- Sygnatura akt
- III Ca 2206/25
- Sąd
- Sąd Okręgowy w Łodzi
- Wydział
- III Wydział Cywilny Odwoławczy
- Rodzaj
- Wyrok
- Data orzeczenia
- 12 czerwca 2026 r.
- Rozstrzygnięcie
- Orzeczenie zmienione
- Żądanie pozwu
- 34 558 zł
- Opublikowano w portalu
- 9 października 2026 r.
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia
© autorzy OpenStreetMap
Sprawa
Kupujący dostanie za wadliwy samochód 6190 zł zamiast 13 tys. zł
Przejdź do orzeczenia, 19 min czytania
Spór
Kupujący samochód od sprzedawcy domagał się obniżenia ceny z powodu wad pojazdu. Sąd pierwszej instancji zasądził 13 028,36 zł z odsetkami, a obie strony zaskarżyły wyrok.
Ustalenia sądu
Według opinii biegłego samochód bez wad miał wartość 49 900 zł, a z wadami 42 700 zł w dniu zawarcia umowy. Pierwszy sąd przyjął wartość z wadami z 2022 roku.
Rozstrzygnięcie
Sąd Okręgowy w Łodzi zmienił wyrok, obniżając zasądzoną kwotę z 13 028,36 zł do 6190,47 zł, i oddalił apelację kupującego w całości.
Dlaczego
Proporcja obniżenia ceny została błędnie obliczona na podstawie wartości z innej daty niż dzień sprzedaży. Zarzut dotyczący roszczeń odszkodowawczych został odrzucony, bo pozew dotyczył wyłącznie obniżenia ceny.
Dla firm
Proporcję wartości rzeczy z wadą do wartości rzeczy bez wady ustala się na dzień zawarcia umowy, bo wartość w innym dniu nie pozwala prawidłowo obniżyć ceny.
Więcej o sprawie
Biegły wycenił samochód z wadami na 85,57 proc. wartości bez wad, a nie na 69 proc., jak przyjął sąd pierwszej instancji. Ten sąd porównał wartość z dnia umowy z wartością z 2022 roku.
Zatem wartość pojazdu z wadami stanowiła 85,57 % jego wartości bez wad.
- Rozstrzygnięcie
- Orzeczenie zmienione
- Żądanie pozwu
- 34 558 zł
- Sąd
- Sąd Okręgowy w Łodzi, III Wydział Cywilny Odwoławczy
- Sygnatura
- III Ca 2206/25
Treść orzeczenia około 19 minut czytania
Sygn. akt III Ca 2206/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 czerwca 2026 roku
Sąd Okręgowy w Łodzi III Wydział Cywilny Odwoławczy
w następującym składzie:
Przewodniczący: sędzia SR (del.) Wioletta Sychniak
po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2026 roku w Łodzi na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa U. O.
przeciwko U. G.
o zapłatę
na skutek apelacji powoda i pozwanego
od wyroku Sądu Rejonowego w Zgierzu
z dnia 4 lipca 2025 roku, sygn. akt I C 1110/18
1. z apelacji pozwanego zmienia zaskarżony wyrok w następujący sposób:
a.
obniża zasądzoną w punkcie 1. kwotę 13 028,36 złotych do kwoty 6190,47 zł (sześć tysięcy sto dziewięćdziesiąt złotych i czterdzieści siedem groszy),
b.
podwyższa zasądzoną w punkcie 3. kwotę 217,90 złotych do kwoty 2007 (dwa tysiące siedem) złotych,
c.
podwyższa wskazaną w punkcie 4. kwotę 5909,86 złotych do kwoty 6756,47 zł (sześć tysięcy siedemset pięćdziesiąt sześć złotych i czterdzieści siedem groszy),
d.
