Sąd oddalił apelację lokatora, który nie płaci za lokal gminy po odmowie umowy najmu

Wyrokiem z dnia 7 marca 2024 r. Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie po rozpoznaniu sprawy z powództwa Gminy M. S. przeciwko M. C. o zapłatę (sygn. akt III C 277/22):

I. zasądził od pozwanego M. C. na rzecz powódki Gminy M. S. kwotę 3.504,51 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie:

1. od kwoty 3.248,46 zł od dnia 19 sierpnia 2021 roku do dnia zapłaty,

2. od kwoty 256,05 zł od dnia 2 września 2021 roku do dnia zapłaty;

II. zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 1.700 zł tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty;

III. przyznał od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie na rzecz adwokata J. Ł. kwotę 900 zł, w tym podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu.

Powyższe rozstrzygnięcie sąd pierwszej instancji oparł na ustalonym stanie faktycznym i rozważaniach przedstawionych w pisemnym uzasadnieniu wyroku na k. 153 – 155v akt sprawy, które sąd okręgowy czyni integralną częścią swojego rozstrzygnięcia.

Apelację od powyższego wyroku wywiodła strona pozwana, zaskarżając orzeczenie sądu rejonowego w całości. Pozwany zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 k.c., poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie i uznanie przez Sąd I Instancji, że koniecznym staje się zasądzenie żądanej kwoty od pozwanego na rzecz powódki, w sytuacji gdy zasady współżycia społecznego nie pozwalają na takie postępowanie, bowiem powód jako Gmina - (...) w S. powinna dążyć do zapewnienia osobom skrajnie ubogim warunków do zaspokojenia niezbędnych potrzeb mieszkaniowych;

W oparciu o tak sformułowany zarzut, skarżący wniósł o:

1. zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w całości;

2. zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej zwrotu kosztów postępowania przed sądem II instancji w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych;

3. zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. M. kosztów pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu, albowiem koszty te nie zostały uiszczone w całości ani w jakiejkolwiek części;

a nadto o skierowanie do rozpoznania niniejszej sprawy na rozprawie.

W uzasadnieniu apelacji pozwany rozwinął powyższą argumentację.

Powódka w odpowiedzi na apelację pozwanego wniosła o oddalenie tej apelacji w całości oraz zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego za II instancję, według norm przepisanych, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie do dnia zapłaty.

Sąd okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja pozwanego nie zasługiwała na uwzględnienie.

W przedmiotowej sprawie powodowa gmina domagała się zapłaty tytułem odszkodowania za bezumowne korzystanie przez pozwanego ze stanowiącego jej własność lokalu mieszkalnego położonego przy ul. (...) w S., w okresie od dnia 1 kwietnia 2019 r. do dnia 18 sierpnia 2021 r., w łącznej kwocie 3.238,46 zł, oraz kwoty 256,05 zł tytułem skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie.

W świetle materiału dowodowego sprawy – co nie było w toku postępowania kwestionowane - pozwany w spornym lokalu mieszkał od ponad 30 lat, początkowo na podstawie umowy najmu zawartej między powódką a K. B. w dniu 27 kwietnia 1978 r. Wobec nieuiszczania przez najemcę czynszu (lub innych opłat) przez co najmniej trzy pełne okresy płatności, umowa najmu została wypowiedziana K. B. ze skutkiem na dzień 30 września 2005 r. Wyrokiem z dnia 26 marca 2007 r., sygn. akt I C 1432/06, Sąd Rejonowy w Szczecinie (k. 14) nakazał pozwanemu M. C. aby opróżnił i wydał powodowi Gminie M. S. lokal mieszkalny położony w S. przy ul. (...) w stanie wolnym od osób i rzeczy i ustalił, że pozwanemu przysługuje uprawnienie do lokalu socjalnego, wstrzymując jednocześnie wykonanie eksmisji pozwanego do czasu złożenia pozwanemu przez Gminę M. S. oferty najmu socjalnego.

