Odsetki od prowizji wliczonej w kredyt. Apelacja konsumenta oddalona

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 czerwca 2025 roku wydanym w sprawie z powództwa X. O. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą we P. o zapłatę, Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi:

1. oddalił powództwo;

2. zasądził od X. O. na rzecz (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą we P. 387,00 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu.

Apelacje od powyższego wyroku wniósł powód, zaskarżając wyrok w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu apelujący zarzucił:

1) art. 233 § 1 k.p.c. poprzez brak wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, wyprowadzenie z materiału dowodowego wniosków nielogicznych i sprzecznych z zasadami doświadczenia życiowego, to jest poprzez:

i.

nierozpoznanie wniosku dowodowego złożonego zgodnie przez strony postępowania o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron, z ograniczeniem do strony powodowej (brak postanowienia o pominięciu dowodu z przesłuchania Powoda)

ii.

brak merytorycznej oceny zawartej przez strony umowy kredytu w zakresie postanowień normujących zasady, termin, sposób i skutki odstąpienia konsumenta od umowy, jak i procedury rozliczenia z konsumentem w przypadku wcześniejszej całkowitej spłaty kredytu,

iii.

Pozwana w sposób prawidłowy poinformowała Powoda o obowiązku zapłaty prowizji w kwocie 4229,04 zł i o naliczaniu od tej kwoty odsetek zgodnie ze stawką wskazaną w umowie oraz że Powód mógł bez trudu ocenić skutki ekonomiczne postanowienia nakładającego na niego obowiązek zapłaty prowizji i podczas gdv:



Powód nie został w ogóle poinformowany o tym, że może uiścić prowizję ze środków własnych; kredytowanie prowizji zostało mu z góry narzucone przez Pozwaną;



Powód nie został poinformowany w sposób jasny, prosty i zrozumiały, że od prowizji w wysokości 4229,04 zł będą naliczane odsetki przez okres 72 m-cy, co powoduje, że realna wysokość prowizji z uwzględnieniem stopy oprocentowania wskazanej w umowie w sposób znaczący przewyższa wysokość prowizji wskazanej nominalnie w umowie i skredytowanej, jak również utajnia wysokość wynagrodzenia

które to w/w naruszenia doprowadziły do uznania, iż w sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające stwierdzenie abuzywności postanowień umowy kredytowej dot. prowizji, jak również skutkowały błędem w ustaleniach faktycznych co do powyższych faktów;

iv.

przyjęcie, iż Pozwana w sposób prawidłowy poinformował Powoda o stopie oprocentowania kredytu i warunkach jej stosowania, podczas gdy:



zasady doświadczenia życiowego pozwalają przyjąć, iż konsumenci nie mają wiedzy z podstaw ekonomii i nie są w ogóle zorientowani w zasadach ustalania i stosowania oprocentowania;



od 2022 r. polskie sądy są „zalewane" powództwami dot. umów kredytowych w polskiej walucie z uwagi na niejasne i nieprawidłowe informowanie konsumentów o zasadach stosowania stóp oprocentowania,



kredytodawcy przy udzielaniu finansowania nie przekazują informacji mogących odstraszyć konsumenta przed zaciągnięciem zobowiązania (dodatkowe odsetki od kwoty obligatoryjnie skredytowanej prowizji)



umowa kredytu konsumenckiego nie zawiera informacji umożliwiających stwierdzenie, że od kwoty skredytowanej prowizji (kosztu) Bank nalicza dalsze odsetki

które to naruszenia doprowadziły do uznania, iż Pozwana w sposób prawidłowy wykonała obowiązek z art. 30 ust. 1 pkt 6) ustawy z dn. 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, dalej „Ustawa” lub „ukk”,

v.

uznanie, iż Pozwana nie zataiła przed konsumentem, że koszty kredytu (prowizja) są oprocentowane wg stawki oprocentowania wskazanej w umowie, w sytuacji, gdy taki wniosek można wysnuć dopiero z zestawienia szeregu postanowień umowy kredytu konsumenckiego; konsument nie posiada specjalistycznej wiedzy z zakresu ekonomii czy analizy tekstów prawnych, a sama informacja, że prowizja jest oprocentowana winna być podana w sposób jednoznaczny poprzez bezpośrednie wskazanie, że od prowizji są naliczane odsetki, tak jak od całkowitej kwoty kredytu,

vi.

uznanie, iż Pozwana nie utajniła informacji o kosztach kredytu, podczas gdy oprocentowanie kosztu (oprocentowanie prowizji), powoduje zmianę kosztów w postaci prowizji, bowiem wskutek naliczenia od wymienionego kosztu kredytu odsetek umownych wzrasta wysokość kosztów kredytu, a zatem Pozwana nie określiła wysokości kosztów i zasad ich zmiany zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 10) Ustawy, a co za tym idzie nie poinformowała o nich prawidłowo konsumenta,

vii.

uznanie przez Sąd I instancji, że „Sankcja kredytu darmowego nie dotyczy zatem nieistotnych naruszeń, gdyż właśnie w istotności naruszeń przejawia się proporcjonalność sankcji" (strona 6 uzasadnienia wyroku) i w konsekwencji uznanie, że niewypełnienie przez Bank obowiązków informacyjnych wynikających z ustawy o kredycie konsumenckim a wymienionych w art. 45 ust 1 ukk stanowi de facto nieistotne naruszenie, które to naruszenie łącznie doprowadziło do uznania, iż w sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające zastosowanie sankcji kredytu darmowego lub stwierdzenia abuzywności części postanowień umowy kredytowej

