M. D. ukarany grzywną 800 zł za kradzież narzędzia wartego 49,90 zł w sklepie

wyroku Sądu Rejonowego w Nowym Sączu

z dnia 24 października 2025 roku

1. Treść skargi oskarżycielskiej:

M. D. został obwiniony o to, że w dniu 1 grudnia 2023 roku około godziny 19:33 w P., rejonu (...) ze sklepu (...) dokonał kradzieży M. S. o wartości 49,90 złotych powodując straty na szkodę S. (...) tj. o wykroczenie z art. 119 § 1 k.w.

2. Ustalenia faktyczne:

1 grudnia 2023 roku M. D. przyjechał pod (...) w P. w towarzystwie dwójki innych osób samochodem dostawczym oznaczonym logiem firmy kurierskiej (...).

Dowody:

Zeznania K. C. k. 3-4

(...) (...) z monitoringu k. 8-9, 26

Nagranie z monitoringu sklepu k. 25

Opinia antropologiczna k. 91- 103

Po wejściu do sklepu mężczyźni rozdzielili się. W trakcie spacerowania po alejkach sklepowych M. D. schował do kieszeni narzędzie M. S. o wartości 49,90 złotych, a następnie kontynuował zakupy na terenie hali sklepowej.

Dowody:

Zeznania K. C. k. 3-4

(...) (...) z monitoringu k. 8-9, 26

Nagranie z monitoringu sklepu k. 25

Opinia antropologiczna k. 91- 103\

Po zakończonych zakupach M. D. podszedł do kasy, gdzie wyłożył część zabranych przez siebie artykułów. Obwiniony nie wyłożył natomiast trzymanego w kieszeni narzędzia wielofunkcyjnego. Po skasowaniu wyłożonych na kasie produktów M. D. opuścił sklep, nie płacąc za trzymany w kieszeni produkt.

Dowody:

Nagranie z monitoringu sklepu k. 25

Opinia antropologiczna k. 91- 103

M. D. ma 35 lat. Obwiniony jest kawalerem nie mającym nikogo na swoim utrzymaniu. M. D. mieszka na terenie S. w gminie R.. M. D. w chwili czynu posiadał zachowaną zdolność rozpoznania jego znaczenia oraz pokierowania swoim postępowaniem. Obwinionego cechuje natomiast osobowość nieprawidłowa. M. D. jest osobą wielokrotnie karaną, w tym za przestępczość przeciwko mieniu, która była poddawana oddziaływaniom penitencjarnym.

Dowody:

Wyjaśnienia obwinionego M. D. k. 28-29 w zakresie danych osobopoznawczych

Opinia sądowo – psychiatryczna k. 46-50, 59

(...) k.109-113

3. Ocena dowodów

M. D. zarówno w toku czynności wyjaśniających jak i na rozprawie nie przyznał się do zarzucanego mu wykroczenia. Na rozprawie w dniu 5 grudnia 2024 roku M. D. konfrontowany z materiałem dowodowym w tej sprawie w postaci nagrania i (...) z tego zdarzenia, zaprzeczył aby to był zarejestrowany jako sprawca tej kradzieży. Wyjaśnienia obwinionego M. D. w świetle zgromadzonego w tej sprawie materiału dowodowego jawią się jako kłamliwe, obliczone na uniknięcie odpowiedzialności za popełniony delikt. W tej mierze należy wskazać, iż stwierdzenie, iż to M. D. był podmiotem, który został zarejestrowany za pomocą kamer sklepowych wynika w wprost z pełnej, wiarygodnej oraz bezstronnej opinii biegłego J. B.. Biegły w sposób metodyczny wykazał skąd wyprowadza ów wniosek końcowych. Rzeczone stwierdzenia zostały przy tym wykazane poprzez dokładne szczegółowe wskazania szeregu tożsamych cech antropomentrycznych przy jednoczesnym braku jakichkolwiek różnic w tych wizerunkach. Warto przy tym wskazać, iż biegły posługiwał się szerokim materiałem porównawczym uzyskanym w toku oględzin ciała obwinionego. Do tego biegłemu został nadesłany także materiał bezwpływowy pochodzący z kamer monitoringu Sądu Rejonowego w Nowym Sączu. Równocześnie rzeczona opinia jest kategoryczna w swoich wnioskach, opierająca się o kryterium pewności, a nie jedynie prawdopodobieństwa. Tym samym wyjaśnienia obwinionego M. D. sprowadzające się w zasadzie do negacji obecności w sklepie (...) zostały ocenione jako niewiarygodne, a tym samym nieprzydatne do poczynienia ustaleń faktycznych w tej sprawie.