obniża wskazaną w punkcie 5. kwotę 3622,17 złotych do kwoty 1483,13 zł (tysiąc czterysta osiemdziesiąt trzy złote i trzynaście groszy);
2. oddala apelację pozwanego w pozostałej części;
3. zasądza od powoda U. O. na rzecz pozwanego U. G. kwotę 1300 (tysiąc trzysta) złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym;
4. oddala apelację powoda w całości;
5. zasądza od powoda U. O. na rzecz pozwanego U. G. kwotę 1800 (tysiąc osiemset) złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 4 lipca 2025 r. Sąd Rejonowy w Zgierzu, w sprawie z powództwa W. H. przeciwko W. I. o zapłatę zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 13 028,36 złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 14 listopada 2016 r. do dnia zapłaty (pkt 1.); oddalił powództwo w pozostałym zakresie (pkt 2.); zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 217,90 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu (pkt 3.) oraz nakazał pobrać rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Zgierzu od stron odpowiednio kwoty 5909,86 złotych (pkt 4.) i 3.622,17 złotych (pkt 5.) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych.
Apelacje od tego wyroku wywiodły obie strony.
Powód zaskarżył wyrok w części, tj.:
- punkt 2. w zakresie oddalenia powództwa co do kwoty 16 142,36 złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia doręczenia pozwanemu odpisu pozwu do dnia zapłaty;
- punkt 3. w zakresie kosztów procesu - co do przyznania przez Sąd Rejonowy od powoda na rzecz pozwanego kwoty 217,90 złotych, podczas gdy przy prawidłowym rozstrzygnięciu sprawy to pozwany winien zwrócić powodowi koszty postępowania w wysokości 4319,08 złotych;
- punkt 4. w zakresie zbyt dużego obciążenia powoda kosztami na rzecz Skarbu Państwa, gdyż przy prawidłowym rozstrzygnięciu sprawy W. H. winien być zobowiązany do zapłaty kwoty 1525,12 zł, zaś W. I. winien zapłacić 8006,91 zł.
Powód zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść zaskarżonego wyroku oraz przepisów prawa materialnego, tj.:
1. art. 321 § 1 k.p.c. polegające na błędnym zastosowaniu tego przepisu poprzez nieuwzględnienie powództwa w zakresie przekraczającym kwotę 13 028,36 złotych w wyniku uznania, że podstawa faktyczna roszczenia powoda obejmuje wyłącznie uprawnienia z rękojmi, a sąd - ze względu na ograniczenie wynikające z art. 321 § 1 k.p.c. - nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzać ponad żądanie, podczas gdy pełna analiza pozwu oraz dalszych pism procesowych powoda wskazuje na to, że powód domagał się na swoją rzecz zapłaty zarówno z tytułu obniżenia ceny rzeczy sprzedanej, jak również tytułem odszkodowania polegającego na zwrocie kosztów, jakie poniósł na naprawę pojazdu po jego zakupie oraz na wynajem pojazdów zastępczych na czas tych napraw, co skutkowało nierozpoznaniem zgłoszonych przez powoda roszczeń na podstawie przepisów o odpowiedzialności kontraktowej za wyrządzoną szkodę (art. 471 i następnych k.c.) i w konsekwencji niezasadnym oddaleniem powództwa;
2. art. 100 k.p.c. polegające na błędnym rozliczeniu kosztów postępowania, które strony mają wzajemnie sobie zwrócić; Sąd Rejonowy uznał że powód wygrał sprawę w 38 %, podczas gdy prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy prowadzi do ustalenia, że powód wygrał proces w 84 %, co winno skutkować odmiennym rozliczeniem kosztów procesu;
