Pokrzywdzony odbywający karę skarżył przewlekłość dochodzenia. Sąd oddalił skargę

Pismem z 6 listopada 2026 r. R. R. (dalej: „skarżący”) złożył skargę na podstawie ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”). Domagał się stwierdzenia przewlekłości postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuraturę (...) w T. w sprawie o sygn. (...)

W uzasadnieniu skarżący opisał przebieg całego postępowania od złożenia przez niego zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa.

Odpowiedź na skargę złożył Prokurator Prokuratury (...)w T. – Piotr Konsur, wnosząc o oddalenie skargi na naruszenie prawa stron do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki.

Dotychczasowy bieg postępowania przed Prokuraturą (...) w T. w sprawie sygn. akt (...):

1. 10 sierpnia 2022 r. R. C. złożył zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa (k. 3, tom. I);

2. 4 listopada 2022 r. wydano postanowienie o wszczęciu dochodzenia sygn. akt (...): (k. 12, tom. I)

3. 27 grudnia 2022 r. wydano postanowienie o umorzeniu dochodzenia sygn. akt (...) (k. 16, tom. I)

4. 5 lipca 2023 r. na skutek zażalenia wniesionego przez obrońcę pokrzywdzonego Sąd Rejonowy w Trzebnicy uchylił postanowienie o umorzeniu dochodzenia z 27 grudnia 2022 r., sygn. akt (...):

5. 11 stycznia 2022 r. zapadł wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt III K 191/19, którym R. C. został skazany za czyn z art. 286 § 1k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i w zw. z art. 12 § 1 k.k.

6. 23 października 2023 r. wnioskodawca R. C. zwrócił się do Sądu Rejonowego w T. z wnioskiem o stwierdzenie przewlekłości w sprawie prowadzonej przez Prokuraturę (...) w T. w sprawie o sygn. (...) (k. 199) ;

7. 6 grudnia 2023 r. Prokuratura (...)w T. wydała postanowienie o przedłużeniu okresu trwania dochodzenia do 31 grudnia 2023 r. (k. 200)

8. Postanowieniem z 2 stycznia 2024 r. Prokuratura (...)w T. wydała postanowienie o przedłużeniu okresu trwania dochodzenia do 29 lutego 2024 r. (k. 201, tom. II);

9. 24 stycznia 2024 r. przesłuchano świadka P. W. przez KP (...) w T. w ramach pomocy prawnej (k. 205);

10. 3 stycznia 2024 r. R. C. złożył zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa (k. 215);

11. 11 czerwca 2024 r. umorzono dochodzenia w sprawie oszustwa przy zakupie pojazdu i biżuterii złotej na szkodę R. C. (k. 227, tom. II);

12. 22 stycznia 2025 r. udostępniono R. C. akta sprawy (...) (k. 251);

13. 22 września 2025 r. prokurator Prokuratury (...)w T. uwzględnił zażalenie R. C. na postanowienie o umorzeniu dochodzenia (K. 272);

14. 26 września 2025 r. prokurator Prokuratury (...)w T. zwrócił się do Sądu Okręgowego w Opolu o wyrażenie zgody na zwolnienie z tajemnicy bankowej (...) S.A. z siedzibą w Z. (k. 292)

15. Postanowieniem z 6 października 2025 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu uwzględnił wniosek prokuratora i wyraził zgodę i zobowiązał (...) SA. do udzielenia informacji objętych tajemnicą bankową (k. 308)

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.

Skarga okazała się niezasadna i jako taka została oddalona.

Wskazać należy, że przy ocenie, czy doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki – zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki – należy mieć w szczególności na uwadze terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez prokuratora prowadzącego postępowanie przygotowawcze w celu zakończenia postępowania, uwzględniając łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, jak również - charakter owej sprawy, stopień jej faktycznej i prawnej zawiłości, znaczenie dla strony (która wniosła skargę) rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Przyczyną stwierdzenia przewlekłości nie jest każda zwłoka, ale tylko zwłoka nieuzasadniona. Ocena czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być na podstawie analizy charakteru przeprowadzanych czynności jak i stanu faktycznego sprawy. Aby rozstrzygnąć czy zwłoka w dokonaniu tej czynności jest nieuzasadniona rozważyć należy nie tylko czasokres zaniechania jej dokonania, ale także konkretne realia sprawy i jej kontekst sytuacyjny.