W okresie objętym pozwem (od dnia 1 kwietnia 2019 r.) pozwany zamieszkiwał w spornym lokalu bez tytułu prawnego, i jak sam przyznał, zaprzestał płacenia czynszu w momencie odmowy uzyskania od powódki umowy najmu lokalu oraz, iż wykazał chęć dalszego uiszczania opłat za czynsz bieżący pod warunkiem podpisania z nim umowy najmu.

Na żadnym etapie postępowania strona pozwana nie kwestionowała roszczenia co do wysokości. Pozwany nie kwestionował nadto faktu zajmowania spornego mieszkania, jak i braku tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu. Osią sporu – także na etapie postępowania apelacyjnego – pozostawała kwestia zasad współżycia społecznego, które w ocenie skarżącego uzasadniają oddalenie powództwa. Pozwany, jak podnosił, przez wiele lat uiszczał opłaty za korzystanie z lokalu, a zaprzestanie opłacania nastąpiło wobec odmowy powoda zawarcia z nim umowy najmu, mimo, iż pozwany wyrażał taką wolę (kierując ją do powódki). Pozwany jest przy tym osobą skromnie żyjącą.

Podstawę prawną dochodzonego roszczenia stanowiły regulacje zawarte w art. 18 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (dalej: u.o.p.l.). W świetle art. 18 ust. 1 u.o.p.l. (do dnia 21 kwietnia 2019 r.), osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego są obowiązane do dnia opróżnienia lokalu co miesiąc uiszczać odszkodowanie. W świetle ust. 2, z zastrzeżeniem ust. 3, odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, odpowiada wysokości czynszu, jaki właściciel mógłby otrzymać z tytułu najmu lokalu. Jeżeli odszkodowanie nie pokrywa poniesionych strat, właściciel może żądać od osoby, o której mowa w ust. 1, odszkodowania uzupełniającego. W ust. 3 wskazano, że osoby uprawnione do lokalu zamiennego albo socjalnego, jeżeli sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania opróżnienia lokalu do czasu dostarczenia im takiego lokalu, opłacają odszkodowanie w wysokości czynszu albo innych opłat za używanie lokalu, jakie byłyby obowiązane opłacać, gdyby stosunek prawny nie wygasł. (…)”.

Jeśli idzie o treść art. 18 powołanej ustawy w brzmieniu od dnia 21 kwietnia 2019 r., w myśl ust. 2 powołanego art., odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, odpowiada wysokości czynszu, jaki właściciel mógłby otrzymać z tytułu najmu lokalu. Jeżeli odszkodowanie nie pokrywa poniesionych strat, właściciel może żądać od osoby, o której mowa w ust. 1, odszkodowania uzupełniającego. Z ust. 3 wynika, że osoby uprawnione do lokalu zamiennego, jeżeli sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania opróżnienia lokalu do czasu dostarczenia im takiego lokalu, uiszczają odszkodowanie w wysokości czynszu albo innych opłat za używanie lokalu, jakie byłyby obowiązane opłacać, gdyby stosunek prawny nie wygasł. Ustawą nowelizującą z dnia 22 marca 2018 r. w art. 18 u.o.p.l. dodano nadto ust. 3a, w świetle którego osoby uprawnione do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu, jeżeli sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania opróżnienia lokalu do czasu dostarczenia im takiego lokalu, uiszczają odszkodowanie w wysokości czynszu albo innych opłat za używanie lokalu, jakie byłyby obowiązane opłacać za zajmowany lokal, gdyby lokal ten wchodził w skład mieszkaniowego zasobu gminy, na podstawie umowy najmu socjalnego lokalu. Obowiązek pokrycia właścicielowi różnicy między wysokością odszkodowania, o której mowa w ust. 3, a wysokością odszkodowania uiszczanego przez byłego lokatora, ciąży na gminie.

