Obligacje z rynku wtórnego bez doradztwa. Sąd oddalił apelację klientki

Pozwem złozonym w Sądzie Rejonowym 02 stycnia 2023r. powódka - I. O. wniosła o zasądzenie od pozwanego – (...) S.A. z siedzibą w M. kwoty 47 958,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 30 września 2022r. do dnia zapłaty oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z odsetkami za opóźnienie.

W uzasadnieniu swego żądania podniosla, że pozwana dopuściła się naruszenia szeregu przepisów w związku z nabyciem przez nią za pośrednictwem pozwanej na trynku wtórnym 50 sztuk obligacji podporządkowanych wyemitowanych przez (...) Bank S.A. Stąd, że domaga się zwrotu kwoty dochodzonej pozwem jako niezależnego świadczenia, względzie zapłaty odszkodowania na zasadzie odpowiedzialności deliktowej.

Pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powódki na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie.

Wyrokiem z 29 kwietnia 2024r. Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w Poznaniu:

1. oddalił powództwo;

2. zasądził od powódki na rzecz pozwanego 3 617 zł tytułem kosztów zastęsptwa procesowego z ustawowymi opdsetkami za opoźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Podstawą powyzszego rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego poczynione w oparciu o przytoczone dowody:

W dniu 4 sierpnia 2009r. w M. została zawarta umowa agencyjna pomiędzy (...) S.A. z siedzibą w M. (Domem Maklerskim) a (...) Bank S.A. z siedzibą w M. (agentem). Do powyższej umowy strony zawarły 18 aneksów.

(...) S.A. pośredniczyła w dystrybucji obligacji na okaziciela wyemitowanych przez (...) Bank S.A. obecnie w upadłości.

dowód: aneks nr (...)do umowy agencyjnej z dnia 4 sierpnia 2009r. -(k. 526-546)

Powódka zawarła w dniu 26 lipca 201 lr. z (...) S.A. z siedzibą w O. umowę o świadczenie usług maklerskich i brokerskich. Powódka została uznana za klienta detalicznego. Zgodnie z § 1 ust. 2 umowy, dom maklerski, na podstawie niniejszej umowy, zobowiązał się wobec klienta do świadczenia usług i wykonywania czynności określonych w regulaminie, a w szczególności zobowiązał się do:

1) przyjmowania i wykonywania, na warunkach określonych w niniejszej umowie, w imieniu Domu Maklerskiego na rachunek klienta, zleceń nabycia lub zbycia maklerskich instrumentów finansowych w obrocie regulowanym lub w alternatywnym systemie obrotu,

2) prowadzenia rachunku papierów wartościowych i rachunku pieniężnego służącego do obsługi tego rachunku papierów wartościowych, jak również do obsługi realizacji innych zobowiązań domu Maklerskiego wobec klienta lub zobowiązań klienta z tytułu usług świadczonych przez Dom Maklerski przez klienta.

W § 3 ust. 2 powódka oświadczyła, że otrzymała regulamin i w pełni akceptuje jego postanowienia. Powódka udzieliła pełnomocnictwa dla imiennie wskazanego pracownika Domu Maklerskiego do podejmowania i wykonywania czynności na podstawie dyspozycji telefonicznych (...), w szczególności do wystawiania zleceń nabycia lub zbycia maklerskich instrumentów finansowych (...). Większość kontaktów dotyczących zakupu obligacji i składanych propozycji zakupu odbywała się drogą e-mail i telefoniczną. Zgodnie z § 33 Regulaminu świadczenia przez (...) S.A. usług maklerskich oraz prowadzenia rachunków papierów wartościowych i rachunków pieniężnych, pracownicy domu maklerskiego, mogli udzielać klientom porad inwestycyjnych o charakterze ogólnym dotyczących inwestowania w IF(”porada inwestycyjna”). Udzielanie porad inwestycyjnych nie mogło stanowić wykonywania czynności sporządzania analiz inwestycyjnych, analiz finansowych oraz innych rekomendacji, o charakterze ogólnym dotyczących transakcji w zakresie instrumentów finansowych ani doradztwa inwestycyjnego, o którym mowa w przepisach regulujących obrót instrumentami finansowymi. Zakazane było udzielanie porad inwestycyjnych w formie rekomendacji zachowania inwestycyjnego klienta odnośnie skonkretyzowanego IF. Porady inwestycyjne były udzielane:

1) z należytą starannością i przy uwzględnieniu najlepiej pojętego interesu klienta,

2) zgodnie z wiedzą i doświadczeniem zawodowym pracownika domu maklerskiego, udzielającego porady,

3) na podstawie informacji dostępnych publicznie lub opracowanych przez dom maklerski na

potrzeby pracownika domu maklerskiego,

4) przy przestrzeganiu przez pracownika domu maklerskiego, udzielającego porady inwestycyjnej,

przepisów prawa i regulacji wewnętrznych domu maklerskiego w zakresie ochrony tajemnicy zawodowej i informacji poufnych oraz przy uwzględnieniu ustalonych w domu maklerskim zasad zarządzania konfliktami interesów.

Pracownik domu maklerskiego mógł udzielić porady inwestycyjnej z własnej inicjatywy lub na

żądanie klienta. Porada inwestycyjna mogła być udzielona w formie ustnej, pisemnej lub za pośrednictwem e-mail. Dom maklerski nie ponosił odpowiedzialności za ewentualne straty spowodowane zastosowaniem się klienta do porady inwestycyjnej, jeżeli porada inwestycyjna została udzielona z zachowaniem należytej staranności. Porady inwestycyjne były udzielane nieodpłatnie. Przy korzystaniu z porady inwestycyjnej, klient był zobowiązany uwzględnić fakt, iż IF będące przedmiotem udzielanej porady, mogą być własnością albo mogły być kupowane/nabywane lub sprzedawane/zbywane na rachunek własny przez dom maklerski albo, z uwzględnieniem definicji zawartych w przepisach regulujących obrót instrumentami finansowymi, przez osoby powiązane z domem maklerskim lub przez podmioty dominujące lub zależne w stosunku do domu maklerskiego albo znajdujące się w grupie kapitałowej, do której należy dom maklerski.

Powyższa umowa nie została rozwiązania i wiąże nadal strony.

dowód: umowa o świadczenie usług maklerskich i brokerskich z 26 lipca 201 lr. (k. 41,548-

549), tabela opłat i prowizji (...) S.A. (obowiązująca od dnia 14 października 2016r.), (k.54-55, 614-619), oświadczenie z dnia 26 lipca 2011r. dotyczące umowy o świadczenie usług maklerskich i brokerskich zawartej w dniu 26 lipca 201 lr. (k.551), regulamin świadczenia przez (...) S.A. usług maklerskich oraz prowadzenia rachunków papierów wartościowych i warunków pieniężnych (k.43-52, 553-591), polityka (...) S.A. w zakresie wykonywania zleceń klientów (k.592-595), szczegółowe informacje dotyczące (...) S.A. (k.597- 612), regulamin zarządzania konfliktami interesów w (...) S.A. (k. 918-929), zeznania powódki (k. 976-980), zeznania świadka I. Ł. (k.1220-1223), zeznania świadka M. U. (k. 1225-1228), zeznania świadka C. U. (k. 1228-1229)

Powódka była klientem detalicznym (...). Powódka nabywała obligacje zarówno z rynku pierwotnego jak i wtórnego. Pierwszym opiekunem powódki z ramienia (...) był M. Z. z O.. Po zgłoszeniu przez klienta chęci zakupu obligacji, pracownik G. kierował zapytanie do biura maklerskiego o dostępności obligacji w danym momencie. Informacja od biura maklerskiego przekazywana była klientowi. Z powódką kontaktował się pracownik pozwanego lub agenta pozwanego ((...) Bank S.A.). Przed zakupem obligacji powódka odstąpiła od zapoznawania się zprospektem emisyjnym, jak również z ostatecznymi warunkami emisji obligacji. Przed 2017r. powódka dokonywała zakupów obligacji za kwoty od 100.000,00 zł do 200.000,00 zł/300.000,00 zł, w tym obligacji (...) Bank S.A.

dowód: zestawienie depozytowe przechowywanych u pozwanego obligacji powódki na dzień 14 maja 2018r., 12 lutego 2018r, 09 sierpnia 2018r. oraz 02 listopada 2021r. (k.57-59, 649-654),zeznania, k.324-330, historia rachunku (k.332-337), historia rachunku fk.621-637, 639-645), zaświadczenia za okres od lutego 2018r. do listopada 2022r. (k.649-691), k2021-1026, 1028-1039, zeznania powódki (k. 976-980), zeznania świadka I. Ł. (k.1220-1223) , zeznania świadka M. U. (k. 1225-1228), zeznania świadka C. U. (k. 1228-1229).

Na mocy umowy zlecenia z dnia 27 października 2017r. numer (...) skojarzenia drugiej strony transakcji kupna obligacji (...) Bank S.A. powódka nabyła w dniu 27 października za pośrednictwem pozwanego - 50 sztuk obligacji spółki (...) S.A. o wartości nominalnej 1.000,00 zł za sztukę, za łączną cenę 47.708,00 zł, przy czym prowizja naliczona przez pozwanego wyniosła 250,00 zł. Powyższe zlecenie obejmowało obligacje na okaziciela, zarejestrowane w (...) i zapisane na rachunku prowadzonym przez (...) S.A. (seria (...), (...)). Za pozwanego przy powyższej czynności występował I. Ł.. Na dzień 14 maja 2018r. wartość nabytych obligacji wynosiła 49.597,00 zł. Natomiast na dzień 14 lutego 2022r. wartość powyższych obligacji wynosiła 31.622,00 zł.

Zgodnie z punktem 6 i 8 oświadczenia do zlecenia, pod którym podpis złożyła powódka, powódka oświadczyła że została poinformowana o konflikcie interesów polegającym na tym, że emitentem obligacji jest podmiot należący do tej samej grupy kapitałowej co (...) oraz że (...) był oferującym obligacje. Powódka potwierdziła otrzymanie powyższej informacji oraz potwierdziła wolę złożenia zlecenia i zawarcia transakcji. Powódka oświadczyła, że zna stan prawny obligacji będących przedmiotem zlecenia i że nie zgłasza w tym zakresie żadnych zastrzeżeń.

Zgodnie z treścią punktu 4 oświadczenia klienta zainteresowanego nabyciem oferowanych przez (...) S.A. obligacji różnych emitentów, (...) S.A. ani (...) (...) Bank S.A., ani inny podmiot z grupy kapitałowej, do której należy (...) S.A., ani żadna osoba zatrudniona przez (...) S.A., (...) S.A. lub inny podmiot z grupy kapitałowej, do której należy (...) S.A., ani żadna inna osoba czy inny podmiot powiązany w dowolny sposób z (...) S.A. nie ponosi odpowiedzialności wobec mnie (powódki) za:

1. zobowiązania emitenta z tytułu obligacji będących przedmiotem planowanej przeze mnie inwestycji, chyba że inaczej i wprost stwierdzono w materiałach ofertowych dotyczących obligacji oferowanych przez (...) S.A., ani,

2. efekty i skutki decyzji podjętych przeze mnie na podstawie materiału lub jakiejkolwiek informacji zawartej w materiale przekazanym mi lub upublicznionym przez (...) S.A.