2) art. 235

2 § 1 pkt 2 i 5 w zw. z art. 299 i 304 w zw. z 277 k.p.c. poprzez bezpodstawne nierozpoznanie wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron, z ograniczaniem do strony powodowej (brak postanowienia o pominięciu dowodu z przesłuchania stron z ograniczeniem do przesłuchania strony powodowej), podczas gdy przeprowadzenie dowodu z przesłuchania Powoda wykazałoby fakty istotne dla rozstrzygnięcia, tj. że postanowienia umowy dot. nałożenia na Powoda kosztów w postaci prowizji w wysokości aż 4229,04 zł były przez pozwanego skredytowane i od których pobierał dodatkowe ukryte wynagrodzenie w postaci odsetek nie były indywidualnie uzgodnione, zostały przed Powodem zatajone, rażąco naruszały interesy konsumenta i dobre obyczaje co prowadzi do przyjęcia że stanowią one zapisy abuzywne, co więcej prowadziły do wniosku że pozwany źle wyliczył (...) i naruszył obowiązki informacyjne które prowadziły do konieczności zastosowania sankcji kredytu darmowego;

3) art. 45 ust. 1 Ustawy o kredycie konsumencki (dalej jako „Ustawa” lub (...)) w zw. z 410 § 2 k.c. w zw. z art. 405 k.c. i art. 498 § 1 k.c. poprzez ich błędną wykładnię, prowadzącą do niewłaściwego zastosowania, i uznania, że:



prowizja zastrzeżona dla Pozwanej w treści przedmiotowej umowy pożyczki nie miała charakteru klauzuli abuzywnej w rozumieniu art. 385

1 § 1 k.c.,



postanowienie umowne, w którym wprowadzono koszt pozaodsetkowy w zakresie limitu ustawowego (a więc w granicach dozwolonych przez ustawodawcę) w odniesieniu do literalnego brzmienia umowy, nie może zostać uznane za abuzywne jedynie ze względu na wysokość tego kosztu



wynagrodzeniem za udzielenie pożyczki mogą być wyłącznie odsetki kapitałowe liczone od kapitału z uwzględnieniem jako kapitału kredytowanych kosztów,

w sytuacji, gdy:

a) Powód nie działa celem uzyskania korzyści finansowej, ale ochrony swoich praw,

b) naruszenie przez Pozwanego przepisów ustawy nie jest wynikiem omyłki rachunkowej, lecz świadomym działaniem nakierowanym na osiągnięcie nieuzasadnionego zysku w postaci dodatkowych odsetek liczonych od kwoty prowizji, a więc kwoty która nie została przez bank udostępniona kredytobiorcy, lecz skredytowana;

c) w przypadku kredytowanej prowizji nie dochodzi do udostępnienia przez bank większej ilości własnych środków, albowiem operacja banku, a w konsekwencji przepływ środków odbywa się wyłącznie na papierze,

d) kredytobiorca nie miał możliwości zapłacenia prowizji z własnych środków, kredytowanie prowizji zostało konsumentowi przez bank narzucone, a wysokość prowizji została ustalona wyłącznie przez bank w oparciu o nieznane dla konsumenta parametrów,

e) z racji adhezyjnego charakteru umów kredytowych, braku możliwości negocjowania prowizji i samodzielnego jej opłacenia, zawarcia umowy kredytu bez wyjaśnienia jakichkolwiek zapisów umowy kredytowej, nie sposób uznać, by Powód uzyskał rzetelne informacje o parametrach kredytu i podjęła świadomą decyzję o zaciągnięciu kredytu,

f) ponoszenie przez konsumenta dodatkowych, ukrytych kosztów w postaci odsetek od kredytowanych kosztów z całą pewnością ma istotne znaczenie dla konsumenta, albowiem są to koszty, o których konsument w momencie zawierania umowy w ogóle nie jest informowany, a które to koszty mogą istotnie zawyżać wysokość zobowiązania należnego do spłaty,

g) celem powoda jest korzystanie z prawa do sądu i ochrony prawnej przysługującej mu na podstawie przepisów dyrektywy oraz ustawy, nie zaś kreowanie dla siebie dodatkowego źródła dochodu.

h) art. 45 ust. 1 Ustawy wskazuje na okoliczności uzasadniające odpadnięcie podstawy prawnej pobrania świadczenia pieniężnego, jakim jest prowizja czy odsetki umowne,

i) zgodnie z art. 410 § 1 i § 2 k.c. odpadnięcie podstawy prawnej świadczenia czyni go świadczeniem nienależnym, do którego stosują się postanowienia art. 405 k.c. nakazujące zwrot uzyskanej korzyści majątkowej bez podstawy prawnej,

j) skutkiem oświadczenia prawokształtującego konsumenta o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego jest powstanie wierzytelności pieniężnej, gdyż skutkiem oświadczenia jest odpadnięcie podstawy prawnej świadczenia pieniężnego z mocą ex tunc,

k) kwestie tę wyjaśniał Sąd Okręgowy w Warszawie w kilkudziesięciu wyrokach, w tym m.in. w wyroku z dn. 21.08.2024 r„ sygn. V Ca 240/24 (LEX: nr (...)): „Mając na uwadze powyższe uznać należy zatem, iż zaistniały przesłanki do zastosowania sankcji kredytu darmowego, w sytuacji, w której powód wykazał, że umowa kredytu obarczona jest naruszeniami uzasadniającymi taką sankcję. (...) Sąd Odwoławczy pominął, jednakże szczegółową analizę prawną ww., uznając, iż najdalej idącym naruszeniem jest wadliwe określenie rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania, które też stanowiło samodzielną podstawę do skorzystania z sankcji kredytu darmowego. W konsekwencji uznać należało, odsetki pobrane przez bank od kwoty skredytowanej prowizji stanowiły świadczenie nienależne i podlegają zwrotowi na podstawie art. 410 § 2 k.c. w zw. z art. 405 k.c.",

l) „W następstwie sankcji kredytu darmowego powstaje wierzytelność konsumenta wobec kredytodawcy o zwrot uiszczonych odsetek kapitałowych oraz innych kosztów, które podlegają tej sankcji. Wierzytelność ma charakter pieniężny. Podstawą prawną jest nienależne świadczenie (art. 410 wzw. z art. 405 i n. k.c.)” zgodnie z głoszonym stanowiskiem dr Z. U.

