Wtorek Wydanie nr 31

Sygnatura akt
II Ca 295/25
Sąd
Sąd Okręgowy w Szczecinie
Wydział
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Rodzaj
Wyrok
Data orzeczenia
19 lutego 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Apelacja oddalona
Wartość sporu
5000 zł
Opublikowano w portalu
9 października 2026 r.
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Sąd Okręgowy w Szczecinie
© autorzy OpenStreetMap

Sprawa

Bank nie uniknie zwrotu 7582,43 zł spłat z nieważnej umowy kredytu

Przejdź do orzeczenia, 17 min czytania

Spór

Kredytobiorcy domagali się od banku zapłaty 7582,43 zł z odsetkami, czyli nadpłaconych rat po stwierdzeniu nieważności umowy kredytu hipotecznego. Bank apelował, twierdząc, że część wpłat dotyczyła składek na ubezpieczenie.

Ustalenia sądu

Nieważność umowy kredytu została prawomocnie przesądzona w innej sprawie, więc sąd był nią związany. Zestawienia wpłat nie wykazywały składek ubezpieczeniowych, a bank nie przedstawił polis ani dowodów przekazania składek.

Rozstrzygnięcie

Sąd Okręgowy w Szczecinie oddalił apelację banku i zasądził od banku na rzecz każdego z powodów po 900 zł kosztów postępowania apelacyjnego wraz z odsetkami.

Dlaczego

Zarzut, że część spłat stanowiła składki ubezpieczeniowe, był niewykazany, a bank nie udowodnił, że jakakolwiek kwota trafiła do ubezpieczyciela. Przesłanki z art. 411 k.c. również nie zostały wykazane.

Dla firm

Bank, który chce pomniejszyć zwrot spłat z nieważnej umowy o składki ubezpieczeniowe, musi udowodnić, że te składki faktycznie przekazał ubezpieczycielowi, a samo twierdzenie nie wystarczy.

Więcej o sprawie

Bank twierdził, że część wpłat powodów poszła na ubezpieczenie na życie i nieruchomości. Nie przedstawił jednak żadnej polisy ani dowodu, że pieniądze trafiły do ubezpieczyciela.

Pozwany nie przedłożył nadto żadnych polis ubezpieczeniowych ani dowodu na fakt, że część uiszczonych przez powodów kwot przekazał jako składkę ubezpieczeniową ubezpieczycielowi, co stanowiłoby o braku wzbogacenia.

Z uzasadnienia, Sąd Okręgowy w Szczecinie
Rozstrzygnięcie
Apelacja oddalona
Wartość sporu
5000 zł
Sąd
Sąd Okręgowy w Szczecinie, II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura
II Ca 295/25

Treść orzeczenia około 17 minut czytania

Sygnatura akt II Ca 295/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 19 lutego 2026 roku

Sąd Okręgowy w Szczecinie II Wydział Cywilny Odwoławczy

w składzie

Przewodniczący: sędzia sądu okręgowego Monika Rabiega

Protokolant: Adela Dopierała

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2026 roku w Szczecinie

sprawy z powództwa T. S. i J. S.

przeciwko Bankowi (...) spółce akcyjnej w R.

o zapłatę

na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Stargardzie z dnia 10 grudnia 2024 roku, sygnatura akt I C 399/23

I. oddala apelację;

II. tytułem kosztów postępowania apelacyjnego zasądza od pozwanego Banku (...) spółki akcyjnej w R. na rzecz powodów T. S. i J. S. kwoty po 900 (dziewięćset) złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

sędzia Monika Rabiega

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2024 r. Sąd Rejonowy w Stargardzie w sprawie z powództwa K. O., G. O. przeciwko Bankowi (...) Spółce Akcyjnej w F. o zapłatę (sygn. akt I C 399/23):

I. zasądził od Banku (...) Spółki Akcyjnej w F. solidarnie na rzecz powodów K. O. i G. O. kwotę 7.582,43 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 21 stycznia 2023 r. do dnia zapłaty;

II. zasądził od Banku (...) Spółki Akcyjnej w F. solidarnie na rzecz powodów K. O. i G. O. kwotę 500 zł tytułem kosztów postępowania, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty;

III. zasądził od Banku (...) Spółki Akcyjnej w F. na rzecz powoda K. O. kwotę 1800 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty;

IV. zasądził od Banku (...) Spółki Akcyjnej w F. rzecz powódki G. O. kwotę 1800 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty.