W punkcie 5 i 6 powyższego oświadczenia podano że (...) S.A. nie przeprowadził niezależnej weryfikacji informacji dotyczących emitenta w związku z powyższym (...) S.A. nie daje żadnej rękojmi, nie składa żadnego oświadczenia (wyraźnego lub dorozumianego), co do rzetelności lub zupełności informacji dotyczących emitenta i nie będzie z tego tytułu ponosić żadnej odpowiedzialności. Decyzję o nabyciu obligacji emitenta podejmę na podstawie własnej i samodzielnie przeprowadzonej analizy dokonanej z uwzględnieniem mojego doświadczenia inwestycyjnego oraz stanu wiedzy w tym zakresie, a także w pełni świadomym wiążącego się z tą decyzją ryzyka inwestycyjnego, a także przy uwzględnieniu sytuacji dotyczącej emitenta, w tym tego czy emitent jest spółką publiczną (w rozumieniu art. 4 pkt 20 ustawy o ofercie), czy też nie jest taką spółką.

W punkcie 9 karty informacyjnej dotyczącej transakcji kupna obligacji na rynku wtórnym, poza obrotem zorganizowanym, do najistotniejszych czynników związanych z inwestowaniem w obligacje należy: ryzyko kredytowe, ryzyko stopy procentowej, ryzyko ceny, ryzyko reinwestowania, ryzyko przedterminowego wykupu obligacji na żądanie emitenta, ryzyko braku płynności obligacji, ryzyko związane z brakiem zabezpieczenia obligacji, ryzyko związane z zabezpieczeniem obligacji, ryzyko zawieszenia bądź wykluczenia obrotu obligacjami w obrocie zorganizowanym, ryzyko zmiany przepisów prawa i ich interpretacji, ryzyko inflacji, ryzyko walutowe (kursowe).

W punkcie 15 podano, że karta informacyjna ani żadne jej postanowienie nie stanowi rekomendacji, porady inwestycyjnej, porady prawnej ani podatkowej, ani też nie jest wskazaniem, iż jakakolwiek inwestycja lub strategia jest odpowiednia i adekwatna do poziomu wiedzy o inwestowaniu w zakresie instrumentów finansowych oraz doświadczenia inwestycyjnego inwestora. Karta informacyjna nie stanowi również usługi doradztwa inwestycyjnego w rozumieniu przepisów prawa w tym w szczególności Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 722 z późn. zm.; dalej: „u.o.i.f.”) oraz aktwów wykonawczych. Inwestowanie wiąże się z ryzykiem. Opis czynników ryzyka w karcie informacyjnej nie jest wyczerpujący. W szczególności nie można wykluczyć w przyszłości sytuacji, w której emitent nie wykona zobowiązań z obligacji lub wykona je nienależycie, w tym nie wypłaci w terminie kwoty wykupu obligacji lub odsetek od obligacji Ponieważ środki zainwestowane w obligacje nie są objęte Bankowym Fundusze, Gwarancyjnym, ani innym systemem gwarantowania depozytów, osoby lub podmioty zamierzające nabyć obligacje powinny liczyć się z ryzykiem całkowitej łub częściowej utraty zainwestowanych środków pieniężnych. G. (...) nie daje jakichkolwiek gwarancji lub zapewnień odnośnie osiągnięcia założonych celów inwestycyjnych, w tym płynności obligacji, wykonania zobowiązań wynikających z obligacji lub zabezpieczeń. Informacje zawarte w karcie informacyjnej nie mogą stanowić samodzielnej podstawy do podejmowania jakichkolwiek decyzji lub działań inwestycyjnych. G. (...) nie ponosi odpowiedzialności za efekty i skutki decyzji podjętych na podstawie karty informacyjnej lub jakiejkolwiek informacji w niej zawartej. Osoby lub podmioty korzystające z karty informacyjnej nie mogą rezygnować z przeprowadzenia niezależnej oceny, z uwzględnieniem różnych czynników ryzyka oraz innych okoliczności niż wskazane w karcie informacyjnej. W szczególności powinny zapoznać się z warunkami emisji obligacji dostępnymi w placówkach (...) lub (...), publicznie dostępnymi informacjami o emitencie obligacji, jak również treścią dokumentów wymaganych dla zawarcia transakcji na rynku wtórnym, poza obrotem zorganizowanym, zgodnie z wykazem dokumentów.

Pod kartą informacyjną powódka oświadczyła, że otrzymała kartę informacyjną oraz właściwe dokumenty wymienione w treści karty informacyjnej w punkcie XIV. Powódka oświadczyła, że inwestowanie w obligacje wiąże się z ryzykiem częściowej lub całkowitej utraty zainwestowanych środków pieniężnych.

W chwili złożenia zlecenia powódka nie miała wątpliwości co do nabywanych obligacji. Nie interesowała się sytuacją finansową (...) Bank S.A.

Powódka odstąpiła od przeczytania powyższych dokumentów przed ich podpisaniem, po czym złożyła pod nimi podpis.

dowód: zlecenie numer (...) (k.61), warunki emisji obligacji (...)), zaświadczenie z dnia 14 lutego 2022r. (k. 73), komunikat z 24 października 2017r. (k. 75), ZLECENIE 693-694, (...),(k.699-703), 705-706zaświadczenie nr (...) (k.708) 710- 713 do 730, (k.977-98-), zeznania świadka I. Ł. (k. 1220-1223), zeznania świadka M. U. (k.1225-1228)

W dniu 22 grudnia 2021r. Komisja Nadzoru Finansowego jednogłośnie zdecydowała o ustanowieniu w (...) z dniem 27 grudnia 202 lr. kuratora, w celu wsparcia organów Banku w procesie doprowadzenia przez te organy do poprawy jego sytuacji ekonomiczno - finansowej i zapewnienia efektywności wdrażanego planu naprawy. Kuratorem ustanowiony został Bankowy Fundusz Gwarancyjny.

Decyzją z dnia 29 września 2022r. numer (...) (zgodnie z uchwałą Zarządu Funduszu o nr (...) podjętą 29 września 2022r.) Bankowy Fundusz Inwestycyjny wszczął przymusową restrukturyzację wobec (...) S.A. z siedzibą w M.. W związku z wszczęciem przymusowej restrukturyzacji, umorzono z dniem wszczęcia przymusowej restrukturyzacji, według stanu na koniec dnia wszczęcia przymusowej restrukturyzacji, instrumenty kapitałowe, w rozumieniu art. 72 ust. 1 ustawy o BFG, emitowane przez Bank wraz z należnymi odsetkami, tj.

m.in. obligacje na okaziciela serii (...) o terminie wykupu w dniu 31 stycznia 2024r., w licznie 42.000,00 zł o łącznej wartości nominalnej 42.000.000,00 zł, oznaczone przez (...) kodem (...).

W uzasadnieniu decyzji podano, że (...) od 2016r. notował nieprzerwanie straty roczne; 29 kwietnia 2022r. (...) poinformował o wystąpieniu „przesłanki zagrożenia upadłością.

dowód: decyzja z 29 września 2022r. (k. 77-82, 494-507), pismo Komisji Nadzoru Finansowego z 24 grudnia 2021r. (k.287-288), wydruk (k.290-292), pismo KNFz 30 września 2022r. (k.297), zeznania świadka M. U. (k.1225-1228)

Na dzień 31 grudnia 2021r. wartość powyższych obligacji (nabytych w ramach zlecenia z dnia 27 października 2017r.) wynosiła 31.622,00 zł.

dowód: zaświadczenie z 14 lutego 2022r. (k.73)

Uchwałą numer (...) Zarząd Giełdy Papierów Wartościowych w (...) S.A. z dnia 30 września 2022r. w sprawie zawieszenia i wykluczenia z obrotu na Głównym Rynku GPW akcji spółki (...) S.A. zlecenia maklerskie na akcje spółki (...) S.A., przekazane na giełdę, a niezrealizowane do dnia 29 września 2022r. (włącznie), straciły ważność oraz zlecenia maklerskie na akcje spółki (...) S.A. od dnia 30 września 2022r. nie były przyjmowane.

dowód: komunikat Giełdy Papierów Wartościowych w (...) S.A. z dnia 30 września 2019r. (k.294-495), uchwała nr (...) (k.299)

Pismem z dnia 9 listopada 2022r. powódka wezwała pozwanego do zapłaty- w terminie do dnia 15 listopada 2022r. - kwoty 47.958,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, naliczanymi od dnia 30 września 2022r. do dnia zapłaty. W piśmie podano, że poszkodowana na dzień 27 października 2017r. była klientem detalicznym i nie posiadała kierunkowej wiedzy w zakresie rynku kapitałowego, wobec czego na podstawie umowy korzystała z doradztwa inwestycyjnego podmiotu profesjonalnego, który w oparciu o umowę agencyjną wykonywał działalność maklerską na rzecz G. (...). Podano, że w dniu 27 października 2017r. za wyraźną namową pracownika (...), za którego działania lub zaniechania ponosi odpowiedzialność firma inwestycyjna - Dom Maklerski- doszło do złożenia przez I. O. zlecenia nr (...), którego przedmiotem było nabycia od pozwanego przez powódkę 50 sztuk obligacji na okaziciela emitenta - spółki (...) S.A., serii (...), o cenie nominalnej 1.000,00 każda. Zlecenie zostało dokonane poza obrotem zorganizowanym, na skutek twierdzeń i okoliczności podanych przez pracownika Banku. Wskazano, że sytuacja (...) w 2017r. byłajuż bardzo wątpliwa. Oferowane obligacje, które już w dacie zawarcia umowy nieważnej były papierem wartościowym o stopniu ryzyka odbiegającym od tego, który był akceptowany przez poszkodowaną. Ponadto poszkodowanej przedstawiono nieprawdziwe informacje o obligacjach.