Sąd Rejonowy ocenił jako wiarygodne i przydatne do poczynienia ustaleń faktycznych zeznania świadka K. C.. Świadek ten jest osobą obcą dla obwinionego, który nie miał interesu w jego pomawianiu. Nadto godzi się zwrócić uwagę, iż K. C. w żadnym miejscu w swoich zeznaniach nie obciążał personalnie M. D.. Świadek słuchany w toku czynności wyjaśniających potwierdził jedynie sam fakt kradzieży i obraną przez sprawcę metodologie działania. Natomiast nie miał on informacji na temat jego personaliów. Zarazem należy zaznaczyć, iż zeznania K. C. w wyżej opisanym zakresie były rzeczowe, jasne, spójne, a co najważniejsze w pełni korespondowały z zapisem monitoringu (...). W toku tego postępowania nie ujawniły się dane wskazujące na wewnętrzną bądź zewnętrzną sprzeczność tych oświadczeń wiedzy. Tym samym Sąd Rejonowy uznał owe depozycje jako przydatne w procesie rekonstrukcji stanu faktycznego tej sprawy. Natomiast fakt, iż zeznania te nie były kwestionowane przez obwinionego, a także miały oparcie w dowodzie rzeczowym w postaci nagrania z kamer monitoringu, sprawił iż Sąd Rejonowy zaniechał bezpośredniego przeprowadzania tego dowodu w toku rozprawy i odczytał zeznania K. C. na podstawie art. 75 k.p.s.w.

Nie ulega wątpliwości, iż koronnym dowodem w tym postepowaniu była opinia biegłego ds. antropologii J. B.. Biegły ten jest osobą o uznanych powszechnie umiejętność z zakresu tej dziedziny nauki. W realiach niniejszej sprawy rzeczone umiejętności specjalne nie były w żaden sposób kwestionowane przez strony tego postępowania. Warto zaznaczyć przy tym, iż J. B. jest osobą całkowicie obcą dla stron tego procesu, nie powiązaną także w jakikolwiek sposób z organami ścigania z terenu okręgu (...). Rzeczona opinia spełnia wszystkie stawiane przed tego rodzaju dokumentami wymogi procesowe. J. B. w sposób wyczerpujący odpowiedział na wszystkie pytania zadane w tezie dowodowej. Do tego rzeczona opinia posiada atrybut jasności. Biegły w sposób klarowny przedstawił dlaczego doszedł do takich, a nie innych wniosków. J. B. w sposób metodyczny przedstawił na cechy charakterystyczne ciała, twarzy czy sposobu poruszania się obwinionego, które doprowadziły do go rozpoznania na monitoringu (...). J. B. wszystkie owe cechy odpowiednio zilustrował odnosząc się do danych z wizerunków oskarżonych uzyskanych w toku oględzin ich ciała, które to wykonano w postępowaniu sądowym. Zarazem wskazać należy, iż biegły posiadał bardzo bogaty materiał źródłowy zarówno wpływowy jak i bezwpływowy, a to nagrania przedstawiającego zachowanie oskarżonych w drodze na sale rozpraw, a także w oczekiwaniu na uczestnictwo w czynnościach sądowych. Przedmiotowa opinia jest przy tym w pełni konkluzywna. Analiza jej treści nie dała podstaw do ujawnienia uchybień, nieścisłości, niezgodności z metodologią przedmiotu. Wyżej wskazane okoliczności implikowały konieczność posłużenia się tego rodzaju opinią dla rozstrzygnięcia udziału obwinionego M. D. w inkryminowanym zdarzeniu.

W ocenie Sądu Rejonowego w pełni przydatna dla poczynienia ustaleń faktycznych w przedmiotowej sprawie była opinia biegłego psychiatry M. P.. Dopuszczenie tego dowodu na etapie postępowania jurysdykcyjnego było efektem wskazania zawartego przez obwinionego na rozprawie głównej, iż leczył się on psychiatrycznie. Powołany biegły w sposób kompletny odpowiedział na zadane mu przez organ procesowy pytania dotyczące zdrowia psychicznego oskarżonego M. D.. Jednocześnie w toku tego procesu nie ujawniła się żadna okoliczność podważająca kompetencje biegłego do sporządzania tego rodzaju dokumentów procesowych jak również brak było podstaw do powzięcia wątpliwości, co do jego bezstronności w tej sprawie. Sąd nie ma także zastrzeżeń odnośnie obranej przez M. P. metodologii badań oraz zgodności opracowanych przez niego wniosków końcowych z wynikami badania ambulatoryjnego. Co więcej żadna ze stron tego procesu w żaden sposób nie kwestionowała treści zawartych w powyższym dokumencie procesowym. Stąd też Sąd Rejonowy ustalając okoliczności wymagające wiedzy specjalistycznej związanej ze zdrowiem psychicznym oskarżonego oparł się w pełni na opinii sądowo – psychiatrycznej sporządzonej przez biegłego lekarza psychiatrii M. P..