Przewidziane w art. 18 ust. 2 i 3 ustawy sposoby ustalenia odszkodowania uregulowane są w sposób odmienny. Odszkodowanie należne na podstawie ustępu 2 odpowiada czynszowi, jaki właściciel mógłby otrzymać z tytułu najmu, chodzi więc o możliwy do uzyskania czynsz wolnorynkowy. Inaczej kwestię tę reguluje art. 18 ust. 3 ustawy. Osoby, o których traktuje ten przepis opłacają odszkodowanie w wysokości czynszu albo opłat za używanie lokalu, jakie byłyby obowiązane opłacać, gdyby stosunek prawny nie wygasł. Odszkodowanie ustalone w ten sposób, co jasne, opłacają jedynie osoby uprawnione do lokalu zamiennego albo socjalnego na podstawie wyroku eksmisyjnego za okres po uprawomocnieniu się wyroku wstrzymującego wykonanie opróżnienia tego lokalu do czasu dostarczenia osobie uprawnionej lokalu socjalnego. Jak wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 6 grudnia 2012 r., III CZP 72/12 przepisy art. 18 ust. 2 i 3 ustawy mają zastosowanie w wypadkach w nich uregulowanych. Dotyczy to zwłaszcza art. 18 ust. 3 ustawy, który we wskazanych w nim okolicznościach nakazuje - co podkreśla się także w literaturze - ustalać wyjątkowo odszkodowanie w wysokości czynszu albo innych opłat za używanie lokalu, jakie byłyby opłacane, gdyby stosunek najmu nie wygasł. Przepis ten ogranicza wyraźnie przysługujące właścicielowi odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego w stosunku do sytuacji uregulowanej w art. 18 ust. 1 i 2 ustawy.

Istota świadczenia przewidzianego w przepisach art. 18 ust. 1- 3 ustawy definiowana jest w różnoraki sposób. W judykaturze charakter prawny odpowiedzialności przewidzianej w art. 18 ust. 1 ustawy kwalifikuje się jako odszkodowanie. W uchwale z dnia 7 grudnia 2007 r., III CZP 121/07 (OSNC 2008, nr 12, poz. 137) Sąd Najwyższy zajął stanowisko, że odpowiedzialność, o której mowa w art. 18 ust. 1 i 2 ustawy jest odszkodowawczą odpowiedzialnością kontraktową za naruszenie obowiązku zwrotu lokalu po wygaśnięciu tytułu prawnego, zmodyfikowaną w sposób przewidziany w tych przepisach, chyba że co innego zastrzeżono w umowie będącej źródłem tytułu prawnego do lokalu lub co innego wynika z ustawy. W literaturze dominuje pogląd, że charakter świadczenia zawartego w dyspozycji art. 18 ust. 1 i 2 ustawy bliższy jest wynagrodzeniu za korzystanie z rzeczy cudzej. Charakter odszkodowawczy przewiduje zaś uregulowanie z art. 18 ust. 3, przy czym jak się podkreśla - zdarzeniem wyrządzającym szkodę jest niemożność wykonania wyroku eksmisyjnego. Panuje też pogląd, wedle którego ustanie stosunku najmu kreuje powstanie z mocy prawa nowego stosunku prawnego, który wykazuje cechy zbliżone do umowy najmu. Według treści uchwały Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2007 r. art. 18 ust. 3 ustanawia szczególnego rodzaju stosunek zobowiązaniowy, którego treścią jest zapewnienie właścicielowi określonego, płatnego periodycznie wynagrodzenia za dalsze korzystanie z lokalu przez byłego lokatora. Nazwanie tego świadczenia „odszkodowaniem” nie jest ścisłe i zostało spowodowane bliskim związkiem wypadków uregulowanych w treści tego przepisu z sytuacjami unormowanymi w art. 18 ust. 1- 2 ustawy.

