Sąd Apelacyjny oddalił skargę pokrzywdzonej na przewlekłość śledztwa

Pismem z dnia 27 lutego 2026r. adw.Z. J. , pełnomocnik pokrzywdzonej U. U. (2) wniósł skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przygotowawczym, wnosząc o :

1.stwierdzenie, ze w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym Komendę (...)Policji w G. za sygn. akt (...) (...), nadzorowanym przez Prokuraturę (...) za sygn. akt (...) nastąpiła przewlekłość postępowania,

2.przyznanie na rzecz wnioskodawczyni od Skarbu Państwa sumy pieniężnej, o której mowa w art. 12 ust. 4 ww. ustawy,

3. zwrot uiszczonej opłaty od skargi na zasadzie art. 17 ust. 3 ww. ustawy

W odpowiedzi na skargę Prokurator (...) z dnia 10 kwietnia 2026 r. wniósł o jej oddalenie, przedstawiając stanowisko wyrażone przez prokuratora referenta co do m.in. czynności podejmowanych w przedmiotowym postępowaniu przygotowawczym.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 ust. 1 i art. 2 ust. 1 i 1a ustawy o skardze (…) naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, ma miejsce wówczas gdy wskutek działań lub zaniechań sądu lub prokuratora postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności prawnych i faktycznych. W szczególności ocenie podlega terminowość i prawidłowość (będących dwoma różnymi , niezależnymi od siebie przesłankami , przy czym ta druga winna obejmować ocenę czy podejmowane czynności nie maja charakteru zbędnych z perspektywy celów postępowania karnego , czy też pozornych ) czynności podjętych przez organ postępowania w celu zakończenia postępowania przy uwzględnieniu charakteru sprawy, stopnia jej faktycznej i prawnej zawartości, znaczenia dla skarżącego rozstrzyganych w niej zagadnień oraz zachowania stron, w szczególności tej zarzucającej przewlekłość (art. 2 ust. 2 cyt. ustawy). Przewlekłość postępowania jest kategorią obiektywną, a obowiązkiem państwa jest zapewnienie by sprawy osób podległych jego jurysdykcji toczyły się bez zbędnej zwłoki (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 6.01.2006 r., III SPP 154/05 i cyt. tam orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz poglądy doktryny). Nie ulega też wątpliwości, że ocena, czy w konkretnej sprawie doszło do przewlekłości postępowania, nie powinna ograniczać się wyłącznie do upływu czasu i subiektywnych odczuć skarżącego, lecz jest wypadkową czynników obiektywnych oraz czasu koniecznego do podejmowania bez zwłoki działań zgodnych z obowiązującymi przepisami, przewidującymi zachowanie określonych procedur i niezbędnych by wyjaśnić wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności w sposób gwarantujący stronom korzystanie z ich praw (zob. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 11 maja 2005r. sygn. akt II S 26/05). Obiektywne kryteria terminowości i prawidłowości czynności prokuratora powinny być oceniane każdorazowo w odniesieniu do specyfiki i indywidualnego układu okoliczności danej sprawy (por. post. SN z dnia 12.03.2013 r., KSP 1/13). Ocena, czy w sprawie doszło do przewlekłości nie powinna ograniczać się do upływu czasu i subiektywnych odczuć skarżącego, lecz stanowić wypadkową czynników obiektywnych oraz czasu niezbędnego dla podejmowania działań zgodnych z obowiązującymi przepisami, przewidującymi zachowanie określonych procedur (por. post. SA we Wrocławiu z dnia 16.04.2014 r., II S 17/14, post. SA w Katowicach z dnia 4.12.2013 r. V S 83/13). Charakter sprawy, stopień jej faktycznej i prawnej zawiłości związany jest ze stopniem obszerności i skomplikowania stanu faktycznego sprawy. Taka zawiłość może usprawiedliwiać długotrwałość postępowania. Dotyczyć to będzie spraw, w których istnieje konieczność przeprowadzenia licznych dowodów, a czynności procesowe będą podejmowane przez prowadzących postępowanie przygotowawcze, również w drodze pomocy prawnej. Zatem stwierdzenie przewlekłości w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym przez prokuratora, uwarunkowane jest oceną obiektywnej sprawności postępowania prokuratora podjętego w indywidualnym układzie okoliczności faktycznych i prawnych.

Jednocześnie mając na uwadze wymogi formalne , warunkujące dopuszczalność skargi jako takiej , w szczególności wynikający z art.6 ust.2 pkt.2 ustawy wymóg

przytoczenia okoliczności uzasadniających żądanie, nie może być skutecznie zakwestionowane twierdzenie (wyrażane w ugruntowanym orzecznictwie sądowym ) ,że wymóg ten oznacza że to skarżący ma procesowy obowiązek w uzasadnieniu skargi szczegółowo wskazać , w czym dopatruje się nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu jego sprawy, tj. w sposób precyzyjny przedstawi konkretne działania bądź zaniechania sądu rozpoznającego sprawę, które w konsekwencji doprowadziły do zwłoki w zakresie terminowości przeprowadzonych bądź analogicznie skonkretyzowane zastrzeżenia co do prawidłowości tych czynności w takim zakresie w jakim implikują one podnoszony , nadmierny czas trwania postępowania . Wskazanie powyższych okoliczności jest niezbędne dla merytorycznej oceny skargi. Sąd musi wiedzieć, na jakim etapie postępowania doszło według strony do przewlekłości, na czym ona polegała, tzn. jakie konkretnie czynności procesowe zostały podjęte przez sąd wadliwie lub nie zostały podjęte w ogóle. W konsekwencji sąd rozpoznający skargę na przewlekłość nie ma obowiązku badania z urzędu sprawności postępowania w sprawie, a powinien ograniczyć się jedynie do okoliczności wskazanych przez stronę.

