terminu rozpoczęcia przedsięwzięcia. W ocenie sądu było tak dlatego, że sam Program takiego wymogu nie przewidywał. Pojęcie rozpoczęcia przedsięwzięcia Program wiązał bowiem z faktem poniesienia pierwszego kosztu kwalifikowanego. Nieprawidłowe było zatem oczekiwanie od beneficjenta, że poda datę dzienną rozpoczęcia przedsięwzięcia na etapie składania wniosku, a następnie wpisywanie tej daty do załącznika do umowy. Przy takiej treści Programu i umowy beneficjent – w niniejszej sprawie C. O. – był w pełni uprawniony do rozpoczęcia prac przy ocieplaniu budynku po dacie zawarcia umowy i przed określonym w umowie – zgodnie z Programem – terminem końcowym, tj. do 30 września 2019 r. W ocenie sądu tak istotna dla dotującego Funduszu i beneficjenta data jak „rozpoczęcie inwestycji”, wiążąca się dla beneficjenta z tak poważnymi konsekwencjami nie może być wprowadzona do treści stosunku prawnego jakby mimochodem, w załączniku do umowy w dodatku nazwanym „Zestawieniem rzeczowo-finansowym”, co samo w sobie wskazuje, że dotyczy tego co ma być wykonane (zakresu) i za jaką kwotę (zestawienie finansowe). Uczynienie takiego załącznika integralną częścią umowy nie może mieć decydującego znaczenia w kwestii terminu, w sytuacji gdy w samej treści umowy - w jej § 4 pkt 2 – znajdował się zapis dotyczący terminu realizacji przedsięwzięcia, tj. do dnia 30 września 2019 r. Tak skonstruowane zapisy nie były jasne i z całą pewnością mogły budzić wątpliwości beneficjentów, a wręcz wprowadzać ich w błąd. Zdaniem sądu nie może być akceptowana sytuacja, w której konsekwencjami niejasnych zapisów obciąża się beneficjenta, który nie miał żadnego wpływu ani na treść formularza wniosku o dofinansowanie ani na wzór treści umowy. Gdyby rzeczywiście Program Priorytetowy Czyste Powietrze - obowiązujący w dacie złożenia przez powoda wniosku o dofinansowanie (k. 186) - przewidywał wymóg oznaczenia datą terminu rozpoczęcia przedsięwzięcia, a w konsekwencji wymóg, aby faktury musiały być wystawione po tej dacie, to zapewne strona pozwana jako profesjonalista taki zapis wprowadziłaby do umowy w §4 pkt 2 umowy. Na marginesie należy zauważyć, że od 29 lipca 2019 r. WFOŚiGW zmodyfikowały treść wniosku o dofinansowanie w ten sposób, że beneficjent miał wskazać jedynie termin zakończenia inwestycji (wersja formularza 4.0.0.). Doszło zatem do usunięcia uchybienia w konstrukcji formularza wniosku o dofinansowanie, który w sposób nieuprawniony stawiał wymóg podania daty początkowej rozpoczęcia przedsięwzięcia – niezgodnie z zapisami Programu. W ocenie sądu to, że pracownicy Funduszu dzwonili do powoda przed zawarciem umowy i upewniali się czy daty podane przez niego we wniosku o dofinansowanie są aktualne nie ma żadnego znaczenia, skoro wymóg podania w formularzu wniosku o dofinansowanie daty początkowej rozpoczęcia przedsięwzięcia nie miał żadnego oparcia w zapisach Programu w wersji 1.4. Rozpoczęcie przedsięwzięcia następowało bowiem – zgodnie z zapisami Programu – z chwilą poniesienia pierwszego kosztu kwalifikowanego związanego z realizacją przedsięwzięcia. W niniejszej sprawie oznacza to, że C. O. rozpoczął przedsięwzięcie w dniu 14 czerwca 2019 r. (pierwszy zakup materiałów do ocieplenia). Z całą pewnością powód wywiązał się z umowy kończąc prace przed 30 września 2019 r. Należy podkreślić, że strona pozwana nie może skutecznie bronić się zarzutem, że to nie ona konstruowała wzór wniosku, wzór umowy, że wzory te otrzymała i nic nie mogła w nich zmienić. Fundusz w relacjach z dotowanym jest profesjonalistą i to jego – jako stronę umowy – obciąża taki a nie inny kształt wniosku o dofinansowanie czy umowy dotacji. Jeszcze raz należy podkreślić, że stroną umowy był Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w K. mający osobowość prawną (jest samorządową osobą prawną), a nie Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Reasumując, wszystkie faktury przedłożone przez powoda C. O. zostały wystawione po dacie zawarcia umowy dotacji, a przed 30 września 2019 r. Fundusz w sposób nieuprawniony odmówił powodowi zapłaty kwoty 11.460 zł, wypłacając jedynie 30 % kwoty objętej fakturami wystawionymi po 1 sierpnia 2019 r. Co istotne, Fundusz nie zakwestionował ani faktu wykonania prac, ani ich zakresu. W konsekwencji we wskazanym zakresie powództwo zostało uwzględnione. Powód był uprawniony do żądania zapłaty w oparciu o umowę dotacji, która łączyła go ze stroną pozwaną. O odsetkach ustawowych za opóźnienie orzeczono na podstawie art. 481 k.c. Powód pismem z 13 listopada 2019 r. wezwał Fundusz do zapłaty do dnia 28 listopada 2019 r. (k. 25-27), a zatem Fundusz pozostawał w opóźnieniu od 29 listopada 2019 r. i od tej daty zasądzono odsetki, oddalając dalej idące żądanie odsetkowe (pkt III wyroku).

