Sąd uniewinnił ratownika od wykroczenia za sterowanie łodzią w strefie zakazu

wyroku z dnia 3 grudnia 2025 r.

I. Ustalenia faktyczne w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia.

(...) Pogotowie (...) ( (...)) jest stowarzyszeniem działającym w oparciu o ustawę z 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach. Podstawą podziału organizacyjnego (...) są oddziały regionalne, które są od siebie wzajemnie niezależne. W stowarzyszeniu (...) nie ma rejonizacji, dlatego różne oddziały (...) mogą działać niezależnie od siebie na tych samych ciekach wodnych, na (...) działa zarówno (...) (...) jak i (...) (...).

W miejscowości Z. – Z. nad (...) znajduje się (...) stanowiący od kilkudziesięciu lat własność (...) w K. (poprzednio – (...) w K.). W ramach tego ośrodka studenci tej uczelni, a także studenci (...) w N., odbywają rozmaite zajęcia wodne na (...). Mając na uwadze potrzebę zapewnienia bezpieczeństwa studentom w trakcie zajęć na wodzie – pod wpływem sugestii zawartej w piśmie (...) (...) M. K. (2) z 21 lutego 2024 r. stanowiącego odpowiedź na pismo rektora (...) w K. z 3 stycznia 2024 r. – uczelnia ta powołała specjalistyczną D. (...) Z. (nazwa drużyny nie została zmieniona, mimo zmiany w nazwie uczelni). D. ta, choć organizacyjnie związana jest z w/w uczelnią wyższą, formalnie wchodzi w skład (...). D. ta posiada zezwolenie właściwego ministra do wykonywania ratownictwa wodnego. Kierownikiem tej drużyny jest T. B., który zarazem pod firmą (...) prowadzi działalność gospodarczą. W jej ramach m. in. nieodpłatnie użycza D. (...) Z. sprzęt wodny.

Obwiniony M. K. (1) urodził się w (...) r. Pracuje zawodowo jako adiunkt na (...) w K. (zakład sportów wodnych), posiada stopień naukowy doktora. Obwiniony jest członkiem (...), ma uprawnienia starszego ratownika wodnego, a także instruktora (...), wchodzi też w skład komisji szkoleniowej przy zarządzie głównym (...), prowadzi także zajęcia z ratownictwa wodnego, w tym ze studentami. Obwiniony jest członkiem D. (...) Z. kierowanej przez T. B.. Obwiniony nie był karany za przestępstwa.

W dniu 11 czerwca 2024 r. na (...) odbywały się zajęcia wodne studentów (...) w K. oraz (...) w N.. Studenci ci przebywali na letnim obozie ogólnosprawnościowym z elementami ratownictwa wodnego. Zajęcia te polegały m. in. na nauce skoków do wody z wysokości z betonowego pomostu. Nad bezpieczeństwem studentów podczas tych zajęć czuwali obwiniony M. K. (1) oraz dr M. M., wykładowca (...) w N., pełniąca ponadto funkcję dziekana wydziału sportu i turystyki tej uczelni, a także posiadająca uprawnienia ratownika wodnego. Wymienieni byli wtedy ubrani w pomarańczowe kamizelki asekuracyjne. Znajdowali się na łodzi motorowej o numerze rejestracyjnym (...) wyposażonej w silnik spalinowy o mocy 51 kw oraz w emblemat (...). (...) ta, nosząca nazwę (...), stanowi własność T. B., który użyczył ją na potrzeby D. (...) Z.. Sternikiem łodzi był obwiniony, gdyż ma także patent sternika (nr (...)).

Dowody:

- zeznanie M. N. (k. 5)

- zeznanie P. S. (k. 7-8)

- wyjaśnienia obwinionego (k. 11)

- informacja z (...) (k. 17)

- legitymacja (...)owska obwinionego (k. 33)

- pismo T. B. do (...) (...) (k. 34-35)

- pismo (...) w N. do T. B. (k. 36)

- pismo (...) (...) z 21.02.2024 r. i pismo rektora (...) w K. z 3.01.2024 r. (k. 37-38)

- umowa użyczenia (k. 39)

- dokument „oświadczenie dot. użyczenia sprzętu motorowodnego” (k. 40)

- zdjęcia łodzi (...) (k. 41-43)

- zeznanie T. B. (k. 73-74)

- fotografia z interwencji (...) z 11 czerwca 2024 r. (k. 71)

II. Ocena dowodów.

Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie budził wątpliwości, był wiarygodny, nie zawierał treści budzących wątpliwości z punktu widzenia kryteriów wskazanych w art. 7 kpk. Stanowił on miarodajną podstawę ustaleń faktycznych w sprawie. Dowody te nie były kwestionowane przez oskarżyciela publicznego, który nie brał zresztą udziału w rozprawie głównej. Należy podkreślić, że sfera faktów nie była w niniejszej sprawie sporna, obwiniony nie kwestionował przebiegu zdarzenia w dniu 11 czerwca 2024 r., jego okoliczności, w swoich wyjaśnieniach przedstawił natomiast argumentację nakierowaną na wykazanie, że zdarzenie faktyczne stanowiące podstawę postawionego mu zarzutu nie wyczerpywało znamion czynu zabronionego z art. 338 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska w zw. z zapisami uchwały (...) (...) z 20 lipca 2006 r. nr (...).