Sąd rejonowy oparł powyższy wyrok na ustaleniach faktycznych oraz rozważaniach prawnych przedstawionych w sporządzonym do niego pisemnym uzasadnieniu znajdującym się na k. 188 - 192 verte akt sprawy, które sąd okręgowy czyni integralną częścią niniejszego uzasadnienia bez konieczności ich ponownego przytaczania.

Apelację od powyższego wyroku wywiódł pozwany bank, zaskarżając rozstrzygnięcie sądu rejonowego w całości. Zaskarżonemu wyrokowi apelujący zarzucił:

I. w zakresie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, ustalenie niezgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy, że Bank pozostaje wzbogacony względem Kredytobiorców o kwotę 7582,43 zł wynikającą z uiszczonych przez nich składek tytułem ubezpieczenia na życie oraz nieruchomości, bowiem nieważność umowy kredytu nie ma wpływu na kauzę umowy ubezpieczenia na życie, ubezpieczenia nieruchomości,

II. obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie:

1. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie dowolnej, sprzecznej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a nie swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, prowadzącej do ustalenia, że Bank pozostaje wzbogacony względem Kredytobiorców o kwotę 7 582,43 zł wynikającą z uiszczonych przez nich składek tytułem ubezpieczenia na życie oraz nieruchomości, bowiem nieważność umowy kredytu nie ma wpływu na kauzę umowy ubezpieczenia na życie, ubezpieczenia nieruchomości;

2. § 2 pkt 4 i 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych poprzez jego błędne zastosowanie i zasądzenie na rzecz strony powodowej kwotę łącznie 3 600 zł w przypadku, gdy zgodnie z brzmieniem § 2 pkt 4 przy wartości przedmiotu sporu powyżej 5 000 zł do 10 000 zł stawki minimalne wynoszą 1 800 zł,

III. obrazę przepisów prawa materialnego, tj.

1. naruszenie art. 405 k.c. w zw. z art. 410 § 1 i 2 k.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy brak podstaw do uznania pozwanego za wzbogaconego, a stronę powodową za zubożoną o w jakimkolwiek zakresie;

2. łącznej wysokości 7.582,43 zł w sytuacji, gdy w tym zakresie bank nie jest bezpodstawnie wzbogacony względem powodów, a ponadto nieważność umowy kredytu nie ma wpływu na kauzę umowy ubezpieczenia na życie, ubezpieczenia nieruchomości;

3. naruszenie art. 409 k.c. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy pozwany zużył już środki uiszczone przez powodów;

4. naruszenie art. 411 pkt 1 k.c. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy powodowie świadomie i dobrowolnie spełniali świadczenia na rzecz Banku;

5. naruszenie art. 411 pkt 2 k.c. poprzez jego niezastosowanie, co doprowadziło do uwzględnienia przez sąd I instancji powództwa o zapłatę w sytuacji, gdy spełnienie świadczenia przez powodów czyniło zadość zasadom współżycia społecznego.

Mając na względzie tak postawione zarzuty, skarżący wniósł o:

1) zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości oraz stosowne do wyniku sprawy rozliczenie kosztów procesu za I instancję,

2) zasądzenie od solidarnie od powodów na rzecz pozwanego kosztów postępowania w postępowaniu odwoławczym, w tym kosztów zastępstwa procesowego stosownie do art. 98 § 1

1 k.p.c. według norm przepisanych i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa;

ewentualnie

3) uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi I Instancji, w tym także w celu orzeczenia o kosztach postępowania, w tym kosztach zastępstwa procesowego.

