Skarga na przewlekłość śledztwa odrzucona, bo skarżący nie był stroną ani pokrzywdzonym

M. H. w piśmie z 5 maja 2026 r. (data wpływu) złożył do Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, dotycząca sposobu procedowania w postępowaniu Prokuratury (...) o sygn. akt (...), domagając się stwierdzenia, że w toku postępowania przygotowawczego w przedmiotowej sprawie zainicjowanej zawiadomieniem o możliwości popełnienia przestępstwa z 26 czerwca 2024 r., o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez imiennie wskazane osoby, nastąpiła przewlekłość postępowania.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.

Skarga podlegała odrzuceniu.

Według skarżącego przewlekłość postępowania wyraża się w tym, że organ procesowy, pomimo upływu blisko dwudziestu trzech miesięcy od dnia złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, do dnia złożenia skargi, nie podjął decyzji merytorycznej prowadzącej do rozstrzygnięcia.

Zważyć należy, że stosownie do przepisu art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, uprawnionym do wniesienia skargi w postępowaniu karnym jest strona oraz pokrzywdzony, nawet jeśli nie jest stroną. W realiach niniejszej sprawy skarżący swój interes prawny w złożeniu skargi wywodzi z tego, że w/w śledztwo łączy się z postępowaniem sądowym prowadzonym przez Sąd Okręgowy we Wrocławiu pod sygn. akr III K 406/25, w sprawie Prokuratury (...) o sygn. akt (...), w którym skarżący występuje w roli oskarżonego, zaś wskazane przez niego imiennie w zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa osoby mają status pokrzywdzonych i oskarżycieli posiłkowych w tej sprawie (taki status może też przysługiwać spółce, w które wskazane przez skarżącego są udziałowcami). Tymczasem skarżący nie wykazał w żaden sposób, że w przedmiotowej sprawie ma on status pokrzywdzonego lub strony. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, w postępowaniu karnym uprawnienie do wniesienia skargi przysługuje stronie oraz pokrzywdzonemu, nawet jeżeli nie jest stroną. Krąg podmiotów uprawnionych został określony w sposób wyczerpujący i nie podlega wykładni rozszerzającej. Z kolei, zgodnie z art. 299 § 1 k.p.k., stronami postępowania przygotowawczego są podejrzany i pokrzywdzony. W realiach niniejszej sprawy skarżący nie posiada żadnego z powyższych statusów. Statusu takiego nie ma natomiast jedynie zawiadamiający o popełnieniu przestępstwa. Z akt postępowania wynika, że skarżący został dwukrotnie przesłuchany w charakterze świadka i nie został uznany za pokrzywdzonego, gdyż zebrany zgromadzony materiał dowodowy nie dawał podstaw do przyjęcia, że dobra prawne skarżącego zostały bezpośrednio naruszone lub zagrożone czynami będącymi przedmiotem postępowania.

Skarżący wywodzi swoją legitymację do wniesienia skargi na przewlekłość z twierdzenia, że zachowania objęte zawiadomieniem o podejrzeniu popełnienia przestępstwa naruszyły jego dobra prawne. Powołuje się przy tym na to, że w innych, równolegle prowadzonych postępowaniach karnych występuje jako podejrzany, a obecnie oskarżony, co w jego ocenie czyni go stroną postępowania w rozumieniu art. 299 k.p.k. Argumentacja tej nie sposób podzielić. Status strony postępowania przygotowawczego jest oceniany wyłącznie na gruncie konkretnego postępowania, którego dotyczy skarga, i nie może być wywodzony z ról procesowych pełnionych przez daną osobę w innych postępowaniach. Również sam fakt subiektywnego przekonania skarżącego o doznaniu uszczerbku lub negatywnych konsekwencji określonych działań nie jest wystarczający do przyjęcia, iż doszło do bezpośredniego naruszenia jego dóbr prawnych w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania karnego. Ewentualne oddziaływanie czynu zabronionego na sytuację skarżącego ma charakter wyłącznie pośredni, co wyklucza możliwość nadania mu statusu pokrzywdzonego. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie posiada zatem przymiotu strony w rozumieniu ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Niezależnie od powyższego, również treść postanowienia o wszczęciu śledztwa z 18 kwietnia 2025 r. (k. 124125, tom. I) nie daje podstaw do przyjęcia, aby skarżącemu przysługiwał status pokrzywdzonego. Z opisu czynu objętego kwalifikacją z art. 271a § 1 k.k., art. 271 § 1 k.k., art. 273 k.k. oraz art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 12 § 1 k.k. wynika, że postępowanie dotyczy wystawiania nierzetelnych faktur VAT oraz posługiwania się nimi i składania nierzetelnych deklaracji podatkowych VAT-7 w celu pomniejszenia zobowiązań podatkowych, czym narażono na uszczuplenie podatek od towarów i usług. Opis czynu nie wskazuje na bezpośrednie naruszenie dobra prawnego skarżącego, lecz na godzenie w interes finansowy Skarbu Państwa.

Jednocześnie w odniesieniu do drugiego czynu, tj. czynu z art. 62 § 2 k.k.s., art. 56 § 1 k.k.s. oraz art. 76 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s., art. 7 § 1 k.k.s., art. 9 § 3 k.k.s. i art. 8 § 1 k.k.s. dostrzec należy, że dotyczy on przestępstw skarbowych, w których, stosownie do art. 113 § 2 k.k.s., nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania karnego dotyczących pokrzywdzonego. Tym samym skarżący nie mógł uzyskać w tym postępowaniu statusu pokrzywdzonego, a w konsekwencji nie przysługiwała mu legitymacja do wniesienia skargi na przewlekłość postępowania na podstawie art. 3 ustawy.

Zgodnie z art. 9 ust. 2 wymienionej ustawy, skargę wniesioną przez nieuprawniony podmiot należy odrzucić.

Mając na względzie powyższe okoliczności, Sąd Apelacyjny we Wrocławiu orzekł, jak na wstępie.

Sędzia Agata Regulska Sędzia Maciej Skórniak Sędzia Cezariusz Baćkowski