m) prowizja została pobrana przez Pozwaną w chwili uruchomienia kredytu (zapłacona w całości podczas uruchomienia kredytu) oraz iż dyspozycja skredytowania prowizji oraz jej natychmiastowej zapłaty (potrącenia) ta została na Powodzie wymuszona przez Pozwanego;

4) art. 385

1 § 1 k.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż postanowienia zastrzegające prowizję i jej oprocentowanie nie mają charakteru niedozwolonego, gdyż mieszczą się w limicie z art. 36a ukk, co Sąd I instancji wskazał poprzez „….należy wyjaśnić, że kwota prowizji zastrzeżona w wysokości 4.229,04 zł nie tylko mieściła się w granicach ustawowych przewidzianych w art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim, ale także została zastrzeżona postanowieniem o dozwolonym charakter (...) Zakwestionowane postanowienie umowne nie wprowadza ani nieusprawiedliwionej dysproporcji praw i obowiązków na niekorzyść konsumenta, ani też nie godzi w równowagę kontraktową stron stosunku umownego" (strona 3 i 4 uzasadnienia wyroku), w sytuacji, gdy Powód podkreślał niedozwolony charakter w/w postanowień:

a) niepoinformowaniem konsumenta skąd wynika wysokość prowizji

b) niewyjaśnieniem - choćby ogólnie - za jakie to usługi Pozwanej naliczana jest prowizja, czyli np. za ocenę zdolności kredytowej, analizę dokumentów dot. zarobków Powoda czy inne usług

c) wynagrodzeniem za udostępnienie kapitału w czasie są odsetki umowne, nie zaś prowizja, której wysokość winna być powiązana z kosztem usług wykonywanych przez bank w związku z udzielaniem finansowania,

d) sam stosunek wysokości prowizji do kwoty kredytu nie wystarczy do oceny, czy prowizja ma charakter dozwolony, kluczowa jest informacja za co i dlaczego w takiej wysokości jest ona naliczona.

e) jak wielokrotnie wskazywał (...) oraz polskie sądy (w wyrokach przywołanych w pozwie) - istotą jest skuteczne poinformowanie konsumenta o charakterze kosztu prowizyjnego, tak, by miał możliwość zweryfikowania, czy koszt ten nie pokrywa się np. z odsetkami umownymi,

f) Pozwana niezależnie od kwoty udzielonego kredytu, wykonuje dokładnie te same czynności; w niniejszej sprawie nie sposób ustalić za co Pozwana naliczyła koszty w postaci prowizji,

g) Powód nie mógł zapłacić kosztów kredytu z własnych środków, nie otrzymał takiej propozycji, a środki od razu doliczono do kapitału i oprocentowane,

h) Powód nie wiedział, że koszty kredytu obejmujące prowizję będą odsetkowane i ich koszt powiększają odsetki umowne,

które to w/w naruszenie doprowadziła do uznania, iż w sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające stwierdzenie abuzywności części postanowień umowy kredytowej.

5) naruszenie art 359 § 2

1 k.c. w zw. z art 45 UKK poprzez ich błędną wykładnię z uwagi na pobieranie odsetek od skredytowanych kosztów, tj. w zakresie, w jakim Pozwany przewiduje naliczenie odsetek umownych nie tylko od kwoty faktycznie udostępnianej konsumentowi, ale także od kwoty prowizji, w sytuacji, gdy:

a) Konsument musi bowiem zapłacić wynagrodzenie w postaci odsetek nie tylko od kapitału jaki faktycznie otrzymał, ale też od takiego, którego nigdy nie otrzymał do dyspozycji,

b) system „kredytowania” przez kredytodawcę prowizji w istocie rzeczy jest sposobem na zwiększenie kwoty pożyczki, ponad kwotę rzeczywiście przekazywaną konsumentowi,

c) pobieranie odsetek od skredytowanych kosztów jest sprzeczne z naturą odsetek i prowadzi do obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych,

d) Strona pozwana jako kredytodawca może naliczyć odsetki od kwoty pożyczonego kapitału, jednak wyłącznie kwota kapitału rzeczywiście wypłaconego kredytobiorcy może stanowić podstawę naliczania oprocentowania przez cały okres trwania umowy pożyczki;

6) art. 45 ust. 1 Ustawy w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 6, 7, 8, 10 i 16 Ustawy w zw. z art. 22 i art. 23 Dyrektywy poprzez ich błędną wykładnię i zastosowanie, skutkujące stwierdzeniem, że Powód nie mógł się w niniejszym postępowaniu skutecznie powoływać na złożone oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego, gdyż nie wykazał, aby doszło do naruszenia obowiązków informacyjnych i w konsekwencji uznanie, że przy zawieraniu umowy nie doszło do naruszenia przepisu art. 30 ust. 1 pkt. 6,7, 8 i 10 u.k.k., w sytuacji, gdy:

a) Pozwana nie była uprawniona do naliczenia odsetek od kredytowanych kosztów kredytu, które to nie są wypłacane konsumentowi,

b) nie jest dopuszczalne podawanie przy wyliczeniu (...) kwoty prowizji jako wchodzącej w zakres pojęcia całkowita kwota kredytu

c) stanowisko Sądu I instancji skutkujące oddaleniem powództwa w całości jest zatem pozbawione jakiegokolwiek oparcia w prawie i faktach, wynika wyłącznie z interpretacji (oceny) powództw opartych o tożsamą podstawę faktyczną, jak i prawną, mimo pominięcia dowodu z przesłuchania Powoda, a nie zaś rzetelnej analizy i oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego,