Powyższe zarzuty zostały rozwinięte w uzasadnieniu apelacji.

W odpowiedzi na apelację powodowie wnieśli o oddalenie apelacji pozwanego, zasądzenie od pozwanego na rzecz każdego z powodów z osobna zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym według norm prawem przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, a także wydanie rozstrzygnięcia w zakresie kosztów postępowania zażaleniowego dotyczącego postanowienia o zawieszeniu postępowania, zmienionego postanowieniem Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 17 maja 2024 roku, które nie zostało rozstrzygnięte w wyroku Sądu Rejonowego w Stargardzie.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja pozwanego jako bezzasadna podlegała oddaleniu.

Niniejszą sprawę rozpoznawano w trybie uproszczonym, zaś sąd okręgowy w postępowaniu apelacyjnym nie przeprowadził postępowania dowodowego. Ustawodawca w takiej sytuacji przewidział w art. 505

13 § 2 k.p.c., że jeżeli sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, to uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego w postępowaniu uproszczonym powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej orzeczenia z przytoczeniem przepisów prawa.

Apelację w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 505

9 § 1

1 k.p.c., można oprzeć na zarzutach: naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1); naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Zgodnie z art. 505

9 § 2 k.p.c., po upływie terminu do wniesienia apelacji przytaczanie dalszych zarzutów jest niedopuszczalne.

Mając na względzie, że przedmiotem niniejszego postępowania było żądanie zapłaty, sąd odwoławczy wskazuje, że w zakresie potrzebnym do rozpoznania tego roszczenia sąd rejonowy prawidłowo zgromadził w tym postępowaniu materiał dowodowy i w aspekcie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy dokonał jego niewadliwej oceny ustalając stan faktyczny odpowiadający treści tych dowodów. W konsekwencji te ustalenia faktyczne sąd okręgowy przyjął za własne, czyniąc podstawą swego rozstrzygnięcia, gdyż w sytuacji, gdy sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zgromadzonego przed sądem pierwszej instancji, nie musi powtarzać dokonanych ustaleń faktycznych, co wynika wprost z art. 387 § 2

1 pkt 1 k.p.c.

Ocena ta była bowiem oparta na całokształcie okoliczności niniejszej sprawy, wynikała z zasad doświadczenia życiowego, a ocenie tej wbrew zarzutom strony apelującej nie sposób jest przypisać dowolności. W myśl art. 233 § 1 k.p.c., sąd ocenia wiarogodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Z komentowanego wyżej przepisu, przy uwzględnieniu treści art. 327

1 § 1 k.p.c., wynikają nałożone na sąd orzekający obowiązek: po pierwsze - wszechstronnego rozważenia zebranego materiału, po drugie - uwzględnienia wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, po trzecie - skonkretyzowania okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności, po czwarte - wskazania jednoznacznego kryterium oraz argumentacji pozwalającej - wyższej instancji i skarżącemu - na weryfikację dokonanej oceny w przedmiocie uznania dowodu za wiarygodny bądź też jego zdyskwalifikowanie, po piąte - przytoczenia w uzasadnieniu orzeczenia dowodów, na których sąd się oparł, i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.) i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Tylko wtedy, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub, gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo - skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2002 r., II CKN 817/00). Dla skuteczności zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie wystarcza stwierdzenie o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych, odwołujące się do stanu faktycznego, który w przekonaniu skarżącego odpowiada rzeczywistości. Konieczne jest tu wskazanie przyczyn dyskwalifikujących postępowanie sądu w tym zakresie. W szczególności skarżący winien wskazać, jakie kryteria oceny naruszył sąd przy ocenie konkretnych dowodów, uznając brak ich wiarygodności i mocy dowodowej lub niesłuszne im je przyznając (tak Sąd Najwyższy w orzeczeniach z dnia: 23 stycznia 2001 r., IV CKN 970/00, z dnia 12 kwietnia 2001 r., II CKN 588/99 oraz z dnia 10 stycznia 2002 r., II CKN 572/99).