3. art. 83 ust. 2 w związku z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych polegające na błędnym rozliczeniu nieuiszczonych kosztów procesu należnych na rzecz Skarbu Państwa w wyniku opisanego wyżej błędnego rozliczenia stopnia wygrania sprawy przez obie strony;
4. art. 566 § 1 k.c. w zw. 471 § 1 k.c. w zw. z art. 568 § 1,2,3 k.c. polegające na błędnej wykładni tych przepisów i uznaniu, że roszczenia odszkodowawcze zgłoszone przez powoda, a dotyczące zwrotu kosztów poniesionych na naprawy przedmiotowego pojazdu oraz na najem pojazdów zastępczych stanowią roszczenia z rękojmi, które przedawniają się tak jak roszczenia z rękojmi z upływem terminu 2 lat od daty wydania rzeczy sprzedanej kupującemu, podczas gdy według aktualnego orzecznictwa tego rodzaju roszczenia odszkodowawcze nie mają charakteru uprawnienia rękojmianego, gdyż są to odrębne roszczenia z tytułu odpowiedzialności kontraktowej, które można zgłosić jako roszczenia samodzielne lub towarzyszące realizacji uprawnień z rękojmi, a co za tym idzie przedawniają się na zasadach ogólnych, które w niniejszym stanie faktycznym wynosiły 10 lat;
5. ewentualnie naruszenie art. 5 k.c. w zw. z art. 568 § 1,2 i 3 k.c. polegające na niezasadnym uwzględnieniu podniesionego przez pozwanego zarzutu przedawnienia roszczeń w sytuacji, gdy okoliczności faktyczne sprawy, w tym pełna ocena wyjątkowo nieuczciwego zachowania kupieckiego po stronie pozwanego, który zataił przed powodem bardzo istotne wady pojazdu w tym przede wszystkim brak filtra (...) uniemożliwiający legalne poruszanie się przedmiotowym pojazdem po drogach Polski, fakt nieznacznego przekroczenia terminu przedawnienia przez powoda (pozew został złożony 2 miesiące po nieskutecznej próbie ugodowej przed sądem, niecałe 6 miesięcy po upływie terminu przedawnienia), dawały podstawy do uznania podniesienia tego zarzutu za nadużycie prawa podmiotowego przysługującego pozwanemu i działanie sprzeczne z art. 5 k.c.
W konsekwencji podniesionych zarzutów powód wniósł o:
- zmianę punktu 1. poprzez podwyższenie zasądzonej na rzecz powoda od pozwanego kwoty 13028,36 złotych do kwoty 29 170,72 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od 13 028,36 zł od dnia 14 listopada 2016 r. do dnia zapłaty i od 16 142,36 zł od dnia doręczenia pozwanemu odpisu pozwu do dnia zapłaty,
- zmianę punktu 3. poprzez zasądzenie od pozwanego W. I. na rzecz powoda W. H. kwoty 4319,08 zł tytułem zwrotu kosztów procesu,
- zmianę punktu 4. poprzez zasądzenie do powoda na rzecz Skarbu Państwa kwoty 1525,12 zł, a od pozwanego - kwoty 8006,91 zł
oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania odwoławczego według norm obowiązujących.
W odpowiedzi na apelację powoda pozwany wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów postępowania apelacyjnego według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Pozwany zaskarżył wyrok Sądu Rejonowego w części, tj. punkt 1. w części uwzględniającej powództwo ponad kwotę 6006,00 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 14.11.2016 roku do dnia zapłaty oraz rozstrzygnięcie w zakresie kosztów procesu (pkt 3., 4. oraz 5. wyroku).