Po analizie akt sprawy dojść należy do przekonania, że postępowanie w sprawie o sygn. akt (...) na każdym jego etapie toczyło się zgodnie z przyjętymi standardami podejmowania czynności, które były przeprowadzane bez zbędnej zwłoki.

Wbrew zarzutom zażalenia, o przewlekłości postępowania przygotowawczego nie przesądza okoliczność dwukrotnego umarzania dochodzenia w sprawie wszczętej wskutek zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa przez skarżącego. Umorzenie dochodzenia jest rozstrzygnięciem procesowym kończącym dany etap postępowania przygotowawczego. Ma ono charakter merytoryczno-procesowy, ponieważ jest wynikiem oceny, że na danym etapie postępowania brak podstaw do dalszego prowadzenia sprawy. Nie stanowi więc nieuzasadnionego opóźnienia w prowadzeniu sprawy, lecz normalną czynność procesowa przewidziana przez przepisy postępowania karnego. Samo dwukrotne umorzenie nie świadczy zatem z automatu o przewlekłości i nie oznacza, że organy pozostawały bezczynne lub działały opieszale, lecz że dwukrotnie zapadły decyzje kończące postępowanie. Co więcej, nawet powtarzalność takich decyzji nie przesądza jeszcze o przewlekłości, jeśli wynikała z oceny materiału dowodowego zgromadzonego na tym etapie postępowania i była efektem prowadzonych czynności.

Stosownie do art. 298 § 1 k.p.k., prokurator prowadzi lub nadzoruje postępowanie przygotowawcze, co czyni go odpowiedzialnym za realizację celów tego etapu procesu karnego. Przyjmuje się, że organy postępowania przygotowawczego powinny wykazać się szczególną aktywnością, gdyż na nich spoczywa obowiązek wszczęcia postępowania karnego w razie uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa. Organy postępowania przygotowawczego mają obowiązek podjęcia maksymalnego wysiłku i wykonania w możliwie najkrótszym czasie niezbędnych czynności pozwalających na usunięcie wszelkich wątpliwości związanych z zaistnieniem czynu zabronionego.

Analiza akt sprawy dokonana przez Sąd Apelacyjny wykazała, że okoliczności przedstawione w zawiadomieniu o możliwości popełnienia przestępstwa zgłoszonym przez R. C. już od samego początku budziły istotne wątpliwości organów prowadzących postępowanie, co uzasadniało potrzebę ich wnikliwej weryfikacji. Długotrwałość postępowania nie wynikała z bezczynności ani opieszałości organów, lecz była konsekwencją podejmowanych kolejno czynności w sprawie zmierzających do zakończenia postępowania przygotowawczego. W szczególności była ona związana z czynnościami międzyinstancyjnymi wynikającymi z nieprawomocnego umorzenia postępowania, co z kolei wiązało się z koniecznością ponownego procedowania po jego uchyleniu. Ponadto czas trwania postępowania wydłużyła konieczność korzystania z instytucji pomocy prawnej do przeprowadzenia przesłuchania pokrzywdzonego i świadka w niniejszej sprawie, która z natury rzeczy wymaga oczekiwania na realizację wniosków przez inne podmioty. Nie bez znaczenia pozostały też trudności techniczne związane z zapewnieniem pokrzywdzonemu, odbywającemu karę pozbawienia wolności, możliwości zapoznania się z materiałem postępowania. Ponadto postępowanie wymagało przeprowadzenia procedury zwolnienia z tajemnicy bankowej, która ma charakter sformalizowany i czasochłonny. Wiązał o się to następnie z oczekiwaniem na realizację stosownych żądań przez instytucje finansowe. W konsekwencji wskazane okoliczności należy ocenić jako niezależne od organu prowadzącego postępowanie i usprawiedliwiające czas jego trwania, co wyklucza przyjęcie, że doszło do przewlekłości w rozumieniu przepisów prawa.

Uwzględnić należało także znaczne obciążenie pod względem pracy prokuratorów i sekretariatu Prokuratury (...)w T., której obciążenie jest jednym z największych w okręgu (...), co niewątpliwie ma wpływ na terminowość i długość prowadzonych spraw.

Mając powołane okoliczności w przedmiotowej sprawie nie doszło do przewlekłości postępowania.

O kosztach sądowych postępowania w przedmiocie skargi orzeczono na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze.

Sędzia Agata Regulska Sędzia Maciej Skórniak Sędzia Jerzy Skorupka