W okolicznościach niniejszej sprawy, w tym w świetle zarzutów apelacji, nie sposób uznać, aby doszło do naruszenia przez sąd pierwszej instancji normy prawnej zawartej w art. 233 § 1 k.p.c. Sąd rejonowy zgodnie z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego ocenił widniejące w aktach dowody i na ich podstawie wyciągnął trafne wnioski co do okoliczności faktycznych mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Należy tutaj podkreślić, że dla skuteczności zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie wystarcza stwierdzenie o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych, odwołujące się do stanu faktycznego, który w przekonaniu skarżącego odpowiada rzeczywistości. W badanej sprawie analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że sąd pierwszej instancji dokonał wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wyprowadzając z niego ustalenia faktyczne, które nie pozostają w sprzeczności z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.

Wskazać należy, iż przeważająca część zarzutów apelacji banku nie koresponduje w ogóle ze zgromadzonym w niej materiałem dowodowym oraz ze stanem faktycznym ustalonym przez sąd i stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia. Podstawę apelacji pozwanego stanowi bowiem w szczególności argumentacja w zakresie zasądzonego rzecz powodów zwrotu uiszczonych składek ubezpieczenia na życie i ubezpieczenia nieruchomości (podczas gdy w ocenie apelującego nieważność umowy kredytu nie wpływu na kauzę umowy ubezpieczenia), gdy tymczasem pozwany nie przedstawił żadnych dowodów, z których wynikałoby, by jakakolwiek kwota zapłacona bankowi przez powodów dotyczyła jakiegokolwiek ubezpieczenia. Z zaświadczeń banku, stanowiących zestawienia wpłat powodów w ramach umowy kredytu stron z dnia 25 stycznia 2007 r. numer (...), wraz z potwierdzeniami przelewów (k. 16 - 36), nie wynika, by którekolwiek z nich stanowiły składki na ubezpieczenie. Bank nie kwestionował przy tym, że wskazane w zestawieniach kwoty – oznaczone jako spłaty rat, powodowie uiścili na rzecz banku. Pozwany nie przedłożył nadto żadnych polis ubezpieczeniowych ani dowodu na fakt, że część uiszczonych przez powodów kwot przekazał jako składkę ubezpieczeniową ubezpieczycielowi, co stanowiłoby o braku wzbogacenia. Nie wskazano nawet, z jakim ubezpieczycielem umowa miałaby być zawarta oraz czego miałaby dotyczyć.

Powodowie w niniejszej sprawie domagali od pozwanego banku zapłaty należności, łącznie bądź solidarnie, w wysokości 7.582,43 zł, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 21 stycznia 2023 r. do dnia zapłaty oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Żądanie powyższe wynikało ze stwierdzenia nieważności zawartej między stronami umowy z dnia 25 stycznia 2007 r. o kredyt hipoteczny. Żądana kwota stanowiła różnicę między dokonanymi przez stronę powodową spłatami a udostępnioną przez bank kwotą kapitału kredytu. Mimo, że w pozwie nieprecyzyjnie wskazano, że uiszczone kwoty dotyczyły rat kapitałowo odsetkowych oraz ubezpieczenia, to jednak w piśmie z dnia 26 kwietnia 2023r. (k. 102) powodowie sprecyzowali, że roszczenie dotyczy wyłącznie nienależnie uiszczonych rat kapitałowo- odsetkowych za okres pomiędzy 15 lutego 2022r. a 18 października 2022r. Twierdzenia pozwanego o jego braku wzbogacenia wynikającego z przekazania składek na ubezpieczenie nie przystają zatem ani do treści roszczenia powodów, ani do stanu faktycznego sprawy.