W odpowiedzi na powyższe pismo, pozwany w piśmie z dnia 15 grudnia 2022r. podał, że traktuje je jako skargę w rozumieniu § 2 pkt 37 Regulaminu świadczenia przez (...) S.A. usług maklerskich oraz prowadzenia rachunków papierów wartościowych i rachunków pieniężnych. W treści pisma podano, że posiadane przez powódkę obligacje na okaziciela wyemitowane przez (...) serii (...) w licznie 50 sztuk, terminie wykupu w dniu 31 stycznia 2024r. (...) zostały umorzone na koniec dnia 30 września 2022r. na mocy pkt 3 ppkt 15) sentencji decyzji BFG z 29 września 2022r. w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji (...). Podano też, że w przypadku obligacji emitentem był bank, tj. (...). Pozwany wskazał, że zakres usług świadczonych przez Dom Maklerski na rzecz powódki stanowił usługę przyjmowania i wykonywania zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowych oraz usługa prowadzenia rachunku papierów wartościowych i rachunku pieniężnego służącego do obsługi tego rachunku papierów wartościowych, a nie usługa doradztwa finansowego. Nadto wskazano, że powódka składając zlecenie w dniu 27 października 2017r. dotyczącego nabycia obligacji miała świadomość ryzyka (o czym świadczą przestawione w piśmie dokumenty).

dowód: pismo powódki z 9 listopada 2022r. (k.471- 478), pismo pozwanego z 15 grudnia 2022r. wraz z potwierdzeniem nadania (k.480-490,492)

Postanowieniem z dnia 20 lipca 2023r. wydanym w sprawie o ogłoszenie upadłości dłużnika, (...) S.A., prowadzonej pod sygn. akt (...), Sąd Rejonowy (...)w W. postanowił ogłosić upadłość dłużnika.

dowód: wydruk z Krajowego Rejestru Zadłużonych (k. 1018-1019)

Powyższy stan faktyczny został ustalony na podstawie dokumentów zgromadzonych w sprawie oraz zeznań powódki i świadków I. Ł., M. U. i C. U..

Ustalając stan faktyczny, sąd oparł się na dowodach z dokumentów w zakresie wynikającym z treści art. 244 §1 i 245 k.p.c. Autentyczność dokumentów nie była kwestionowana przez żadną ze stron, a sąd z urzędu nie dopatrzył się podstaw do kwestionowania ich prawdziwości. Dokumenty, które nie zostały wymienione we wcześniejszej części uzasadnienia, zdaniem sądu pozbawione były mocy dowodowej dla ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

Sąd dał wiarę zeznaniom świadków I. Ł., M. U. i C. U., co do faktu iż powódka została należycie poinformowana o ryzyku związanym z inwestycją w obligacje jak również co do okoliczności związanych z zawarciem umowy w 201 lr. oraz zlecenia z 2017r., w tym iż powódka otrzymała załączone dokumenty, w którym została poinformowana o ryzyku. Powyższe zeznania korespondowały ze sobą oraz z zebranym w sprawie materiałem dowodowym.

Sąd uznał zeznania powódki za logiczne i spójne, nie dając im zarazem wiary co do okoliczności niepouczenia powódki o ryzyku inwestycyjnym oraz że to pozwany zaproponował powódce nabycie obligacji w ramach zlecenia z 27 października 2017r. Powódka nie przedłożyła żadnych dowodów na poparcie swych twierdzeń, a nadto przeczył im zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym zeznania świadków.

Na podstawie art. 235

2 § 1 pkt 2 k.p.c. Sąd pominął dowód z zeznań świadków I. P. i X. M. oraz dowody zawnioskowane w punktach VIII do X pozwu, w punkcie II repliki na odpowiedź na pozew, w punktach II, III, IV i VII pisma powódki z dnia 26 lutego 2024r. jako zbędne dla rozstrzygnięcia sprawy.

Na podstawie art. 299 k.p.c. Sąd pominął dowód z uzupełniających zeznań powódki. Zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwolił na poczynienie przez Sąd ustaleń faktycznych i rozstrzygnięcie sprawy, wobec czego nie pozostały w sprawie niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy wskutek czego nie zachodziły podstawy do przeprowadzenia dowodu z uzupełniających zeznań powódki.

Przy powyższych ustaleniach faktycznych Sąd Rejonowy zważył, co następuje :

W literaturze wśród umów między domami maklerskimi a ich klientami wyróżnia się: umowę o świadczenie usług brokerskich, umowę o zarządzanie portfelem papierów wartościowych i innych instrumentów finansowych, umowę o prowadzenie rachunku pieniężnego, umowę w ramach procesu oferowania zawieraną z klientem w imieniu i na rachunek emitenta, umowę pożyczania papierów wartościowych i umowę o doradztwo inwestycyjne.

W ocenie Sądu umowę między powodem a pozwanym należało zakwalifikować jako umowę w ramach procesu oferowania zawieraną z klientem w imieniu i na rachunek emitenta. Natomiast nie była to, jak podnosiła powódka umowa doradztwa inwestycyjnego.

Sąd wskazał, że zgodnie z § 1 ust. 2 umowy z dnia 26 lipca 201 lr., dom maklerski, na podstawie niniejszej umowy, zobowiązał się wobec klienta do świadczenia usług i wykonywania czynności określonych w regulaminie, a w szczególności zobowiązał się do:

1. przyjmowania i wykonywania, na warunkach określonych w niniejszej umowie, w imieniu Domu Maklerskiego na rachunek klienta, zleceń nabycia lub zbycia maklerskich instrumentów finansowych w obrocie regulowanym lub w alternatywnym systemie obrotu,

2. prowadzenia rachunku papierów wartościowych i rachunku pieniężnego służącego do obsługi tego rachunku papierów wartościowych, jak również do obsługi realizacji innych zobowiązań domu Maklerskiego wobec klienta lub zobowiązań klienta z tytułu usług świadczonych przez Dom Maklerski przez klienta.

W § 3 ust. 2 powódka oświadczyła, że otrzymała regulamin i w pełni akceptuje jego postanowienia.

Zgodnie z § 33 Regulaminu świadczenia przez (...) S.A. usług maklerskich oraz prowadzenia rachunków papierów wartościowych i rachunków pieniężnych, pracownicy domu maklerskiego, mogli udzielać klientom porad inwestycyjnych o charakterze ogólnym dotyczących inwestowania w IF(”porada inwestycyjna”). Udzielanie porad inwestycyjnych nie mogło stanowić wykonywania czynności sporządzania analiz inwestycyjnych, analiz finansowych oraz innych rekomendacji, o charakterze ogólnym dotyczących transakcji w zakresie instrumentów finansowych ani doradztwa inwestycyjnego, o którym mowa w przepisach regulujących obrót instrumentami finansowymi. Zakazane było udzielanie porad inwestycyjnych w formie rekomendacji zachowania inwestycyjnego klienta odnośnie skonkretyzowanego IF. Porady inwestycyjne były udzielane:

1. z należytą starannością i przy uwzględnieniu najlepiej pojętego interesu klienta,

2. zgodnie z wiedzą i doświadczeniem zawodowym pracownika domu maklerskiego, udzielającego porady,

3. na podstawie informacji dostępnych publicznie lub opracowanych przez dom maklerski na potrzeby pracownika domu maklerskiego,

4. przy przestrzeganiu przez pracownika domu maklerskiego, udzielającego porady inwestycyjnej, przepisów prawa i regulacji wewnętrznych domu maklerskiego w zakresie ochrony tajemnicy zawodowej i informacji poufnych oraz przy uwzględnieniu ustalonych w domu maklerskim zasad zarządzania konfliktami interesów.

Pracownik domu maklerskiego mógł udzielić porady inwestycyjnej z własnej inicjatywy lub na żądanie klienta. Porada inwestycyjna mogła być udzielona w formie ustnej, pisemnej lub za pośrednictwem e-mail. Dom maklerski nie ponosił odpowiedzialności za ewentualne straty spowodowane zastosowaniem się klienta do porady inwestycyjnej, jeżeli porada inwestycyjna została udzielona z zachowaniem należytej staranności. Porady inwestycyjne były udzielane nieodpłatnie. Przy korzystaniu z porady inwestycyjnej, klient był zobowiązany uwzględnić fakt, iż IF będące przedmiotem udzielanej porady, mogą być własnością albo mogły być kupowane/nabywane lub sprzedawane/zbywane na rachunek własny przez dom maklerski albo, z uwzględnieniem definicji zawartych w przepisach regulujących obrót instrumentami finansowymi, przez osoby powiązane z domem maklerskim lub przez podmioty dominujące lub zależne w stosunku do domu maklerskiego albo znajdujące się w grupie kapitałowej, do której należy dom maklerski.

Zgodnie z art. 76 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, w umowie o doradztwo inwestycyjne firma inwestycyjna zobowiązuje się do przygotowywania w oparciu o potrzeby i sytuację klienta i przekazywania mu pisemnej lub ustnej rekomendacji dotyczącej:

1) kupna, sprzedaży, subskrypcji, wymiany, wykonania lub wykupu określonych instrumentów finansowych albo powstrzymania się od zawarcia transakcji dotyczącej tych instrumentów;

2) wykonania lub powstrzymania się od wykonania uprawnień wynikających z określonego instrumentu finansowego do zakupu, sprzedaży, subskrypcji, wymiany, wykonania lub wykupu instrumentu finansowego.

Przyjmuje się, że na gruncie art. 76 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi w umowie oświadczenie usług doradztwa inwestycyjnego przedmiotem zobowiązania firmy inwestycyjnej jest rekomendacja dotycząca określonego postępowania wobec instrumentów finansowych. Rekomendacją jest opinia (wypowiedź o charakterze ocennym) rekomendującego co do pożądanego sposobu działania jej adresata w odniesieniu do instrumentów finansowych, który - w opinii rekomendującego - jest korzystny dla adresata rekomendacji. Rekomendacja może także polegać na powstrzymaniu się od nabycia określonych instrumentów finansowych.

Rekomendacja inwestycyjna ma zindywidualizowany charakter oraz zindywidualizowanego adresata, którego łączy umowa, zgodnie z którą świadczona jest odpłatnie usługa. Nie sposób uznać, iż pozwany udzielił rekomendacji inwestycyjnej. Samo przekazywanie informacji o określonym zdarzeniu, emisji lub ofercie nie jest rekomendacją. Pracownik pozwanego nie zalecał ani nabycia określonej liczby obligacji, ani nie przekazywał żadnych przewidywań odnośnie obligacji czy spółki. Jako podmiot pośredniczący w obrocie dom maklerski nie ponosi odpowiedzialności za wady papieru wartościowego, błędne informacje w prospekcie - za wyjątkiem sytuacji gdy sam jest podmiotem sporządzającym prospekt.

Sąd Rejonowy wskazał, że rolą domu maklerskiego nie jest zagwarantowanie powodzenia ekonomicznego inwestycji (tj. wykupu obligacji i zapłaty kwoty wykupu obligacji wraz z odsetkami), a ryzyko finansowe decyzji inwestycyjnych leży zawsze po stronie inwestorów i nie może zostać przerzucone na dom maklerski. Pozwany był jedynie pośrednikiem w procesie emisji obligacji. Podmiotem, który zobowiązuje się do określonego zachowania jest tylko i wyłącznie emitent.

