Sąd oddalił apelację powódki, uchwała ogrodu nie była wypowiedzeniem umowy dzierżawy

Powódka D. O. domagała się uznania za bezskuteczne dokonanego uchwałą nr 1/2025 z dnia 19 lutego 2025 r. wypowiedzenia umowy dzierżawy działkowej zawartej pomiędzy stronami w dniu 27 września 2017 r., ewentualnie przywrócenia prawa do działki nr (...) w (...). Ponadto wnosiła o zasądzenie na jej rzecz od pozwanego kosztów postępowania.

Pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki na jego rzecz kosztów postępowania. W przypadku uwzględnienia powództwa wniósł o nieobciążanie pozwanej kosztami procesu, albowiem (...) jest stowarzyszeniem, które nie prowadzi działalności i nie pozyskuje środków z innych źródeł niż składek uiszczanych przez działkowców i opłat ogrodowych przeznaczonych na bieżące utrzymanie.

Sąd Rejonowy w Gliwicach wyrokiem z dnia 6 października 2025r. oddalił powództwo główne oraz powództwo ewentualne, a nadto zasądził od powódki D. O. na rzecz pozwanego (...) Związku (...) w L. kwotę 197 złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za okres od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu jak również nakazał pobrać od powódki D. O. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Gliwicach kwotę 30 złotych tytułem nieuiszczonej opłaty od roszczenia ewentualnego.

Orzeczenie to Sąd wydał czyniąc następujące ustalenia faktyczne.

Prawo dzierżawy działki nr (...) o pow. 395 m

2 w (...) w L. przysługiwało od 4 listopada 1963 roku R. O.. R. O. zmarła 19 lutego 2015 roku.

Od 17 grudnia 2009 roku członkowsko w (...) uzyskał syn R. O. i mąż powódki P. O..

Uchwałą nr 12(...) z dnia 2 czerwca 2017 r. Zarząd (...) nadał D. O. członkostwo w (...) Związku (...).

Uchwałą nr (...) z dnia 26 czerwca 2017 r. Zarząd (...) wyraził zgodę na podpisanie umowy dzierżawy działkowej z D. O. dotyczącej działki nr (...) o pow. 395 m

2 w (...) w L..

W dniu 22 września 2017 r. D. O. zwróciła się z prośbą o ustanowienie prawa do działki nr (...) wspólnie ze swoim małżonkiem.

W dniu 27 września 2017 r. D. O. zawarła z (...) umowę dzierżawy działkowej dotyczącą działki nr (...) o pow. 395 m

2. (...) zobowiązał się oddać powódce działkę na czas nieoznaczony do używania i pobierania pożytków, a powódka zobowiązała się korzystać z działki zgodnie z jej przeznaczeniem, przestrzegać regulaminu (...) i uiszczać opłaty ogrodowe w rozumieniu ustawy. Powódka miała obowiązek utrzymywać działkę w należytym stanie. Zgodnie z § 7 umowy, wypowiedzenie mogło zostać dokonane na piśmie pod rygorem nieważności, przy czym wypowiedzenie złożone przez (...) powinno określać przyczynę uzasadniającą wypowiedzenie. (...) mógł wypowiedzieć umowę nie później niż na miesiąc naprzód, na koniec miesiąca kalendarzowego, jeżeli działkowiec:

1) pomimo pisemnego upomnienia nadal korzysta z działki lub altany w sposób sprzeczny z przepisami ustawy lub regulaminem, niszczy infrastrukturę ogrodową albo wykracza w sposób rażący lub uporczywy przeciwko porządkowi ogrodowemu, czyniąc uciążliwym korzystanie z innych działek lub

2) jest w zwłoce z zapłatą opłat ogrodowych lub opłat związanych z utrzymaniem działki na rzecz stowarzyszenia ogrodowego za korzystanie z działki co najmniej przez 6 miesięcy pomimo uprzedzenia go na piśmie o zamiarze wypowiedzenia umowy i wyznaczenia dodatkowego, miesięcznego terminu do zapłaty zaległych i bieżących należności, lub

3) oddał działkę lub jej część osobie trzeciej do płatnego lub bezpłatnego używania.

W dniu 5 grudnia 2018 roku pozwany zawarł umowę dzierżawy działkowej dotyczącą działki nr (...) w (...) o pow. 395 m

2 z P. O..