Podstawę prawną żądania pozwanego stanowiły przepisy art. 58 k.c. w zw. z art. 405 k.c. w zw. z art. 410 k.c.

Wskazać należy, że bezspornym jest, iż wyrokiem z dnia 13 stycznia 2022 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie w sprawie o sygn. akt I C 1506/20 ustalił, że umowa z dnia 25 stycznia 2007 r. numer (...) o kredyt hipoteczny zawarta w Z. pomiędzy powodami K. O. i G. O. a Bankiem (...) Spółką Akcyjną z siedzibą w F. jest nieważna (k. 10). Sąd Apelacyjny w Szczecinie w dniu 30 listopada 2022 r. (k. 11) oddalił apelację pozwanego banku od tego rozstrzygnięcia (I ACa 349/22), a zatem wyrok w tej kwestii stał się prawomocny. Skoro kwestia ta została prawomocnie rozstrzygnięta w innej sprawie, to sąd meriti orzekając w niniejszej sprawie nie mógł badać kwestii ważności umowy, jako że z mocy art. 365 k.p.c. i 366 k.p.c. w tym zakresie był związany orzeczeniem wydanym w sprawie I C 1506/20.

Niewątpliwie, konsekwencją stwierdzenia nieważności umowy kredytu było odpadnięcie podstawy prawnej roszczenia, na podstawie której powód świadczył na rzecz pozwanego spłacając raty kredytowe. Powodowie mogli zatem na podstawie art. 405 k.c. w zw. z art. 410 § 1 i 2 k.c. dochodzić całości środków uiszczonych na rzecz banku w wykonaniu nieważnej umowy jako świadczenia nienależnego. Nieważność umowy spowodowała bowiem, iż świadczenie uiszczone tytułem spłaty wszystkich rat kapitałowo-odsetkowych było świadczeniem nienależnym. W przypadku nieważności umowy wzajemnej zobowiązania stron do zwrotu otrzymanych nienależnie świadczeń są co do zasady od siebie niezależne, co odpowiada aprobowanej w doktrynie oraz orzecznictwie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18) teorii dwóch kondykcji. Zasadność stosowania teorii dwóch kondykcji potwierdził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 16 lutego 2021 r. (III CZP 11/20) wskazując, że stronie, która w wykonaniu nieważnej umowy kredytu spłacała kredyt, przysługuje roszczenie o zwrot spłaconych środków pieniężnych jako świadczenia nienależnego (art. 410 § 1 w zw. z art. 405 k.c.) niezależnie od tego, czy i w jakim zakresie jest dłużnikiem banku z tytułu zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty kredytu (por. również uchwała Sądu Najwyższego – zasada prawna z dnia 7 maja 2021 r., III CZP 6/21 i tam cytowane wcześniejsze wypowiedzi judykatury).

Za udowodnione sąd uznał twierdzenia powodów o dokonaniu przez nich potrącenia wobec banku, a w konsekwencji uznał za wykazaną wysokość dochodzonego świadczenia. Powodowie pismem z dnia 6 stycznia 2023 r., doręczonym w dniu 12 stycznia 2023 r. złożyli pozwanemu bankowi oświadczenie o potrąceniu przysługującej im względem banku wierzytelności tytułem dokonanych spłat na podstawie nieważnej umowy kredytu, w łącznej wysokości 169.182,43 zł, z wierzytelnością banku z tytułu udostępnionego kapitału (161.600 zł), wzywając bank do zapłaty kwoty 7.582,43 zł w terminie do dnia 20 stycznia 2023 r.

Nie ulega wątpliwości, iż strony spełniły wzajemnie świadczenia nienależne - bank udzielił powodom kredytu w kwocie 161.600 zł, zaś powodowie spełnili świadczenie na rzecz banku, które wyniosło wskazaną kwotę 169.182,43 zł. Skoro zaś tak, na skutek dokonanego przez powodów potrącenia ich wierzytelność umorzyła się do kwoty 161600, za do zapłaty pozostaje kwota 7.582,43 zł, stanowiącą kwotę dochodzoną pozwem.