Cennym dowodem w tym postępowaniu były także nagrania z kamer monitoringu (...). Na tych nagraniach zarejestrowano dokładnie wizerunek i sposób działania sprawcy. Zarazem jakość tego nagrania pozwoliła biegłemu B. w rozpoznaniu jako osoby dokonującej tej kradzieży M. D.. Sąd Rejonowy zwrócił przy tym uwagę, iż dowody te mają charakter rzeczowy. Strony tego procesu, a także Sąd z urzędu nie zwróciły uwagi na jakiekolwiek manipulacje w tych nagraniach ze strony osób trzecich.

Sąd Rejonowy uznał za przydatny także pozostały materiał dowodowy zgromadzony w toku czynności postępowania w sprawie o wykroczenie tj., notatki urzędowe, protokoły oględzin ciała obwinionego, nagrań z kamer przemysłowych, (...) obwinionego, informacje o cenie skradzionego produktu. Należało zważyć, iż przedmiotowe dokumenty zostały sporządzone przez właściwe ku temu osoby, w przepisanej przez prawo formie. Co więcej ich treść nie była w żaden sposób kwestionowana przez którąkolwiek ze stron tego postępowania. Tym samym również te dowody posłużyły w odtworzeniu przebiegu inkryminowanego zdarzenia oraz pozyskaniu informacji o obwinonym.

4. Ocena prawna:

M. D. stanął pod zarzutem kradzieży wykroczeniowej, stypizowanej w art. 119 § 1 k.w.

Zgodnie z art. 119 § 1 k.w. odpowiedzialność za przedmiotowe wykroczenie ponosi ten, kto kradnie cudzą rzecz ruchomą, której wartość nie przekracza 500 złotych. W doktrynie przedmiotu nie budzi wątpliwości, że pod pojęciem kradzieży rzeczy ruchomej rozumiemy zabór danej ruchomości polegający na wyjęciu spod władztwa dotychczasowego posiadacza rzeczy przedmiotu zaboru, a następnie objęcie władztwa nad tym przedmiotem w celu jego przywłaszczenia. Oczywistym na gruncie kradzieży jest też stwierdzenie, iż dana rzecz musi być rzeczą cudzą wobec mienia sprawcy. Natomiast dla bytu wykroczenia konstytutywne jest też aby wartość skradzionego mienia nie przekraczała kwoty 800 złotych, która to kwota stanowi próg kontrawencjonalizacji.

Przenosząc ogólne stwierdzenia na użytek niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż niewątpliwie M. D. zrealizował przedmiotowe i podmiotowe znamiona tego wykroczenia. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż obwiniony już poprzez schowanie owej urządzenia multi tool do swojej kieszeni wyjął ów przedmiot spod władztwa pokrzywdzonego i objął nad nim władania. Nawet zresztą przyjmując odmienną koncepcje momentu zaboru a więc tzw. koncepcje linii kas – sprowadzającej się w dużej mierze do koncepcji wyniesienia należy stwierdzić, iż także w tym przypadku mieliśmy do czynienia z dokonanym zaborem, gdyż M. D. wyniósł ową rzecz ruchomą poza teren sklepu, a fakt jej kradzieży został ujawniony dopiero kilka dni później. Oczywistym jest też stwierdzenie, że owo urządzenie multitool sayre była dla obwinionego rzeczą cudzą, gdyż stanowiła ona asortyment pokrzywdzonego sklepu, a obwiniony nie dokonał jej zakupu. Wreszcie wartość tej rzeczy pozwolił na przyjęcie odpowiedzialności za wykroczenie, a nie za przestępstwo, gdyż kwota 49,90 złotych jest oczywiście niższa niż kwota stanowiąca próg kontrawencjonalizacji. Bezsporne w tym postępowaniu jest także stwierdzenie, że M. D. działał w zamiarze kierunkowym przywłaszczenia przedmiotu zaboru. Tak tylko należy interpretować ukrycie owej tego urządzenia wielofunkcyjnego w kieszeni i nie wyłożenie go na lin kas sklepu. Trzeba zatem stwierdzić, iż obwiniony celowo wyjął spod władztwa pokrzywdzonego tę rzecz w celu przywłaszczenia, a w konsekwencji wzbogacenia się.