W toku postępowania o podział majątku wspólnego D. O. i P. O. nie orzeczono o przyznaniu prawa dzierżawy działkowej działki nr (...) w (...). Ustalono bowiem, że małżonkowie nie nabyli tego prawa wspólnie.

W dniu 19 lutego 2025 r. na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych Zarząd (...) podjął uchwałę nr 1/2025, w której wycofał członkostwo (...) i anulował prawo do działki nr (...) w (...) przysługujące D. O.. W uzasadnieniu uchwały podano, że zawarta w dniu 27 września 2017 r. umowa dzierżawy działkowej między ROD a D. O. nie wywołuje skutków prawnych i nie powoduje powstania wspólnego prawa do działki nr (...) małżonków P. O. i D. O. z uwagi na brak pisemnej zgody działkowca P. O. na dopisanie małżonki do przedmiotowej działki.

Pismem z dnia 19 lutego 2025 r. Zarząd (...) poinformował D. O., że po dokonaniu analizy dokumentacji działki nr (...), uchwałą nr 21/2009 nadano członkostwo (...) i przydzielono działkę nr (...) wyłącznie P. O., zatem umowa dzierżawy działki z 5 grudnia 2018 r. oraz umowa dzierżawy działki z 27 września 2017 r. nie wywołują skutków prawnych i nie powodują wspólnego prawa do działki małżonków P. O. i D. O. z uwagi na brak pisemnej zgody działkowca P. O. na dopisanie żony D. O. do działki.

W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd I instancji stwierdził, że powództwo główne oraz powództwo ewentualne nie zasługiwały na uwzględnienie.

Sąd zakwalifikował roszczenie powódki w oparciu o art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych przytaczając treść tego przepisu.

Sąd wskazał, że bezspornym w sprawie pozostawało, że pozwany zawarł dwie odrębne umowy dzierżawy działkowej tej samej działki z powódką (w 2017 roku) oraz z jej mężem (w 2018 roku) jak również, że pozwany złożył powódce w formie uchwały z dnia 19 lutego 2025 roku oświadczenie o wycofaniu członkostwa w (...) i anulowaniu prawa do działki, stwierdzając, że umowa dzierżawy działkowej zawarta z powódką jest nieskuteczna. Sąd wskazał także, że przedmiotem sporu pozostawało, czy uchwała z dnia 19 lutego 2025 roku stanowiła oświadczenie o wypowiedzeniu umowy dzierżawy działkowej oraz czy umowa łącząca strony z dnia 27 września 2017 roku jest ważna i skuteczna.

Następnie Sąd wskazał, że zgodnie z art. 36 ust. 1 i 3 ustawy wypowiedzenia dokonuje się na piśmie pod rygorem nieważności. Wypowiedzenie złożone przez stowarzyszenie ogrodowe określa przyczynę uzasadniającą wypowiedzenie. Stowarzyszenie ogrodowe może wypowiedzieć umowę, nie później niż na miesiąc naprzód, na koniec miesiąca kalendarzowego, jeżeli działkowiec:

1) pomimo pisemnego upomnienia nadal korzysta z działki lub altany działkowej w sposób sprzeczny z przepisami ustawy lub regulaminem, niszczy infrastrukturę ogrodową albo wykracza w sposób rażący lub uporczywy przeciwko porządkowi ogrodowemu, czyniąc uciążliwym korzystanie z innych działek lub

2) jest w zwłoce z zapłatą opłat ogrodowych lub opłat związanych z utrzymaniem działki na rzecz stowarzyszenia ogrodowego za korzystanie z działki co najmniej przez 6 miesięcy pomimo uprzedzenia go na piśmie o zamiarze wypowiedzenia umowy i wyznaczenia dodatkowego, miesięcznego terminu do zapłaty zaległych i bieżących należności, lub

3) oddał działkę lub jej część osobie trzeciej do płatnego lub bezpłatnego używania.

Sąd nadto wskazał, że stowarzyszenie ogrodowe może wypowiedzieć umowę także w sytuacji, o której mowa w art. 40 ust. 3 ustawy, tj. gdy prawo do działki przysługiwało wspólnie małżonkom, jeżeli doszło do rozwiązania małżeństwa wskutek rozwodu lub unieważnienia małżeństwa, a małżonkowie nie dokonali stosownych czynności w terminie wyznaczonym przez stowarzyszenie ogrodowe zgodnie z postanowieniami art. 40 ustawy. Wówczas stowarzyszenie ogrodowe może pozostawić prawo do działki jednemu z byłych małżonków, wypowiadając umowę drugiemu z byłych małżonków.