Odnotować należy, że zgodnie z art. 499 k.c. potrącenie następuje przez złożenie drugiej stronie oświadczenia woli, w którym wierzyciel winien wyraźnie wyrazić wolę potrącenia. Kodeks nie przewiduje wymogów formalnych dla oświadczenia o potrąceniu, jednak każda wierzytelność winna być w oświadczeniu skonkretyzowana co do jej wysokości, chociażby w sposób umożliwiający obliczenie jej wartości (vide wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 30 maja 1968 r., II PR 202/68, z dnia 27 sierpnia 1970 r., II CR 377/70, z dnia 28 października 1999 r., II CKN 551/98, z dnia 6 października 2006 r., V CSK 198/06, z dnia 18 kwietnia 2000 r., III CKN 720/98) – w świetle przedstawionej treści oświadczenia o potrąceniu nie budziło wątpliwości, że mogło ono doprowadzić do umorzenia obu wskazanych wierzytelności. Nadto, oświadczenie o potrąceniu zostało złożone bezpośrednio pozwanemu (dowód nadania k. 14) przez powodów. Nie budzi więc wątpliwości jego skuteczność.

Powodowie wezwali pozwany bank do zapłaty kwoty objętej żądaniem pozwu wezwaniem z dnia 6 stycznia 2023 r. (k. 12 - 13), w którym zakreślili termin do spełnienia świadczenia. Słusznie zatem powodowie twierdzili, że przysługują im odsetki ustawowe za opóźnienie, zgodnie z art. 481 k.c., ponieważ pozwany bank nie spełnił świadczenia w wyznaczonym terminie. Wezwanie do zapłaty zostało odebrane przez pozwanego w dniu 12 stycznia 2023 r., termin do zapłaty, określony w wezwaniu, upływał w dniu 20 stycznia 2023 r. W związku z tym, odsetki za opóźnienie należało zasądzić, jak uczynił to sąd I instancji, od dnia 21 stycznia 2023 r.

Odnosząc się do zarzutu pozwanego zgłoszonego w sprzeciwie od nakazu zapłaty oraz powtórzonego w apelacji a odnoszącego się do kwestii braku bezpodstawnego wzbogacenia po stronie banku z tytułu składek na poczet ubezpieczenia na życie czy ubezpieczenia nieruchomości był on z gruntu nieskuteczny – już z tego względu, że, jak już wskazano powyżej, pozwany nie przedłożył żadnego dowodu na fakt uiszczenia przez powodów na jego rzecz składek ubezpieczeniowych, umów czy polis ubezpieczeniowych, na które się powoływał. Z materiału dowodowego, to jest w szczególności zestawień wpłat powodów na poczet spornej umowy kredytu, wynika wniosek odmienny, to jest że powodowie uiszczali wpłaty jedynie tytułem rat. Skarżący zaś nie kwestionował ustalenia, że powodowie kwotę wynikającą z zestawienia na jego rzecz uiścili. Podkreślić trzeba, że to na pozwanym, jako wywodzącym skutki prawne z podnoszonych zarzutów, leżał ciężar wykazania ich zasadności. W świetle zaprezentowanego materiału dowodowego nie sposób jednak zweryfikować podnoszonych kwestii, jakoby pozwany nie był wzbogacony kosztem powodów.