d) kwestia proporcjonalności sankcji kredytu darmowego za naruszenia wymogów informacyjnych art. 30 Ustawy (które są zbieżne z art. 10 ust. 2 Dyrektywy) została przesądzona w wyroku C-472/23, w którym (...) podkreślił, że sankcja jest proporcjonalna, niezależnie od wagi naruszenia, jeżeli naruszenie podważa możliwość oceny zakresu zaciąganego zobowiązania przez konsumenta,

e) Pozwany nie zrealizował w sposób prawidłowy względem kredytobiorcy obowiązku informacyjnego z art. 30 ukk, co poprzez nieprawidłowe sformułowanie zapisów umowy umyślnie wprowadziło Powoda w błąd - oprocentowanie kredytowanych kosztów wbrew jednoznacznej definicji z art. 5 pkt 10 ukk prowadzi do naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 6, 7, 8, 10 Ustawy i zniekształca podstawowe parametry kredytu konsumenckiego: koszty kredytu, całkowitej kwoty do zwrotu, RRSO, a także faktycznie zastosowanej stopy oprocentowania,

f) w wyroku C-472/23 (...) uznało za sankcjonowane naruszenie niejasne i budzące wątpliwości (!) określenie zasad zmiany opłat i prowizji, tj. takie, które wprowadza przesłanki nieobiektywne, nieweryfikowalne, mogące wprowadzać konsumenta w błąd co do ich znaczenia i wystąpienia, a zatem niejasność i nieprecyzyjność zapisów również może przesądzić o niewykonaniu obowiązku informacyjnego,

g) (...) wskazało, że sankcja darmowości kredytu jest proporcjonalna niezależnie od wagi naruszenia, tym samym kwota nie ma znaczenia, gdyż sankcja ma być odstraszająca dla sektora bankowego przed naruszaniem praw kredytobiorców; sankcja ma zawsze miejsce, gdy konsument jest pozbawiony możliwości oceny zakresu zaciąganego zobowiązania;

h) wniosek o proporcjonalności sankcji kredytu darmowego przyjął (...) w wyroku C-42/15 (!), a także w wyrokach wydanych w sprawach bułgarskich (C-714/22) czy słowackich (C-755/22), opartych o ustawodawstwo krajowe przewidujące sankcję darmowości kredytu,

i) w sprawie C-755/22 (...) uznało, że sankcja darmowości kredytu jest proporcjonalna, odstraszająca i skuteczna, gdy został naruszony obowiązek zbadania zdolności kredytowej konsumenta, a który to konsument spłacił już kredyt, nie miał żadnych zaległości i problemów ze spłatą (!),

j) a zatem tym bardziej należy przyjąć, że sankcja kredytu darmowego jest zasadna w sytuacji, gdy wskutek niedochowania wymogów informacyjnych przez bank - konsument zaciąga wyższy kredyt, niż pierwotnie zakładał, bo powiększony o odsetki od finansowanych przez bank kosztów kredytu,

k) oprocentowanie kredytowanych kosztów wbrew jednoznacznej definicji z art. 5 pkt 10 Ustawy prowadzi do naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 6, 7, 8, 10 Ustawy i zniekształca podstawowe parametry kredytu konsumenckiego: koszty kredytu, całkowitej kwoty do zwrotu, (...), a także faktycznie zastosowanej stopy oprocentowania,

l) konsumenci nie mają możliwości weryfikowania szeregu ofert kredytodawców, gdyż każdy wniosek kredytowy oznacza ujawnienie zapytania bankowego w (...) SA, co automatycznie zmniejsza zdolność (tzw. scoring) konsumenta;

m) Pozwana nie jest zobowiązana do podania jakichkolwiek danych informacyjnych dot. zaciąganego kredytu, lecz informacji prawdziwych, rzetelnych i zgodnych z obowiązującymi przepisami prawa, które w sposób niezwykle ścisły określają zasady kształtowania stawki (...), stosowania stopy oprocentowania, całkowitej kwoty kredytu i całkowitego kosztu kredytu,

które to naruszenie doprowadziło Sąd I instancji do błędnej wykładni wszystkich obowiązków informacyjnych kredytodawcy, z rażącym naruszeniem dorobku orzeczniczego (...), którym Sąd krajowy jest związany na mocy art. 4 ust. 3 TfUE

7) art. 45 ust. 1 Ustawy poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że Powód nie wykazał, że doszło do naruszenia obowiązków informacyjnych, w sytuacji, gdy:

a) o deficycie informacyjnym przesądza sama treść umowy kredytu, w której nigdzie nie wskazano w sposób jasny i zrozumiały, że prowizja jest oprocentowana,

b) zgodnie z art. 59cc Ustawy to Pozwana jest zobowiązana do wykazania, że prawidłowo wykonała obowiązki wynikające z Ustawy, tym samym to na Pozwanej jako kredytodawcy spoczywa szereg obowiązków ustawowych, nie zaś na konsumencie, gdyby Pozwana stosowała przepisy prawa, Powód nie byłby zmuszony występować o ochronę prawną - posiadanie w zbiorze dokumentów „formularza informacyjnego” nie oznacza wypełnienia obowiązku informacyjnego w prawidłowy sposób przez Pozwaną

c) Powód przedstawił w toku procesu obszerną argumentację przemawiającą za zasadności powództwa w zakresie art. 45 ust. 1 Ustawy, m.in. podnosząc, że obowiązki informacyjne nie są „sztuką dla sztuki", lecz mają doniosłą rolę informacyjną polegającą na pouczeniu konsumenta o prawach i obowiązkach, a także skutkach ekonomicznych zaciąganego zobowiązania,

d) Pozwana nie jest zobowiązana do podania jakichkolwiek danych informacyjnych dot. zaciąganego kredytu, lecz informacji prawdziwych, rzetelnych i zgodnych z obowiązującymi przepisami prawa, które w sposób niezwykle ścisły określają zasady kształtowania stawki (...), stosowania stopy oprocentowania, całkowitej kwoty kredytu i całkowitego kosztu kredytu,

