Rola pomysłodawcy fakultetu wraca do komisji. Sąd oddalił odwołanie adiunkt

Orzeczeniem z 29 lipca 2024r. Uczelniana Komisja Dyscyplinarna ds. Nauczycieli Akademickich Szkoły (...) (...) w F. po rozpoznaniu sprawy dr N. U. (1) zatrudnionej na stanowisku adiunkta w Instytucie (...), obwinionej o to, że dopuściła się czynów stanowiących uchybienie obowiązkom nauczyciela akademickiego obejmujących:

1. pominięcie opiekuna naukowego grantu U. – prof. Dr hab. Ł. V. w publikacjach powstałych w ramach tego grantu;

2. przypisanie sobie wiodącej roli w projekcie dr hab. P. F. oraz współpracy naukowej z M. – T. College of M. T., a także w przygotowaniu ostatecznej wersji manuskryptu; „M. in haematological and biochemical parameters in (...)”;

3. przypisanie sobie w 2021r. roli głównego pomysłodawcy fakultetu „Perspektywy zawodowe lekarza (...)”;

4. przypisanie sobie współpracy naukowej z Uniwersytetem Przyrodniczym w U.,

tj. o przewinienie dyscyplinarne określone w art. 275 ust.1 ustawy z 20 lipca 2018r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2022r. poz. 574 ze zm.), polegające na uchybieniu godności nauczyciela akademickiego w zakresie rzetelności naukowej, uniewinniła obwinioną od wszystkich zarzucanych jej czynów.

Powyższe orzeczenie w części dotyczącej zarzutu uchybienia godności zawodu nauczyciela akademickiego polegającego na nieuczciwości naukowej oraz wykorzystaniu w sposób niewłaściwy cudzych dokonań tj. przypisanie sobie w 2021r. roli głównego pomysłodawcy fakultetu „Perspektywy zawodowe lekarza (...)”– na niekorzyść obwinionej wniósł Rzecznik Dyscyplinarny ds. Nauczycieli Akademickich Szkoły (...) (...) w F.. Orzeczeniu zarzucił:

- obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia tj. par. 39 pkt 1 rozporządzenia poprzez brak orzekania na podstawie wszystkich dowodów ujawnionych w toku postępowania,

- błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, które mogły mieć wpływ na treść tego orzeczenia.

Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie orzeczenia w zaskarżonej części i jego zmianę przez orzeczenie, iż dr N. U. (2) jest winna popełnienia zarzucanego jej przewinienia oraz wymierzenia jej kary dyscyplinarnej, o której mowa w art. 276 ust.1 pkt 2 ustawy z 20 lipca 2018r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce tj. kary nagany.

Orzeczeniem z 7 listopada 2024r. Komisja Dyscyplinarna przy Ministrze Nauki w F. uchyliła zaskarżone orzeczenie i sprawę przekazała Komisji Dyscyplinarnej ds. Nauczycieli Akademickich Szkoły (...) (...) w F. do ponownego rozpatrzenia.

Odwołanie od powyższego orzeczenia na korzyść obwinionej wniosła obwiniona, reprezentowana przez ustanowionego pełnomocnika. Orzeczeniu zarzuciła:

- w odniesieniu do czynów opisanych w punktach 1, 2 i 4 orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej ds. Nauczycieli Akademickich Szkoły (...) (...) w F. rażącą obrazę przepisów postępowania stanowiącą bezwzględną przyczynę odwoławczą, a to wydanie orzeczenia odwoławczego uchylającego orzeczenie uniewinniające w całości;

- rażącą obrazę przepisów postępowania tj. art. 434 par. 1 pkt 2 i 3 k.p.k. w zw. z art. 305 p.s.w.n. mającą wpływ na wynika sprawy, poprzez nieuprawnione wyjście przez Komisję Dyscyplinarną przy Ministrze Nauki poza granice zaskarżenia na niekorzyść obwinionej i uchylenie na jej niekorzyść orzeczenia uniewinniającego w zakresie niezaskarżonych czynów opisanych w punktach 1, 2 i 4 tego orzeczenia;