Pozwany sformułował zarówno zarzuty naruszenia prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik postępowania, jak i prawa materialnego, tj.:
1. art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 278 § 1 k.p.c. i z art. 286 k.p.c. poprzez dokonanie błędnej, sprzecznej z zasadami doświadczenia życiowego i logiki praz przekroczeniem zasady swobodnej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, przejawiającej się w:
- dowolnym ustaleniu, że obecna wartość pojazdu (uwzględniając brak filtra cząstek stałych oraz konieczność zmiany oprogramowania silnika) wynosi 34 300 złotych podczas, gdy ten fakt jest nieistotny dla rozstrzygnięcia, bo wyliczenie to pochodzi z opinii podstawowej biegłego S. A. z 06.09.2022 roku, której wnioski są odpowiedzią na błędnie postawioną tezę dowodową; biegły ustalał wartość pojazdu z wadami na dzień sporządzania przez niego opinii (wrzesień 2022 roku), a nie na dzień sprzedaży pojazdu (31.10.2015 r.). Biegły przyjął dane na wrzesień 2022 roku, bowiem zgodnie z tezą miał ustalać „obecną” wartość pojazdu; Sąd Rejonowy nie ustalił zatem wartości rynkowej pojazdu z uwzględnieniem wad, które zgłaszał powód na dzień sprzedaży tego pojazdu;
- bezpodstawnym stwierdzeniu, że jako wartość pojazdu w stanie uszkodzonym (z wadami) należało przyjąć kwotę 34 300 złotych (zbliżoną do kwoty ustalonej przez biegłego I. H., tj. 35 861 zł) podczas, gdy wynikająca z opinii uzupełniającej biegłego S. A. z 15.02.2023 roku wartość rynkowa pojazdu z uwzględnieniem wad, które zgłaszał powód, wynosi 42 700 zł;
2. błędnym przyjęciu, że proporcja pomiędzy tymi wartościami wyniosła w zaokrągleniu 69 % (34 300/49 900*100 %), a zasadna kwota obniżenia ceny sprzedaży wynosiła 13 299 złotych, podczas gdy prawidłowa proporcja pomiędzy wartością rzeczy z wadami i wartością rzeczy bez wad wynosi w zaokrągleniu 86 % (42 700/49 900*100 %). W związku z powyższym zasadnym jest obniżenie uiszczonej przez powoda ceny 42 900 zł co najwyżej o kwotę 6006,00 zł (42 900*14 %); nadto żadna ze sporządzonych w toku postępowania opinii biegłych sądowych nie potwierdza zasadności obniżenia ceny o zasądzoną przez Sąd pierwszej instancji kwotę 13 028,36 zł;
3. art. 100 k.p.c. w zw. z art. 98 § 1 k.p.c. w zakresie rozdziału kosztów procesu w sytuacji, gdy Sąd dokonując prawidłowej oceny w zakresie podniesionych zarzutów procesowych i materialnych zobowiązany był uznać, że powód wygrał sprawę jedynie w 17 %;
4. art. 556 k.c. w związku z art. 560 § 3 k.c. poprzez ich błędne zastosowanie, a w konsekwencji zasądzenie na rzecz powoda kwoty 13 028,36 zł tytułem obniżenia ceny sprzedaży pojazdu U. (...) pomimo, że prawidłowo ustalona kwota obniżenia nie przekracza kwoty 6006,00 zł.
W konkluzji pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez:
- oddalenie powództwa ponad kwotę 6006 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 14.11.2016 roku do dnia zapłaty;
- zmianę rozstrzygnięcia w zakresie kosztów postępowania przed Sądem I instancji stosownie do wyniku sporu
oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wedle norm przepisanych.
W odpowiedzi na apelację pozwanego powód wniósł o jej oddalenie w całości, uwzględnienie jego apelacji oraz o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania odwoławczego według norm obowiązujących.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja powoda okazała się w całości bezzasadna.
Zasadniczym zarzutem, wymagającym omówienia w pierwszej kolejności jest zarzut naruszenia art. 321 § 1 k.p.c., ponieważ przesądzenie jakiego rodzaju roszczeń dotyczyło powództwo w niniejszej sprawie jest decydujące dla oceny zasadności pozostałych zarzutów zawartych w apelacji W. H..