Zgodnie z art. 35 ustawy prawo do działki wygasa z chwilą:

1) rozwiązania umowy za zgodą obu stron albo upływu terminu wypowiedzenia;

2) śmierci działkowca, o ile ustawa nie stanowi inaczej;

3) likwidacji (...) lub jego części, na której znajduje się działka;

4) w innych przypadkach przewidzianych w ustawie.

Sąd nadto wskazał, że oświadczenia strony pozwanej, zawarte w uchwale z dnia 19 lutego 2025 roku, nie stanowi wypowiedzenia umowy dzierżawy działkowej. Wypowiedzenie umowy stanowi jednostronne oświadczenie woli, którego celem jest rozwiązanie stosunku prawnego z upływem okresu wypowiedzenia. Sąd analizując treść uchwały z dnia 19 lutego 2025 roku oraz okoliczności towarzyszący jej zawarciu, zwrócił uwagę, że w uchwale nie użyto słowa „wypowiedzenie”, lecz określeń „wycofanie” i „anulowanie”, które nie są synonimami pojęcia „wypowiedzenie” i wyrażają odmienną treść. Sąd wskazał, ze wypowiedzenie ma na celu rozwiązanie stosunku prawnego

ex nunc, tj. po złożeniu oświadczenia o wypowiedzeniu, z upływem okresu wypowiedzenia. Natomiast wycofanie członkostwa i anulowanie prawa do działki według treści uchwały i jej uzasadnienia mogłoby ewentualnie odnosić skutek wsteczny –

ex tunc, tj. od chwili dokonania czynności prawnej (zawarcia umowy dzierżawy w dniu 27 września 2017 r.) i spowodowało rozwiązanie stosunku prawnego, tak jakby ta czynność prawna nigdy nie miała miejsca. Sąd uznał, że oświadczenie pozwanego zbliżone jest do oświadczenia o odstąpieniu od umowy lub uchyleniu się od skutków prawnych czynności niż do oświadczenia o wypowiedzeniu, o czym świadczy użyte w treści uzasadnienia sformułowanie, że uchwała nie wywołuje skutków prawnych i nie powoduje powstania prawa dzierżawy działkowej.

Sąd zwrócił także uwagę, że uchwała nr 1/2025 nie odnosi się do żadnej z przesłanek wypowiedzenia wskazanych w ustawie, a jej treści wynika, że Zarząd (...) przeanalizował dokumentację dotyczącą działki i stwierdził, że powódka nie była działkowcem ani dzierżawcą działki nr (...), a na mocy umowy z dnia 27 września 2017 r. nie nabyła prawa do działki. Sąd uznał, że uchwała nr 1/2025 stanowi przynajmniej w istotniej części jedynie oświadczenie wiedzy, w którym pozwany wskazuje na brak skutków zawarcia umowy dzierżawy działkowej.

Sąd zwrócił także uwagę na podstawę prawną uchwały, tj. art. 27 ust. 1 i 2 ww. ustawy, a nie art. 36 ustawy odnoszący się do wypowiedzeniu. Sąd wskazał, że art. 27 ust. 1 i 2 ustawy stanowi, że ustanowienie prawa do działki następuje na podstawie umowy dzierżawy działkowej. Umowa zawierana jest pomiędzy stowarzyszeniem ogrodowym a pełnoletnią osobą fizyczną. Umowa może być również zawarta z małżonkiem działkowca, jeżeli żąda ustanowienia prawa do działki wspólnie ze swoim współmałżonkiem. Umowa nie może być zawarta w celu ustanowienia prawa do więcej niż jednej działki. Sąd uznał, że intencją pozwanego było podważenie skutków samego zawarcia umowy, a nie jej rozwiązanie.

Uwzględniając w konsekwencji powyższe, Sąd oddalił żądanie główne tj. żądanie uznania wypowiedzenia umowy dzierżawy działkowej dokonanego uchwałą nr 1/2025 z dnia 19 lutego 2025 r. za bezskuteczne jako bezzasadne uznając, że nie doszło do wypowiedzenia umowy.