- rażącą obrazę przepisów postępowania tj par. 43 ust.2 pkt 1, par. 43 ust. 5 pkt 1 i 2 oraz par. 45 pkt 1 -4 Rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z 8 czerwca 2022r. w sprawie szczegółowego trybu prowadzenia mediacji, postępowania wyjaśniającego i postępowania dyscyplinarnego w sprawach odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli akademickich a także sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych i ich zatarcia w zw. a art. 6 k.p.k. w zw. z art. 305 p.s.w.n. w zw. z art. 42 ust.2 Konstytucji RP oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP mającą wpływ na wynik sprawy;

- rażącą obrazę przepisów postępowania tj. par. 39 ust. 1 rozporządzenia (j.w.) w zw. z art. 5 par. 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. w zw. z art. 434 par. 1 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 305 p.s.w.n. w zw. z art. 42 ust. 3 Konstytucji RP mającą wpływ na wynik sprawy;

- obrazę przepisów postępowania tj. art. 455a k.p.k. w zw. z art. 305 p.s.w.n. mającą wpływ na wynik sprawy.

Podnosząc powyższe zarzuty odwołująca się wniosła o uchylenie orzeczenia w zakresie czynów opisanych w punktach 1,2, 4 i umorzenie postępowania odwoławczego w tym zakresie; o zmianę zaskarżonego orzeczenia w zakresie czynu opisanego w punkcie 3 i utrzymanie w mocy orzeczenia uniewinniającego; ewentualnie o uchylenie orzeczenia w zakresie czynu opisanego w punkcie 3, zniesienie postępowania odwoławczego jako dotkniętego nieważnością i przekazanie sprawy Komisji Dyscyplinarnej przy Ministrze Nauki do ponownego rozpoznania.

Sąd Apelacyjny zważył co następuje:

Nie ma podstaw do uwzględnienia odwołania, ponieważ zaskarżone orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej przy Ministrze Nauki jest co prawda niedokładnie sformułowane, ale nie zostało wydane w warunkach nieważności postępowania, odpowiada prawu i jest uzasadnione. W sentencji orzeczenia zamiast słów „zaskarżone orzeczenie” powinno być sformułowanie „w zaskarżonej części” i wówczas orzeczenie nie budziłoby niepotrzebnych wątpliwości. Jednakże taka niedokładność pozostaje bez znaczenia, bowiem w sentencji użyto sformułowania „zaskarżone orzeczenie” a jest bezsporne, że zaskarżone jest jedynie orzeczenie uniewinniające obwinioną od popełnienia zarzutu trzeciego opisanego w orzeczeniu Uczelnianej Komisji Dyscyplinarnej ds. Nauczycieli Akademickich (...) w F..

Wbrew zarzutom odwołującej nie zaistniała w sprawie bezwzględna przesłanka procesowa z art. 439 par.8 k.p.k. powodująca nieważność postępowania, gdyż Komisja Dyscyplinarna przy Ministrze Nauki nie wydała „pomimo to, że postępowanie karne co do tego samego czynu tej samej osoby zostało już prawomocnie zakończone”. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 433 par. 1 k.p.k. Sąd odwoławczy rozpoznaje sprawę w granicach zaskarżenia, a jeżeli w środku odwoławczym zostały wskazane zarzuty stawiane rozstrzygnięciu - również w granicach podniesionych zarzutów, uwzględniając treść art. 447 § 1-3, a w zakresie szerszym w wypadkach wskazanych w art. 435, art. 439 § 1, art. 440 i art. 455. Sąd Odwoławczy rozpoznaje sprawę zatem jedynie w granicach zaskarżenia i granicach podniesionych zarzutów. Zatem sentencja orzeczenia jest skorelowana ściśle ze środkiem zaskarżenia. Zatem Komisja Dyscyplinarna przy Ministrze Nauki nie mogła i nie rozpoznawała sprawy dotyczącej Orzeczenia Uczelnianej Komisji Dyscyplinarnej obejmującego uniewinnienie obwinionej od zarzutów popełnienia czynów opisanych w punkcie 1, 2 i 4 tego orzeczenia. Komisja Dyscyplinarna przy Ministrze Nauki nie mogła uchylić orzeczenia Uczelnianej Komisji co do czynów opisanych w punktach 1,2 i 4, bo ich nie rozpoznawała. Orzeczenie Uczelnianej Komisji w tym zakresie jest prawomocne, bo nie wniesiono od niego środka zaskarżenia. Więc w sposób dorozumiany sformułowanie „zaskarżone orzeczenie” użyte w sentencji orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej przy Ministrze Nauki dotyczy tylko zarzutów opisanych w punkcie 3 orzeczenia. Znajduje to odzwierciedlenie w przebiegu postępowania i uzasadnieniu wydanego orzeczenia, w którym wprost powołano się na zakres zaskarżenia wynikający z odwołania wniesionego przez Rzecznika Dyscyplinarnego na niekorzyść obwinionej w części dotyczącej zarzutu uchybienia godności zawodu nauczyciela akademickiego polegającego na nieuczciwości naukowej oraz wykorzystaniu w sposób niewłaściwy cudzych dokonań tj. przypisanie sobie przez obwinioną w 2021 roku roli głównego pomysłodawcy fakultetu „Perspektywy zawodowe lekarza (...)” i tego zarzutu dotyczy uzasadnienie orzeczenia.

