- Sygnatura akt
- III Ca 2037/24
- Sąd
- Sąd Okręgowy w Łodzi
- Wydział
- III Wydział Cywilny Odwoławczy
- Rodzaj
- Postanowienie
- Data orzeczenia
- 3 czerwca 2026 r.
- Opublikowano w portalu
- 12 października 2026 r.
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia
© autorzy OpenStreetMap
Sprawa
Sąd oddalił apelację spółki energetycznej o zasiedzenie służebności przesyłu w Łodzi
Przejdź do orzeczenia, 25 min czytania
Spór
Spółka energetyczna domagała się stwierdzenia, że przez zasiedzenie nabyła służebność przesyłu na nieruchomościach w Łodzi, na których stoją jej linie i stacja transformatorowa. Uczestnicy kwestionowali, że dokumenty dotyczą ich działek.
Ustalenia sądu
Sąd ustalił, że przedłożone dokumenty opisują urządzenia w miejscowościach, a nie na konkretnych działkach, i nie pozwalają określić dat posadowienia linii ani ciągłości ich przebiegu. Biegły nie potwierdził parametrów dawnych urządzeń.
Rozstrzygnięcie
Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawcy i zasądził od wnioskodawcy na rzecz M. A. 240 zł kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu apelacyjnym, z odsetkami.
Dlaczego
Wnioskodawca nie wykazał przesłanek zasiedzenia z art. 292 k.c., czyli czasu i zakresu posiadania, bo nie udowodnił, od kiedy linie przebiegają przez nieruchomości uczestników w niezmienionym kształcie.
Dla firm
Przedsiębiorca wnioskujący o zasiedzenie musi wykazać, w jakim czasie i na jakich konkretnych nieruchomościach stały jego urządzenia, bo dokumenty bez oznaczeń działek tego nie potwierdzą.
Więcej o sprawie
Linie energetyczne na działkach w Łodzi powstawały od 1968 roku, ale dokumenty nie wskazywały numerów działek ani oznaczeń nieruchomości. Spółka musi zwrócić M. A. 240 zł kosztów zastępstwa adwokackiego.
Nie było możliwości ustalenia, od kiedy należy liczyć bieg terminu zasiedzenia, a także czy wnioskodawca i jego poprzednicy prawni byli w dobrej czy złej wierze
- Sąd
- Sąd Okręgowy w Łodzi, III Wydział Cywilny Odwoławczy
- Sygnatura
- III Ca 2037/24
Treść orzeczenia około 25 minut czytania
Sygn. akt III Ca 2037/24
POSTANOWIENIE
Dnia 3 czerwca 2026 roku
Sąd Okręgowy w Łodzi III Wydział Cywilny Odwoławczy
w następującym składzie:
Przewodniczący: sędzia SO Krzysztof Kacprzak
Protokolant: Marek Sadawa
po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2026 roku w Łodzi
na rozprawie
sprawy z wniosku (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w O.
z udziałem M. A., R. F. i Skarbu Państwa - Starosty (...)
o zasiedzenie służebności
na skutek apelacji wnioskodawcy
od postanowienia Sądu Rejonowego w Pabianicach
z dnia 12 lipca 2024 roku, sygn. akt I Ns 770/21
postanawia:
1. oddalić apelację;
2. zasądzić od (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w O. na rzecz M. A. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu apelacyjnym.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem wydanym przez Sąd Rejonowy w Pabianicach w dniu 12 lipca 2024 r. w sprawie z wniosku (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w R. z udziałem B. T. (1), H. Ł., Skarbu Państwa – Starosty (...) o stwierdzenie nabycia służebności przesyłu przez zasiedzenie :
1. oddalił wniosek;
2. zasądził od (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w R. na rzecz B. T. (1) kwotę 497 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się postanowienia do dnia zapłaty - tytułem zwrotu kosztów postępowania;
3. nakazał ściągnąć od (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w R. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Pabianicach kwotę 3 674,34 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych.
Powyższe postanowienie zapadło przy następujących ustaleniach faktycznych:
18 stycznia 1968 r. protokołem nr (...) Zakład (...) dokonał odbioru technicznego linii napowietrznej niskiego napięcia 0,4 kV, o długości 1,023 km położonej we wsi D. I.
Przyłącza podłączane do linii miały podlegać odrębnemu odbiorowi. Linia niskiego napięcia wymieniona w protokole z dnia 18 stycznia 1968 r. miała przebiegać według akt sprawy przez (...). Oględziny potwierdzają brak wskazanej linii.
16 czerwca 1971 r. nastąpił odbiór techniczny i przekazanie do eksploatacji linii elektroenergetycznej 0,4 kV o długości 1,620 km położonej we wsi D. – odgałęzienia od st. PGR D.. W oparciu o załączone do akt sprawy dokumenty nie można było ocenić, jakich gruntów dotyczy protokół z dnia 16 czerwca 1971 r. – z uwagi na ogólną charakterystykę obiektu.
Zaprojektowano sieć napowietrzną niskiego napięcia celem zasilenia zagrody B. N. zamieszkałego w miejscowości (...) poprzez dobudowanie odcinka linii na słupach żelbetowych – w oparciu o projekt techniczno-roboczy numer 80/73. Linia ta stanowiła przedłużenie istniejącej linii niskiego napięcia biegnącej do zagrody nr (...)
w D.. W wyniku przebudowy zdemontowano i ustawiono jako narożny słup nr 64. Przyłącze istniejące do zagrody nr (...) zdemontowano i wydłużono do stanowiska nr 64.