Sąd w pkt III wyroku oddalił także żądanie zasądzenia odszkodowania . Rację ma strona pozwana podnosząc, że to żona powoda Z. O., a nie powód, zawarła z (...) Bankiem (...) umowę kredytu w dniu 5 lipca 209 r. (k. 28-29). W konsekwencji powód w zakresie odszkodowania nie miał legitymacji czynnej. Natomiast w pkt II wyroku sąd umorzył postępowanie w zakresie żądania przez powoda zapłaty odsetek od kwoty żądanego odszkodowania 306,81 zł. W tym zakresie bowiem powód cofnął pozew bez zrzeczenia się roszczenia (k. 229 v.) za zgodą strony pozwanej.

O kosztach sąd orzekł w pkt IV wyroku na zasadzie art. 100 k.p.c. zdanie drugie.

W apelacji od powyższego wyroku strona powodowa Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w K., zaskarżając go w punktach I i IV, domagała się jego zmiany poprzez oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

- naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie błędnej oceny dokumentów wyznaczających treść stosunku prawnego łączącego strony, w tym przede wszystkim Programu Priorytetowego Czyste Powietrze oraz umowy dotacji numer (...) wraz z załącznikami i wyprowadzenie z tej oceny błędnych wniosków w zakresie interpretacji zasad Programu, co w konsekwencji prowadziło do błędnego ustalenia, że pozwany nie wprowadził do treści umowy oznaczenia daty rozpoczęcia przedsięwzięcia lub zrobił to niewłaściwie umieszczając je w załączniku do umowy oraz całkowicie błędnego ustalenia, iż datę rozpoczęcia przedsięwzięcia wyznacza wyłącznie data poniesienia pierwszego kosztu kwalifikowanego bez względu na wskazaną w umowie datę rozpoczęcia przedsięwzięcia, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego uwzględnienia powództwa;

- naruszenie art. 65 § 2 k.c. poprzez dokonanie całkowicie błędnej wykładni postanowień łączącego strony stosunku zobowiązaniowego, w tym przede wszystkim zapisów Programu Priorytetowego Czyste Powietrze w zakresie terminu „Rozpoczęcie przedsięwzięcia łącząc go wyłącznie z datą poniesienia pierwszego kosztu kwalifikowanego związanego z realizacją przedsięwzięcia bez względu na wskazywana przez beneficjenta i znajdującą się w dokumentach, w tym przede wszystkim w umowie, datą dzienną rozpoczęcia przedsięwzięcia i uwzględnienia poniesionych kosztów kwalifikowanych z tą datą, w sytuacji gdy prawidłowa wykładania powinna prowadzić do stwierdzenia, że rozpoczęcie przedsięwzięcia rozumowane jest jako poniesienie pierwszego kosztu kwalifikowanego związanego z realizacją przedsięwzięcia, która nie może być wcześniejsza niż data rozpoczęcia przedsięwzięcia wskazana przez beneficjenta, co doprowadziło w rzeczywistości do nieuzasadnionego uwzględnienia powództwa.

Powód wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie tytułem zwrotu kosztów procesu kwoty 40 zł.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie.

Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd pierwszej instancji, które znajdują pełne odzwierciedlenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, czyniąc je również podstawą własnego wyroku i nie znajduje postaw do podzielnia podniesionego w apelacji zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. Strona pozwana, podnosząc zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. zapomina, że art. 233 § 1 k.p.c. jest przepisem dotyczącym oceny dowodów. Aby zarzucić jego naruszenie skarżący powinien wskazać, jaki konkretnie dowód mający istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy sąd uznał za wiarygodny i mający moc dowodową albo za niewiarygodny i niemający mocy dowodowej, i w czym przy tej ocenie przejawia się naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów. Tymczasem strona pozwana w apelacji nie kwestionuje ustalonych przez Sąd Rejonowy faktów, w szczególności poszczególnych zapisów wynikających z dokumentów, a zatem nie może być mowy o naruszeniu przez Sąd pierwszej instancji art. 233 § 1 k.p.c. ale o błędzie w subsumpcji, a więc błędzie w podciąganiu konkretnego stanu faktycznego pod abstrakcyjny stan faktyczny zawarty w normie prawnej i w związku z tym naruszeniu prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 7 lutego 2002 r., II UKN 3/01, LEX nr 560559; z dnia 19 lutego 2002 r., II UKN 202/01, LEX nr 564470; z dnia 9 kwietnia 2008 r., V CSK 520/07, LEX nr 577239; z dnia 15 lipca 2010 r., IV CSK 138/10, LEX nr 621347; z dnia 18 maja 2012 r., IV CSK 496/11, LEX nr 1243073 oraz z dnia 5 września 2012 r., IV CSK 91/12, LEX nr 1275009).