e) przyjęcie wykładni Sądu I instancji umożliwiałoby dowolne określanie parametrów konsumenckich, o których mowa w art. 30 ust. 1 pkt 7 Ustawy, np. wskazaniu dowolnej stawki (...), niezależnie od definicji ustawowej z art. 5 pkt 12 Ustawy czy Załącznika nr 4 do Ustawy albo dowolnego określenia „Całkowitej kwoty do zapłaty", wbrew znaczeniu tej kwoty, narzuconej przez ustawodawcę,

f) wymogi z art. 30 ust. 1 Ustawy odpowiadają wymogom z art. 10 ust. 2 Dyrektywy,

g) obowiązki informacyjne mają swoje źródło w innych normach prawnych (!), nie są zawieszone w próżni prawnej,

h) (...) wielokrotnie wskazywało, że sposób wykonania obowiązków informacyjnych z art. 10 ust. 2 Dyrektywy jest ściśle powiązany z definicjami ustawowymi, które ujęto w art. 3 Dyrektywy; tytułem przykładu, w wyroku (...) z dn. 13.02.2025 r., C-472/23, (...) wyjaśnia:

25 W celu udzielenia odpowiedzi na to pytanie należy na wstępie przypomnieć, że art. 10 ust. 2 dyrektywy 2008/48 dokonuje pełnej harmonizacji w odniesieniu do elementów, które należy obowiązkowo ująć w umowie o kredyt [wyrok z dnia 21 marca 2024 r., (...) (...)(Usługi dodatkowe związane z umową o kredyt), C-714/22, EU:C:2024:263, pkt 50 i przytoczone tam orzecznictwo].

26 W szczególności art. 10 ust. 2 lit. g) dyrektywy 2008/48 przewiduje, że umowa o kredyt określa w sposób jasny i zwięzły (...) oraz całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta, obliczone w momencie zawierania umowy o kredyt.

27 W art. 3 lit. i) dyrektywy 2008/48 (...) zostało zdefiniowane jako „całkowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta, wyrażony jako wartość procentowa całkowitej kwoty kredytu w stosunku rocznym, w odpowiednich przypadkach wraz z kosztami, o których mowa w art. 19 ust. 2 tej dyrektywy". Zgodnie z art. 19 ust. 1 tej dyrektywy (...) oblicza się zgodnie ze wzorem matematycznym podanym w części I załącznika i do tej dyrektywy.

(...)

30 Mając w szczególności na względzie to zasadnicze znaczenie (...) dla konsumenta. Trybunał wyjaśnił, że wskazanie (...), które nie odzwierciedla wiernie wszystkich kosztów wymienionych w art. 3 lit. g) dyrektywy 2008/48, pozbawia konsumenta możliwości określenia zakresu jego zobowiązania w taki sam sposób jak brak wskazania tej stopy [zob. podobnie wyrok z dnia 21 marca 2024 r., (...) (...) (Usługi dodatkowe do umowy o kredyt), C-714/22, EU:C:2024:263, pkt 55].

i) powyższy fragment uzasadnienia wyroku (...) w sprawie C-472/23 dowodzi, iż wymogi informacyjne są ściśle powiązane z definicjami ustawowymi, jak na w/w przykładzie: prawidłowe określenie (...) wymaga zastosowania definicji z art. 3 lit. i Dyrektywy, a także „rzetelnego odzwierciedlenia wszystkich kosztów" z art. 3 lit. g Dyrektywy,

j) wymogi informacyjne nie są zawieszone w próżni, zaś postanowienia Ustawy są ze sobą ściśle powiązane, zatem oczywistym jest, że dla prawidłowego wykonania np. obowiązku określenia „całkowitej kwoty do zapłaty” z art. 30 ust. 1 pkt 7 Ustawy trzeba posłużyć się definicją wskazanego pojęcia z art. 5 pkt 8 Ustawy: skoro bowiem całkowita kwota do zapłaty to suma całkowitej kwoty kredytu i całkowitego kosztu kredytu, to nie można pod w/w pozycją podstawić np. części całkowitej kwoty kredytu i wyłącznie kosztów pozaodsetkowych,

k) tym samym prawidłowość wykonania obowiązków informacyjnych z art. 30 ust. 1 Ustawy można badać przede wszystkim pod kątem prawidłowego określenia poszczególnych pojęć, zgodnie z definicjami ustawowymi,

l) (...) w wyroku C-472/23 uznało, że „Z powyższego wynika, że art. 10 ust. 2 lit. k) dyrektywy 2008/48 należy interpretować w ten sposób, że warunki, na jakich opłaty związane z wykonaniem umowy o kredyt mogą ulec zmianie, powinny być wskazane w tej umowie w sposób jasny i zwięzły, tak aby w szczególności w związku z innymi informacjami warunki te były pozbawione wszelkiej obiektywnej nieścisłości mogącej wprowadzić w błąd przeciętnego konsumenta, właściwie poinformowanego oraz dostatecznie uważnego i rozsądnego co do istnienia zdarzeń mogących spowodować zmianę opłat oraz co do związku między zmianą opłat a tym zdarzeniem (zob. analogicznie wyrok z dnia 21 grudnia 2023 r., I. Bank i in„ C-38/21, C-47/21 iC-232/21, EU:C:2023:1014, pkt 238)" i że tego rodzaju naruszenie - może li tylko ze względu na swoją niejasność i nieobiektywne sformułowanie - prowadzić do zastosowania sankcji kredytu darmowego (!),

które to naruszenie doprowadziło Sąd I instancji do błędnej wykładni wszystkich obowiązków informacyjnych kredytodawcy, z rażącym naruszeniem dorobku orzeczniczego (...), którym Sąd krajowy jest związany na mocy art. 4 ust. 3 TfUE.