W związku z przeprowadzeniem linii energetycznej do zagrody B. R. wyraził zgodę na postawienie jednego słupa na swoim terenie.
10 maja 1973 r. protokołem numer 10(...) nastąpił odbiór linii napowietrznych niskiego napięcia 0,4 kV o długości 0,100 km i 0,022 km w miejscowości D. koło L., której wykonawcą była Powiatowa Spółdzielnia Usług (...) w M..
Linię odebraną protokołem nr (...) przekazano do eksploatacji w dniu 10 maja 1973 r.
Zatwierdzono także projekt linii niskiego napięcia 380/220 - dotyczy elektryfikacji wsi D., nie zawiera daty sporządzenia.
Zarząd Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego w M. decyzją z dnia
25 kwietnia 1981 r. udzielił Zakładowi (...) w M. pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej remont kapitalny linii napowietrznej niskiego napięcia we wsiach: Gospodarz I, II, III, E. I, II, C. (1) I, II, L.. Decyzja nie precyzuje lokalizacji gruntów.
Odbioru technicznego linii po remoncie w U. (...) dokonano w dniu 24 września 1982 r. protokołem nr 85/82.
Dla potrzeb zasilania w energię elektryczną Pracowniczych T. (...) (2) X. w miejscowości C. (1) wybudowano linię energetyczną 15 kV ze stacją trafo – w oparciu o projekt z kwietnia 1985 r.
28 lipca 1986 r. protokołem nr 82/86 dokonano ponownego sprawdzenia zgłoszonych do przyłączenia do sieci urządzeń elektrycznych w zakresie linii napowietrznej 15 kV ze stacją transformatorową – na terenie Pracowniczych T. Działkowych (...) X. - C. (1) – W..
Linia średniego napięcia 15 kV o długości 0,621 km oraz stacja trafo w dniu 20 sierpnia 1991 r. została przekazana (...).
Protokół nr 82/86 posiada poprawiony numer stacji z (...) na (...) i stanowi, że stacja ta znajdowała się w majątku i konserwacji odbiorcy.
Wybudowano również linię energetyczną do zasilania T. (...) (1) W. w C. (2) gminie L..
6 listopada 1985 r. E. T. wyraził wobec Zakładu (...) w X. zgodę na czasowe zajęcie gruntów – działek nr (...), celem przeprowadzenia prac związanych z budową linii średniego napięcia 15 kV. W protokole odnotowano, iż E. T. jest właścicielem tego gruntu.
Zakład (...) w X. w dniu 27 listopada 1985 r. uzyskał decyzję o pozwoleniu na budowę linii średniego napięcia i stacji trafo w miejscowości C. (1).
Decyzja z dnia 27 listopada 1985 r. nie precyzuje lokalizacji gruntów.
Część opisanych linii energetycznych średniego napięcia 15 kV została już zlikwidowana, reszta jest nieprzerwanie wykorzystywana do dystrybucji energii elektrycznej. (...) S.A. dokonuje oględzin wizualnych linii i urządzeń z nimi związanych w odstępach 2 i 4 – letnich. Pas ochronny dla linii średniego napięcia ma szerokość 1,30 m od linii skrajnej. Pas ochronny dla linii niskiego napięcia wynosi 30 cm od linii skrajnej.
Obecnie nie istnieje linia niskiego napięcia prowadząca niegdyś do ogródków działkowych której dotyczył protokół odbioru technicznego z dnia 18 stycznia 1968 r. Przebiegała ona przez działki nr (...), które do dnia 28 listopada 1985 r. stanowiły własność Skarbu Państwa.
Dokumenty załączone do akt sprawy w oryginale, dokumenty poświadczone przez pełnomocnika wnioskodawcy jak również dokumenty załączone do akt wyłącznie w kserokopiach nie wskazują oznaczenia nieruchomości i numerów działek, a jedynie odnoszą się do urządzeń elektroenergetycznych przebiegających przez miejscowości: D., Gospodarz, wola S., C. (1), W., D., L. – w obszarze administracyjnym miasta L..
Dokumenty nie potwierdzają infrastruktury elektroenergetycznej należącej do wnioskodawcy, posadowionej na działkach nr (...)/15, 232/16, 232/13, 232/3, 232/11.
Nie można określić daty posadowienia urządzeń na nieruchomościach objętych wnioskiem po technologii, ani na podstawie zużycia na podstawie zgromadzonych dokumentów w niniejszej sprawie.
Następcą prawnym podmiotów, którym przekazano ww. linie po ich posadowieniu jest (...) S.A. w R..
Nieruchomość, dla której prowadzona jest (...) nr (...), położona jest w L. przy ul. (...), oznaczona jest w ewidencji gruntów jako działka nr (...).
11 listopada 1985 r. własność ww. nieruchomości od Skarbu Państwa – Banku (...) nabyli: B. T. (1) - w 1/3, L. T. - w 1/3, E. i I. małż. T. - w 1/3.
Na podstawie umowy darowizny i zniesienia współwłasności zawartej w dniu 6 czerwca 1990 r. B. T. (1) oraz E. i I. małż. T. nabyli w równych częściach udział służący L. T. we współwłasności nieruchomości uregulowanej w (...).