O braku odpowiedzialności domu maklerskiego nie można byłoby mówić, gdy pośrednik sam byłby podmiotem sporządzającym prospekt, memorandum, czy też analizę finansową emitenta. Strona powodowa jednak nie wykazała, by pozwany do tego typu czynności był zobowiązany. O odpowiedzialności pozwanego nie było mowy w żadnym z dokumentów związanych z emisją obligacji.

Zdaniem Sądu o braku odpowiedzialności domu maklerskiego należy również mówić wobec regulacji art.156 ust. 1 lit. d, ust. 2, ust. 4 pkt. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, bowiem w ich świetle brak jest podstaw prawnych zobowiązujących dom maklerski, jako pośrednika, do ujawniania informacji o emitencie, które wykraczałyby poza dane ogólnodostępne i tym samym zachęcałyby potencjalnego inwestora do przekazania konkretnych środków finansowych na objęcie papierów wartościowych. Powódka zapoznała się z treścią regulaminu, w tym § 33, co wynika z treści jej oświadczenia. Wobec powyższego powódce znany był zakres usług świadczonych na jej rzecz rzez pozwanego.

(...) S.A., jako firma inwestycyjna, pośredniczyła w dystrybucji obligacji na okaziciela wyemitowanych przez (...) Bank S.A., obecnie w upadłości, serii (...) świadcząc usługę maklerską oferowania instrumentów finansowych wyłącznie na rzecz (...) Bank S.A. W stanie prawnym obowiązującym na chwilę złożenia przez powódkę zlecenia z 27 października 2017r. przyjmowanie zapisów na instrumenty finansowe (w tym obligacje) nie stanowiło świadczenia usługi maklerskiej na rzecz inwestorów składających zapisy. Tym samym w powyższym okresie pozwany dom maklerski nie świadczył na rzecz inwestorów, nabywających m.in. obligacje (...) Banku S.A. w ofercie pierwotnej, usługi maklerskiej, a co za tym idzie miał znacznie bardziej zawężone obowiązki w stosunku do takich osób. Zatem dom maklerski działał jako pośrednik w imieniu i na rzecz spółki oferującej. Nie świadczył natomiast usług na rzecz nabywców obligacji. Nie sposób wyobrazić sobie, aby dom maklerski - wbrew interesom spółki emitującej obligacje - informował inwestorów o swoich własnych zastrzeżeniach czy wątpliwościach dotyczących sposobu zabezpieczenia emisji obligacji.

Sąd wskazał, że dom maklerski, tylko w oparciu o umowę z emitentem nie miał obowiązku dokonywania prawnych analiz i ocen tych informacji oraz udostępniania ich wniosków inwestorom.

Oceniając kontakty pomiędzy powódką a pracownikami pozwanego, Sąd Rejonowy uznał, że pomiędzy stronami nie doszło do zawarcia umowy o usługę doradztwa inwestycyjnego. Przez pozwaną obligacje serii (...) o kodzie (...) nie były bowiem powódce rekomendowane.

Podstawy odpowiedzialności pozwanego Sąd nie dopatrzył się w art. 471 k.c. w zw. z art. 76 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi.

Zdaniem Sądu pomiędzy stronami nie doszło do zawarcia umowy o usługę doradztwa inwestycyjnego. Podstawy powództwa nie mogło więc stanowić też nienależyte wykonanie tej umowy przez pozwanego. Według Sądu, miedzy stronami została zawarta tylko umowa w ramach procesu oferowania obligacji, zawierana z powódką w imieniu i na rachunek emitenta, którego dane, w tym finansowe, były publicznie dostępne. Pozwany nie miał obowiązku poinformowania powódki o złym stanie finansowym emitenta, który nie był wówczas stanowczo potwierdzony. Pozwany opierał się na informacjach uzyskanych od emitenta, którego sytuacji nie miał obowiązku ani weryfikować, ani też dokładniej analizować. Żaden przepis prawa powszechnie obowiązującego nie zobowiązuje domu maklerskiego, jako pośrednika w obrocie papierami wartościowymi, do ujawniania informacji o emitencie, które wykraczałyby poza dane ogólnodostępne i tym samym wpływałyby na zachowanie potencjalnego inwestora, czy to poprzez zaangażowanie większych środków na zakup papierów wartościowych czy też zaniechanie podejmowania inwestycji Działanie pozwanego nie stanowiło praktyki wprowadzającej w błąd. Pozwany nie prowadził akcji marketingowych na temat obligacji (...) Bank S.A. Powódka była zainteresowana nabyciem obligacji, posiadała w tym zakresie doświadczenie i była gotowa ponieść ryzyko w zestawieniu z zyskiem, który mogła osiągnąć.

Poza tym Sąd Rejonowy nie znalzł podstaw do przypisania pozwanemu odpowiedzialności na gruncie odpowiedzialności deliktowej uregulowanej w art. 415 k.c., czy właściwie w art. 416 k.c.

Powyższą konkluzję Sąd Rejonowy argumentował tym, że z treści art. 83a ust. 2 i 3 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi w brzmieniu obowiązującym w czasie nabywania obligacji oraz § 8,9 i 15 rozporządzenia z dnia 24 września 2012 r wynika, że informacje upowszechniane przez firmę inwestycyjną w celu reklamy łub promocji usług świadczonych przez tę firmę inwestycyjną powinny być rzetelne i zrozumiałe a firma inwestycyjna jest obowiązana świadcząc usługę maklerską brać pod uwagę najlepiej pojęty interes klienta. Jak widać wymienione obowiązki powinny być realizowane wobec klientów firmy inwestycyjnej. Definicję klienta profesjonalnego czy detalicznego wprowadza art. 3 pkt 39b i 39c ustawy o obrocie instrumentami finansowymi. Według tych definicji przez "klienta" należy rozumieć podmiot, na którego rzecz jest lub ma być świadczona co najmniej jedna z usług, o których mowa w art. 69 ust. 2 lub 4 ustawy z 2005 r. (art. 3 pkt 39c). Tym samym, wskazane przepisy rozporządzenia nie łączą się zatem ściśle ze stosunkiem zobowiązaniowym (bo dotyczą też "potencjalnych" klientów), jednak odnoszą się do usług świadczonych przez firmę inwestycyjną względem jej klientów (a więc osób na rzecz których świadczy usługi z art. 69 ust. 2 lub 4 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi) albo osób, co do których liczy, że staną się jej klientami. Powyższe nie obejmuje natomiast osób, z którymi firma inwestycyjna wchodzi w relacje przy wykonywaniu usługi oferowania instrumentów finansowych. Pośrednio wynikałoby to również z § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 24 września 2012 r. Skoro bowiem przy zawarciu umowy dotyczącej oferowania instrumentów finansowych, klientem firmy inwestycyjnej jest niewątpliwie emitent instrumentów, to nazwanie klientem również nabywcy instrumentu oznaczałoby, że § 8 ust. 1 rozporządzenia jest ze swej istoty niewykonalny. Naturalne jest, że emitent i nabywca mają w jakimś stopniu sprzeczne interesy w związku z umową nabycia instrumentu finansowego. Firma inwestycyjna nie jest zatem w stanie działać jednocześnie w zgodzie z "najlepiej pojętymi interesami" każdego z tych podmiotów. Wątpliwość pojawia się w związku z § 83 ust. 3 rozporządzenia z dnia 24 września 2012 r. Wyraźnie nazwano tu "klientami" osoby nabywające instrumenty finansowe w związku z umową o oferowanie instrumentów finansowych. Takie rozwiązanie w jakimś stopniu potwierdza, że przy oferowaniu instrumentów finansowych tworzy się relacja prawna między firmą inwestycyjną pośredniczącą w nabywaniu a nabywcą. Jednak taka interpretacja byłaby sprzeczna z art. 3 pkt 39b i 39c ustawy o obrocie instrumentami finansowymi. Akt niższego rzędu, w tym przypadku przepis rozporządzenia, nie powinien być interpretowany w sposób sprzeczny z regulacją wyższego rzędu. Wskazane przepisy rozporządzenia z 24 września 2012 r. mogą co do zasady stanowić podstawę odpowiedzialności deliktowej firmy inwestycyjnej, zwłaszcza w odniesieniu do "potencjalnych klientów". Automatycznie nie uzasadnia to jednak ewentualnej odpowiedzialności firmy inwestycyjnej względem nabywców instrumentów finansowych, bo to nie są "potencjalni klienci" z tego tylko względu, że wchodzą w relacje prawne z udziałem firmy inwestycyjnej oferującej instrumenty finansowe emitenta. Jakkolwiek § 83 i n. rozporządzenia mogą budzić pewne wątpliwości, to jednak wydaje się, że więcej argumentów przemawia za stanowiskiem, że nabywcy takich instrumentów nie są również "klientami" firmy inwestycyjnej oferującej instrumenty finansowe emitenta

(por. wyrok Sądu Najwyższego z 23 czerwca 2022r. IICSKP 85/22).

Konkludując Sąd Rejonowy wskazał, że nie może pozwany ponosić wobec powódki odpowiedzialności deliktowej ż art. 415 i art. 416 k.c. Dochował bowiem w tym zakresie należytej staranności. Nie naruszył bowiem żadnego przepisu, ani zasad słuszności. Nie podejmował więc bezprawnego działania ani też zaniechania na szkodę powódki, zwłaszcza że nie było podstaw by uznać za powódką, że w momencie wprowadzania obligacji serii (...)-IV niewypłacalność emitenta można było przewidzieć z dużym prawdopodobieństwem. Strona poznana nie może zostać obciążona finansowymi następstwami podjęcia przez powódkę nietrafnych decyzji finansowych, które związane były z objęciem obligacji zwiększonego ryzyka. Powódka nie przedłożyła dowodu, z którego wynikałoby, że to pracownik pozwanego zainicjował zakup obligacji. Co prawda – jak podniósł Sąd Rejonowy - świadkowie nie pamiętali czy pracownik agenta skierował do powódki propozycję nabycia przedmiotowych obligacji czy inicjatywa wystąpiła od powódki, jednakże zgodnie z art. 6 k.c. to powódka obowiązana była wykazać powyższą okoliczność. Pracownik agenta dowiadywał się jakie są dostępne obligacje w domu maklerskim i informował o tym powódkę. Powódka w dniu 24 października 2017r. podpisała kwestionariusz oceny potrzeb, adekwatności

i odpowiedzialności dla klienta będącego osobą fizyczną zainteresowanego instrumentami finansowymi, ubezpieczeniami, produktami inwestycyjnymi oraz usługami inwestycyjnymi lub maklerskimi. Jak wynika z treści kwestionariusza, po udzieleniu przez powódkę informacji na temat jej potrzeb, poziomu wiedzy i doświadczenia inwestycyjnego, doradca ustalił, że usługa maklerska („rachunek maklerski”) jest dla powódki odpowiedni. Doradca ustalił także, że obligacje są dla powódki odpowiednie. Jak wynika z zeznań świadków - kwestionariusz wypełniany był elektronicznie w ten sposób, że doradca zaznaczał odpowiedzi podane przez klienta.