Oczywistym jest także, że ów czyn był społecznie szkodliwy w rozumieniu art. 1 § 1 k.w. Tak tylko można interpretować zachowania polegające na kradzieży mienia o wydatnej wartości (biorąc pod uwagę postępowanie wykroczeniowe), powzięte pomimo wiedzy obwinionego o pracy w tym sklepie szeregu ochroniarzy wspartych działaniem kamer monitoringu.

Sąd ocenił także w ślad za opinią biegłego M. P., iż czyn ten był zawiniony w rozumieniu normatywnej teorii winy. Co prawda obwiniony M. D. leczył się psychiatrycznie. Niemniej jednak w zakresie czynu polegającego na zaborze tego urządzenia wielofunkcyjnego posiadał on zachowaną zdolność do rozpoznania znaczenia tego czynu oraz pokierowania swoim postępowaniem. W szczególności brak jest jakichkolwiek danych aby twierdzić, że obwiniony jest chory na kleptomanię. Biegły w sposób obszerny argumentował dlaczego brak jest możliwości przyjęcia wyłączenia poczytalności obwinionego w zakresie kradzieży i owe ustalenie znajdują pełne uznanie Sądu Rejonowego, co wyartykułowane zostało w poprzedniej części uzasadnienia. Nadto obwiniony M. D. nie działał w stanie wyższej konieczności czy innej okoliczności choćby limitującej stopień zawinienia. Przeciwnie wobec wcześniejszego skazania za szereg przestępstw przeciwko mieniu powinien mieć szczególnie silnie zinternalizowaną potrzebę przestrzegania konstytucyjnego prawa własności. Tym samym obwinionemu można postawić relewantny zarzut braku posłuchu dla normy prawnej, co jest wystarczające do stwierdzenia, iż czyn obwinionego był zawiniony, a w przedmiotowej sprawie brak jest okoliczności limitujących wysoki stopień winy M. D.

Toteż mając na względzie wyżej przytoczoną argumentacje Sąd Rejonowy w punkcie I uzasadnianego wyroku uznał M. D. za winnego wykroczenia z art. 119 § 1 k.w.