26 września 1994 r. B. i H. małż. T. kupili od E. i I. małż. T. udział wynoszący ½ we współwłasności opisanej powyżej nieruchomości. W dacie zakupu przez B. T. (1) nieruchomości znajdowało się 5 linii energetycznych niskiego napięcia, które obecnie nie działają oraz transformator – na (...) numer (...).
Nieruchomość, dla której prowadzona jest (...) nr (...), położona jest w L. przy ul. (...), oznaczona jest w ewidencji gruntów jako działka nr (...).
Własność nieruchomości na podstawie umowy darowizny i zniesienia współwłasności z dnia 6 czerwca 1990 r. nabył B. T. (1).
Nieruchomość, dla której prowadzona jest (...), położona jest w L. przy ul. (...), oznaczona jest w ewidencji gruntów jako działka nr. (...) i nr. (...).
11 listopada 1985 r. nieruchomość tę nabyli E. i I. małżonkowie T. od Skarbu Państwa – Banku (...). W dniu 22 września 1995 r. B. T. (1) kupił od E. i I. małż. T. wskazaną nieruchomość; nabycia tego dokonał na prawach małżeńskiej wspólności ustawowej z żoną H. T..
Nieruchomość, dla której prowadzona jest (...), oznaczona jest w ewidencji gruntów jako działka nr (...). Własność nieruchomości na podstawie umowy darowizny z dnia 6 czerwca 1990 r. nabył B. T. (1).
Na nieruchomościach położonych w L. przy ul(...), ujawnionych w (...) nr (...), nr (...), nr (...), nr (...) posadowione są:
- dwie linie napowietrzne niskiego napięcia 0,4 kV (bez linii prowadzącej do ogródków działkowych),
- linia średniego napięcia 15kV,
- stacja transformatorowa z tabliczką znamionową wskazującą jako rok produkcji transformatora olejowego trójfazowego: 2009 r., nie wiadomo jaki transformator był wcześniej.
Stacja transformatorowa nr (...) jest eksploatowana co najmniej od 1987 r., przy czym w schemacie głównym stacji wskazano jako lokalizację stacji W..
3 listopada 2015 r. B. T. (1) wniósł o ustanowienie na rzecz (...) S.A. w R. służebności przesyłu polegającej na prawie korzystania z będących własnością
i przedmiotem współwłasności wnioskodawcy nieruchomości położonych w L., dla których prowadzone są (...) oraz (...). Sprawa ta prowadzona była w Sądzie Rejonowym w Pabianicach za sygn. I Ns 1559/15. (...) S.A. w toku postępowania twierdziła, że dysponuje tytułem prawnym do korzystania z tych nieruchomości w postaci zgody poprzednika prawnego wnioskodawcy na posadowienie na nich urządzeń przesyłowych, ponadto podniosła zarzut zasiedzenia służebności gruntowej odpowiadającej treści służebności przesyłu. Postepowanie to zakończyło się w I instancji postanowieniem wydanym w dniu 10 grudnia 2020 r., w którym orzeczono o:
- ustanowieniu na nieruchomości położonej w L. przy (...), uregulowanej w (...), na rzecz (...) S.A. R. służebności przesyłu obejmującej uprawnienie do korzystania z nieruchomości obciążonej zgodnie z przeznaczeniem urządzeń przesyłowych będących własnością uczestniczki postępowania, tj. linii elektroenergetycznych 15 kV i 0,4 kV oraz napowietrznej stacji transformatorowej, przy czym prawo to obejmuje w szczególności wykonywanie czynności z zakresu eksploatacji, kontroli, przeglądów, konserwacji, modernizacji, remontów, napraw, usuwania awarii, wymiany posadowionych urządzeń, w zakresie niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania sieci przesyłowej przedsiębiorstwa, na obszarze:
- o powierzchni 1.097 m
2, oznaczonym kolorem brązowym na mapie sporządzonej przez biegłego geodetę Ł. O. w dniu 26 kwietnia 2018r., Id.: GK. (...).728.2018,
- o powierzchni 375 m
2, oznaczonym kolorem brązowym na mapie sporządzonej przez biegłego geodetę Ł. O. w dniu 6 maja 2019r., Id.: GK. (...).728.2018;
Służebność tę ustanowiono za wynagrodzeniem przysługującym od (...) S.A.