Sąd Rejonowy, w zakresie natomiast roszczenia ewentualnego należy, wskazał, że gdyby uznać, że umowa uległa już rozwiązaniu, działkowiec może, w tym samym 30-dniowym terminie, wystąpić z roszczeniem o przywrócenie prawa do dzierżawy działkowej. Skoro jednak Sąd ustalił, że pozwany nie dokonał wypowiedzenia umowy zawartej z powódką, żądanie ewentualne również podlegało oddaleniu.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w związku z art. 98 § 1

1 k.p.c.

Sąd wskazał, że z uwagi na nieuwzględnienie żądania głównego i orzekanie o żądaniu ewentualnym, powstała konieczność uregulowania opłaty od żądania ewentualnego w związku z czym, na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1228 z późn. zm.) nakazał pobrać od powódki jako strony ponoszącej odpowiedzialność za koszty procesu, na rzecz Skarbu Państwa kwotę 30 zł tytułem nieuiszczonej opłaty od roszczenia ewentualnego.

Apelację od tego orzeczenia wniosła powódka zaskarżając wyrok w całości.

Zarzuciła naruszenie prawa procesowego, mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną i sprzeczną z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego ocenę materiału dowodowego prowadzącą do uznania, że pozwany nie złożył powódce oświadczenia o wypowiedzeniu umowy dzierżawy działkowej z dnia 27 września 2017 roku.

Nadto zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 56 k.c. w zw. z art. 65 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 roku o rodzinnych ogrodach działkowych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że powódce nie złożono oświadczenia o wypowiedzeniu umowy dzierżawy działkowej z dnia 27 września 2017 roku,

Na tych podstawach wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uznanie za bezskuteczne dokonanego uchwałą nr 1/2025 z dnia 19 lutego 2025 r. wypowiedzenia powódce przez pozwanego umowy dzierżawy działkowej zawartej pomiędzy stronami w dniu 27 września 2017 r., ewentualnie o przywrócenie powódce prawa do (...) w (...) U. (...) w L..

Nadto wniosła o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 złotych oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych z ustawowymi odsetkami za czas opóźnienia liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od powódki na jego rzecz kosztów postępowania odwoławczego.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Sąd pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował roszczenia powódki przyjmując za podstawę prawną swego rozstrzygnięcia przywołane przepisy prawne, a następnie ustalił wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Poczynione ustalenia dotyczące okoliczności faktycznych mają podstawę w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, który w zakresie dokonanych ustaleń jest logiczny i wzajemnie spójny, natomiast informacje zawarte w poszczególnych źródłach dowodowych nawzajem się uzupełniają i potwierdzają, przez co są w pełni wiarygodne.

Ustalenia te Sąd Okręgowy przyjmuje za własne.

Przepis art. 233 k.p.c., którego naruszenie zarzuciła powódka, odnosi się wprost do oceny dowodów wskazując, według jakich kryteriów winna być ona przeprowadzona. Wyraża zasadę swobodnej oceny dowodów stanowiąc w § 1, że Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.

Stawiając zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. należy wykazać, że Sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, które jedynie mogą zostać przeciwstawione uprawnieniu Sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2002r., II CKN 817/00). Z tego wynika, że do skutecznego postawienia zarzutu naruszenia art. 233 k.p.c. nie jest wystarczające przekonanie strony o ich odmiennej ocenie niż ocena Sądu (Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyrokach: z dnia 1 marca 2012r. I ACa 111/12; z dnia 3 lutego 2012r., I ACa 1407/11).

Nie można również pominąć, iż same, nawet poważne wątpliwości co do trafności oceny dokonanej przez sąd pierwszej instancji, jeżeli tylko nie wykroczyła ona poza granice zakreślone w art. 233 § 1 k.p.c., nie powinny stwarzać podstawy do zajęcia przez sąd drugiej instancji odmiennego stanowiska (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2012r., I UK 347/11).