Powódka w ramach zlecenia z dnia 27 października 2017r. dotyczącego nabycia przedmiotowych obligacji otrzymała od pozwanego komplet dokumentów, od których powódka przeczytania odstąpiła, czyniąc na nich własnoręczny podpis bez zapoznania się z ich treścią. Dokumenty te zawierały szeroki zakres informacji dotyczących ryzyka związanego z nabywanymi obligacjami.

Zgodnie z punktem 6 i 8 oświadczenia do zlecenia, pod którym podpis złożyła powódka, powódka oświadczyła że została poinformowana o konflikcie interesów polegającym na tym, że emitentem obligacji jest podmiot należący do tej samej grupy kapitałowej co (...) oraz że (...) był oferującym obligacje. Powódka potwierdziła otrzymanie powyższej informacji oraz potwierdziła wolę złożenia zlecenia i zawarcia transakcji. Powódka oświadczyła, że zna stan prawny obligacji będących przedmiotem zlecenia i że nie zgłasza w tym zakresie żadnych zastrzeżeń.

Zgodnie z treścią punktu 4 oświadczenia klienta zainteresowanego nabyciem oferowanych przez (...) S.A. obligacji różnych emitentów, (...) S.A. ani (...) Bank S.A., ani inny podmiot z grupy kapitałowej, do której należy (...) S.A., ani żadna osoba zatrudniona przez (...) S.A., (...) S.A. lub inny podmiot z grupy kapitałowej, do której należy (...) S.A., ani żadna inna osoba czy inny podmiot powiązany w dowolny sposób z (...) S.A. nie ponosi odpowiedzialności wobec mnie (powódki) za:

1) zobowiązania emitenta z tytułu obligacji będących przedmiotem planowanej przeze mnie inwestycji, chyba że inaczej i wprost stwierdzono w materiałach ofertowych dotyczących obligacji oferowanych przez (...) S.A., ani,

2) efekty i skutki decyzji podjętych przeze mnie na podstawie materiału lub jakiejkolwiek informacji zawartej w materiale przekazanym mi lub upublicznionym przez (...) S.A.

W punkcie 5 i 6 powyższego oświadczenia podano że (...) S.A. nie przeprowadził niezależnej weryfikacji informacji dotyczących emitenta w związku z powyższym (...) S.A. nie daje żadnej rękojmi, nie składa żadnego oświadczenia (wyraźnego lub dorozumianego), co do rzetelności lub zupełności informacji dotyczących emitenta i nie będzie z tego tytułu ponosić żadnej odpowiedzialności. Decyzję o nabyciu obligacji emitenta podejmę na podstawie własnej i samodzielnie przeprowadzonej analizy dokonanej z uwzględnieniem mojego doświadczenia inwestycyjnego oraz stanu wiedzy w tym zakresie, a także w pełni świadomym wiążącego się z tą decyzj ą ryzyka inwestycyjnego, a także przy uwzględnieniu sytuacji dotyczącej emitenta, w tym tego czy emitent jest spółką publiczną (w rozumieniu art. 4 pkt 20 ustawy o ofercie), czy też nie jest taką spółką.

W punkcie 9 karty informacyjnej dotyczącej transakcji kupna obligacji na rynku wtórnym, poza obrotem zorganizowanym, do najistotniejszych czynników związanych z inwestowaniem w obligacje należy: ryzyko kredytowe, ryzyko stopy procentowej, ryzyko ceny, ryzyko reinwestowania, ryzyko przedterminowego wykupu obligacji na żądanie emitenta, ryzyko braku płynności obligacji, ryzyko związane z brakiem zabezpieczenia obligacji, ryzyko związane z zabezpieczeniem obligacji, ryzyko zawieszenia bądź wykluczenia obrotu obligacjami w obrocie zorganizowanym, ryzyko zmiany przepisów prawa i ich interpretacji, ryzyko inflacji, ryzyko walutowe (kursowe).

W punkcie 15 podano, że karta informacyjna ani żadne jej postanowienie nie stanowi rekomendacji, porady inwestycyjnej, porady prawnej ani podatkowej, ani też nie jest wskazaniem, iż jakakolwiek inwestycja lub strategia jest odpowiednia i adekwatna do poziomu wiedzy o inwestowaniu w zakresie instrumentów finansowych oraz doświadczenia inwestycyjnego inwestora. Karta informacyjna nie stanowi również usługi doradztwa inwestycyjnego w rozumieniu przepisów prawa w tym w szczególności Ustawy o obrocie oraz aktywów wykonawczych. Inwestowanie wiąże się z ryzykiem. Opis czynników ryzyka w karcie informacyjnej nie jest wyczerpujący. W szczególności nie można wykluczyć w przyszłości sytuacji, w której emitent nie wykona zobowiązań z obligacji lub wykona je nienależycie, w tym nie wypłaci w terminie kwoty wykupu obligacji łub odsetek od obligacji Ponieważ środki zainwestowane w obligacje nie są objęte Bankowym Fundusze, Gwarancyjnym, ani innym systemem gwarantowania depozytów, osoby lub podmioty zamierzające nabyć obligacje powinny liczyć się z ryzykiem całkowitej lub częściowej utraty zainwestowanych środków pieniężnych. (...)nie daje jakichkolwiek gwarancji lub zapewnień odnośnie osiągnięcia założonych celów inwestycyjnych, w tym płynności obligacji, wykonania zobowiązań wynikających z obligacji lub zabezpieczeń. Informacje zawarte w karcie informacyjnej nie mogą stanowić samodzielnej podstawy do podejmowania jakichkolwiek decyzji lub działań inwestycyjnych. (...) nie ponosi odpowiedzialności za efekty i skutki decyzji podjętych na podstawie karty informacyjnej lub jakiejkolwiek informacji w niej zawartej. Osoby lub podmioty korzystające z karty informacyjnej nie mogą rezygnować z przeprowadzenia niezależnej oceny, z uwzględnieniem różnych czynników ryzyka oraz innych okoliczności niż wskazane w karcie informacyjnej. W szczególności powinny zapoznać się z warunkami emisji obligacji dostępnymi w placówkach (...) lub (...), publicznie dostępnymi informacjami o emitencie obligacji, jak również treścią dokumentów wymaganych dla zawarcia transakcji na rynku wtórnym, poza obrotem zorganizowanym, zgodnie z wykazem dokumentów.

Pod kartą informacyjną powódka oświadczyła, że otrzymała kartę informacyjną oraz właściwe dokumenty wymienione w treści karty informacyjnej w punkcie XIV. Powódka oświadczyła, że inwestowanie w obligacje wiąże się z ryzykiem częściowej lub całkowitej utraty zainwestowanych środków pieniężnych.

W chwili złożenia zlecenia powódka nie miała wątpliwości co do nabywanych obligacji. Nie interesowała się sytuacją finansową (...) Bank S.A.

W niniejszej sprawie istotne znaczenie miały okoliczności, które doprowadziły do złożenia przez powódkę zlecenia w dniu 27 października 2017r. W realiach niniejszej sprawy Sąd uznał, że okoliczności poprzedzające jak i towarzyszące złożeniu przez powódkę zlecenia nie były sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, a co za tym idzie z art. 5 k.c.

Powódka powoływała się na sprzeczne z dobrymi obyczajami działania, które zmierzają do niedoinformowania, dezorientacji, wywołania błędnego przekonania konsumenta, wykorzystującego jego niewiedzę lub brak doświadczenia.

Powódka powoływała się także na nieważność zlecenia z dnia 27 października 2017r. na podstawie art. 58 § 1 i 2 k.c. oraz art. 5 k.c. w zw. z art. 353

1 k.c., co w ocenie powódki prowadzi do sytuacji w której pozwany powinien zwrócić powódce kwotę uiszczoną na rzecz banku na podstawie art. 405 k.c. w zw. z art. 410 § 1 i 2 k.c.

W okolicznościach niniejszej sprawy nie doszło jednak do naruszenia podstawie art. 58 § 1 i 2 k.c. oraz art. 5 k.c. w zw. z art. 353

1 k.c., bowiem powód nie naruszył obowiązków informacyjnych.

Pozwany nie wzbogacił się bezpodstawnie na skutek przedmiotowego zlecenia. Co istotne, przedmiotem zlecenia było skojarzenie powódki z innym podmiotem celem nabycia obligacji. Podmiotem wzbogaconym na skutek zainwestowania przez powódkę środków finansowych w obligacje mógłby być jedynie podmiot, który te obligacje jej sprzedał. Dom Maklerski uzyskał od powódki jedynie kwotę 250,00 zł tytułem prowizji w ramach zlecenia, powódka bezspornie nie uiściła na rachunek banku, a jedynie na rachunek emitenta przedmiotowych obligacji tytułem pokrycia ceny nabywanych papierów wartościowych.

Bezzasadny okazał się zarzut stosowania przez pozwanego misselingu - opartego o art. 24 ust. 2 pkt. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów polegającego na oferowaniu konsumentowi czyli powódce nabycia usług finansowych zapewniając powódkę, iż jest to bezpieczna inwestycja.

Powódka poniosła szkodę wskutek decyzji z dna 29 września 2022r., polegającą na utracie środków zainwestowanych w obligacje, a nie - jak twierdziła - wskutek działań podejmowanych przez pozwanego, tj. doradzenia powódce aby zainwestowała w obligacje (...) S.A. w październiku 2017r. Obszerna analiza sytuacji finansowej (...) nie może świadczyć o tym, że pozwany działał na szkodę powódki.

Podsumowując Sąd Rejonowy wskazał, że na gruncie poczynionych ustaleń zachowanie pozwanego nie było bezprawne w rozumieniu art. 471 k.c., jak również art. 416 k.c. w zw. z art. 415 k.c., a także, iż nie było zawinione. Powódka nie wykazała bowiem, by przedstawione jej przez pracowników pozwanego informacje były nierzetelne i wprowadzające w błąd. Nie można także uznać, że o stosowaniu przez pozwanego nieuczciwych praktyk rynkowych w stosunku do powódki świadczy treść komunikatów KNF, na które powódka się powoływała.

O kosztach procesu Sąd Rejonowy orzekł w punkcie II wyroku na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 98 § 1

1 k.p.c. obciążając nimi w całości powódkę. W związku z tym zasądził od niej na rzecz pozwanego kwotę 3.617,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. Na powyższą kwotę składały się: 17,00 zł opłaty skarbowej od pozwu oraz 3.600,00 zł kosztów zastępstwa procesowego (§ 2 punkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych).

Od tego wyroku apelację złożyła powódka zaskarżając wyrok w całości.

