Sąd oddalił apelację przewoźnika, zarzut przedawnienia w sporze o przesyłkę nie przeszedł

Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie po rozpoznaniu sprawy z powództwa S. K. przeciwko (...) Sp. z o.o. w W. o zapłatę, w dniu 25 marca 2024 roku wydał wyrok (sygn. Akt II C 240/23), w którym:

I. zasądził od pozwanego (...) Sp. z o.o. w W. na rzecz powoda S. K. kwotę 3.860,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 21 kwietnia 2023 r. do dnia zapłaty,

II. oddalił powództwo w pozostałym zakresie,

III. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2.066,92 zł tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty,

IV. nakazał zwrócić powodowi kwotę 33,08 złote tytułem niewykorzystanej zaliczki na poczet opinii biegłego sądowego.

Powyższe orzeczenie sąd rejonowy oparł o ustalenia faktyczne oraz rozważania prawne zawarte w pisemnym uzasadnieniu wyroku znajdującym się na kartach 105 - 108 akt sprawy.

Apelację od powyższego wyroku złożył pozwany zaskarżając rozstrzygnięcie sądu rejonowego w części obejmującej pkt I i III wyroku. Zaskarżonemu orzeczeniu pozwany zarzucił naruszenie art. 77 ust 4 ustawy prawo przewozowe w związku z art. 75 ust 2 ustawy prawo przewozowe, poprzez błędną wykładnię i wadliwe zastosowanie, co skutkowało przyjęciem, że dochodzone pozwem roszczenie z tytułu uszkodzenia przesyłki nie jest przedawnione. Wskazując na powyższe pozwany wniósł o zmianę wyroku w zaskarżonej części i oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów postępowania (w tym kosztów zastępstwa procesowego) za pierwszą instancję oraz instancję odwoławczą.

W uzasadnieniu apelacji na kartach 111v – 112 akt pozwany rozwinął wyżej podniesiony zarzut oraz wniósł jak na wstępie.

W odpowiedzi powód wniósł o oddalenie apelacji w całości oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych (k. 123 – 123v akt).

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja pozwanego, jako niezasadna podlegała oddaleniu.

Wstępnie wyjaśnienia wymagało, że sprawa niniejsza podlegała rozpoznaniu przez sąd odwoławczy z zachowaniem przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu uproszczonym ze względu na charakter żądania, które dotyczyło świadczenia oraz wartość przedmiotu sporu, która nie przekraczała dwudziestu tysięcy złotych (art. 505

1 k.p.c.). W postępowaniu uproszczonym, zgodnie z art. 505

9 § 11 k.p.c., apelację można oprzeć na zarzutach: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. W postępowaniu uproszczonym sąd drugiej instancji oddala apelację również wtedy, gdy mimo naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania albo błędnego uzasadnienia zaskarżony wyrok odpowiada prawu (art. 505

12 § 3 k.p.c.). Natomiast zgodnie z treścią art. 505

13 § 2 k.p.c. uzasadnienie wyroku sądu drugiej instancji, jeżeli sąd ten nie przeprowadził postępowania dowodowego, powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa.

Spór na etapie kontroli instancyjnej, który znalazł wyraz w zarzucie apelacyjnym naruszenia art. 77 ust. 4 ustawy Prawo przewozowe, w istocie sprowadzał się do sposobu obliczania okresu zawieszenia przedawnienia roszczenia powoda. Pozwany wywodził, iż skoro powód w dniu 18 listopada 2021 r. złożył reklamację obejmującą jego roszczenie, to zawieszenie biegu przedawnienia trwało do 18 lutego 2022 r., czyli do upływu trzech miesięcy od dnia wniesienia reklamacji powoda. W konsekwencji roczny termin na wniesienie powództwa o zapłatę zakończył bieg 18 lutego 2023 roku, zaś powództwo zostało wniesione 13 marca 2023 roku, czyli po upływie terminu przedawnienia