8) art. 5 pkt 10 Ustawy w zw. art. 3 lit. j Dyrektywy w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 6, 7 i 10 Ustawy i art. 45 ust. 1 Ustawy poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż kredytodawca jest uprawniony do stosowania stopy oprocentowania - a zatem naliczania odsetek umownych - również od finansowanych kosztów kredytu, które bezspornie nie zostały udostępniane konsumentowi i potrącone przed wypłatą całkowitej kwoty kredytu, co Sąd stwierdził poprzez „...sąd rozpoznający niniejszą sprawę uznał, że żaden przepis ustawy o kredycie konsumenckim nie zabrania naliczania odsetek od kwoty prowizji, która została pokryta z udzielonego kredytu" (strona 6 uzasadnienia wyroku), w sytuacji, gdy:

a) kwoty wypłaconej kredytobiorcy, co zgodnie z powszechnym znaczeniem i słownikiem języka polskiego oznacza: „wydać komuś przysługujące mu pieniądze", a zatem implikuje w sobie czynność realną, a nie potrącenie części środków z kwoty „kredytu”,

b) „wypłacona kwota" oznacza fizyczne wydanie i transfer środków w interesie/na rzecz kredytobiorcy; może mieć zatem dwojaką postać: 1) wypłatę celem zmniejszenia pasywów lub 2) wypłatę celem zwiększenia aktywów konsumenta („do rąk”); za każdym razem odbywa się jednak transfer środków pieniężnych; w przypadku kredytowanej prowizji nie ma żadnego transferu środków (!) - jest to „zapis” na koncie kredytowym konsumenta i „potrącenie” tego księgowego zapisu przez Pozwaną,

c) clara non sunt interpretanda - jednoznaczne określenie zasady stosowania stopy oprocentowania „do kwoty wypłaconej" uniemożliwia jej rozszerzającą wykładnię na kwoty doliczone do kredytu, a niewypłacone (nieudostępnione),

d) umowa kredytu dotyczy dwóch stron: kredytobiorcy i kredytodawcy, który zgodnie z art. 69 ust.1 Prawa bankowego „zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kredytu środki pieniężne z przeznaczeniem na ustalony cel" - a zatem za oczywiste należy uznać, iż ustawodawca w art. 5 pkt 10 Ustawy określając stopę oprocentowania jako stopę stosowaną do „wypłaconej kwoty" miał na uwadze kwotę wypłaconą kredytobiorcy (bo komuż by innemu!), więc tak „oczywistej oczywistości" nie wprowadzono do definicji stopy oprocentowania,

e) pobranie prowizji nie oznacza jej wypłacenie konsumentowi,

f) prowizja zaksięgowana na rachunku kredytowym kredytobiorcy nie oznacza, że mógł on ją dysponować, wykorzystać wedle własnego uznania; zaksięgowanie środków na 1 sekundę na rachunku kredytowym nie może być uznane za wypłatę, gdyż jest to ewidentne obejście normy z art. 5 pkt 10 Ustawy, czego zabrania art. 22 ust. 2 Dyrektywy.

g) ustawą z dn. 23.10.2013 r. o zmianie ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym oraz niektórych innych ustawy (Dz. U. z 2013 r., poz. 1567), która weszła w życie w dn. 17 stycznia 2014 r„ dokonano zmiany przepisu art. 5 pkt 10) Ustawy zmieniając pojęcie kwoty, od której możliwe jest naliczanie oprocentowania, z „całkowitej kwoty kredytu" na „wypłaconą kwotę" z uwagi na fakt, iż Ustawa reguluje m.in. kredyt konsumencki polegający na tzw. linii kredytowej, gdzie konsumentowi udostępnia się maksymalną sumę środków (np. 10 000 zł), lecz konsument nie jest zobowiązany do jej całkowitego pobrania/wykorzystania, w związku z czym należało podkreślić, że kredytodawcy mogą naliczać oprocentowanie od tego, co faktycznie konsument pobrał/wypłacił/co mu wypłacono (np. 2 000 zł z 10 000 zł),

h) istotą instytucji odsetek umownych jest ich funkcja wynagrodzenia za udostępniony kapitał, rozumiany jako środki oddane do swobodnej dyspozycji,

i) art. 353

1

w zw. z art. 359 § 1 KC uniemożliwiają określeniu stosunku prawnego w sposób sprzeczny z właściwością odsetek umownych, co ma miejsce w przypadku ich naliczania od środków, które nie są kapitałem i nie mogą być wykorzystywane przez zobowiązanego,

j) wykładnia systemowa winna wskazywać, iż celem ustawodawcy od samego początku było oprocentowanie kwoty nieobejmującej kredytowanych kosztów kredytu, skoro w pierwotnym brzmieniu Ustawy posłużono się pojęciem „całkowitej kwoty kredytu”, która jak słusznie zauważył Sąd I instancji nie obejmuje (!) „kredytowanych kosztów kredytu",

k) przyjęcie wykładni Sądu I instancji umożliwiałoby obejście przepisów art. 5 pkt 10) Ustawy i art. 3 lit. j) Dyrektywy, a także tez wyroku TSUE Z dn. 21.04.2016 r„ C-377/14 (na który wielokrotnie powoływał się Sąd I instancji), i w konsekwencji ujęcie tego samego kosztu - prowizji - zarówno w „kapitale”, jak i „koszcie”,

l) Sąd I instancji oparł się na wyroku Sądu Najwyższego dn. 30 stycznia 2019 r„ sygn. I NSK 9/18, który wprost wskazał, że koszty kredytu mogą być kredytowane, jednak nie podlegają oprocentowaniu, gdyż nie są kapitałem (!), a mimo to uznał, że żaden przepis nie zakazuje oprocentowania kredytowanych kosztów,