w R. na rzecz: B. T. (1) – w kwocie 35.517,75 zł, H. Ł. – w kwocie 11.839,25 zł;
- ustanowieniu na nieruchomości położonej w L. przy (...), uregulowanej w (...), na rzecz (...) S.A. w R. służebności przesyłu obejmującej uprawnienie do korzystania z nieruchomości obciążonej zgodnie z przeznaczeniem urządzenia przesyłowego tj. linii elektroenergetycznej 15 kV, przy czym prawo to obejmuje w szczególności wykonywanie czynności z zakresu eksploatacji, kontroli, przeglądów, konserwacji, modernizacji, remontów, napraw, usuwania awarii, wymiany posadowionych urządzeń, w zakresie niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania sieci przesyłowej przedsiębiorstwa, na obszarze o powierzchni 247 m
2, oznaczonym kolorem brązowym na mapie sporządzonej przez biegłego geodetę Ł. O. w dniu 26 kwietnia 2018r., Id.: GK. (...).728.2018;
Służebność tę ustanowiono za wynagrodzeniem przysługującym od (...) S.A. w R. na rzecz: B. T. (1) i H. Ł. – w kwotach po 2.554 zł;
- ustanowieniu na nieruchomości położonej w L. przy (...) uregulowanej w (...) nr (...), na rzecz (...) S.A. w R. służebności przesyłu obejmującej uprawnienie do korzystania z nieruchomości obciążonej zgodnie z przeznaczeniem urządzeń przesyłowych tj. linii elektroenergetycznych 15 kV i 0,4 kV oraz napowietrznej stacji transformatorowej znajdującej się na nieruchomości objętej (...), przy czym prawo to obejmuje w szczególności wykonywanie czynności z zakresu eksploatacji, kontroli, przeglądów, konserwacji, modernizacji, remontów, napraw, usuwania awarii, wymiany posadowionych urządzeń, w zakresie niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania sieci przesyłowej przedsiębiorstwa, na obszarze:
- o powierzchni 2.034 m
2, oznaczonym kolorem brązowym na mapie sporządzonej przez biegłego geodetę Ł. O. w dniu 26 kwietnia 2018r., Id.: GK. (...).728.2018,
- o powierzchni 1.241 m
2, oznaczonym kolorem brązowym na mapie sporządzonej przez biegłego geodetę Ł. O. w dniu 6 maja 2019r., Id.: GK. (...).728.2018;
Służebność tę ustanowiono za wynagrodzeniem przysługującym od (...) S.A. w R. na rzecz B. T. (1) – w kwocie 72.835 zł;
- oddaleniu wniosku o ustanowienie służebności przesyłu obciążającej nieruchomość objętą (...).
Apelacja od tego postanowienia, złożona przez (...) S.A. w R. została oddalona postanowieniem Sądu Okręgowego w Łodzi wydanym w dniu 27 grudnia 2021 r. w sprawie sygn. III Ca 356/21.
Stan faktyczny w przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy ustalił na podstawie dokumentów załączonych do akt sprawy, opinii biegłego z zakresu elektroenergetyki, a także w ograniczonym zakresie na podstawie zeznań świadka N. U. oraz uczestników.
Opinia biegłego z zakresu elektroenergetyki Ł. B. (1) przyjęta przez sąd za podstawę ustaleń faktycznych, posiada wymagane przez art. 285 § 1 k.p.c. wyczerpujące i przekonujące uzasadnienie, cechuje się konsekwencją, logiką i spójnością. Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania rzetelności tej opinii. Wnioski opinii zostały sformułowane w sposób kategoryczny, a wszystkie wątpliwości zgłaszane przez wnioskodawcę względem opinii zostały rzeczowo i wyczerpująco wyjaśnione w treści opinii uzupełniających. Biegły ostatecznie oparł się na wszystkich załączonych przez wnioskodawcę dokumentach również tych przedstawionych wyłącznie w kserokopiach oraz na przeprowadzonych oględzinach.
Postanowieniem z dnia 5 marca 2024 r. Sąd orzekł o pominięciu wniosku wnioskodawcy o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego tej specjalności – jako zmierzający do przedłużenia postępowania. Pominięty również został wniosek wnioskodawcy o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu geodezji wobec tego, iż nie zostały przez wnioskodawcę wykazane przesłanki uzasadniające zasiedzenie.
W ocenie Sądu zeznania świadka N. U. nie pozwalały na poczynienie ustaleń istotnych z punktu widzenia kwestii zasiedzenia służebności gruntowej.
Sąd Rejonowy uznał moc dowodową niepoświadczonych kopii i wydruków, jednakże jedynie w takim zakresie, w jakim stan techniczny tych dokumentów umożliwiał odczytanie treści, gdyż uczestnicy co do zasady nie kwestionowali faktów opisanych w tych dokumentach (podpisanie protokołów zdawczo-odbiorczych, remont urządzeń), a jedynie kwestionowali twierdzenie wnioskodawcy, iż dokumenty te mają dotyczyć urządzeń przesyłowych posadowionych na ich nieruchomościach.
Przy tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy wskazał, że wnioskodawca w niniejszym postępowaniu żądał stwierdzenia zasiedzenia służebności gruntowej odpowiadającej treści służebności przesyłu. Powołał się on na nieprzerwane posiadanie w dobrej wierze terenu, na którym usytułowane są urządzenia przesyłowe. W toku niniejszego postępowania nie było sporu co do tego, iż (...) S.A. w R. przysługuje prawo własności linii niskiego napięcia i średniego napięcia ze stacją transformatorową, których fragmenty znajdują się na nieruchomościach ujawnionych w księgach wieczystych numer (...), (...), (...), (...). Sąd Rejonowy wskazał, że linia energetyczna i słupy oraz stacja transformatorowa na gruncie uczestników bez wątpienia winny być uznane za trwałe i widoczne urządzenia w rozumieniu powołanego art. 292 k.c. Właściciel urządzenia przesyłowego nie wykazał natomiast spełnienia pozostałych przesłanek zasiedzenia. Sąd Rejonowy uznał, że zaoferowany przez (...) S.A. materiał dowodowy nie stanowi dostatecznej podstawy do uwzględnienia wniosku. Dokumenty złożone przez wnioskodawcę mogą stanowić dowody na wybudowanie czy dokonanie remontu linii elektrycznych, lecz w opinii Sądu brak było podstaw do powiązania wskazanych faktów z urządzeniami przesyłowymi na nieruchomościach uczestników, albowiem treść dokumentów nie zawiera odwołania do oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, nie operuje numeracją działek; jedynie wskazywała na położenie urządzeń przesyłowych w miejscowościach: D., Gospodarz I, II, III, E. I, II, C. (1) I, II, L., W., D., choć nieruchomości B. T. (2) i H. Ł. położone są na terenie L.. Ponadto z materiału dowodowego wynikało, że część linii średniego napięcia na nieruchomościach uczestników została zlikwidowana – nie sposób ustalić, czy złożone dokumenty odnoszą się choć w części do linii istniejącej i nadal wykorzystywanej czy też do fragmentu, który obecnie nie istnieje.