Mając na względzie powyższe, zarzut wywiedziony z naruszenia normy z art. 233 § 1 k.p.c. polegający na dowolnej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji błędne uznanie, że pozwany nie złożył powódce oświadczenia o wypowiedzeniu umowy dzierżawy działkowej z dnia 27 września 2017 roku, nie mógł odnieść zamierzonego skutku. W szczególności wskazać należy, że opiera się na interpretacji oświadczenia woli pozwanego, a zatem dotyczy w swej istocie naruszenia zasad prawa materialnego powołanych przez powódkę w zarzutach apelacji.

Analizując zatem podniesione zarzuty naruszenia prawa materialnego, podkreślić należy, że Sąd I instancji uznał, że uchwała z dnia 19 lutego 2025r. nie stanowiła oświadczenia o wypowiedzeniu umowy dzierżawy działkowej z dnia 27 września 2017r. Sąd Okręgowy podziela to ustalenie.

Zgodnie z art. 65 § 1 k.c. oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których zostało złożone, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje. W przypadku umów, zgodnie z § 2 tego przepisu, należy raczej badać zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu.

W odniesieniu do jednostronnego oświadczenia woli, jakim jest wypowiedzenie umowy, podstawowe znaczenie ma art. 65 § 1 k.c. Nie oznacza to jednak, że o charakterze prawnym oświadczenia przesądza wyłącznie nazwa nadana mu przez składającego. Dla oceny, czy określone oświadczenie stanowi wypowiedzenie umowy, konieczne jest ustalenie jego rzeczywistego sensu, odczytywanego z uwzględnieniem całokształtu okoliczności jego złożenia.

Treść uchwały nr 1/2025, oceniana jako całość wraz z jej uzasadnieniem oraz pismem skierowanym do powódki w dniu 19 lutego 2025r., nie pozwala przyjąć, aby pozwany zmierzał do rozwiązania istniejącego stosunku dzierżawy, w drodze wypowiedzenia. Przeciwnie, pozwany zakwestionował samo powstanie tego stosunku prawnego, gdyż w uchwale wskazano na „wycofanie członkostwa (...)” oraz „anulowanie prawa do działki nr (...)”, zaś w jej uzasadnieniu przyjęto, że umowa zawarta z powódką w dniu 27 września 2017r. „nie wywołuje skutków prawnych” i nie doprowadziła do powstania prawa do działki. Również w piśmie skierowanym do powódki pozwany wskazał, że umowa ta nie spowodowała powstania wspólnego prawa do działki małżonków.

Całokształt zatem oświadczeń pozwanej wyrażonych w pismach z dnia 219 lutego 2025r. jednoznacznie wskazuje, że celem pozwanej nie było zakończenie istniejącego stosunku prawnego którego stroną była powódka, lecz zakwestionowanie jego powstania, a różnica ta ma zasadnicze znaczenie. Wypowiedzenie jest bowiem jednostronną czynnością prawną zmierzającą do rozwiązania istniejącego stosunku prawnego, co do zasady ze skutkiem na przyszłość. Jego konstrukcja zakłada więc istnienie stosunku prawnego, który ma zostać zakończony wskutek oświadczenia jednej ze stron. Tymczasem stanowisko pozwanego wyrażone w uchwale nr 1/2025 oparte zostało na przeciwstawnym założeniu – że umowa z dnia 27 września 2017 r. nie wywołała skutku w postaci ustanowienia prawa do działki po stronie powódki. Pozwany nie oświadczył więc, że istniejący stosunek dzierżawy rozwiązuje, lecz że – w jego ocenie – prawo powódki w ogóle skutecznie nie powstało. Nie sposób takiemu oświadczeniu, wbrew jego jednoznacznej treści i celowi, przypisać znaczenia wypowiedzenia tylko dlatego, że w praktyce jego następstwem miało być pozbawienie powódki możliwości dalszego użytkowania ogródka działkowego. Dla kwalifikacji czynności jako wypowiedzenia nie jest bowiem wystarczające ustalenie, że jej faktycznym następstwem miało być zaprzestanie korzystania przez powódkę z działki. Konieczne jest stwierdzenie, że pozwany wyraził wolę rozwiązania istniejącego stosunku prawnego w drodze wypowiedzenia. Takiego oświadczenia w uchwale nr 1/2025 nie sposób się dopatrzyć.