Jako zarzuty apelacyjnen wskazała:

1. obrazę przepisów postępowania, które to uchybienie miało wpływ na treść orzeczenia tj. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez zupełnie dowolną, a nie swobodną ocenę zebranego dotychczas w sprawie materiału, pozostającą w sprzeczności z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego;

2. obrazę przepisów postępowania, które to miało wpływ na treść orzeczenia tj. art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z 327

1 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.c.;

3. obrazę przepisów postępowania, które to uchybienie miało wpływ na treść orzeczenia tj. art. 299 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c.;

4. obrazę przepisów postępowania, które to uchybienie miało wpływ na treść orzeczenia tj. art. 235

2 § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c.;

5. obrazę przepisów postępowania, które to uchybienie miało wpływ na treść orzeczenia tj. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez zupełnie dowolną, a nie swobodną ocenę zebranego dotychczas w sprawie materiału, pozostającą w sprzeczności z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego sprzeczności w samym uzasadnieniu

6. obrazę przepisów postępowania, które to uchybienie miało wpływ na treść orzeczenia tj. art. 299 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. poprzez pominięcie przez Sąd I instancji dowodu z uzupełniającego przesłuchania Powódki i uznanie, iż w sprawie nie pozostawały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy;

7. obrazę przepisów prawa materialnego, które to uchybienie miało wpływ na treść orzeczenia tj. art. 76 ust. 1 Ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi [w brzmieniu na dzień 27 października 2017 r.] poprzez błędną wykładnię umowy o doradztwo inwestycyjne oraz pojęcia rekomendacji, co skutkowało błędnym uznaniem, iż w niniejszej sprawie, przy oferowaniu Powódce Obligacji, nie doszło do zawarcia konkludentnej umowy o doradztwo inwestycyjne pomiędzy Powódką a Pozwanym, podczas gdy Zlecenie nr (...) poprzedzone było dokonaniem przez agenta indywidualnej sytuacji finansowej Powódki, a przekazane Powódce ustnie informacje o Obligacjach stanowiły opinię, rekomendację ich nabycia;

8. obrazę przepisów prawa materialnego, które to uchybienie miało wpływ na treść orzeczenia tj. 69 ust. 2 i 4 u.o.i.f. w zw. z art. 3 pkt 39b i 39c u.o.i.f. [w brzmieniu na dzień 27 października 2017 r.] poprzez błędną wykładnię pojęcia usługi maklerskiej oraz klienta detalicznego i uznanie, że wobec Powódki nie była świadczona tego typu usługa przez Pozwanego, relacja z Powódką odbywała się w oparciu o umowę o oferowanie instrumentówfinansowych, a sama Powódka nie była klientem Pozwanego;

9. obrazę przepisów prawa materialnego, które to uchybienie miało wpływ na treść orzeczenia tj. art. 72 u.o.i.f. [w brzmieniu na dzień 27 października 2017 r.] poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, i uznanie, że Pozwany wszedł w relację z Powódką w oparciu umowę o oferowanie instrumentów finansowych, podczas Powódkę łączyła z Pozwanym Umowa o świadczenie usług maklerskich i brokerskich z 26 lipca 2011 r., a Pozwany świadczył usługi maklerskie zlecenia skojarzenia drugiej strony transakcji kupna Obligacji (...) Bank S.A. poza obrotem zorganizowanym, tym samym klientem Pozwanego był emitent, nie Powódka;

10. obrazę przepisów prawa materialnego, które to uchybienie miało wpływ na treść orzeczenia tj. art. 83a ust. 3 u.o.i.f. [w brzmieniu na dzień 27 października 2017 r.j poprzez błędną wykładnię pojęcia najlepiej pojętego interesu klienta i nieuprawnione uznanie, iż Powódka nie była klientem Pozwanego, a w konsekwencji przyjęcie, iż Pozwany nie miał obowiązku działania w najlepiej pojętym interesie Powódki, podczas gdy Pozwany świadczył na rzecz Powódki usługi maklerskie, a status klienta detalicznego nie był kwestionowany przez Pozwanego;

11. obrazę przepisów prawa materialnego, które to uchybienie miało wpływ na treść orzeczenia tj. art. 415 k.c. w zw. z art. 416 k.c. w zw. z art. 430 k.c. poprzez ich niewłaściwe niezastosowanie i uznanie, że Pozwany nie może ponosić wobec Powódki odpowiedzialności deliktowej, podczas gdy Pozwany wykorzystując własną pozycję i nadużywając zaufania Powódki, dopuścił się wobec niej czynu niedozwolonego;

12. obrazę przepisów prawa materialnego, które to uchybienie miało wpływ na treść orzeczenia tj. art. 35 ust. 1 Ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o obligacjach (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 708) [w brzmieniu obowiązującym w dniu 27 października 2017 r.j poprzez jego niewłaściwe niezastosowanie i przyjęcie przez Sąd I instancji, iż Pozwany nie miał obowiązku przekazania Powódce informacji, które umożliwiłyby jej cenę sytuacji finansowej emitenta, podczas gdy zasób informacji przekazywanych w ramach nabycia na rynku wtórnym, pozaobrotem zorganizowanym nie powinien być mniejszy, od tego przekazywanego przy transakcjach na rynku pierwotnym;

13. obrazę przepisów prawa materialnego, które to uchybienie miało wpływ na treść orzeczenia tj. art. 24 ust. 2 pkt 4 Ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów w zw. art. 19 Dyrektywy MIFID I oraz § 15 i § 19 r.t.i.w. oraz art. 12 ust. 1 pkt 2 i 4 Ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym poprzez niewłaściwe niezastosowanie przepisów i uznanie, że oferowanie Powódce Obligacji do nabycia nie stanowiło formy

misselingu, podczas gdy Obligacje nie odpowiadały potrzebom Powódki, jako konsumenta, a Pozwany nie przeprowadził oceny odpowiedniości i adekwatności proponowanego instrumentu finansowego;

14. obrazę przepisów prawa materialnego, które to uchybienie miało wpływ na treść orzeczenia tj. art. 58 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 5 k.c. w zw. art. 353

1 k.c. poprzez niewłaściwe niezastosowanie przepisów i uznanie, że zachowanie Pozwanego związane z zawarciem Zlecenia nr (...) z dnia 27 października 2017 r. było prawidłowe, legalne, zgodne z zasadami współżycia społecznego;

15. obrazę przepisów prawa materialnego, które to uchybienie miało wpływ na treść orzeczenia tj. art. 410 § 1 i § 2 w zw. z art. 405 k.c. poprzez niewłaściwe niezastosowanie przepisów i uznanie, że Powódka nie wykazała, że czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna, a Pozwany nie jest bezpodstawnie wzbogacony na skutek Zlecenia;

16. obrazę przepisów prawa materialnego, które to uchybienie miało wpływ na treść orzeczenia tj. art. 156 ust. 1 pkt 1) lid. d, ust. 2, ust. 4 pkt 1 u.o.i.f. poprzez niewłaściwe uznanie, że Powódka oczekiwała od Pozwanego/ agenta ujawnienia jej informacji poufnych o emitencie, co więcej przywoływane przez Sąd przepisy nie obowiązywały już w październiku 2017 r.

W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przede wszystkim rozważania prawne należało rozpocząć od scharakteryzowania stosunku łączącego strony, do czego niezbędne jest najpierw zakwalifikowanie spornych obligacji jako pierwotnych bądź wtórnych, co prowadziło do innego ukształtowania relacji prawnych stron niż przyjął Sąd Rejonowy.

Powódka słusznie podniosła w apelacji, a pozwany przyznał w odpowiedzi na apelację (k. 1425), że obligacje nabyte przez nią w związku ze złożeniem Zlecenia z 27 października 2017 r. w ramach umowy o świadczenie usług maklerskich i brokerskich z 26 lipca 2011 r. stanowiły obligacje wtórne. Definicja obligacji pierwotnych i wtórnych zawarta jest w art. 3 pkt 6 i 7 Ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 722 z późn. zm.). Wskazywała na to także treść spornego Zlecenia.

Sąd I instancji podjął swoje rozważania na temat braku umowy łączącej strony tak, jak gdyby przedmiotem zlecenia były obligacje pierwotne. Stanowisko to było błędne, gdyż należało zwrócić uwagę na istotną różnicę. W przypadku bowiem obligacji pierwotnych firma inwestycyjna działa jako pośrednik, a zatem łączy ją umowa z emitentem, nie z inwestorem, a co za tym idzie działa na korzyść emitenta. (por. A. Chłopecki,

Odpowiedzialność cywilna firmy inwestycyjnej. Glosa do wyroku s.apel. z dnia 6 maja 2019 r., I ACa 1211/17, Glosa 2021, nr 2, s. 36-44.). Natomiast niniejsza sprawa dotyczyła obligacji wtórnych, a strony niniejszego postępowania łączyła umowa o świadczenie usług maklerskich i brokerskich. Powódka zaś została uznana za klienta detalicznego.

Zgodnie z § 1 ust. 2 umowy, dom maklerski, na podstawie niniejszej umowy, zobowiązał się wobec klienta do świadczenia usług i wykonywania czynności określonych

w regulaminie, a w szczególności zobowiązał się do:

1) przyjmowania i wykonywania, na warunkach określonych w niniejszej umowie, w imieniu Domu Maklerskiego na rachunek klienta, zleceń nabycia lub zbycia maklerskich instrumentów finansowych w obrocie regulowanym lub w alternatywnym systemie obrotu,

2) prowadzenia rachunku papierów wartościowych i rachunku pieniężnego służącego do obsługi tego rachunku papierów wartościowych, jak również do obsługi realizacji innych zobowiązań domu Maklerskiego wobec klienta lub zobowiązań klienta z tytułu usług świadczonych przez Dom Maklerski przez klienta.