Sąd Rejonowy wskazał, że wnioskodawca nie wykazał, w jakiej dacie została wybudowana w całości linia przebiegająca przez nieruchomościach uczestników, w jakiej dacie została ona uruchomiona i oddana do eksploatacji, a także czy jej przebieg do chwili obecnej nie uległ żadnym zmianom, to brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawca nabył przez zasiedzenie służebność odpowiadającą treści służebności przesyłu na nieruchomościach objętych wnioskiem w niniejszej sprawie. Nie było możliwości ustalenia, od kiedy należy liczyć bieg terminu zasiedzenia, a także czy wnioskodawca i jego poprzednicy prawni byli w dobrej czy złej wierze, a tym samym – nie można było ustalić ewentualnego okresu zasiedzenia.
Na powyższej podstawie Sąd Rejonowy oddalił wniosek (...) S.A. z siedzibą w R.. O kosztach postępowania Sąd Rejonowy orzekł na podstawie art. 520 § 3 k.p.c., co znalazło odzwierciedlenie w punkcie 2. sentencji.
Apelację od powyższego postanowienia wniósł wnioskodawca, zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu apelujący zarzucił:
1. naruszenie przepisów prawa procesowego, mającego istotny wpływ na wynik postępowania tj. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez:
-
przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i sprzeczną z zasadą logiki i doświadczenia życiowego ocenę dowodów z zeznań świadka: N. U. w których wskazywał na okoliczności pozwalające uznać zasiedzenie służebności, co doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych i skutkowało oddaleniem wniosku o stwierdzenie nabycia służebności przesyłu przez zasiedzenie;
-
przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i sprzeczną z zasadą logiki i doświadczenia życiowego ocenę dowodów z dokumentów przedstawionych przez wnioskodawcę dla potwierdzenia wniosku o zasiedzenie poprzez uznanie, że dokumenty z nazwami miejscowości „D., Gospodarz I, II, III, E. I, II, C. (1) I, II, L., W., D." nie dotyczą nieruchomości uczestników oraz urządzeń elektroenergetycznych na nich zlokalizowanych;
-
przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów poprzez dokonanie jej wybiórczo, co skutkowało oddaleniem wniosku o stwierdzenie nabycia służebności przesyłu przez zasiedzenie;
-
poprzez niewłaściwą ocenę dowodu z opinii biegłego elektroenergetyka i niedokonanie wszechstronnej jego oceny w świetle całego materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnego, bezkrytycznego uznania wniosków płynących z opinii biegłego za słuszne, podczas gdy wnioski te stały w oczywistej sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie;
2. naruszenie przepisów prawa procesowego, mającego istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 235
2 § 1 pkt 2 i 5 w zw. z art. 227 w zw. z art. 286 k.p.c., poprzez pominięcie dowodów z opinii innego biegłego sądowego z zakresu elektroenergetyki oraz biegłego z zakresu geodezji w sytuacji gdy, opinia biegłego elektroenergetyka była przez wnioskodawcę kwestionowana, a dowód z opinii innego biegłego miał na celu wyjaśnienie spornych okoliczności faktycznych wynikających ze sprzeczności opinii biegłego z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, dodatkowo dowody te miały wykazywać fakty istotne dla niniejszej sprawy, tj. datę początkową biegu zasiedzenia i zakres przestrzenny służebności;
3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. 292 w zw. z art. 172 w zw. z art. 305
1 i 305
4 k.c. poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy posiadanie wnioskodawcy i jego poprzedników prawnych prowadziło do zasiedzenia służebności przesyłu (ewentualnie służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu);
W konsekwencji podniesionych zarzutów wnioskodawca wniósł o:
1. rozpoznanie postanowienia Sądu Rejonowego w Pabianicach, I Wydziału Cywilnego z dnia 5 marca 2024 r. wydanego w przedmiotowej sprawie, którego przedmiotem było pominięcie dowodów z opinii biegłych;
2. zmianę zaskarżonego postanowienia i stwierdzenie zasiedzenia służebności zgodnie z wnioskiem inicjującym niniejsze postępowanie;
3. zasądzenie od uczestników solidarnie na rzecz wnioskodawcy zwrotu kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych;
4. przeprowadzenie rozprawy apelacyjnej.