In concreto profesjonalny uczestnik postępowania – adwokat jako pełnomocnik pokrzywdzonej - realizując swój procesowy obowiązek podniósł , w zakresie relewantnym dla kwestii spełnienia w/w wymogu formalnego , zarzut braku terminowości czynności postępowania przygotowawczego poprzez ich zaniechanie, co znajduje swój wyraz w uzasadnieni u skargi zawierającej sformułowania „

biorąc pod uwagę fakt, iż ostatnia znana pełnomocnikowi pokrzywdzonej czynności miała miejsce 7 marca 2024 r…. co więcej, pełnomocnik nie był informowany o żadnych podejmowanych czynnościach w sprawie w przeciągu ostatniego roku …prowadzący postępowanie zaniechał jakichkolwiek czynności w niniejszej sprawie, natomiast prokurator nadzorujący ww. śledztwo dopuścił się przewlekłości także poprzez zaniechanie podjęcia jakichkolwiek czynności mających na celu usprawnieniem postępowania przygotowawczego” . Tym samym wnoszący skargę wyznaczył pole kontroli mającym być dokonanym w przedmiotowym postępowaniu wywołanym wniesioną skargą i takiej kontroli w tym zakresie dokonał Sąd Apelacyjnego . Analiza akt przedmiotowego postepowania przygotowawczego w zakresie niezbędnym dla określonego przedmiotu postępowania związanego ze skargą , w szczególności tomów XI i XII obejmujących czynności podejmowane w okresie od lutego 2025r. (a więc nieco ponad roku w kontekście twierdzeń skarżącego ) w sposób nie budzący wątpliwości wskazuje,że w relewantnym okresie przeprowadzono szereg czynności procesowych i faktycznych związanych z uzyskaniem różnego rodzaju dokumentów (m.in.podatkowych , ZUS , PiP) mających znaczenie dla przedmiotowego postępowania (jego celów) , sprawdzeniem i uzyskaniem danych warunkujących możność przesłuchania danej osoby w charakterze świadka, jak też samych przesłuchań ( 26 świadków ). W tym kontekście twierdzenie skarżącego o braku czynności w ciągu „ ostatniego roku” jest całkowicie niezasadne , wręcz dowolne. Prawdą jest ,że w okresie 14 stycznia 2026 r, do początku kwietnia 2026 nie podejmowano czynności o charakterze dowodowym , co lojalnie procesowo przyznaje w swym stanowisku prokurator , wskazując że w okresie tym wykonywana była analiza zabranego materiału, konieczna dla oceny postępów śledztwa i podjęcia decyzji co do dalszych kroków procesowych. Okres ten może być uznany za dość długi , jednak nie w stopniu , który mógłby być oceniony jako nieakceptowalnie nadmierny .

Wykracza poza przedmiot postępowania prowadzonego na podstawie w/w ustawy , a tym samym kognicję Sądu Apelacyjnego, ocena trafności twierdzeń skarżącego co tego ,że „

pełnomocnik pokrzywdzonej U. U. (1) nie jest informowany o czynnościach w sprawie (o ile takowe w ogóle są prowadzone), a kierowane pisma z pytaniami o aktualny stan sprawy oraz pozyskanie opinii biegłych w niniejszej sprawie pozostają bez odpowiedzi. Co więcej, prokurator nadzorujący sprawę pozostaje nieuchwytni, wobec czego strona nie ma żadnej możliwości pozyskania aktualnych informacji w sprawie” .Przypomnieć jednak należy , zakładając hipotetycznie trafność twierdzeń pełnomocnika co do komunikacji procesowej z prowadzącym i nadzorującym przedmiotowe postępowanie przygotowawcze ,że pokrzywdzona jest stroną postępowania przygotowawczego (art.299§ 1 kpk) mającą określone uprawnienia procesowe , w tym wynikające z art.156 § 5 kpk prawo do przeglądania akt , sporządzania odpisów lub kopii . Korzystanie z tego uprawnienia w postępowaniach przygotowawczych mających za przedmiot określone , złożone zagadnienia , związane m.in. z analizą czynności podejmowanych przez określony , dłuższy czas , w obrocie gospodarczym, przez podmioty gospodarcze jest jak się wydaje typowym , wręcz koniecznym dla reprezentacji interesów pokrzywdzonego w postępowaniu przygotowawczym , ubocznie zapobiegając także formułowaniu określonych twierdzeń w zakresie przebiegu tego postępowania .

W świetle powyższych okoliczności nie można uznać, aby skarga była zasadna, albowiem nie stwierdza się przewlekłości w prowadzonym postępowaniu przygotowawczym.

Jarosław Mazurek Piotr Kaczmarek Janusz Godzwon