Zgodnie z art. 321 k.p.c. sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzać ponad żądanie. Zakaz orzekania ponad żądanie odnosi się nie tylko do samego żądania (petitum), ale i do jego podstawy faktycznej (causa petendi). Sąd jest związany zarówno samym żądaniem pozwu, jak i jego podstawą faktyczną i nie może zasądzać czego innego niż żądał powód, ani na innej podstawie faktycznej niż wskazana przez powoda (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 lutego 2012 r., I PK 95/11, MoP 2012, nr 3, s. 114; w wyroku z dnia 23 lipca 2015 r., I CSK 549/14). Przez podanie okoliczności faktycznych - uzasadniających zgłoszone żądanie - należy rozumieć opisanie konkretnych wydarzeń historycznych, z którymi powód wiąże powstanie po jego stronie określonego roszczenia wobec pozwanego. Sąd może orzekać jedynie o roszczeniach, które wynikają z faktów przytoczonych przez powoda. Podstawą orzeczenia nie mogą być okoliczności faktyczne, których powód nie objął swymi twierdzeniami (art. 321 § 1 k.p.c.). Oparcie zaś wyroku na podstawie faktycznej niepowołanej przez powoda jest orzeczeniem ponad żądanie w rozumieniu art. 321 k.p.c.
W realiach niniejszej sprawy powód niewątpliwie sformułował żądanie z odwołaniem się do przepisów o rękojmi za wady rzeczy sprzedanej. W uzasadnieniu pozwu zostały przytoczone okoliczności wskazujące na to, jakiego rodzaju wady miał samochód sprzedany powodowi przez pozwanego, kiedy powód wykrył te wady i kiedy oraz w jaki sposób informował o nich pozwanego. Powód opisał także czynności naprawcze, którym poddany został wadliwy pojazd i wskazał na ich koszty oraz powołał się na okoliczność wydatkowania kwoty 1600 zł tytułem kosztów wynajęcia samochodu zastępczego. Jednocześnie wprost odwołał się do przepisów art. 556 i 556
1 k.c. oraz art. 560 § 1 k.c. podkreślając, że uprawnienie do żądania obniżenia ceny zakupu rzeczy posiadającej wady stanowi podstawę prawna roszczenia głównego powoda. Powoływał się wyraźnie na swoje żądanie obniżenia ceny zakupu samochodu marki U. (...), w którym kwota, o którą cena pojazdu miała zostać obniżona została obliczona jako suma poniesionych przez powoda kosztów napraw pojazdu (oświadczenie – k. 27-29). Dodać należy, że pozew zawierał jedynie żądanie zasądzenia kwoty 34 558,48 złotych; było to nie tylko główne, ale i jedyne żądanie pozwu. Analogicznie zostało sformułowane żądanie we wniosku o zawezwanie do próby ugodowej (wniosek – k. 33-35).
Z treści pozwu i dołączonych do niego dokumentów wynikało zatem, że powód dochodzi obniżenia ceny samochodu zakupionego od pozwanego, a wartość obniżenia obliczył jako sumę poniesionych kosztów napraw pojazdu. Tak zrozumiał żądanie pozwu pozwany, o czym świadczy treść odpowiedzi na pozew, w której W. I. wprost wskazuje, że roszczenie powoda nie stanowi sumy wskazywanych przez niego kosztów, lecz różnicę pomiędzy ceną sprzedaży i wartością pojazdu wadliwego (k. 77v-78). Ten zarzut pozwany powtórzył w swoich kolejnych pismach przygotowawczych z 6.03.2023 r. (k. 311) i z 27.06.2023 r. (k. 390), a ponadto wypowiadał się o roszczeniach powoda jako wynikających wyłącznie z rękojmi i dotyczących żądania obniżenia ceny (k. 495-496). Powód odpowiedział na zarzuty pozwanego w piśmie złożonym 4 kwietnia 2025 roku, w którym wprost i wyraźnie wskazał, że: „Powództwo jest bowiem oparte o żądanie obniżenia ceny zakupu spornego pojazdu o kwotę 34 558,48 złotych.”. W toku dalszego postępowania, aż do wydania wyroku przez Sąd Rejonowy, nie nastąpiła zmiana powództwa.
Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić należy, że zgłoszone przez powoda powództwo nie dotyczyło roszczenia odszkodowawczego, lecz było ograniczone jedynie do żądania obniżenia ceny wadliwego pojazdu, zakupionego u pozwanego. Trafnie więc Sąd pierwszej instancji orzekł jedynie o tym roszczeniu. Pozew został sporządzony przez zawodowego pełnomocnika i w toku całego postępowania powód był reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, od którego należy oczekiwać precyzyjnego formułowania roszczeń i prezentowania stanowiska jego mocodawcy. Nie ma podstaw, przy takim formułowaniu pozwu i dalszych pism strony powodowej, jak opisane powyżej, aby Sąd I instancji rozważał inne roszczenia, wprost nie wynikające z pozwu. Twierdzenie apelującego, że było inaczej jest bezzasadne; w żadnym piśmie strony powodowej nie ma mowy o roszczeniach odszkodowawczych. Zatem Sąd Rejonowy nie naruszył przepisu art. 321 § 1 k.p.c. W konsekwencji zbędne jest rozważanie zarzutów naruszenia prawa materialnego, sformułowanych w apelacji wywiedzionej przez powoda. Tylko bowiem przy przyjęciu, że przedmiotem rozstrzygnięcia powinny być również roszczenia odszkodowawcze, konieczne byłoby rozważanie ich przedawnienia. Konsekwentnie nie było również podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia przez Sąd Rejonowy art. 100 k.p.c. oraz art. 83 ust. 2 w związku z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Skoro zarzuty zmierzające do zmiany orzeczenia co do meritum okazały się nieuzasadnione, to nie było podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach procesu i kosztach sądowych w kierunku postulowanym przez apelującego. Zmiana, o którą wnosił powód miałaby bowiem nastąpić przy założeniu, że wygrał sprawę w większej części, niż określił to Sąd Rejonowy.
Podsumowując: apelacja jako niezasadna, podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c. O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c.
w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. oraz § 2 pkt 5 i § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 118) zasądzając na rzecz pozwanego kwotę 1800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego
z ustawowymi odsetkami za opóźnienie zgodnie z art. 98 § 1
1 k.p.c.
Inaczej wypada ocena zasadności apelacji wywiedzionej przez pozwanego, ponieważ wszystkie zarzuty przez niego sformułowane okazały się zasadne.
Powód dochodził obniżenia ceny samochodu zakupionego od pozwanego, a więc realizował swoje uprawnienie z art. 560 k.c.
Art. 560 §3 k.c. przewiduje, że obniżenie ceny powinno nastąpić w takim stopniu, w jakim wartość rzeczy wolnej od wad pozostaje do jej wartości obliczonej z uwzględnieniem istniejących wad. Celem żądania obniżenia ceny jest przywrócenie ekwiwalentności świadczeń przez wyznaczenie nowej, bardziej odpowiedniej ceny. Uprawnienie dotyczące obniżenia ceny odnosi się do ceny rzeczywiście przez strony umówionej (wyrok Sądu Najwyższego z 15.01.1997 r., III CKN 29/96, LEX nr 550926). Prawidłowe określenie zakresu redukcji wymaga wykonania następujących operacji:
- ustalenia wartości rynkowej rzeczy bez wad,
- ustalenia wartości rynkowej rzeczy z wadami,
- określenia stosunku wartości rzeczy z wadą do wartości rzeczy bez wady (ustaleniu proporcji, przy czym decydujące znaczenie ma obiektywna wartość rynkowa rzeczy, a nie treść umowy),
- obniżenia ceny uzgodnionej w umowie zgodnie z ustaloną wcześniej proporcją.
Prawidłowe ustalenie proporcji wartości rzeczy z wadą do wartości rzeczy bez wady wymaga ustalenia wartości rzeczy istniejącej w dacie zawarcia umowy. Tylko porównanie wartości z daty umowy pozwala następnie na prawidłowe zredukowanie ceny, ustalonej przy zawieraniu umowy przez strony. Obliczanie wartości rzeczy w innej dacie nie pozwoli na prawidłowe ustalenie omawianej proporcji. Niezależnie bowiem o stanu, w jakim rzecz znajdowała się w dacie zawarcia umowy oraz istniejących jej wad, to stan rzeczy może zmieniać się w czasie. W odniesieniu do pojazdów mechanicznych, doświadczenie życiowe wskazuje, że ich wartość jest zależna m.in. od okresu eksploatacji i jej sposobu, przeprowadzonych napraw i konserwacji. Nie można obliczać proporcji, w jakiej pozostaje wartość rzeczy z wadą do wartości rzeczy bez wady przyjmując wartość z innej daty, niż zawarcie umowy sprzedaży, bo wartości rzeczy w różnych datach nie są porównywalne, a ich stosunek jest przypadkowy.