W odpowiedzi na apelację uczestnik Skarb Państwa – Starosta (...) pozostawił apelacje do uznania Sądu i wniósł o oddalenie wniosku o zasądzenie od uczestnika na rzecz wnioskodawcy zwrotu kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Na rozprawie apelacyjnej uczestnik B. T. (1) wniósł o oddalenie apelacji
i zasądzenie na jego rzecz od wnioskodawcy zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja okazała się bezzasadna i podlega oddaleniu, ponieważ poddane kontroli instancyjnej orzeczenie jest prawidłowe w każdym jego aspekcie, co dotyczy zarówno dokładnych i rzetelnych ustaleń faktycznych, które Sąd odwoławczy przyjmuje za własne, jak i przedstawionych zapatrywań jurydycznych.
Przechodząc do omówienia zarzutów apelacyjnych, w pierwszej kolejności rozważyć należy zarzuty naruszenia prawa procesowego, jako determinujące prawidłowość ustaleń faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia.
Bezzasadny okazał się główny zarzut postawiony zaskarżonemu postanowieniu, tj. naruszenia art. 233 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Przypomnieć należy, że w judykaturze ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. może być uznany za zasadny jedynie w wypadku wykazania, że ocena materiału dowodowego jest rażąco wadliwa, czy w sposób oczywisty błędna, dokonana z przekroczeniem granic swobodnego przekonania sędziowskiego, wyznaczonych w tym przepisie. Sąd drugiej instancji ocenia bowiem legalność oceny dokonanej przez sąd I instancji, czyli bada czy zostały zachowane kryteria określone w art. 233 § 1 k.p.c. Należy zatem mieć na uwadze, że - co do zasady – sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału, dokonując wyboru określonych środków dowodowych. Jeżeli z danego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na pod-stawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona tylko wtedy, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub, gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo - skutkowych (por. przykładowo postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2001 r., I CKN 1072/99, Prok. i Pr. 2001 r., Nr 5, poz. 33, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2000 r., I CKN 1114/99, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2000r., I CKN 1169/99, OSNC 2000 r., nr 7-8, poz. 139). Dlatego nie jest wystarczające przekonanie strony o innej, niż przyjął sąd, wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie, niż ocena sądu. Nie jest wystarczającym uzasadnieniem zarzutu naruszenia normy art. 233 § 1 k.p.c. przedstawienie przez stronę skarżącą własnej oceny dowodów i wyrażenie dezaprobaty dla oceny prezentowanej przez sąd pierwszej instancji. Skarżący powinien wykazać naruszenie przez sąd paradygmatu oceny wynikającego z art. 233 § 1 k.p.c., a zatem wykazać, że sąd wywiódł z materiału procesowego wnioski sprzeczne z zasadami logiki lub doświadczenia życiowego, względnie pominął w swojej ocenie istotne dla rozstrzygnięcia wnioski wynikające z konkretnych dowodów.
W niniejszej sprawie apelujący nie sprostał powyższym wymaganiom, ponieważ uzasadnienie zarzutu naruszenia przepisu art. 233 § 1 k.p.c. sprowadza się do przedstawienia własnej oceny dowodów, przedstawionej przez pozwanego i skonstruowaniu w oparciu o nią alternatywnego stanu faktycznego do tego, który ustalił Sąd Rejonowy.
Wbrew zarzutowi apelacji, Sąd I instancji dokonał trafnej oceny materiału dowodowego, mieszczącej się w granicach wyznaczonych przez art. 233 § 1 i art. 278 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. W szczególności prawidłowo ocenił dowód z opinii biegłego, ustną oraz uzupełniającą pisemną opinię Ł. B. (1). Sąd ocenia opinię biegłego pod względem fachowości, rzetelności i logiczności. Biegły Ł. B. (1) w swej opinii wyraźnie wskazał, że na podstawie przedstawianych przez wnioskodawcę dokumentów, które nie wskazują oznaczenia nieruchomości i numerów działek, a jedynie odnoszą się do urządzeń elektroenergetycznych przebiegających przez miejscowości: D., Gospodarz, wola S., C. (1), W., D., L. – w obszarze administracyjnym miasta L.. Ponadto dokumenty nie potwierdzają infrastruktury elektroenergetycznej należącej do wnioskodawcy, posadowionej na (...)/16, 232/13, 232/3, 232/11. Nie można określić daty posadowienia urządzeń na nieruchomościach objętych wnioskiem po technologii, ani na podstawie zużycia na podstawie zgromadzonych dokumentów w niniejszej sprawie. Skoro biegły, posiadający wiedzę specjalistyczną, jednoznacznie oświadczył, że nie da się ustalić i potwierdzić ani dokładnego historycznego przebiegu linii ani ciągłości jej funkcjonowania, ani też parametrów dawnych urządzeń, Sad Rejonowy wyciągnął logiczny wniosek, iż wnioskodawca nie wykazał zakresu czasowego i przedmiotowego władztwa opisanego złożonym w sprawie wnioskiem. Fakt, iż biegły nie był w stanie potwierdzić wersji i twierdzeń przedstawionych przez (...) S.A. nie oznacza że sąd Rejonowy nieprawidłowo ocenił opinię biegłego. Wnioskodawca nie sprostał obowiązkowi przedstawienia dowodów na poparcie żądania wniosku. Zarzut apelacji stanowił jedynie polemikę z prawidłowo dokonana przez Sąd Rejonowy oceną dowodów. Kwestionowanie jasnych i logicznych wniosków biegłego, tylko dlatego że są dla wnioskodawcy niekorzystane nie może prowadzić do zmiany zaskarżonego postanowienia.