Pozwany w apelacji porusza zatem problem interpretacyjny artykułu 77 ust. 4 ustawy Prawo przewozowe, który stanowi, że Bieg przedawnienia zawiesza się na okres od dnia wniesienia reklamacji lub wezwania do zapłaty do dnia udzielenia odpowiedzi na reklamację lub wezwania do zapłaty i zwrócenia załączonych dokumentów, najwyżej jednak na okres przewidziany do załatwienia reklamacji lub wezwania do zapłaty. Regulacja zawarta w art. 77 ust. 4 ustawy Prawo przewozowe jest konsekwencją obligatoryjnego trybu reklamacji. Istotą zawieszenia biegu przedawnienia jest to, że nie biegnie on w czasie przeszkody, a po jej ustaniu zaczyna biec dalej. Zawieszenie rozpoczyna się z chwilą wniesienia reklamacji albo wezwania do zapłaty. Przez wniesienie reklamacji albo wezwanie do zapłaty należy rozumieć sytuację, w której pismo zawierające reklamację lub wezwanie dociera do adresata tak, że może on się z nim zapoznać (art. 60 KC). Przepisy ustawy nie zawierają szczególnej regulacji w tym zakresie. W przypadku złożenia reklamacji drogą pocztową bieg przedawnienia ulegnie zawieszeniu z chwilą doręczenia jej adresatowi, a nie z chwilą nadania na poczcie. Bieg przedawnienia zaczyna biec dalej po doręczeniu zgłaszającemu roszczenie odpowiedzi albo upływie terminu 3-miesiecznego (por. Wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie - VIII Wydział Gospodarczy z dnia 9 stycznia 2020 r., VIII GC 753/18).

Należy jednak zwrócić uwagę, iż zawieszenie biegu przedawnienia następuje od daty wniesienia reklamacji lub wezwania do zapłaty (art. 77 ust. 4 PrPrzew), zaś termin do załatwienia reklamacji lub wezwania do zapłaty biegnie od daty ich doręczenia (art. 75 ust. 2 PrPrzew). Może więc nastąpić różnica w przypadku wniesienia reklamacji lub wezwania do zapłaty drogą pocztową. Ze względu na to, że bieg przedawnienia zawiesza się "najwyżej na okres przewidziany do załatwienia reklamacji lub wezwania do zapłaty", pełen okres reklamacji jest wliczany do okresu zawieszenia biegu terminu przedawnienia, jeżeli reklamacja została doręczona bezpośrednio przewoźnikowi (lub wezwanie do zapłaty bezpośrednio osobie zobowiązanej) i nie wywołała żadnej reakcji.

A zatem zawieszenie biegu przedawnienia liczy się od daty faktycznego wniesienia reklamacji lub wezwania do zapłaty.

Błędne jest zapatrywanie apelującego, iż sformułowanie przyjęte przez ustawodawcę w art. 77 ust. 4 prawa przewozowego brzmiące „najwyżej jednak na okres przewidziany do załatwienia reklamacji lub wezwania do zapłaty” odnosi się definitywnie do terminu przewidzianego w art. 75 ust. 2 prawa przewozowego. W ocenie sądu odwoławczego racjonalna wykładnia powołanego przepisu nakazuje uznać, że zawieszenie terminu przedawnienia rozciąga się na faktyczny czas rozpoznawanej reklamacji, przewidziany w konkretnym przypadku. Stosownie do art. 75 ust. 1 i 2 Prawa przewozowego dochodzenie roszczeń w postępowaniu sądowym na podstawie ustawy lub przepisów wydanych w jej wykonaniu przysługuje uprawnionemu po bezskutecznym wyczerpaniu drogi reklamacji, przewoźnikowi zaś - po bezskutecznym wezwaniu zobowiązanego do zapłaty. Reklamacje lub wezwanie do zapłaty uważa się za bezskuteczne, jeżeli dłużnik nie zapłacił dochodzonych należności w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia reklamacji lub wezwania do zapłaty. W myśl powołanego przepisu wyczerpanie drogi reklamacji lub wezwania do zapłaty musi być bezskuteczne. Aby przesłanka ta zaistniała, muszą zostać spełnione następujące warunki:

1) reklamacja lub wezwanie do zapłaty powinny być złożone w odpowiednim terminie, tj. przed upływem terminu przedawnienia dla danego roszczenia zgodnie z art. 77 PrPrzew,

2) reklamacja lub wezwanie do zapłaty zostały załatwione odmownie w jakiejkolwiek części,

3) w przypadku braku odpowiedzi osoba uprawniona lub przewoźnik odczekali okres 3 miesięcy, przewidziany w ust. 2, z tym że należy go liczyć od daty faktycznego doręczenia reklamacji.