m) konsument nigdv nie ma możliwości zapłacenia prowizji - czy innych kosztów - z własnych środków, co bezpodstawnie założył Sąd I instancji,

n) kredytodawcy mogą finansować prowizję, jednak żaden przepis nie zezwala im na pobieranie odsetek od środków, które nie są „kapitałem” w rozumieniu Kodeksu cywilnego,

zaś wskutek uznania, iż praktyka oprocentowania kredytowanych kosztów kredytu jest zgodna z prawem doszło do zniekształcenia podstawowych parametrów kredytu konsumenckiego w postaci: faktycznie zastosowanej stopy oprocentowania (art. 30 ust. 1 pkt 6 Ustawy), kosztu kredytu w postaci prowizji (który powiększają odsetki umowne naliczone od prowizji) (art. 30 ust. 1 pkt 7 Ustawy), całkowitego kosztu kredytu, całkowitej kwoty do zapłaty, a finalnie stawki (...) (art. 30 ust. 1 pkt 7 Ustawy), zaś zgodnie z wyrokiem (...) z dn. 21 marca 2024 r., C-714/22, a także pkt 30-31 uzasadnienia wyroku z dn. 13 lutego 2025 r„ C-472/23, nieprawidłowe określenie stawki (...) jest naruszeniem wymogu informacyjnego,

9) art. 45 ust. 1 Ustawy w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 6 Ustawy i art. 5 pkt 10 Ustawy poprzez ich błędną wykładnię i uznanie przez Sądu I instancji, iż Pozwany był uprawniony do zastosowania stopy oprocentowania wobec kredytowanej prowizji i informacja ta nie została zatajona przed konsumentem oraz iż Pozwany w sposób prawidłowy określił wysokość stopy oprocentowania w umowie, w sytuacji, gdy:

a) wiedza konsumenta, a nawet zgoda na treść warunków umowy kredytu - której treść była dla konsumenta niejasna i niezrozumiała - nie sanuje naruszenia bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa a naruszeń tych dopuścił się Pozwany,

b) wskutek oprocentowania kredytowanej prowizji doszło do całkowitego zniekształcenia kluczowych parametrów kredytu, pozbawiając tym samym konsumenta rzetelnej i pełnej wiedzy o zakresie zaciąganego zobowiązania,

c) skutki akceptacji ww. praktyki prowadzą do tego, że parametry kredytu są całkowicie zniekształcone w zakresie: całkowitego kosztu kredytu, całkowitej kwoty do zapłaty, założeń przyjętych do wyliczenia (...), stawki (...), a zatem są to kluczowe i podstawowe parametry definiujące kredyt,

d) zestawiając wysokość odsetek umownych, którymi faktycznie obciążono konsumenta z całkowitą kwotą kredytu otrzymujemy wynik, że faktycznie zastosowano wobec kwoty wypłaconej konsumentowi stawkę procentową wyższą, niż wskazano w umowie,

e) zatem skutkiem praktyki naruszającą literalną treść art. 5 pkt 10 Ustawy (definicji stopy oprocentowania) jest całkowite zniekształcenie zakresu zobowiązania konsumenta, zaś (...) w wyroku C-472/23 wskazało, że celem Dyrektywy i działań państw członkowskich w jej wprowadzaniu jest przedstawienie konsumentowi informacji w sposób jasny i rzetelny, obrazując mu skutki ekonomiczne zaciąganego zobowiązania,

f) jeżeli konsument uzyskuje w treści umowy kredytu dane nieprawidłowe, wynikające z zawyżenia kosztów kredytu o bezprawnie naliczone odsetki, to nie sposób uznać, że Pozwana prawidłowo wykonała obowiązki informacyjne,

10) art. 45 ust. 1 Ustawy w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 7 Ustawy poprzez jego błędną wykładnię i stwierdzenie „Co do naruszenia obowiązku informacyjnego w zakresie (...) związanego z naliczaniem odsetek od części kapitału przeznaczonego na sfinansowanie kosztów kredytu, sąd krajowy, jako sąd unijny jest związany w tym zakresie niebudzącym stanowiskiem (...), zgodnie z którym bez względu na stanowisko w zakresie możliwości oprocentowania prowizji, zawyżenie (...) nie stanowi samo w sobie naruszenia obowiązku informacyjnego" (strona 6 i 7 uzasadnienia wyroku) i w konsekwencji uznanie, że Pozwana w sposób prawidłowy określiła stawkę (...), skoro faktycznie wliczyła do kosztu kredytu odsetki od kredytowanej prowizji, w sytuacji, gdy:

a) zarzuty Powoda dotyczyły tego, iż Pozwana potraktowała prowizję (koszty) tak jakby była całkowitą kwotą kredytu i zastosowała wobec nich stopę oprocentowania, mimo, iż była to kwota nieudostępniona konsumentowi; jest to działanie czynione dla pozoru celem wyeliminowania zarzutów naruszenia dyrektyw wynikających z wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE wydanego w sprawie: C 377/14, przed którymi konsument winien być szczególnie chroniony,

b) (...) jest kluczowym parametrem informacyjnym dla kredytobiorców, umożliwiających porównanie ofert różnych instytucji kredytowych i jego określenie winno odbywać się ze szczególną starannością, w tym jednoznacznym określeniem, że jego wyliczenie obejmuje odsetki umowne naliczone tak od kapitału, jak i od finansowanych kosztów,

c) dane wskazane przez Pozwaną przy parametrach wykorzystanych do wyliczenia (...) uniemożliwiają fizyczne i obiektywne zweryfikowanie wyliczeń dokonanych przez Pozwaną,

d) (...) jest kluczowym parametrem informacyjnym dla kredytobiorców, umożliwiających porównanie ofert różnych instytucji kredytowych i jego określenie winno odbywać się ze szczególną starannością, w tym jednoznacznym określeniem, że jego wyliczenie obejmuje odsetki umowne naliczone tak od kapitału, jak i od finansowanych kosztów,

e) (...) zostało określone w umowie kredytu jako stawka 13,53% przy czym Pozwana nie wskazała, jakie konkretnie założenia i kwoty podstawiono pod wzór matematyczny z Załącznika nr 4 do Ustawy, odsyłając konsumenta do jego treści!