Za chybiony i pozbawiony uzasadnionych podstaw należało uznać również zarzut nakierowany na podważenie stanowiska Sądu I instancji odnośnie braku mocy dowodowej zeznań świadka N. U.. Sąd ten słusznie przyjął, iż zeznania N. U. nie pozwalały na poczynienie ustaleń istotnych z punktu widzenia kwestii zasiedzenia służebności gruntowej. Skoro świadek ten podjął zatrudnienie w strukturach przedsiębiorstwa energetycznego dopiero w 2000 roku, nie mógł on posiadać żadnej bezpośredniej wiedzy o tym jak wyglądała infrastruktura na gruncie wcześniejszych kilkudziesięciu lat. Jego zeznania w tym zakresie nie opierały się na osobistych spostrzeżeniach, lecz były jedynie subiektywną próbą interpretacji niepełnych i nieczytelnych dokumentów archiwalnych. Sąd Rejonowy słusznie uznał więc, że zeznania tego świadka mają charakter ogólnikowy i nie mogły stanowić samodzielnej podstawy do ustalenia ciągłości posiadania służebności.
Zarzut naruszenia art. 235
2 § 1 pkt 2 i 5 w zw. z art. 227 w zw. z art. 286 k.p.c. również jawi się jako bezzasadny. Niezadowolenie strony z oceny przedstawionej przez biegłego nie uzasadnia potrzeby dopuszczenia przez sąd dowodu z opinii innego biegłego (wyr. SN
z 6.10.2009 r. II UK 47/09, Legalis). Sąd ma bowiem taki obowiązek w przypadku gdy zachodzi uzasadniona potrzeba. W niniejszej sprawie taka potrzeba nie zachodzi, ponieważ opinia biegłego jest jasna, kompletna i logiczna. Skoro powołany w sprawie specjalista wiarygodnie wykazał, że na podstawie zebranego materiału nie da się ustalić okoliczności, na które powoływał się wnioskodawca, to powoływanie biegłego z tej samej specjalności było całkowicie bezcelowe. Następny biegły byłby zmuszony do bazowania na tych samych nieczytelnych i niekompletnych dokumentach z których nie mógłby wyciągnąć innych wniosków. Zgodnie z utrwalonym i jednolicie przyjmowanym stanowiskiem Sądu Najwyższego, wyrażonym m.in. w orzeczeniach o sygnaturach I USK 810/26 oraz III USK 358/24, specyfika dowodu z opinii biegłego polega na tym, że jeżeli ekspert w opinii zasadniczej oraz w opiniach uzupełniających zajął kategoryczne stanowisko, sąd nie ma obowiązku dopuszczania dowodów z kolejnych biegłych tylko i wyłącznie dlatego, że dotychczasowe wnioski końcowe są dla strony niekorzystne lub sprzeczne z jej linią procesową. Sąd nie jest zobowiązany prowadzić dowodu z opinii biegłych aż do momentu, w którym strona uzyska satysfakcjonującą ją treść orzeczenia lub pożądaną opinię, a dalsze wnioskowanie
w tym zakresie wprost zmierzało do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania. Z kolei dowód z opinii biegłego geodety był całkowicie nieprzydatny, ponieważ nie wykazano materialnej zasadności roszczenia wnioskodawcy. Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił więc ten wniosek jak nieprzydatny i zmierzający do zwłoki.
Podniesione przed chwilą okoliczności rzutowały także na sposób załatwienia przez Sąd odwoławczy wniosku apelującego o rozpoznanie postanowienia Sądu Rejonowego z dnia
5 marca 2024 r. którego przedmiotem było pominięcie dowodów z opinii biegłych. Wnioskodawca w dniu 12 kwietnia 2024 r. w piśmie przygotowawczym wniósł o wpisanie zastrzeżenia do protokołu w trybie art. 162 k.p.c. zwracając uwagę sądu na zarzucane uchybienia przepisom postepowania, co otworzyło drogę Sądu Okręgowego do poddania tej decyzji kontroli instancyjnej. Sąd Okręgowy uznał jednak decyzję Sądu Rejonowego za w pełni trafną i uzasadnioną realiami niniejszego postępowania. W związku z czym na rozprawie apelacyjnej na podstawie art. 235
2 § 1 pkt 5 w zw. z art. 391 § 1 i art. 13 § 2 k.p.c. pominął tożsame wnioski dowodowe ponowione w treści apelacji jako zmierzające wyłącznie do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania. Ponownie uwypuklić należy okoliczność, że dopuszczenie dowodu z opinii kolejnego biegłego tej samej specjalności (z zakresu elektroenergetyki), w sytuacji gdy dotychczasowa opinia jest jasna, kategoryczna, wewnętrznie spójna i wyczerpująco odpowiada na postawioną tezę dowodową, stanowiłoby rażące naruszenie zasady koncentracji materiału procesowego oraz ekonomiki sądowej. Z kolei wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego geodety był nieprzydatny przed wykazaniem zasady roszczenia.