Z powyższych względów nie zasługiwał na uwzględnienie ani wniosek apelacyjny o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oparty na zarzucie nieważności postępowania, ani wniosek o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w części dotyczącej zarzutów opisanych w punktach 1,2 i 4 orzeczenia Uczelnianej Komisji Dyscyplinarnej i umorzenie postępowania odwoławczego w tym zakresie, bowiem postępowanie odwoławcze i orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej przy Ministrze nie dotyczyło czynów obwinionej opisanych w punktach 1,2 i 4, co do których orzeczenie Komisji Uczelnianej się uprawomocniło.

Odnosząc się do zarzutów odwołania skierowanych do orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej przy Ministrze Nauki uchylającego orzeczenie Komisji Uczelnianej w zakresie dotyczącym czynu obwinionej opisanego w punkcie 3 orzeczenia Komisji Uczelnianej oraz wniosku o zmianę zaskarżonego orzeczenia przez utrzymanie w mocy orzeczenia uniewinniającego Sąd Apelacyjny stwierdza, że zarzuty powyższe i wnioski są bezzasadne. Jakkolwiek pisemne uzasadnienie orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej przy Ministrze Nauki jest ogólnikowe, to zawiera jednak zasadnicze motywy, które uzasadniają uchylenie orzeczenia Komisji Uczelnianej w zaskarżonej części. Komisja podała w uzasadnieniu, że „podziela zarzut Rzecznika dyscyplinarnego (...), że Uczelniana Komisja Dyscyplinarna ds. Nauczycieli Akademickich Szkoły (...)

(...) w F. dopuściła się naruszenia par. 39 pkt 1 powołanego rozporządzenia poprzez brak orzekania na podstawie wszystkich dowodów ujawnionych w toku postepowania, co stanowi obrazę przepisów postępowania. A ponadto popełniła błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Błędy te wynikały z niewłaściwej oceny co najmniej części dowodów co do ich wiarygodności i przydatności w rozpatrywanej sprawie oraz niepełnego zgromadzenia materiału dowodowego i jego wykorzystania. Podstawę rozstrzygnięcia muszą bowiem stanowić własne ustalenia i oceny prawne Komisji, a nie opinie czy stanowiska osób trzecich pozyskane w toku prowadzonego postępowania.” Motywy zaskarżonego orzeczenia są na tyle jasne, że orzeczenie poddaje się kontroli odwoławczej. Podniesiony w odwołaniu Rzecznika Dyscyplinarnego zarzut naruszenia par. 39 pkt 1 rozporządzenia poprzez brak orzekania na podstawie wszystkich dowodów ujawnionych w toku postępowania jest, w ocenie Sądu Apelacyjnego, zasadny i Komisja Dyscyplinarna przy Ministrze Nauki podzielając ten zarzut wyjaśniła, że błędy dotyczyły niewłaściwej oceny części dowodów, pominięcia części dowodów, błędów w ustaleniach faktycznych i braku własnych ustaleń faktycznych Komisji oraz oparcia orzeczenia na zeznaniach jednego świadka. Sąd Apelacyjny podziela to stanowisko. Podkreślić trzeba, że uzasadniając swoje orzeczenie Uczelniana Komisja Dyscyplinarna ds. Nauczycieli Akademickich (...) w F. stwierdziła, że „uznała za nieudowodnione” zarzuty stawiane przez Rzecznika Dyscyplinarnego obwinionej. W odniesieniu do zarzutu opisanego w punkcie trzecim Komisja ustaliła za podstawie materiału dowodowego, że „w 2019 roku rozpoczęto prace na Wydziale (...) (...) w F. dotyczące opracowania nowych fakultetów mających wzbogacić ofertę programową kierunku studiów. Podczas zebrania w pięcioosobowym zespole pracowników Zakładu (...) podzielono zadania między pracowników. Koordynację nad ujednoliceniem sylabusów do przedmiotów fakultatywnych powierzono pani prof. dr hab. Ł. V.. Ze względu na fakt, iż pani prof. Dr hab. Ł. F. była kierownikiem zakładu, na etapie opracowania draftu fakultetu, świadek podjęła się roli koordynatora – osoby wprowadzającej jako kierownik zakładu i pracownik samodzielny. Wobec tego przy tych tematach pojawiło się nazwisko świadka jako jeszcze nieoficjalnego koordynatora”. Dalej Komisja zrelacjonowała zeznania świadka i stwierdziła, że „biorąc pod uwagę powyższe i mając na uwadze fakt doprowadzenia do realizacji luźnej koncepcji fakultetu „Perspektywy zawodowe lekarza (...)”, powstałej podczas zebrania pięciu pracowników Zakładu (...) do postaci merytorycznie przygotowanego przedmiotu przez obwinioną zarzut jest bezpodstawny.” Rację ma skarżący orzeczenie Komisji Uczelnianej Rzecznik Dyscyplinarny, że Komisja Uczelniana nie odniosła się do dowodów złożonych w toku postepowania. Rzeczywiście, jak wynika z uzasadnienia tego orzeczenia, Komisja pominęła milczeniem dowody wskazane w uzasadnieniu zarzutu przez Rzecznika i oparła orzeczenie na zeznaniach jednego świadka.