Powyższym wymaganiom nie sprostał Sąd Rejonowy. Ustalił wprawdzie wartość pojazdu na dzień jego sprzedaży (tj. 31 października 2015 roku), opierając się w tym względzie na opinii biegłego S. A., w której wartość rynkowa pojazdu w stanie bez wad została obliczona na kwotę 49 900 złotych. Jednak jako wartość pojazdu w stanie z wadami Sąd pierwszej instancji przyjął kwotę 34 300 złotych, obliczoną na datę aktualną wykonywania opinii przez biegłego S. A., tj. we wrześniu 2022 roku. Jednocześnie pominął wartość pojazdu z wadami, obliczoną przez tego biegłego w jego opinii uzupełniającej, złożonej w lutym 2023 roku – 42 700 zł, obliczoną na datę 31.10.2025 r. Porównanie wartości 49 900 zł i 42 700 zł daje proporcję równą 85,57 %.
Sąd Rejonowy dodatkowo porównywał wartości obliczone przez biegłego S. A. z wartościami wyliczonymi przez biegłego I. H., który wartość rynkową pojazdu bez wad obliczył na 42 400 zł, a wartość pojazdu z wadami na 35 900 zł. Pomijając celowość takiego zabiegu, wskazać należy, że porównanie ww wartości daje wynik porównywalny 84,66 %. W żadnym przypadku nie jest to jednak 69%.
Powyższe prowadzi do wniosku, że trafnie zarzuca apelujący Sądowi meriti naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 278 § 1 k.p.c. i z art. 286 k.p.c. poprzez dokonanie błędnej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, przejawiającej się w dowolnym przyjęciu do porównania wartości pojazdu bez wad i wartości pojazdu z wadami, a w konsekwencji błędne obliczenie proporcji, o jaką należy obniżyć cenę pojazdu sprzedaną powodowi przez pozwanego. W tym zakresie Sąd Rejonowy wadliwie ustalił stan faktyczny.
W oparciu o opinie biegłego S. A. Sąd Okręgowy ustalił, że wartość samochodu U. (...) w dacie zawarcia umowy stron (31.10.2025 r.) w stanie bez wad wynosiła 49 900 zł, zaś wartość tego pojazdu z wadami w tej dacie wynosiła 42 700 zł. Zatem wartość pojazdu z wadami stanowiła 85,57 % jego wartości bez wad. W ocenie Sądu Okręgowego podstawą powyższych ustaleń powinna być opinia biegłego S. A.. Była ona kwestionowana przez powoda. Biorąc jednak pod uwagę wnioski kolejnego biegłego opiniującego w sprawie (I. H.) uznać należy, że zarzuty kierowane pod adresem S. A. okazały się niezasadne. Wartości obliczone przez obu biegłych okazały się zbliżone, podobnie jak proporcja wartości pojazdu bez wad do jego wartości z wadami, obliczona przy uwzględnieniu wartości wskazywanych przez każdego z biegłych.
W pozostałym zakresie stan faktyczny ustalony przez Sąd Rejonowy nie był kwestionowany przez żadną ze stron. Biorąc to pod uwagę, poczynione przez Sąd Rejonowy ustalenia faktyczne i dokonana ocena zebranego materiału dowodowego są wiążące. Sąd Okręgowy je podziela i przyjmuje za własne.
Błędna ocena materiału dowodowego – opinii biegłych – skutkowała obliczeniem błędnej proporcji wartości pojazdu bez wad do jego wartości z wadami, co stanowi naruszenie art. 560 § 3 k.c.
