Sąd uchylił przekazanie sprawy o zapłatę 6183 zł do wydziału gospodarczego

Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2017 r. Sąd Rejonowy w Kamieniu Pomorskim, sygn. akt I C 518/16 stwierdził swoją niewłaściwość i sprawę przekazał do rozpoznania Sądowi Rejonowemu

Szczecin- Centrum w Szczecinie Wydziałowi XI Gospodarczemu.

W uzasadnieniu Sąd Rejonowy podniósł, iż jak wynika z uzasadnienia pozwu oraz dokumentów dołączonych do pozwu umowa ubezpieczenia z dnia 30 sierpnia 2012 r. została zawarta z związku z zawarciem przez powoda umowy kredytowej z dnia 27 sierpnia 2012 r. z (...) Bank S.A., a zabezpieczeniem wierzytelności wynikającej z umowy kredytowej była cesja praw z tego produktu inwestycyjnego (umowa ubezpieczenie na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym (...)) na (...) Bank S.A. udzielający przedmiotowego kredytu z dnia 26 września 2012 r. Roszczenie powoda wynika zatem z umowy ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym zawartej pomiędzy stronami prowadzącymi działalność gospodarczą w związku z umową kredytu zawartą przez K. T. na prowadzoną działalność gospodarczą - usługi ogólnobudowlane a bankiem prowadzącym finansową działalność gospodarczą - udzielania kredytów i profesjonalną firmą ubezpieczeniową. Sąd podniósł, iż istnieje funkcjonalny związek pomiędzy zawartą umową kredytu nr (...) a dochodzonym roszczeniem, albowiem zawarcie umowy ubezpieczenia stanowiło element zabezpieczenia wierzytelności z umowy kredytowej (niewątpliwie mającej związek z działalnością gospodarczą prowadzoną przez oba podmioty), zaś pierwsza i jedyna składka została sfinansowana z kredytu inwestycyjnego w polisę wykupioną u pozwanego (...) S.A., wobec czego w ocenie Sądu sprawa dotyczy podmiotów gospodarczych w zakresie prowadzonej przez nich działalności gospodarczej.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd Rejonowy uznał, iż Sądem gospodarczym właściwym dla miejsca zamieszkania pozwanego jest Sąd Rejonowy Szczecin - Centrum w Szczecinie Wydział XI Gospodarczy. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 200 § 1 k.p.c. Sąd Rejonowy orzekł jak w sentencji.

Zażalenie na powyższe postanowienie wywiódł powód i zaskarżając postanowienie w całości wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do dalszego prowadzenia Sądowi Rejonowemu w Kamieniu Pomorskim I Wydział Cywilny oraz o pozostawienie temu Sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego (art. 108 § 2 k.p.c.), biorąc pod uwagę ostateczny wynik sprawy.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie art. 200 k.p.c. w zw. z art. 1 i 2 Ustawy z dnia 24 maja 1989 r. o rozpoznawaniu przez sądy spraw gospodarczych, które miało wpływ na treść postanowienia poprzez błędne uznanie, że przedmiotowa sprawa jest sprawą gospodarczą w rozumieniu przepisów ww. ustawy, a w konsekwencji przekazanie jej do rozpoznania przez Sąd Rejonowy w Kamieniu Pomorskim, Wydział I Cywilny Sądowi Rejonowemu Szczecin- Centrum w Szczecinie XI Wydziałowi Gospodarczemu.

W uzasadnieniu apelujący podniósł, iż na gruncie analizowanej sprawy istotne jest jedynie ustalenie, czy zawarcie umowy ubezpieczenia (nie zaś umowy kredytu) pomiędzy stroną powodową a Towarzystwem może być zakwalifikowane jako dotyczące podmiotów gospodarczych w zakresie prowadzonej przez nich działalności gospodarczej.