5. Omówienie zastosowanej reakcji penalnej:

W związku z przypisaniem obwinionemu M. D. wykroczenia z punktu I wyroku zaistniała konieczność wymierzenia obwinionemu stosownej kary. Wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. zagrożone jest karą grzywny, ograniczenia wolności oraz karą aresztu. Ustawodawca w tym przepisie nie wskazał wysokości grzywny. Stąd też konieczne jest sięgnięcie do przepisów części ogólnej tego aktu prawnego, a konkretnie 24 § 1 k.w. w świetle którego grzywnę wymierza się w wysokości od 20 do 5000 złotych. Natomiast w art. 33 kodeksu wykroczeń ustawodawca wskazał dyrektywy wymiaru kary. Zgodnie z tym przepisem Organ orzekający wymierza karę według swojego uznania, w granicach przewidzianych przez ustawę za dane wykroczenie, oceniając stopień społecznej szkodliwości czynu i biorąc pod uwagę cele kary w zakresie społecznego oddziaływania oraz cele zapobiegawcze i wychowawcze, które ma ona osiągnąć w stosunku do ukaranego. § 2. Wymierzając karę, organ orzekający bierze pod uwagę w szczególności rodzaj i rozmiar szkody wyrządzonej wykroczeniem, stopień winy, pobudki, sposób działania, stosunek do pokrzywdzonego, jak również właściwości, warunki osobiste i majątkowe sprawcy, jego stosunki rodzinne, sposób życia przed popełnieniem i zachowanie się po popełnieniu wykroczenia. § 3. Jako okoliczności łagodzące uwzględnia się w szczególności: 1) działanie sprawcy wykroczenia pod wpływem ciężkich warunków rodzinnych lub osobistych; 2) działanie sprawcy wykroczenia pod wpływem silnego wzburzenia wywołanego krzywdzącym stosunkiem do niego lub do innych osób; 3) działanie z pobudek zasługujących na uwzględnienie; 4) prowadzenie przez sprawcę nienagannego życia przed popełnieniem wykroczenia i wyróżnianie się spełnianiem obowiązków, zwłaszcza w zakresie pracy; 5) przyczynienie się lub staranie się sprawcy o przyczynienie się do usunięcia szkodliwych następstw swego czynu. § 4. Jako okoliczności obciążające uwzględnia się w szczególności: 2) działanie sprawcy w celu osiągnięcia bezprawnej korzyści majątkowej; 3) działanie w sposób zasługujący na szczególne potępienie; 4) (uchylony) 5) uprzednie ukaranie sprawcy za podobne przestępstwo lub wykroczenie; 6) chuligański charakter wykroczenia; 7) działanie pod wpływem alkoholu, środka odurzającego lub innej podobnie działającej substancji lub środka; 8) popełnienie wykroczenia na szkodę osoby bezradnej lub osoby, której sprawca powinien okazać szczególne względy; 9) popełnienie wykroczenia we współdziałaniu z małoletnim. W realiach tej sprawy należało zwrócić uwagę na następujące okoliczności obwiniony dopuścił się kradzieży rzeczy stanowiącej realną wartość majątkową na poziomie 50 złotych, a więc czynowi tego daleko było do znikomego stopnia społecznej szkodliwości.. Co więcej obwiniony działał pomimo wiedzy o pracy ochroniarzy i działaniu kamer monitoringu. Wreszcie nie było to pierwsze naruszenie przez obwinionego prawa własności, gdyż wcześniej był on karany za szereg przestępstw przeciwko mieniu. Obwiniony wykonywał wcześniej również karę pozbawienia wolności w związku z tego rodzaju zachowaniami. Tym samym można wskazać, iż jest on osobą zdemoralizowaną i niepoprawną w zakresie naruszania porządku prawnego. Obwiniony w tym procesie nie wyraził również żadnej skruchy za swoje zachowanie, przez co nie można było na podstawie tej okoliczności złagodzić wymierzonej obwinionemu kary. Zarazem stopień karygodności tego czynu nie był tak duży, aby implikował konieczność wymierzenia w tej sprawie kary aresztu. Natomiast orzeczenie kary ograniczenia wolności byłoby nieadekwatne do konieczności wykonywania przez obwinionego M. D. uczciwej pracy zarobkowej poprzestanie na wymierzeniu obwinionemu stosunkowo surowej grzywny jest w ocenie Sądu adekwatne do stopnia społecznej szkodliwości czynu oraz warunków indywidualizujących osobę sprawcy. Równocześnie Sąd przy wymiarze grzywny wziął pod uwagę, że M. D. jest osobą w sile wieku, nie posiadającą istotnych zobowiązań finansowych, a przy tym posiadającą pełną zdolność do pracy fizycznej. Tym samym niezależnie od deklarowanych dochodów posiada on stosunkowo dobre zdolności zarobkowe. W związku z powyższym Sąd Rejonowy ocenił, iż wymierzenie obwinionemu kary grzywny w kwocie 800 złotych będzie dla M. D. istotną dolegliwością będącą zarazem adekwatną do stopnia społecznej szkodliwości, a przy tym uwzględniającą jego wielokrotną karalność za przestępstwa przeciwko mieniu. Wobec tego w punkcie I uzasadnianego wyroku Sąd Rejonowy wymierzył M. D. karę 800 złotych grzywny.

Biorąc pod uwagę, iż M. D. na trwałe wyzbył z posiadania skradzionego przedmiotu pokrzywdzonego tj. (...) (...) celowym było orzeczenie wobec obwinionego środka karnego w postaci obowiązku zwrotu równowartości skradzionego mienia, co Sąd Rejonowy uczynił w punkcie II uzasadnianego wyroku.

6. Koszty procesu

Sąd Rejonowy rozliczając koszty tego postępowania zasądził od obwinionego M. D. kwotę 100 złotych tytułem opłaty oraz kwotę 1684,03 złotych tytułem wydatków tymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa. Podstawą prawną tego orzeczenia był art. 119 § 1 k.p.s.w., który ustanawia zasadę odpowiedzialności za wynik procesu. W świetle tej zasady skoro Sąd uznał winę obwinionego, to M. D. jest podmiotem, który winien ponieść koszty wygenerowane swoim własnym zachowaniem. Do tego w realiach tej sprawy nie materializują się przesłanki zwolnienia obwinionego z tego obowiązku, zwłaszcza biorąc pod uwagę, iż to taktyka procesowa obwinionego zobligowała Sąd Rejonowy do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego antropologa, która to konieczność pochłonęła znakomitą część wydatków tymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa. Obwiniony jest też osobą w sile wieku, zdolną do pracy zawodowej. Brak jest przy tym przesłanek, aby twierdzić, iż jego sytuacja materialna jest tak trudna, aby poniesienie tychże kosztów sądowych łączyło się z niemożnością zaspokojenia jego podstawowych potrzeb życiowych.