Jakkolwiek nie ująć charakteru świadczenia wynikającego z art. 18 ustawy, to z brzmienia tego przepisu wynika, że ustanawia on ogólną regułę „rekompensaty” należnej właścicielowi lokalu z tytułu zajmowania tegoż lokalu przez osoby nie posiadające ku temu tytułu prawnego. Kolejne ustępy wskazanego przepisu w sposób odmienny regulują tylko sposoby ustalenia wysokości tegoż świadczenia, w zależności od tego, czy osoba zobowiązana do jego uiszczenia jest uprawniona do otrzymania lokalu zamiennego lub socjalnego i oczekuje na dostarczenie jej odpowiedniego lokalu czy nie.

W przedmiotowej sprawie, jak już wskazano powyżej, wysokość dochodzonego przez gminę odszkodowania za bezumowne korzystanie przez pozwanego z lokalu mieszkalnego przy ul. (...) w S., nie była przedmiotem sporu. Prawidłowość przedstawionych przez powódkę wyliczeń, wynikających z przedłożonej dokumentacji, opartych o przepisy art. 18 u.o.p.l., nie budzi także zastrzeżeń sądu okręgowego (także jeśli idzie o wyliczenie skapitalizowanych odsetek za opóźnienie). Nie budzi też wątpliwości sądu okręgowego, że zaistniały opisane wyżej przesłanki, w którym powód może skutecznie domagać się od pozwanego zapłaty dochodzonych kwot.

Do odmiennej oceny co do zasadności powództwa nie mogła prowadzić argumentacja pozwanego, jakoby żądanie powódki mogło być postrzegane przez pryzmat art. 5 k.c., jako naruszające zasady współżycia społecznego. Abstrahując od kwestii po raz kolejny nienależycie uargumentowanego zarzutu w tym zakresie strony pozwanej, która nie wskazała, jakie to konkretnie zasady współżycia społecznego miałyby stanowić o skorzystaniu w niniejszej sprawie z dobrodziejstwa art. 5 k.c., zarzut ten w ocenie sądu odwoławczego uznać należało za nieskuteczny.

Wskazać trzeba, że w myśl art. 5 k.c., nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Przepis ten przełamuje zasadę, że wszystkie prawa podmiotowe korzystają z ochrony prawnej (tak SN w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 grudnia 2009 r., IV CSK 290/09), a w związku z tym, jako wyjątek od ogólnie przyjętej reguły może mieć zastosowanie jedynie w szczególnych przypadkach. Jego zastosowanie może być uzasadnione względami teleologicznymi (społeczno-gospodarcze przeznaczenie prawa) lub aksjologicznymi (zasady współżycia społecznego). Dla jego zastosowania nie wystarczy jednakże jedynie niezgodność, ale konieczne jest wystąpienie sprzeczności, więc sytuacja, gdy danego sposobu wykonywania prawa nie da się w żadnej mierze pogodzić z jego przeznaczeniem lub zasadami współżycia społecznego. Konieczne jest wystąpienie trzech podstawowych przesłanek: istnienie prawa, które zostaje nadużyte, czynienie z niego użytku oraz sprzeczność tego użytku z kryteriami nadużycia prawa (orzeczenie SN z dnia 26 listopada 2004 r., I CK 279/04).

Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy, zważyć trzeba, że powódka jest właścicielką nieruchomości, a mimo to do chwili obecnej nie miała możliwości korzystać z przysługujących jej uprawnień. Jeżeli podmiot korzysta z przyznanych mu przez ustawę uprawnień, to czyni to moralnie, a więc zgodnie z zasadami współżycia społecznego oraz ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa (wyroki SN z dnia 19 grudnia 2006 r., V CSK 327/06 i z dnia 7 grudnia 1965 r., III CR 278/65). Należało więc rozważyć, czy w okolicznościach tej sprawy, pomimo uprawnienia powódki, jako właścicielki nieruchomości do zwrotu należności za bezumowne korzystanie z tej nieruchomości, wystąpiła taka wyjątkowa sytuacja uzasadniająca zastosowanie art. 5 k.c. i oddalenia na tej podstawie żądania strony powodowej.