Mając na uwadze powyższe, żalący stwierdził, że polisa została zawarta pomiędzy stroną pozwaną jako przedsiębiorcą a stroną powodowa jako konsumentem. Powód wskazał, iż z sytuacji strony powodowej nie sposób wywodzić wniosków jakoby zawarcie przez nią umowy ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym miałoby w takim związku pozostawać.

Podniesiono, iż jak wskazano w uzasadnieniu postanowienia powód prowadzi działalność gospodarczą w sektorze budowlanym. Nie sposób zatem powiązać zawartej przez niego umowy ubezpieczenia na życie jako bezpośrednio związanej z tą działalnością (ponownie podkreślić należy - bez znaczenia jest w tym przypadku kwestia kredytu - istotne jest jedynie powiązanie dotyczące umowy ubezpieczenia).

Przedmiotowa sprawa nie pozostaje tym samym w funkcjonalnym związku z działalnością gospodarczą obu stron procesu i nie jest związana z realizacją zadań, wynikających z przedmiotu działalności obu stron. Tym samym żalący stwierdził, że nie ma ona charakteru gospodarczego.

Na marginesie żalący zauważył nadto, że uznaje się co do zasady, iż przesłanka braku pozostawania w bezpośrednim związku z działalnością gospodarczą lub zawodową osoby fizycznej oznacza, że charakter pośredni tego związku nie powoduje, że osoba fizyczna przestaje być konsumentem.

Powód zauważył, że skarżone postanowienie jest obarczone wadliwością i niedopuszczalne, gdyż determinuje de facto rozstrzygnięcie sprawy. Przy uznaniu bowiem umowy ubezpieczenia łączącej strony postępowania jako zawartej pomiędzy podmiotami gospodarczymi wyłączona zostaje możliwość spełnienia przesłanek przewidzianych w art. 385

11 k.c.

Jako niezrozumiałe uznał zatem działanie Sądu I Instancji, skoro bowiem doszedł on do konkluzji, że umowa nie została zawarta pomiędzy konsumentem a przedsiębiorcą - winien on powództwo oddalić (zasadność czego badałby następnie Sąd Odwoławczy), nie zaś przekazywać sprawę do rozpoznania z uwagi na kwestie właściwości rzeczowej innemu Sądowi równorzędnemu.

Ponadto zaakcentował, że przekazywanie sprawy na tym etapie postępowania, tj. po przeprowadzeniu już dwóch rozpraw jawi się jako sprzeczne z zasadą ekonomiki procesowej.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Zażalenie okazało się uzasadnione.

Jak wynika z treści art. 2 ust 1 ustawy o rozpoznaniu przez sądy spraw gospodarczych z dnia 24 maja 1989 r. (Dz.U. z 2016 r., poz. 723 t.j.) sprawami gospodarczymi są sprawy ze stosunków cywilnych między przedsiębiorcami w zakresie prowadzonej przez nich działalności gospodarczej.

Odnotować należy, że zgodnie z poglądem utrwalonym w judykaturze Sądu Najwyższego, mającym jednolite poparcie w piśmiennictwie, do zakwalifikowania sprawy jako sprawy gospodarczej niezbędne jest kumulatywne spełnienie trzech przesłanek - przedmiotowej, podmiotowej i funkcjonalnej. Sprawa cywilna jest zatem sprawą gospodarczą wtedy, gdy wynika ze stosunków cywilnych, a więc jest sprawą cywilną w ujęciu materialnym (art. 1 k.p.c.), gdy dotyczy przedsiębiorców (art. 43

1 k.c.) oraz gdy łączący ich stosunek cywilnoprawny pozostaje w zakresie prowadzonej przez nich działalności gospodarczej (uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 1991 r. III CZP 9/91, OSNCP 1991, nr 8-9, poz. 98, i z dnia 6 grudnia 1991 r., III CZP 117/91, OSNCP 1992, nr 5, poz. 65, oraz uchwała Sądu Najwyższego z dnia 22 lipca 2005 r., III CZP 45/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 66).