Dokonując oceny zarzutów apelacji, w tym również zarzutu naruszenia art. 65 § 2 k.c. Sąd Okręgowy nie znajduje podstaw do podzielenia stanowiska strony pozwanej. W ocenie Sądu Okręgowego Sąd Rejonowy dokonał prawidłowej interpretacji łączącego strony stosunku prawnego i słusznie przyjął, że zapisy wynikające z załącznika numer 1 dotyczące terminu rozpoczęcia przedsięwzięcia były niejasne, i wprowadzały w błąd beneficjenta, co nie może prowadzić do wyciągnięcia wobec niego negatywnych konsekwencji.

Trafnie Sąd pierwszej instancji podkreślił, że z Programu Priorytetowego Czyste Powietrze jednoznacznie wynika, że rozpoczęcie przedsięwzięcia może nastąpić od 1 stycznia 2018 roku lecz nie wcześniej niż 12 miesięcy przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie i rozumowane jest jako poniesienie pierwszego kosztu kwalifikowanego związanego z realizacją przedsięwzięcia. Słusznie też wraca uwagę powód, że sformułowanie to zostało przeniesione do formularza wniosku w części A. 1. jako uwaga z wykrzyknikiem. Istotnym jest również to, że w treści samej umowy strony nie oznaczyły terminu rozpoczęcia realizacji, aczkolwiek oznaczyły jednoznacznie termin końcowy.

Termin rozpoczęcia wynika z załącznika nr 1 „Zestawienie rzeczowo – finansowe” i przeniesiony został z wniosku, jednakże słusznie stwierdził Sąd pierwszej instancji, iż wprowadzenie tego terminu do załącznika nie może być uznane za przesądzające. W istocie bowiem treść Programu, w tym wniosku, gdzie jest mowa o dacie 1 stycznia 2018 roku, jako dacie rozpoczęcia przedsięwzięcia należy uznać za rozstrzygające, zaś wprowadzenie pojęcia termin rozpoczęcia realizacji do załącznika zawierającego zestawienie rzeczowo-finansowe za wprowadzające w błąd. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wcale nie daje przy tym podstaw, by beneficjentowi wyjaśniono znaczenie wprowadzenia daty do załącznika, a w każdym razie, że wprowadzenie tej daty, pomimo, że rozpoczęcie będzie miało miejsce wedle terminów wynikających z Programu, będzie miało tak drastyczne konsekwencje, jakie w stosunku do powoda zastosowała strona pozwana. Dokonując oceny łączącego strony stosunku prawnego należy mieć również na względzie – o czym zdaje się zapominać strona pozwana – że tego typu Program stworzony został w interesie całego społeczeństwa. Jeżeli określone istotne z punktu możliwości otrzymania dotacji zapisy nie są jasne, zostają wprowadzone do załączników i jednocześnie nie wskazuje się beneficjentowi ich realnego znaczenia, a spełnione zostały warunki do otrzymania dotacji, to takie pozbawione przejrzystości zapisy nie mogą mieć decydującego znaczenia. Słusznie Sąd Rejonowy podkreślił, że powód mógł być przekonany wobec postanowień samego Programu i uwag na wniosku, iż decydującą data jest 1 stycznia 2018 roku, zaś podana przez niego konkretna data jest datą orientacyjną. Istotne bowiem jest to, że rozpoczęcie przedsięwzięcia, czyli poniesienie pierwszego kosztu nastąpiło po podpisaniu umowy i po terminie wyznaczonym przez program.

Dbałość o środki publiczne, na którą zwraca uwagę strona pozwana, winna także uwzględniać transparentność procedur, które nie powinny wprowadzać beneficjenta w błąd i zastawiać na niego swoistych pułapek, które – pomimo spełnienia przesłanek materialnych dotacji – prowadzą do wypaczenia programów realizowanych ze środków publicznych i w interesie całego społeczeństwa, mających na celu poprawienie warunków środowiska.

Za chybiony w związku z tym uznać należy także zarzut naruszenia art. 65 § 2 k.c. Przyczyną, dla której Sąd pierwszej instancji uwzględnił powództwo nie było to, że stanął on na stanowisku, że załącznik nie łączy stron umowy. Sąd pierwszej instancji uznał tylko – i tę ocenę podziela Sąd Okręgowy – że wprowadzenie daty rozpoczęcia przedsięwzięcia do załącznika w połączeniu z brzmieniem Programu i całej umowy wprowadzało beneficjenta w błąd.

Z tego względu nie sposób podzielić zarzutów apelacji, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 385 k.p.c.

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c. Zasądzona na rzecz powoda kwota obejmowała koszt dojazdu prywatnym samochodem z miejscowości B. S. oddalonej od sądu ok. 24 km (trasa w jedną stronę), przy zastosowaniu przelicznika 0,8358 zł x 24 km x 2 (w obie strony).