W przekonaniu sądu okręgowego, żadne takiego rodzaju szczególne okoliczności w realiach tej konkretnej sprawy nie zaistniały. Powoływane przez pozwanego okoliczności nie mają w ocenie sądu drugiej instancji na tyle wyjątkowego charakteru, iżby mogły stanowić uzasadnienie dla przyjęcia, że powódka nadużywa swego prawa, dochodząc roszczenia z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości realizuje przysługujące jej uprawnienia, co nie może być uznane za nadużycie prawa. Okoliczności te sprowadzają się do roszczeniowej postawy pozwanego, który, choć niewątpliwie znajduje się w niełatwej sytuacji życiowej, skoro przyznano mu uprawnienie do lokalu socjalnego, to jednak postanowił zaprzestać opłacania spornego lokalu albowiem gmina odmówiła zawarcia z nim umowy najmu tego lokalu. Równocześnie nadal jednak mieszkanie pryz ul. (...) zajmował i zajmuje. Dodatkowo w toku niniejszego postępowania pozwany nie kwestionował wysokości dochodzonego roszczenia, ustalonego na najniższym możliwym w świetle przepisów prawa poziomie. Dochodzone kwoty są tożsame z tymi, które pozwany uiszczałby, mając zawartą z powódką umowę najmu lokalu socjalnego, o której zawarcie się ubiegał. Powszechnie przyjmowana zasada „czystych rąk” uniemożliwia stronie skuteczne powoływanie się na cudzą nieuczciwość, jeśli sama postąpiła nieuczciwie (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 26 maja 2020 r., I PK 145/19, LEX nr 3028843).

Nie sposób z twierdzeń skarżącego wywodzić jakiekolwiek dalsze ważkie argumenty, które miały wskazywać na szczególne okoliczności sprawy uzasadniające odmowę udzielenia ochrony prawnej roszczeniu powódki, zwłaszcza, że sytuacja, w której pozwany korzysta z nieruchomości wchodzącej w skład zasobów gminy, za co nie uiszcza należności, obciąża innych mieszkańców, znajdujących się niejednokrotnie w zdecydowanie gorszej sytuacji życiowej aniżeli pozwany. Pozwany wskazując, iż powódka powinna dążyć do zapewnienia osobom skrajnie ubogim warunków do zaspokojenia niezbędnych potrzeb mieszkaniowych pomija, że gmina nie ma obowiązku zapewniać mieszkań nieodpłatnie. Tymczasem pozwany zajmując lokal gminy odmawia zapłaty za niego jakichkolwiek należności. Sytuacja zatem przedstawia się tak, że gmina swój obowiązek wskazywany przez pozwanego realizuje (pozwany zamieszkuje w lokalu należącym do gminy), natomiast pozwany w sposób celowy uchyla się od zapłaty za lokal najniższych z możliwych opłat. Z pewnością takie zachowanie pozwanego nie zasługuje na ochronę prawną w świetle art. 5 kc.

Te wszystkie okoliczności uwzględniane i oceniane łącznie przemawiały za zasadnością przyjęcia, że dobrodziejstwo wynikające z normy art. 5 k.c. nie znajdowało zastosowania w tej sprawie i nie mogło stanowić uzasadnienia dla odmowy zadośćuczynienia żądaniu powódki. W zaistniałej sytuacji, skoro zasadność i wysokość roszczenia zostały wykazane, to słusznie powództwo zostało uwzględnione, co też implikowało wniosek, że apelacja pozwanego nie mogła doprowadzić do zmiany wyroku sądu pierwszej instancji.