III. Ocena prawna.

Stanowisko obwinionego M. K. (1), iż nadzorując w dniu 11 czerwca 2024 r. grupę studentów podczas zajęć wodnych nie popełnił wykroczenia opisanego we wniosku o ukaranie – było trafne.

Odpowiedzialności przewidzianej w art. 338 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska podlega ten, kto nie przestrzega ograniczeń, nakazów lub zakazów określonych w uchwale rady powiatu wydanej na podstawie art. 116 ust. 1 tej ustawy.

Zgodnie z § 2 pkt. 1 uchwały (...) (...) z 20 lipca 2006 r. nr (...)

(k. 91) ograniczeniom przewidzianym w jej § 1 nie podlegają jednostki pływające m. in. (...) w trakcie:

[1] w trakcie wykonywania czynności służbowych;

[2] czynności związanych z utrzymaniem bezpieczeństwa i porządku publicznego.

W ocenie Sądu czyn obwinionego był legalny, gdyż mieścił się w zakresie wyłączenia wskazanego w pkt. 2 przywołanego przepisu (pojęcie czynności służbowych z pkt. 1 siłą rzeczy nie odnosi się do (...)u, który nie jest służbą państwową, lecz prywatnym stowarzyszeniem).

Po pierwsze, łódź na której w dacie czynu znajdował się obwiniony kwalifikowała się jako jednostka pływająca (...) (konkretnie – D. (...) Z.). Prawo nie zawiera definicji jednostki pływającej (...), w tym nie nakłada na poszczególne oddziały czy drużyny (...) posługiwania się w ramach wykonywania statutowych celów (...)u sprzętem stanowiącym ich własność w znaczeniu prawa cywilnego. Jest to oczywiście możliwe, dopuszczalne jest jednak – w braku przeciwnych regulacji - także posługiwanie się przez (...) sprzętem na podstawie innych tytułów prawnych (także umowy użyczenia). Przeciwna interpretacja nie ma podstaw prawnych, byłaby także nieracjonalna z punktu widzenia celowościowo-funkcjonalnego. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie znajduje zresztą przekonujących przesłanek do wykluczenia nawet tytułu ściśle faktycznego w postaci posiadania takiego sprzętu rozumianego nie jako prawo lecz faktyczne władztwo nad rzeczą (zob. art. 336 kodeksu cywilnego). O tym, czy dana jednostka pływająca w danym miejscu i czasie kwalifikuje się jako jednostka (...) nie decyduje formuła prawna, w oparciu o którą jest użytkowana, lecz szeroko pojęte okoliczności tego użytkowania. W tym kontekście trzeba – w ślad za ustaleniami faktycznymi opisanymi powyżej w pkt. I niniejszego uzasadnienia – podkreślić, co następuje. W dniu 11 czerwca 2024 r. M. K. (1) był członkiem (...), miał kwalifikacje do ratownictwa wodnego, znajdował się na łodzi użyczonej przez T. D. (...) Z. w celu realizacji jej zadań czyli asekuracji studentów w trakcie zajęć na wodzie – przy czym łódź ta miała także emblemat (...). Obwiniony nie znajdował się zatem na łodzi jako osoba prywatna w swoich prywatnych celach (np. rekreacyjnych), lecz jako ratownik D. (...) Z. w celu dbania o bezpieczeństwo studentów, a w razie jakiegoś nieszczęśliwego wypadku – w celu profesjonalnego udzielenia pomocy. Truizmem dla prawnika jest przy tym stwierdzenie, że gdyby uczelnie nie zapewniły studentom takiej asekuracji, w razie wspomnianego wypadku mogłyby się narazić na odpowiedzialność cywilną tj. odszkodowawczą, co zresztą było właśnie motywem powołania Specjalistycznej D. (...) Z. kierowanej przez T. B..

Po drugie, co jest oczywiste, taki nadzór nad bezpieczeństwem studentów mieści się w pojęciu czynności związanych z utrzymaniem bezpieczeństwa i porządku publicznego nad wodą, co jest jednym z celów statutowych (...). Należy wyraźnie wyeksponować, że błędem jest redukowanie znaczenia tego pojęcia tylko do wykonywania czynności ratunkowych w razie wystąpienia wypadku, gdyż ma ono szersze znaczenie. Czynności profilaktyczne, pilnowanie osób użytkujących ciek wodny, także są związane z utrzymaniem bezpieczeństwa i porządku publicznego nad wodą. Skądinąd nawet ustawa z 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych rozróżnia pojęcie ratownictwa wodnego (zdefiniowanego w art. 2 pkt. 4 tej ustawy jako prowadzenie działań ratowniczych polegających w szczególności na organizowaniu i udzielaniu pomocy osobom, które uległy wypadkowi lub są narażone na niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia na obszarze wodnym) od innych form zapewniania bezpieczeństwa o charakterze prewencyjnym (profilaktycznym).

Mając zatem na uwadze, że aktywność obwinionego M. K. (1) w dniu 11 czerwca 2024 r. mieściła się w zakresie zastosowania § 2 pkt. 1 uchwały (...) (...) z 20 lipca 2006 r. nr (...) – Sąd orzekł o jego uniewinnieniu.

IV. Koszty procesu.

Ponieważ obwiniony został uniewinniony, w pkt. II wyroku Sąd zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 119 § 2 pkt. 1 kpw kosztami procesu obciążył Skarb Państwa.