Sąd odrzucił skargę na przewlekłość śledztwa, a skargę na przewlekłość procesu oddalił

W dniu 30 marca 2026r. do Sądu Apelacyjnego we W. wpłynęła, sporządzona przez pełnomocnika B. A. skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym przez Prokuraturę (...) we W. sygn. (...) oraz (...) i w postępowaniu sądowym prowadzonym przez Sąd Okręgowy we W. sygn. akt III K 408/23, w której wniosła ona o stwierdzenie przewlekłości wskazanych postępowań.

Jednocześnie wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa (solidarnie od Prokuratury (...)we W. i Sadu Okręgowego we Wrocławiu) na rzecz B. A. 20.000 zł z tytułu wystąpienia przewlekłości w ww sprawach.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.

Zauważyć należy, iż wniesiona skarga wskazuje na zaistnienie, według jej autorki, przewlekłości zaistniałej w dwóch fazach postępowania karnego tj. postępowania przygotowawczego oraz postępowania sądowego.

Mając na uwadze datę wniesienia skargi należy zwrócić uwagę na treść art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki limitującego termin do wniesienia skargi.

Skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. Wniesienie skargi na przewlekłość postępowania poza tokiem postępowania (po jego zakończeniu) skutkuje koniecznością jej odrzucenia (postanow. SN z dnia 11.03.2026r. I NSP 87/26). Podobnie SN w postanow. z dnia 12.03.2026r. I NSP 9/26 czy postanow. z dnia 28.09.2022r. I NSP 92/22.

Prawomocne zakończenie wskazanego przez skarżącą postępowania przygotowawczego (a wyrazem tego jest wniesienie aktu oskarżenia) w czyni skargę odnoszącą się do tej fazy postępowania karnego z mocy prawa niedopuszczalną.

Stosownie do treści art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Dla takiej konstatacji niezbędne jest ustalenie, że postępowanie w danej sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia.

Podkreślenia wymaga, iż ocena przewlekłości postępowania musi być dokonywana w relacji do czasu trwania całego postępowania, nie mniej jednak sama długość postępowania nie przesądza jeszcze o tym, iż jest ono przewlekłe. Konieczne jest bowiem wskazanie na konkretne długotrwałe i nieuzasadnione zaniechania sądu, względnie na dokonywanie przezeń czynności w sposób nieefektywny albo na działania, które jedynie pozorują podejmowanie czynności w sprawie (por. postanow. SA w Krakowie z dnia 4.09.2012r. I S 83/12).

Zauważyć należy, że z treści uzasadnienia skargi wynika, że przewlekłości postępowania sądowego skarżąca nie upatruje w bezczynności Sądu Okręgowego czy braku koncentracji czynności dowodowych. W istocie analiza akt sprawy pozwala uznać, że do rozpoznania sprawy Sąd I instancji przystąpił niezwłocznie po wpłynięciu aktu oskarżenia i realizując kolejne czynności procesowe wykorzystał instytucję przerwy w rozprawie, a czas rozpoznania sprawy nie był nieadekwatny uwzględniając ilość osób oskarżonych, charakter stawianych im zarzutów i zakres materiału dowodowego wymagającego przeprowadzenia.

Przewlekłości postępowania sądowego skarżąca upatruje wyłącznie w braku akceptacji przez Sąd Okręgowy dwóch złożonych przez pełnomocnika B. A. wniosków: z dnia 17.01.2024r. o umorzenie postępowania karnego wobec oskarż onej oraz z dnia 31.05.2024r. o wyłączenie jej sprawy do odrębnego rozpoznania.

Podkreślenia wymaga, że przedmiotem oceny w ramach rozpoznania skargi nie może być analiza zasadności czynności procesowych dokonanych przez organ prowadzący postępowanie, konieczności przeprowadzenia danego dowodu dla podjęcia merytorycznej decyzji kończącej postępowanie.

Bezspornie wskazując na pierwszy ze złożonych wniosków skarżąca czyni to z perspektywy zapadłego wobec B. A. orzeczenia zawartego w nieprawomocnym wyroku Sadu Okręgowego we W. z dnia 22.12.2025r.

Nie sposób jednak postawić temu Sądowi zarzutu, iż nie akceptując wniosku złożonego po wpłynięciu aktu oskarżenia dokonał on wadliwie czynności, które doprowadziły do zwłoki w rozpoznaniu sprawy.

Przeświadczenie Sadu meriti o konieczności przeprowadzenia bezpośrednio postępowania dowodowego, w tym odebrania wyjaśnień od oskarżonych i przesłuchania świadków, których zeznania miały znaczenie dla ocen zasadności stawianych zarzutów, w tym i wobec oskarżonej nie może być kwestionowane poprzez wyrażenie subiektywnego poglądu skarżącej, iż prowadzenie postępowania wobec niej było zbędne, gdyż w sposób oczywisty w jej zachowaniu brak było znamion zarzucanych jej przestępstw.

Odnosząc się do drugiej ze wskazanych okoliczności należy dostrzec, że wniosek o wyłączenie sprawy B. A. do odrębnego rozpoznania i przekazania jej do Sądu Rejonowego został złożony po przeprowadzeniu na kilku kolejnych terminach rozprawy czynności dowodowych w postaci odebrania wyjaśnień od oskarżonych i zeznań po części świadków.

Sąd Okręgowy odnosząc się do tego wniosku postanowieniem z dna 7.06.2024r. wskazał na treść art. 34§1 k.p.k. i brak okoliczności, o jakich mowa w §3 tego przepisu, które utrudniałyby łączne rozpoznanie sprawy.

Nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, iż brak akceptacji przez Sąd Okręgowy złożonych przez nią wniosków spowodował przewlekłość postępowania w rozumieniu, jakie pojęciu temu nadają przepisy powołanej wyżej ustawy.

Uznając w tym zakresie skargę za niezasadną należało ją oddalić.

O kosztach postępowania orzeczono podstawie art. 626 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jednolity: Dz.U. z 2016r. poz. 1256).

Bogusław Tocicki Robert Zdych Edyta Gajgał