W punkcie 1. sentencji wyroku zatem, z przyczyn jak w niniejszych rozważaniach, sąd okręgowy oddalił apelację pozwanego w całości (art. 385 k.p.c.).

O kosztach postępowania apelacyjnego rozstrzygnięto w punkcie 2. wyroku, na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. Bacząc, że pozwany przegrał postępowanie apelacyjne w całości, to na rzecz strony powodowej należało tytułem zwrotu kosztów tego postępowania zasądzić kwotę 450 zł. Poniesione przez powódkę koszty instancji odwoławczej to koszty zastępstwa procesowego ustalone z uwagi na wartości przedmiotu zaskarżenia zgodnie z § 2 pkt 3 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

Sąd odwoławczy nie dostrzegł szczególnie uzasadnionych wypadków, o których mowa w art. 102 k.p.c., które uzasadniałyby odstąpienie od zasady obciążania kosztami strony przegrywającej. W myśl art. 102 k.p.c., w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Jak przyjmuje się w orzecznictwie, przy ocenie wystąpienia przesłanek wynikających ze wskazanego przepisu zwykle brane są pod uwagę zarówno takie okoliczności, które odnoszą się do faktów związanych z samym przebiegiem procesu, jak i takie, które dotyczą stanu majątkowego i sytuacji życiowej strony z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 lipca 2013 r., IV CZ 58/13). Nie można tracić z pola widzenia, iż zastosowanie dobrodziejstwa wynikającego z art. 102 k.p.c. zależy od swobodnej decyzji sądu i związane jest z dyskrecjonalną władzą sędziowską, który dokonując kwalifikacji "wypadków szczególnie uzasadnionych" - mając na względzie okoliczności sprawy - powinien kierować się poczuciem własnej sprawiedliwości (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 27 stycznia 2010 r., II CZ 87/09 oraz z dnia 17 kwietnia 2013 r., V CZ 130/12).

Przypadki, o których mowa we wskazanym przepisie, nie zostały przez ustawodawcę skonkretyzowane, jednakże jak podkreśla się w orzecznictwie przyjąć należy, że zachodzą one w szczególności, gdy sprawa ma wątpliwy i dyskusyjny charakter, dochodzone roszczenie wynika z niejasno sformułowanych przepisów, strona przegrywająca znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej, a jednocześnie była subiektywnie przeświadczona o słuszności dochodzonego roszczenia, czy wywiedzionej apelacji.

Sprawa – wobec wyrażonego już jednoznacznego stanowiska wyrażonego przez sąd rejonowy – nie miała wątpliwego charakteru, szczególnie, iż pozwany nie kwestionował wysokości dochodzonego roszczenia. W apelacji nie zostały powołane żadne nowe argumenty. Apelujący winien był zatem liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów za to postępowanie. Odstąpienia od obciążania kosztami nie uzasadniała także sytuacja majątkowa pozwanego, której nie sposób uznać za wyjątkowo trudną, uniemożliwiającą poniesienie kosztów postępowania w postaci wynagrodzenia pełnomocnika strony przeciwnej. Pozwany uzyskuje comiesięczny dochód.

W punkcie 3. orzeczono o kosztach pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu w postępowaniu apelacyjnym, które nie zostały jak dotąd uiszczone w żadnej części. Kwotę 830,25 zł (w tym podatek VAT) z tego tytułu przyznaną od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. M. ustalono stosownie do § 8 pkt 3 w zw. z § 16 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Sąd uwzględnił, że dotychczasowy pełnomocnik pozwanego reprezentujący go w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji wniósł o zwolnienie go z obowiązku świadczenia pomocy prawnej pozwanemu z uwagi na nieakceptowalne zachowania pozwanego wobec pełnomocnika (k. 145), a adw. M. M. nie reprezentowała pozwanego w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Przysługiwało jej zatem 75% opłaty powiększonej o podatek od towarów i usług.

Monika Rabiega

(...)

1. (...)

2. (...)

3. (...)