W sytuacji zatem, gdy Komisja pominęła istotną część dowodów i nie poczyniła własnych ustaleń faktycznych co do czynu zarzucanego obwinionej, natomiast uznała, że zarzut jest nieudowodniony i że jest bezzasadny z tego względu, że obwiniona doprowadziła do realizacji luźnej koncepcji fakultetu „Perspektywy zawodowe lekarza (...)”, powstałej podczas zebrania pięciu pracowników Zakładu (...) do postaci merytorycznie przygotowanego przedmiotu, orzeczenie Komisji nie poddaje się merytorycznej kontroli instancyjnej, a uzasadnienie nie odnosi się do istoty zarzucanego obwinionej czynu. Zarzucono obwinionej „przypisanie sobie w 2021 roku roli głównego pomysłodawcy fakultetu „Perspektywy zawodowe lekarza (...)”. Komisja w istocie nie zbadała tego zarzutu i nie ustaliła, czy obwiniona była głównym pomysłodawcą fakultetu „Perspektywy zawodowe lekarza (...)” czy nie. Dodatkowo, wnioski Komisji w tym zakresie są wewnętrznie sprzeczne, bowiem z jednej strony Komisja stwierdziła, że koncepcja fakultetu „Perspektywy zawodowe lekarza (...)” powstała podczas zebrania pięciu pracowników Zakładu (...) a z drugiej strony, nie ustalając kto był głównym pomysłodawcą tego fakultetu, stwierdziła, że zarzut przypisania sobie przez obwinioną roli głównego pomysłodawcy tego fakultetu jest bezzasadny.

Z uwagi zatem na powyższe wady orzeczenia Uczelnianej Komisji Dyscyplinarnej ds. Nauczycieli Akademickich (...) w zaskarżonej części, orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej przy Ministrze Nauki jest trafne i odpowiada prawu, a odwołanie obwinionej jako bezpodstawne podlega oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c. O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie art. 100 k.p.c. mając na względzie wynik postępowania i stanowiska stron, w szczególności stanowiska Rzecznika Dyscyplinarnego, który na rozprawie apelacyjnej przyłączył się do wniosku odwołującej się o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Komisji Dyscyplinarnej przy Ministrze Nauki do ponownego rozpoznania z uwagi na argumentację Komisji co do braku udziału w postępowaniu pokrzywdzonej. Sytuacja procesowa nie uzasadnia zatem ustalenia, że jedna strona jest stroną wygrywającą, a druga przegrywającą proces w rozumieniu art. 98 k.p.c. Sprawa w zakresie czynu opisanego w punkcie 3 zarzutów dyscyplinarnych wraca do Komisji Uczelnianej do ponownego rozpoznania, a zatem obciążanie którejś ze stron kosztami postepowania przed Sądem Apelacyjnym nie byłoby zasadne.

SSA Renata Szelhaus