W rozpoznawanej sytuacji mamy do czynienia z sytuacją, w której postępowanie reklamacyjne było czasochłonne, wymagało oszacowania wartości szkody, rozpoznania odwołania. Popierana przez apelującego wykładnia art. 77 ust. 4 prawa przewozowego znajduje zastosowanie w sytuacji, w której przewoźnik jest bierny w postępowaniu reklamacyjnym. Jednakże takie założenie odstaje od realiów rozpoznawanej sprawy, w której wymiana pism będąca emanacją postępowania reklamacyjnego trwała aż do 11 kwietnia 2022 roku, kiedy to Dział (...) wydał ostateczną decyzję o przyznaniu odszkodowania w wysokości 1975 zł.

W świetle powyższych rozważań sąd odwoławczy ocenia, że sąd rejonowy prawidłowo ustalił, że w dniu 18 listopada 2021 r. rozpoczął bieg roczny termin przedawnienia roszczenia powoda, jednocześnie w związku ze zgłoszoną reklamacją tego samego dnia, stosownie do art. 77 ust. 4 prawa przewozowego bieg tego terminu uległ zawieszeniu. Procedura reklamacyjna zakończyła się wraz z udzieleniem odpowiedzi na reklamację w dniu 11 kwietnia 2022 roku, a tym samym tego dnia, stosownie do art. 77 ust. 4 prawa przewozowego, nastąpiła kontynuacja biegu terminu przedawnienia. Nie jest zatem zasadne przyjęcie, aby bieg tego terminu uległ wznowieniu od dnia 17 lutego 2021 r., jak wywodzi w apelacji skarżący. Zdaniem sądu odwoławczego powód, wnosząc powództwo w dniu 13 marca 2023 roku, uczynił to przed upływem terminu przedawnienia jego roszczenia.

Na marginesie zatem wskazać należy, że nawet przy przyjęciu za prawidłową interpretacji pozwanego, sąd okręgowy wydałby rozstrzygnięcie tożsamej treści. Zgodnie z art. 5 kc nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. W ocenie sądu okręgowego zaś pozwany podnosząc zarzut przedawnienia zrobił to z naruszeniem zasad współżycia społecznego. To pozwany bowiem prowadził postępowanie reklamacyjne przez pięć miesięcy, zamiast wskazywanych przez niego trzech, po których według niego termin przedawnienia roszczeń powoda biegł dalej. Przekroczył zatem termin rozpoznawania reklamacji na który się powołuje o dwa miesiące, gdy tymczasem powód przekroczyłby wskazywany przez pozwanego termin przedawnienia jedynie o niecały miesiąc. Zgodnie zaś ze stosowaną w prawie zasadą nemo auditur propriam turpitudinem allegans - powołujący się na własny występek nie będzie wysłuchany. Konkludując wskazać należy, że powoływanie się na zarzut przedawnienia zostało przez sąd okręgowy uznane za sprzeczne z zasadą uczciwości wobec kontrahenta będącego konsumentem.

Tak argumentując i nie znajdując podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, uznając że odpowiada ono prawu, sąd okręgowy na podstawie art art. 505

12 § 3 k.p.c. apelację pozwanego oddalił, o czym orzekł w puncie 1. sentencji wyroku.

O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono zgodnie z wynikającą z przepisu art. 98 § 1 i 3 k.p.c. regułą odpowiedzialności za wynik procesu. Zważając, iż powód wygrał proces przed sądem drugiej instancji należał mu się od pozwanego zwrot kosztów postępowania apelacyjnego w kwocie 450 zł, o czym orzeczono w punkcie 2. wyroku. Na tak ustalone koszty postępowania apelacyjnego składały się koszty zastępstwa procesowego ustalone zgodnie z §2 pkt 3 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.). Natomiast o odsetkach ustawowych za opóźnienie orzeczono na podstawie art. 98 § 11 k.p.c.

sędzia Monika Rabiega

(...)

1. (...)

2. (...)

3. (...)

(...)