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd Okręgowy stanął na stanowisku, iż Sąd I instancji niezasadnie uznał się w przedmiotowej sprawie za niewłaściwy i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu Szczecin- Centrum w Szczecinie Wydziałowi XI Gospodarczemu.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż niewątpliwie powód prowadzi działalność gospodarczą, której przedmiotem są m.in. roboty budowlane, a nadto w chwili zawarcia umowy przedsiębiorcą był również pozwany. Niemniej jednak powód w treści pozwu, jak i wywiedzionego obecnie zażalenia stoi na stanowisku, iż zawarł umowę ubezpieczenia na życie w dniu 30 sierpnia 2012 roku ze (...) Spółką Akcyjną z siedzibą w W. działając jako konsument.

Wskazania przy tym wymaga, iż rację ma Sąd Rejonowy, że rozpoznawanie spraw gospodarczych powierzono wyznaczonym sądom. Utworzenie jednak sądów gospodarczych i przekazanie im do rozpoznawania określonych spraw nie doprowadziło do powstania sądów szczególnych, pozostających poza strukturą organizacyjną sądów powszechnych. Sądy gospodarcze są jednostkami sądów rejonowych i okręgowych (podobnie uchwała SN z dnia 22 lipca 1994 r.

III CZP 87/94 - OSNC 1995, z. 1, poz. 5). Jasnym jest też, że rozpoznanie w pierwszej instancji sprawy z zakresu prawa cywilnego przez sąd gospodarczy i na odwrót nie powoduje nieważności postępowania, nie jest też samo przez się uchybieniem procesowym mającym wpływ na wynik sprawy.

Zaakcentować zatem należy, że zaskarżone obecnie postanowienia zapadło w dniu 11 kwietnia 2017 r. w sytuacji gdy postępowanie w sprawie było już w toku merytorycznego rozpoznania. Pozew w tej sprawie złożony został bowiem dnia 06 października 2016 r., a Sąd Rejonowy wszczął postępowanie dowodowe, które kontynuowane było na rozprawach w dniach 14 listopada 2016 roku oraz 21 grudnia 2016 roku.

Dochodzone w pozwie roszczenie o zapłatę kwoty 6.183 zł rozpoznawane byłoby przez sąd rejonowy w trybie procesowym zarówno wtedy, gdyby była to sprawa gospodarcza jak i zwykła sprawa cywilna. W tej sytuacji w takim stopniu zaawansowania sprawy decyzja Sądu Rejonowego o przekazaniu sprawy nie jest przede wszystkim uzasadniona ekonomiką procesową. Ponadto okoliczność, czy zawarcia umowy z tytułu ubezpieczenia dokonano w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą czy też powód zawarł tę umowę działając jako konsument, a zatem na cele które nie są związane z tą działalnością powinien wyjaśnić Sąd rozstrzygający sprawę merytorycznie, nie Sąd zaś wydający postanowienie wpadkowe. Jak się okazuje, jest to bowiem element stanu faktycznego, który będzie decydował o prawie materialnym regulującym wzajemne relacje stron i przesądzał o zasadności roszczenia.

Tak argumentując, Sąd Okręgowy, nie przesądzając charakteru sprawy, ocenił, że sprawę powinien nadal prowadzić Sąd Rejonowy w Kamieniu Pomorskim, w związku z tym, na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.

Sąd Okręgowy nie orzekał o kosztach postępowania zażaleniowego, gdyż rozstrzygnięcie o tych kosztach, zgodnie z art. 108 § 1 k.p.c. znajdzie się w orzeczeniu kończącym sprawę zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy.

SSO Mariola Wojtkiewicz SSO Tomasz Sobieraj SSO Wiesława Buczek- Markowska

(...)

ZARZĄDZENIE

1. (...)

2. (...)

3. (...)

4. (...)

(...)