f) brak informacji o założeniach, jakie przyjęto do wyliczenia (...), uniemożliwia ich faktyczne ustalenie i godzi w stanowisko (...) wyrażone w wyroku z dn. 23.01.25 r. w sprawie C-677/23

g) w wyroku (...) z dn. 23.01.2025 r„ C-677/23, podkreślono ponownie istotę stopy (...) oraz sposób wykonania obowiązku informacyjnego art. 10 ust. 2 lit. g Dyrektywy (której odpowiednikiem jest właśnie art. 30 ust. 1 pkt 7 Ustawy): „Zważywszy, że - jak przypomniano w pkt 55 niniejszego wyroku -założenia przyjęte do obliczenia (...) mogą mieć złożony charakter, konieczne jest wskazanie ich w sposób jasny, zwięzły i wyraźny w umowie o kredyt, ponieważ sama możliwość zidentyfikowania ich przez konsumenta poprzez lekturę poszczególnych warunków tej umowy nie jest wystarczająca. W świetle całości powyższych rozważań na pytanie trzecie powinno się odpowiedzieć, iż art. 10 ust. 2 lit. g dyrektywy 2008/48 należy interpretować w ten sposób, że założenia przyjęte do obliczenia (...) muszą być wyraźnie wskazane w umowie o kredyt i nie wystarczy w tym względzie, aby konsument mógł je sam zidentyfikować, analizując warunki tej umowy”,

które to naruszenie skutkowało uznaniem, iż w sprawie brak podstaw do zastosowania sankcji kredytu darmowego, o której mowa w art. 45 ust. 1 Ustawy,

11) art. 45 ust. 1 Ustawy w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 8 Ustawy poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że Pozwana prawidłowo określiła zasady spłaty kredytu w umowie oraz w drodze wydania harmonogramu spłaty kredytu, w sytuacji, gdy:

a) właśnie wskutek naruszenia przez Pozwaną obowiązku określenia zasad spłaty kredytu w odniesieniu do kredytowanych kosztów, z całą pewnością wpłata kwoty odpowiadającej wartości prowizji w dniu uruchomienia kredytu, nie spowodowałaby stanu jej „zapłacenia”, jak wywodzi Sąd I instancji.

b) żaden przepis umowy kredytu ani zapisy harmonogramu - który dzieli się na: kapitał, odsetki, łączna wartość raty - nie pozwala ustalić, w jaki sposób konsument spłaca prowizję: czy w części kapitałowej, czy odsetkowej, a następnie jaka część raty jest zaliczana na prowizję, a jaka na „czysty kapitał" czy odsetki umowne,

c) umowa nie wyjaśnia, jak spłacany jest kredytowany koszt, który Pozwana zrównuje z kapitałem,

d) istota zatem naruszenia sprowadza się do braku informacji konsumenta o tym jak spłaca swoje zobowiązanie kredytowe w zakresie prowizji, to jest jaka część rat kapitałowych i przez jaki okres jest zarachowana na spłatę „czystego kapitału”, a jaka na spłatę prowizji,

e) skutkiem tego naruszenia jest fakt, że konsument nie może samodzielnie ustalić ile faktycznie spłacił kapitału, ile prowizji, ile odsetek i Pozwana może dowolnie rozrachowywać wpłaty, zaś konsument chcąc uzyskać w/w informacje musi uzyskać płatną opinię bankową,

f) skoro konsument nie ma możliwości wyboru jak ma zapłacić prowizję, umowa kredytu winna ustalać, jak ten koszt jest spłacany w trakcie trwania umowy,

które to naruszenie wprost dowodzi obowiązku zastosowania sankcji kredytu darmowego,

12) art. 45 ust. 1 Ustawy w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 10 Ustawy poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż Pozwana w sposób prawidłowy poinformowała konsumenta o kosztach i zasadach ich zmiany, w sytuacji, gdy:

a) Pozwana błędnie poinformowała konsumenta, że koszty kredytu w postaci prowizji odpowiadają kwocie wskazanej w umowie kredytu, w sytuacji, gdy kwota ta zmienia się w związku z naliczaniem od niej odsetek przez cały okres trwania kredytu,

b) koszt kredytu w postaci prowizji może wzrosnąć z uwagi na naliczanie od niej odsetek umownych opartych o zmienną stopę oprocentowania,

c) Pozwana nie wyodrębniła jako osobnego kosztu „odsetek naliczonych od kredytowanych kosztów kredytu”, a zatem zmiana stawki referencyjnej NBP wpływa bezpośrednio na koszt prowizji, co zatajono przed konsumentem,

d) realny koszt prowizji powiększają odsetki naliczone za cały okres trwania kredytu,

e) Pozwana nie poinformowała konsumenta, że w przypadku wcześniejszej spłaty całości kredytu ulegną zmianie wysokość prowizji, które bezwzględnie podlegają rozliczeniu jako koszt ściśle związane z kredytem konsumenckim,

które to naruszenie skutkowało uznaniem, iż w sprawie brak podstaw do zastosowania sankcji kredytu darmowego, o której mowa w art. 45 ust. 1 Ustawy,

13) art. 45 ust. 1 Ustawy w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 10, 15 i 16 Ustawy poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż Pozwana w sposób prawidłowy określiła zarówno termin, sposób i skutki odstąpienia konsumenta od umowy, jak i procedury rozliczenia z konsumentem w przypadku wcześniejszej całkowitej spłaty kredytu, które to naruszenie skutkowało uznaniem, iż w sprawie brak podstaw do z

[…]