Analiza zarzutów naruszenia prawa materialnego, tj. 292 w zw. z art. 172 k.c. w zw.
z art. 305
4 i art. 305
1 k.c. prowadziła do uznania ich za bezzasadne. Skarżący upatruje wadliwości zaskarżonego orzeczenia w ich niezastosowaniu, stojąc na stanowisku, że posiadanie wnioskodawcy oraz jego poprzedników prawnych realizowało wszystkie ustawowe znamiona prowadzące do zasiedzenia służebności przesyłu (ewentualnie służebności gruntowej odpowiadającej jej treści). Sąd Rejonowy podjął w tym zakresie w pełni prawidłową decyzję. Wnioskodawca zdaje się bowiem utożsamiać sam fakt fizycznego istnienia na gruncie uczestników współczesnej linii elektroenergetycznej z automatycznym zrealizowaniem się przesłanek zasiedzenia prawa o konkretnej treści w przeszłości. Tymczasem instytucja zasiedzenia, jako daleko idąca ingerencja w konstytucyjnie chronione prawo własności, wymaga ścisłego i precyzyjnego udowodnienia wszystkich jej elementów składowych przez stronę, która wywodzi z tego skutki prawne. Aby Sąd mógł w ogóle rozważać zastosowanie art. 292 k.c., wnioskodawca musiał w sposób niebudzący wątpliwości wykazać trzy kluczowe okoliczności: po pierwsze – istnienie na cudzej nieruchomości fizycznego, zmaterializowanego urządzenia o charakterze trwałym, po drugie – widoczność tego urządzenia, która w sposób jednoznaczny manifestuje na zewnątrz fakt korzystania z cudzego gruntu przez podmiot niebędący właścicielem, oraz po trzecie – nieprzerwane posiadanie tej służebności przez czas określony w art. 172 k.c., którego długość zależy od dobrej lub złej wiary posiadacza
w momencie objęcia władztwa. Jak słusznie ustalił Sąd Rejonowy – co znajduje pełne oparcie w materiale dowodowym, w tym w jednoznacznych wnioskach biegłego Ł. B. (2) – (...) S.A. powyższemu ciężarowi dowodowemu nie sprostała.
Jak słusznie skonstatował Sąd I Instancji, zaoferowany przez (...) S.A. materiał dowodowy okazał się wysoce niewystarczający do sprostania rygorom art. 292 k.c. Przedłożona przez wnioskodawcę dokumentacja nie zawierała bezpośrednich odwołań do oznaczeń nieruchomości w księgach wieczystych uczestników, a jedynie operowała samymi numerami działek, co – wobec historycznych zmian i podziałów administracyjnych – uniemożliwiło ich pewne i bezsporne przyporządkowanie do nieruchomości w terenie. Sąd Okręgowy w pełni podziela stanowisko Sądu Rejonowego, iż wnioskodawca nie wykazał,
w jakiej dacie została wybudowana w całości linia przesyłowa przebiegająca przez nieruchomości uczestników, jak również kiedy została ona faktycznie uruchomiona i oddana do technicznej eksploatacji. W materiale dowodowym sprawy zabrakło dowodów potwierdzających, że przestrzenny przebieg tej infrastruktury nie uległ na przestrzeni dziesięcioleci zmianom, przesunięciom bądź przebudowom. Powyższe zaniechania dowodowe strony skarżącej uniemożliwiły obiektywne ustalenie, od kiedy należy w ogóle liczyć bieg ustawowego terminu zasiedzenia. W konsekwencji wykluczało to możliwość przyjęcia, że
w sprawie ziściły się przesłanki warunkujące zastosowanie art. 292 k.c. Co kluczowe, powołany w sprawie biegły wprost oświadczył, że na podstawie dostępnych dokumentów i stanu na gruncie nie jest w stanie potwierdzić ciągłości funkcjonowania oraz parametrów technicznych dawnych urządzeń. Skoro wnioskodawca nie przedstawił dowodów pozwalających na precyzyjne umiejscowienie urządzeń w czasie i przestrzeni, Sąd Rejonowy podjął jedyne słuszne rozwiązanie – stwierdził brak spełnienia przesłanek z art. 292 k.c. Nie można zarzucić sądowi niezastosowania przepisów prawa materialnego w sytuacji, gdy w toku procesu nie zostały wykazane fakty, które stanowiłyby podstawę do ich zastosowania. Z tych względów, wobec niewykazania przesłanek materialnoprawnych, Sąd I instancji prawidłowo oddalił wniosek. Nie ma przy tym potrzeby snucia rozważań czy w ogóle możliwe jest zasiedzenie służebności odpowiadającej treścią służebności przesyłu. Wątek ten pełnomocnik wnioskodawcy szeroko rozwijał na rozprawie apelacyjnej, ale wywody te nie nawiązywały do istoty stanowiska Sąd Rejonowego, który wniosek słusznie oddalił z innych względów.
Podsumowując powyższy wywód stwierdzić należy, iż wywiedziona przez wnioskodawcę apelacja nie zawierała zarzutów, mogących podważyć rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego i w konsekwencji podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.
Odnośnie kosztów postępowania apelacyjnego zastosowanie znalazła reguła wyrażona w art. 520 § 2 k.p.c. Sąd zasądził od wnioskodawcy na rzecz uczestnika zwrot kosztów postępowania apelacyjnego w wysokości 240 zł, na które złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika w osobie adwokata ustalone w stosunku do wartości przedmiotu zaskarżenia na podstawie § 5 pkt 3 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 215).
Hasła tematyczne: Zasiedzenie
131 dni od wyroku do publikacji
- Wyrok 3 czerwca 2026 r.
- Po 71 dniach trafia do portalu połowa orzeczeń
- Portal: 12 października 2026 r. W serwisie od 14 października 2026 r.
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.