Choć w zasadzie cała konstrukcja apelacji oparta jest o niewykazaną kwestię uiszczonych przez powodów składek ubezpieczeniowych, wskazać należy, że pozwany nie zdołał nadto wykazać okoliczności, które by nakazywały sądowi – czy to rejonowemu, czy okręgowemu, zastosować w sprawie przepis art. 411 pkt 1 czy 2 k.c., zgodnie z którym nie można żądać zwrotu świadczenia, jeżeli spełniający świadczenie wiedział, że nie był do świadczenia zobowiązany, chyba że spełnienie świadczenia nastąpiło z zastrzeżeniem zwrotu albo w celu uniknięcia przymusu lub w wykonaniu nieważnej czynności prawnej (pkt 1); jeżeli spełnienie świadczenia czyni zadość zasadom współżycia społecznego (pkt 2). Po pierwsze brak dowodów przekonujących o tym, że kredytobiorcy wówczas, gdy świadczyli, wiedzieli, że nie byli do tego zobowiązani. Świadczenia kredytobiorcy były nadto nienależne dlatego, że nastąpiły w wykonaniu nieważnej czynności prawnej, co wyłącza możliwość zastosowania ww. przepisu. W okolicznościach sprawy, uznanie, że spełnienie przez powodów świadczenia czyni zadość zasadom współżycia społecznego skutkowałoby brakiem jakiegokolwiek ryzyka po stronie tego przedsiębiorcy, związanego ze stosowaniem w umowach kredytowych postanowień abuzywnych. Mimo zatem orzeczeń stwierdzających nieważność umów zawierających klauzule abuzywne, nie powstrzymywałoby to nadal banków od stosowania takich klauzul, bo nadal byłoby to dla nich opłacalne.

Nie budzi zastrzeżeń sądu odwoławczego prawidłowość rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego w zakresie kosztów procesu. Każdy z powodów był reprezentowany indywidualnie przez pełnomocnika, a zatem na rzecz każdego z nich, stosownie do reguły odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 § 1 i § 3 k.p.c.), należny był zwrot wynagrodzenia radcy prawnego w kwocie po 1.800 zł, stosownie do § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Sąd rejonowy omyłkowo w uzasadnieniu wskazał jako podstawę § 2 pkt 6 wskazanego rozporządzenia, prawidłowo jednak wydając rozstrzygnięcia w punktach III. i IV. sentencji wyroku.

W zakresie zawartego w odpowiedzi na apelacji wniosku strony powodowej o wydanie rozstrzygnięcia w zakresie kosztów postępowania zażaleniowego dotyczącego postanowienia o zawieszeniu postępowania, zmienionego postanowieniem Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 17 maja 2024 roku, które nie zostało rozstrzygnięte w zaskarżonym wyroku, wskazać trzeba, że modyfikacja orzeczenia sądu rejonowego nie była możliwa. Powodowie nie złożyli żadnego środka zaskarżenia od skarżonego orzeczenia – w tym zażalenia na postanowienie o kosztach. Tymczasem stosownie do art. 384 k.p.c. sąd nie może uchylić lub zmienić wyroku na niekorzyść strony wnoszącej apelację, chyba że strona przeciwna również wniosła apelację.

Tak argumentując i nie znajdując podstaw do zmiany zaskarżonego rozstrzygnięcia, sąd okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. apelację pozwanego w całości oddalił, o czym orzekł w treści punktu 1. sentencji wyroku.

O kosztach postępowania apelacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c., zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy. Pozwany bank przegrał postępowanie odwoławcze w całości, dlatego też każdego z powodów należy się zwrot kosztów tego postępowania obejmujących wynagrodzenie reprezentujących ich pełnomocników w wysokości po 900 złotych, ustalone na podstawie § 2 pkt 4 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawny. Stąd też w punkcie 2. sentencji wyroku tytułem kosztów postępowania apelacyjnego zasądzono o pozwanego na rzecz powodów kwoty po 900 zł. O odsetkach sąd orzekł na podstawie art. 98§1

1 kpc.

sędzia Monika Rabiega

(...)

(...)

1. (...)

2. (...)

3. (...)

232 dni od wyroku do publikacji

  1. Wyrok 19 lutego 2026 r.
  2. Po 73 dniach trafia do portalu połowa orzeczeń
  3. Portal: 9 października 2026 r. W serwisie od 13 października 2026 r.

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.