Przedstawione rezultaty kontroli instancyjnej prowadzą do wniosku, że apelacja jest zasadna w przeważającej części. Wartość pojazdu z wadami stanowiła 85,57 % wartości pojazdu bez wad. Zatem cena pojazdu powinna ulec obniżeniu do 85,57 %, tj. do kwoty 36 709,53 złotych (42 900 zł x 0,(...)), a zatem o 6190,47 zł. Dlatego Sąd Okręgowy obniżył zasądzoną w punkcie 1. zaskarżonego wyroku kwotę 13 028,36 złotych do kwoty 6190,47 złotych.
Konsekwencją zmiany orzeczenia co do istoty sporu, jest zmiana rozstrzygnięcia o kosztach procesu na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego, które należało rozdzielić stosunkowo pomiędzy stronami, zgodnie z art. 100 k.p.c. Powód wygrał sprawę w 18%, przegrał w 82%. Powód poniósł koszty w łącznej wysokości 5328 zł, a pozwany w kwocie 3617 zł. Łącznie koszty procesu poniesione przez strony wyniosły 8945 zł, z czego pozwany powinien ponieść 18 %, tj. 1610 zł. Pozwany poniósł je w wysokości 3617 zł, więc różnica (2007 zł) podlegała zasądzeniu od powoda na jego rzecz, co oznacza że kwota z pkt 3. zaskarżonego wyroku podlegała podwyższeniu do tej wysokości.
Odpowiedniej zmianie podlegało również orzeczenie o kosztach sądowych, zawarte w pkt 4. oraz 5. zaskarżonego orzeczenia. Przy tym koszty podlegające rozliczeniu to kwota 8239,60 zł. Wydaje się, że Sąd Rejonowy uwzględnił w rozliczeniu wyższą kwotę doliczając koszty opinii uzupełniającej I. H. i koszty stawiennictwa biegłego na rozprawie. Jednak o tych kosztach orzekł postanowieniem z 11 sierpnia 2025 roku, zatem uwzględnienie ich w wyroku z 4 lipca 2025 r. było przedwczesne i powadziło do podwójnego obciążenia stron tym samym kosztem.
Uwzględniając stosunek, w jakim każda ze stron wygrała sprawę, to 82% kosztów sądowych powinien ponieść powód (8239,60 zł x 0,82), co oznacza, że kwota wskazana w punkcie 4. zaskarżonego wyroku (5909,86 zł) podlegała podwyższeniu do kwoty 6756,47 zł. Natomiast pozwany powinien ponieść 18 % kosztów sądowych (8239,60 zł x 0,18), a tym samym kwota wskazana w punkcie 5. zaskarżonego wyroku (3622,17 zł) podlegała obniżeniu do 1483,13 zł.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. uwzględnił apelację w części i zmienił zaskarżony wyrok w sposób wskazany w punkcie 1. sentencji. W pozostałym zakresie apelacja podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c. jako niezasadna.
Rozstrzygnięcie o kosztach wywołanych apelacją pozwanego zapadło na podstawie art. 100 zd. 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. Pozwany uległ tylko co do nieznacznej części swojego żądania, dlatego zasadne jest nałożenie na powoda obowiązku zwrotu wszystkich kosztów pozwanemu, poniesionych przez niego w postępowaniu apelacyjnym. Koszty powoda wyniosły 1300 złotych; złożyły się na nie opłata od apelacji (400 zł) oraz koszty zastępstwa w wysokości 900 zł obliczone zgodnie § 2 pkt 4 i § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 118). O odsetkach Sąd Okręgowy orzekł zgodnie z art. 98 § 1
1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.
Hasła tematyczne: Umowa sprzedaży
119 dni od wyroku do publikacji
- Wyrok 12 czerwca 2026 r.
- Po 71 dniach trafia do portalu połowa orzeczeń
- Portal: 9 października 2026 r. W serwisie od 13 października 2026 r.
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.