W § 3 ust. 2 powódka oświadczyła, że otrzymała regulamin i w pełni akceptuje jego postanowienia. Powódka udzieliła pełnomocnictwa dla imiennie wskazanego pracownika Domu Maklerskiego do podejmowania i wykonywania czynności na podstawie dyspozycji telefonicznych(...), w szczególności do wystawiania zleceń nabycia lub zbycia maklerskich instrumentów finansowych (...). Większość kontaktów dotyczących zakupu obligacji i składanych propozycji zakupu odbywała się drogą e-mail i telefoniczną. Zgodnie z § 33 Regulaminu świadczenia przez (...) S.A. usług maklerskich oraz prowadzenia rachunków papierów wartościowych i rachunków pieniężnych, pracownicy domu maklerskiego, mogli udzielać klientom porad inwestycyjnych o charakterze ogólnym dotyczących inwestowania w IF(”porada inwestycyjna”). Udzielanie porad inwestycyjnych nie mogło stanowić wykonywania czynności sporządzania analiz inwestycyjnych, analiz finansowych oraz innych rekomendacji, o charakterze ogólnym dotyczących transakcji w zakresie instrumentów finansowych ani doradztwa inwestycyjnego, o którym mowa w przepisach regulujących obrót instrumentami finansowymi. Zakazane było udzielanie porad inwestycyjnych w formie rekomendacji zachowania inwestycyjnego klienta odnośnie skonkretyzowanego IF. Porady inwestycyjne były udzielane:

1) z należytą starannością i przy uwzględnieniu najlepiej pojętego interesu klienta,

2) zgodnie z wiedzą i doświadczeniem zawodowym pracownika domu maklerskiego, udzielającego porady,

3) na podstawie informacji dostępnych publicznie lub opracowanych przez dom maklerski na

potrzeby pracownika domu maklerskiego,

4) przy przestrzeganiu przez pracownika domu maklerskiego, udzielającego porady inwestycyjnej,

Pracownik domu maklerskiego mógł udzielić porady inwestycyjnej z własnej inicjatywy lub nażądanie klienta. Porada inwestycyjna mogła być udzielona w formie ustnej, pisemnej lub za pośrednictwem e-mail. Dom maklerski nie ponosił odpowiedzialności za ewentualne straty spowodowane zastosowaniem się klienta do porady inwestycyjnej, jeżeli porada inwestycyjna została udzielona z zachowaniem należytej staranności. Porady inwestycyjne były udzielane nieodpłatnie. Przy korzystaniu z porady inwestycyjnej, klient był zobowiązany uwzględnić fakt, iż IF będące przedmiotem udzielanej porady, mogą być własnością albo mogły być kupowane/nabywane lub sprzedawane/zbywane na rachunek własny przez dom maklerski albo, z uwzględnieniem definicji zawartych w przepisach regulujących obrót instrumentami finansowymi, przez osoby powiązane z domem maklerskim lub przez podmioty dominujące lub zależne w stosunku do domu maklerskiego albo znajdujące się w grupie kapitałowej, do której należy dom maklerski.

Z kolei §34 Regulaminu świadczenia przez (...) S.A. usług maklerskich oraz prowadzenia rachunków papierów wartościowych stanowi, że pozwany zobowiązuje się, przy uwzględnieniu przepisów prawa i Regulaminu do wykonywania z zleceń kupna/sprzedaży/zbycia IF w obrocie zorganizowanym, a w przypadku wybranych IF i Certyfikatów inwestycyjnych na wyraźne życzenie Klienta wskazane w zleceniu, Dom Maklerski może wykonać zlecenie na swój rachunek. Klient może zlecić Domowi Maklerskiemu skojarzenie go z innym klientem lub Klientami w celu doprowadzenia do zawarcia transakcji między nimi (k. 47v).

Oznacza to, że strony łączyła umowa, a zastosowanie do niej znajduje m.in. art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi. Przez wykonywanie zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowych rozumie się nabywanie lub zbywanie instrumentów finansowych na rachunek zleceniodawcy lub dokonywanie innych czynności wywołujących równoważne skutki, których przedmiotem są instrumenty finansowe.

Ustosunkowując się do zarzutów apelacyjnych i podniesionej przez powódkę argumentacji na wstępie wskazać trzeb było, że żaden z podnoszonych zarzutów sformułowanych na gruncie prawa procesowego nie był zasadny.

Zaznaczenia wymagało, że granice swobodnej oceny dowodów wskazane w treści art. 233 § 1 k.p.c. wyznaczone są wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego oraz regułami logicznego myślenia. To właśnie według tych kryteriów sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość. Zaś dokonując wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność, odnosi je do pozostałego materiału

dowodowego (tak: Wyrok SN z 10.06.1999 r., II UKN 685/98, OSNP 2000, nr 17, poz. 655).

Stąd podniesienie zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. wymaga, by strona, która chce podważyć sędziowską ocenę dowodów, nie może ograniczyć się do przedstawienia własnej oceny, nawet jeśli ocena jest przekonująca. Stwierdzenia strony, że ustalenia faktyczne są wadliwe, czy wskazanie stanu faktycznego, który zdaniem skarżącego, odpowiada rzeczywistości, jest niewystarczające. Stanowi ono bowiem jedynie zwykłą polemikę, która nie może odnieść skutku. Rolą sądu odwoławczego nie jest bowiem ustalanie prawdziwości faktów, lecz to, czy granice swobodnej oceny dowodów nie zostały przekroczone

(red. Henryk Pietrzykowski. Metodyka pracy sędziego w sprawach cywilnych. Wyd. 8. Warszawa. Wolters Kluwer. str. 793).

Tak więc, jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać. I to nawet, jeśli w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Zatem tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona

(Wyrok SN z 27.09.2002 r., II CKN 817/00, LEX nr 56906.).

Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należało, że Sąd Rejonowy nie popełnił błędów w swoim rozumowaniu. Przytoczył dowody na podstawie których poczynił ustalenia faktyczne, podając zarazem dowody, których nie wykorzystał i z jakich przyczyn. W tym zakresie Sąd Okręgowy podzielił argumenty wskazane w odpowiedzi na apelację.

Zarzuty powódki w zakresie naruszenia prawa procesowego zasadniczo sprowadzają się do wykazywania, że Sąd Rejonowy poczynił ustalenia faktyczne, które różniły się od oczekiwanych tj. niezgodnie z prezentowaną przez nią wersją. To rozumowanie jest błędne. Należy mieć na względzie treść art. 6 k.c., który nakłada na powoda ciężar udowodnienia tzw. faktów pozytywnych, stanowiących podstawę jego powództwa. Z jego treści wynika także i to, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na stronach, nie na sądzie.

Powódka podpisała oświadczenie, że została zapoznana z ryzykiem. Ponadto jako osoba inwestująca wcześniej, miała świadomość, że tego typu decyzje rynkowe wiążą się z większym ryzykiem. Faktem powszechnie znanym jest to, że w 2016 r. emitent zaczął notować pierwsze straty, które to informacje zaczęły pojawiać się w ogólnodostępnej prasie

((...)). Nie były to jednak całkowicie negatywne informacje. Byłą to pierwsza notowana strata, zaś zlecenie zostało przez powódkę wystawione 27 października 2017 r. Natomiast sytuacja banku ulegała stopniowemu pogorszeniu, zaś przymusowa restrukturyzacja wszczęta została dopiero dniu 30 września 2022 r. przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny. Oznacza to, że w momencie wystawiania zlecenia przez powódkę sytuacja banku nie była rażąco zła. Nie jest pozbawione logiki postępowanie inwestora, który w tamtym czasie zakupił obligacje od (...) Bank S.A. Zwłaszcza, że jako doświadczona w inwestowaniu osoba miała możliwość również sprawdzenia ogólnodostępnych informacji. Powódka złożyła własnoręczny podpis w Kwestionariuszu, który otrzymała kilka dni przed Zleceniem, dzięki któremu został wybrany odpowiedni dla niej instrument finansowy – oświadczyła własnoręcznym podpisem, że została poinformowana o ryzyku związanym z nabywaniem instrumentów finansowych oraz zaznaczyła w kwestionariuszu, że wybiera opcję, gdzie „akceptuje wysokie ryzyko straty części lub całości zainwestowanych środków pieniężnych zarówno w trakcie, jak i na koniec okresu inwestycji, gdyż interesuje mnie wysoki potencjał zysku, który wynika z bardziej agresywnych form pomnażania środków w drugim terminie”.

Tym samym Sąd Okręgowy jako niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 299 k.c. w zw. z art. 227 k.p.c. Pierwszy z tych przepisów stanowi, że jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub w ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, sąd dla wyjaśnienia tych faktów może dopuścić dowód z przesłuchania stron. Sąd I instancji pominął ten dowód wskazując, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwolił na uczynienie ustaleń faktycznych i brak było niewyjaśnionych faktów istotnych dla rozstrzygnięcia. Należy wskazać, że już samo przesłuchiwanie stron nie jest dowodem obligatoryjnym do przeprowadzenia, a już sama treść przepisu wskazuje, że sąd może przeprowadzić ten dowód, gdy nie wszystkie okoliczności istotne zostały wyjaśnione. Zatem nie sposób uznać decyzji Sądu I instancji za nietrafną, zważywszy, że powódka podczas pierwszego przesłuchania po pierwsze, wskazała, że nie zapoznała się z treścią pouczeń, po drugie zaś, nie udzielała odpowiedzi na pytania, gdyż wskazywała, że nie ma co do tego wiedzy.

Za niezasadny należy uznać również zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 327

1 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Art. 327

1 k.p.c. wskazuje na niezbędne elementy, jakie winno spełniać uzasadnienie wyroku. I tak sąd winien wskazać podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, obejmującą ustalenie faktów, które sąd uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Wszystkie te elementy przedmiotowe uzasadnienie zawiera. Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie, zarzut ten może zostać uwzględniony jedynie wyjątkowo, tj. gdy treść uzasadnienia zawiera tak istotne braki w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych, oceny dowodów i oceny prawnej, że sfera motywacyjna orzeczenia pozostaje nieujawniona, bądź ujawniona w sposób uniemożliwiający poddanie jej ocenie instancyjnej. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Czym innym jest bowiem błąd w ustaleniach faktycznych czy błędnie merytoryczne rozstrzygnięcie czy wnioskowanie. Te zarzuty winny być podniesione poprzez wskazanie konkretnego przepisu prawa procesowego bądź materialnego.

Ustosunkowując się do dalszych zarzutów podniesionych w apelacji wskazać należało, że Sąd I instancji słusznie pominął dowód z zeznań świadków I. P. i X. M. oraz dowody zawnioskowane w punktach VIII do X pozwu, w punkcie II repliki na odpowiedź na pozew, w punktach II, III, IV i VII pisma powódki z dnia 26 lutego 2024r. jako zbędne dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd Okregowy przychyla się do tego stanowiska. Wskazywani świadkowie nie byli obecni przy zawaieraniu przedmiotowej umowy, bądź przy jakichkolwiek czynnościach towarzyszących jej sporządzeniu. Takżę wskazywane dokumenty nie mogłyby mieć żadnego wpływu na rozwstrzygnięcie. Wbrew twierzdeniu powódki dowody te w żaden sposób nie mogły przyczynić się do ustalenia przebiegu spotkania. Z tych także względów wnioski te ( Sąd drugiej instancji może pominąć nowe fakty i dowody, jeżeli strona mogła je powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, chyba że potrzeba powołania się na nie wynikła później (tj. zawarte w apelacji w pkt IV (o przesłuchanie świadków, pkt. V (o uzupełniające przesłuchanie powódki), pkt. VI (oprzeprowadzenie dowodów wnioskowanych w pkt. VIII-IX pozwu), pkt. VII (o przeprowadzeniedowodów wnioskowanych w pkt. II pisma przygotowawczego powódki z 27 grudnia 2023 r.) i pkt. VIII (o przeprowadzenie dowodów wnioskowanych w pkt. II, III, IV, VII pisma przygotowawczego powódki z 26 lutego 2024 r.) podlegały pominięciu także przez Sąd Okręgowy.