Powyższy wniosek znajduje dodatkowe potwierdzenie w treści art. 36 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. Zgodnie bowiem z art. 36 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 roku o rodzinnych ogrodach działkowych wypowiedzenia dokonuje się na piśmie pod rygorem nieważności. Wypowiedzenie złożone przez stowarzyszenie ogrodowe określa przyczynę uzasadniającą wypowiedzenie. Stowarzyszenie ogrodowe może wypowiedzieć umowę, nie później niż na miesiąc naprzód, na koniec miesiąca kalendarzowego, jeżeli działkowiec: 1) pomimo pisemnego upomnienia nadal korzysta z działki lub altany działkowej w sposób sprzeczny z przepisami ustawy lub regulaminem, niszczy infrastrukturę ogrodową albo wykracza w sposób rażący lub uporczywy przeciwko porządkowi ogrodowemu, czyniąc uciążliwym korzystanie z innych działek lub 2) jest w zwłoce z zapłatą opłat ogrodowych lub opłat związanych z utrzymaniem działki na rzecz stowarzyszenia ogrodowego za korzystanie z działki co najmniej przez 6 miesięcy pomimo uprzedzenia go na piśmie o zamiarze wypowiedzenia umowy i wyznaczenia dodatkowego, miesięcznego terminu do zapłaty zaległych i bieżących należności, lub 3) oddał działkę lub jej część osobie trzeciej do płatnego lub bezpłatnego używania.

Żadna z tych okoliczności nie została wskazana w uchwale nr 1/2025 jako podstawa działania pozwanego. Pozwany nie zarzucił bowiem powódce naruszenia obowiązków działkowca, nie powołał się na zaległości w opłatach, oddanie działki osobie trzeciej ani inne zachowanie mogące stanowić ustawową przesłankę wypowiedzenia. Co więcej, jako podstawę uchwały wskazano art. 27 ust. 1 i 2 ustawy, dotyczący ustanowienia prawa do działki (na podstawie umowy dzierżawy działkowej, a art. 27 ust. 2 z kolei stanowi, że Umowa, o której mowa w ust. 1, zawierana jest pomiędzy stowarzyszeniem ogrodowym a pełnoletnią osobą fizyczną. Umowa może być również zawarta z małżonkiem działkowca, jeżeli żąda ustanowienia prawa do działki wspólnie ze swoim współmałżonkiem. Umowa nie może być zawarta w celu ustanowienia prawa do więcej niż jednej działki.), a nie art. 36 regulujący rozwiązanie umowy przez wypowiedzenie.

Okoliczność ta, sama w sobie, nie mogłaby oczywiście przesądzać o charakterze czynności, ponieważ błędne wskazanie podstawy prawnej nie zmienia automatycznie treści złożonego oświadczenia woli. W zestawieniu jednak z pozostałą treścią uchwały potwierdza ona, że zamiarem Zarządu (...) było zakwestionowanie skuteczności ustanowienia prawa do działki po stronie powódki, nie zaś rozwiązanie tego prawa w drodze wypowiedzenia.

Nie sposób przy tym dokonywać wykładni oświadczenia woli w taki sposób, aby w istocie zastąpić oświadczenie złożone przez stronę innym oświadczeniem, którego strona nie złożyła, gdyż art. 65 k.c. służy ustaleniu znaczenia złożonego oświadczenia, nie zaś konstruowaniu w drodze wykładni czynności prawnej o odmiennej treści i odmiennych skutkach.

Prawidłowo zatem Sąd Rejonowy uznał, że brak było podstaw do uwzględnienia żądania powódki o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne, gdyż zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych działkowiec może wytoczyć powództwo o uznanie wypowiedzenia umowy za bezskuteczne albo – jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu – o przywrócenie prawa do działki na poprzednich warunkach.

Skoro w rozpoznawanej sprawie pozwany nie dokonał wypowiedzenia umowy zawartej z powódką, brak było czynności prawnej, której bezskuteczności powódka mogłaby skutecznie domagać się w ramach roszczenia przewidzianego w art. 37 ust. 1 ustawy.

Z tych względów Sąd Okręgowy, na podstawie art. 385 k.p.c., oddalił apelację jako bezzasadną.

O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, na podstawie art. 98 § 1, § 1

1 i § 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., obciążając nimi powódkę jako stronę przegrywającą postępowanie apelacyjne. Koszty te ustalono przy uwzględnieniu § 2 pkt 2 w związku z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za radców prawnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2026 r. poz. 118 ).

SSO Andrzej Dyrda