W kotekście powyższego Sąd Okręgowy przyjął za własne ustalenia faktyczne Sądu I instancji, uzupełniajac je o stwierzdenie, że powódka w dniu 24 października 2017r. podpisała kwestionariusz oceny potrzeb, adekwatności i odpowiedzialności dla klienta będącego osobą fizyczną zainteresowanego instrumentami finansowymi, ubezpieczeniami, produktami inwestycyjnymi oraz usługami inwestycyjnymi lub maklerskimi. Jak wynika z treści kwestionariusza, po udzieleniu przez powódkę informacji na temat jej potrzeb, poziomu wiedzy i doświadczenia inwestycyjnego, doradca ustalił, że usługa maklerska („rachunek maklerski”) jest dla powódki odpowiedni. Doradca ustalił także, że obligacje są dla powódki odpowiednie. Jak wynika z zeznań świadków - kwestionariusz wypełniany był elektronicznie w ten sposób, że doradca zaznaczał odpowiedzi podane przez klienta.

Także i zarzuty prawa materialnego podniesione w apelacji okazały się niezasadne.

Przepis art. 76 ust. 1 u.o.i.f. którego naruszenie zarzuca apelująca dotyczy umowy

o doradztwo inwestycyjne i nie odnosi się do umowy o świadczenie usług maklerskich

i brokserskich. Co więcej, zarzut nie ustalenia przez Sąd zawarcia konkludentnej umowy

o doradztwo inwestycyjne powoduje, że zarzut ten w istocie stanowi zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., a więc wyłącznie polemikę z ustaleniami Sądu I instancji. Już tylko na marginesie odnosząc się do argumentacji apelującej wskazać można, że co najmniej nieprawdopodobnym, czy też nielogicznym byłoby zawieranie przez profesjonalistę, jakim jest dom maklerski, umowy o doradztwo inwestycyjne w sposób konkludentny.

Niezasadny także okzał się zarzut naruszenia art. 72 u.o.i.f. Natomiast faktycznie Sąd I instancji poczynił w swych rozważaniach dywagacje dotyczące nabywania obligacji na rynku pierwotnym. Niemniej nie zmienia to sytuacji, że powódka otrzymała wszelkie konieczne informacje wymagane dla rodzaju zawartej przez nią z domem maklerskim umowy. Co więcej, Sąd I instancji mimo częściowo błędnych rozważań prawnych, prawidłowo ustalił stan faktyczny w tym zakresie, a zatem błąd ten nie miał wpływu na rozstrzygnięcie.

Co do zarzutu naruszenia art. 83a ust. 3 u.o.i.f. w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia Zlecenia z 27.10.2017 r., należy podkreslić, że zobowiązania firmy inwestycyjnej są zobowiązaniami starannego działania, a nie określonego rezultatu (zob. wyrok SA w Poznaniu z 27.01.2011 r., I ACa 989/10, LEX nr 898675). Elementem owego starannego działania będą w szczególności obowiązki informacyjne firmy inwestycyjnej, w tym dokonanie właściwej klasyfikacji klienta. Zatem nie wynika z niego zagwarantowanie inwestorowi zysku, czy prowadzenie dochodzenia w zakresie sytuacji finansowej emitentów. Owszem, w okresie wystawiania zlecenia emitent notował już pierwsze straty (które to informacje były dostępne także powódce), jednak w świetle zasad doświadczenia życiowego należy wskazać, że na ówczesnym etapie inwestycje w obligacje tego podmiotu nie były pozbawione sensu. Powódka zaś w Kwestionariuszu zgodziła się na wysokie ryzyko obligacji i została poinformowana, że może stracić wszelkie środki. Powódka myli w tym zarzucie zasadę tzw.

best execution

z umową doradztwa inwestycyjnego, czy obowiązkiem wskazanym w art. 73a ust. 1 u.o.i.f., który oczywiście w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania z uwagi na śliśle sprecyzowane parametry Zlecenia z 27.10.2017 r.

Nie sposób mówić także w niniejszej sprawie o naruszeniu art. 415 k.c. w zw. z art. 416 k.c. w zw.z art. 430 k.c. Nie zostały bowiem wykazane przez powódkę przesłanki odpowiedzialnosci odszkodowawczej. Do poniesienia odpowiedzialnosci z reżimu deliktowego wymagane jest by spełnione zostały następujące przesłanki: 1) musi zaistnieć czyn niedozwolony – bezprawny i jednocześnie zawiniony, 2) musi wystąpić szkoda oraz 3) związek przyczynowy pomiędzy czynem niedozwolonym a szkodą. W niniejszej sprawie, o czym mowa powyzej powódka nie wykazała bezprawności w działaniu. Żadno postanowienie umowy łączącej strony nie wskazuje na obowiązek wyliczania ryzyka inwestora, czy szczegółowego badania i prognozowania ryzyka danej inwestycji. Co więcej, jak już wielokrotnie wskazano powyżej – umowa ta nie była umową o doradztwo inwestycyjne.

Nie został naruszony także art. 35 Ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o obligacjach (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 708 z późn. zm.). Przede wszystkim treść tego przepisu skierowana jest do emitenta i to jego obowiązki określa. Art. 35 jest doprecyzowaniem art. 34 ustawy o obligacjach i stanowi pierwszy etap tak rozumianego procesu emisji

(A. Stokłosa [w:] S. Syp, A. Stokłosa, Ustawa o obligacjach. Komentarz, Warszawa 2020, art. 34.), natomiast nabycie obligacji przez powódkę nastąpiło już na rynku wtórnym.

Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 24 ust. 2 pkt 4 Ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów w zw. art. 19 Dyrektywy MIFID I oraz § 15 i § 19 r.t.i.w. oraz art. 12 ust. 1 pkt 2 i 4 Ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym również nie zasługiwał na uwzględnienie. Sprowadzał się on w gruncie rzeczy do zarzutu naruszenia prawa procesowego, tj. odmiennego ustalenia stanu faktycznego niż ten wskaznywany przez powódkę. Jak ustalono w stanie fatycznym, powódka wypełniała kwestionariusz i na jego podstawie wybrano dla niej odpowiedni instrument. Powódka sama zeznawała, że nie zapoznawała się z trescią poczueń mimo złożnych podpisów. Nie sposób zatem uznać, że art. 24 ust. 2 pkt 4 ustawy ustawy o ochronie konkurencji

i konsumentów został naruszony – powódka, jak już wskazano powyżej, zaznaczyła, iż inetresuje ją wysokie ryzyko inwestycji. Poza tym, jak również podano już w niniejszym uzasadnieniu - nie wykazała by jakiekolwiek naruszenia, czy bezprawne działania ze strony domu maklerskiego miały w tym przypadku miejsce. Należy w pełni podzielić pogląd prezentowany w odpowiedzi na apelację, że ocena odpowiedniości instrumentu finansowego ma dotyczyć rodzaju, typu usługi lub instrumentu finansowego. Tak więc art. 19 ust. 1 dyrektywy 2004/39 wprowadza ogólny obowiązek, zgodnie z którym świadcząc usługi inwestycyjne lub usługi pomocnicze, firma inwestycyjna musi działać uczciwie, sprawiedliwie i profesjonalnie, zgodnie z najlepiej pojętymi interesami swoich klientów (obecnych oraz potencjalnych). Natomiast sprecyzowanie tego obowiązku wskazane zostało w art. 19 ust. 2-8 powołanej dyrektywy. Celem takiego rozwiązania jest zmniejszenie asymetrii między firmą inwestycyjną a klientem. Pozwany słusznie powziął informacje nt. powódki za pomocą Kwestionariuszana kilka dni wcześniej przed datą wystawienia spornego Zlecenia, co dodatkowo świadczy o jego starannosci

(więcej na ten temat: Czech Tomasz, Kryterium odpowiedniego charakteru usługi inwestycyjnej oraz instrumentów finansowych według MiFID). Natomiast w przypadku spornego Zlecenia, to klient podejmuje ostateczną decyzję. Natomiast zdaje się, że argumentacja powódki opiera się na błędnym założeniu, że strony zawarły umowę o doradztwo inwestycyjne.

Także nie sposób uznać za zasadny zarzut sformułowany na gtruncie art. 58 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 5 k.c. w zw. z art. 353

(

1 )k.c. Trafnie wypowiedział się na ten temat Sąd I instancji podkreślajac, że nie doszło do naruszenia zasad współżycia społecznego w związku ze zleceniem z 2017r. Niezapoznanie się z treścią przedłożonych powódce przez pozwanego dokumentów nie może stanowić skutecznej próby przerzucenia na pozwanego odpowiedzialności w zakresie jej ryzyka. Co więcej, zarzut ten ponownie powiązany jest zasadniczo z zarzutem odnoszącym się do art. 233 § 1 k.c. o którym była już mowa w uzasadnieniu. Dodatkowo, podkreślić należy, że dom maklerski nie jest instytucją zaufania publicznego. Przeciwne twierdzenie nie znajduje żadnych podstaw w przepisach prawa

i pozostaje w niezgodzie z logiką i doświadczeniem życiowym. Podmiot ten jest wprawdzie instytucją nadzorowaną, tak jak i banki, czy przedsiębiorstwa energetyczne, ale nie jest on podmiotem zaufania publciznego

(tak trafnie: A. Chłopecki, Odpowiedzialność cywilna firmy inwestycyjnej. Glosa do wyroku s.apel. z dnia 6 maja 2019 r., I ACa 1211/17, Glosa 2021, nr 2, s. 36-44).

Także za całkowicie nietrafiony uznać należało zarzut naruszenia art. 410 § 1 i § 2 w zw.

z art. 405 k.c. Powódka nie udowodniła, w jaki sposób pozwany miałby się bezpodstawnie wzbogacić poprzez sporne zlecenie, skoro to emitent wzbogacił się z tego tytułu, nie zaś dom maklerski. Przede wszystkim powódka nie wykazała nieważnosci umowy. Nie sposób zatem mówić o zasadnosci tego zarzutu.

Biorąc pod uwagę powyższe, nie zasługiwał na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 156 ust. 1 pkt. 1) lit. d, ust. 2, ust. 4 pkt 1 u.o.i.f. Niemniej zgodzić należało się z powódką, że Sąd Rejonowy nie powinien był go powoływać z uwagi na to, że w momencie złożenia Zlecenia nie obowiązywał. Jednak nie ma to znaczenia dla prawidłowości rozstrzygnięcia i oceny pozostałych zarzutów.

Wobec powyższego apelacja okazała się bezzasadna, o czym Sąd Okręgowy orzekł jak w pkt I wyroku na podstawie art. 385 kpc.

O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł w pkt II wyroku na podstawie art. 98 § 1 i 1

1 k.p.c. oraz § 2 pkt 5 i w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.).

sędzia Ewa Blumczyńska