Ubezpieczyciel ma zapłacić 1550 zł za najem auta zastępczego, sąd oddalił jego apelację

Wyrokiem z 4 sierpnia 2025 r. (sygn. akt VIII C 48/25) Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi w sprawie z powództwa Z. R. przeciwko Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w O. o zapłatę :

1. zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 1.550 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 2 marca 2023 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 1.716,69 zł tytułem zwrotu kosztów procesu z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty;

2. zarządził zwrot ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Łodzi – Widzewa w Łodzi na rzecz:

a) powódki kwoty 350,01 zł tytułem pozostałej części zaliczki uiszczonej w dniu 30 listopada 2023 r. i zaksięgowanej pod pozycją (...) oraz kwoty 249,68 zł tytułem pozostałej części zaliczki uiszczonej w dniu 4 grudnia 2024 r. i zaksięgowanej pod pozycją (...);

b) pozwanego kwoty 350,02 zł tytułem pozostałej części zaliczki uiszczonej w dniu 19 grudnia 2023 r. i zaksięgowanej pod pozycją (...).

(wyrok k. 166)

W dniu 4 listopada 2025 r. apelację od powyższego wyroku złożyła strona pozwana zaskarżając wyrok w części, tj. w zakresie pkt 1 co do kwoty 1.380 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 2 marca 2023 r. oraz co do kwoty 1.716,69 zł w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu pozwany zarzucił naruszenie :

1) przepisów prawa procesowego, tj.:

a) art. 233 § 1 k.p.c., w wyniku dokonania niewszechstronnej i dowolnej oceny materiału dowodowego w sprawie, a także nienadanie odpowiedniego znaczenia ustaleniom w świetle których :

⚫

brak było przesłanek dla oczekiwania z naprawą pojazdu do czasu wypłaty środków czy uznania odpowiedzialności za szkodę;

⚫

potencjalne roszczenia wynajmującego oraz serwisu naprawczego zabezpieczone były cesją roszczeń,

ergo czynności naprawcze mogły rozpocząć się niezwłocznie po oględzinach (i sporządzeniu kosztorysu);

⚫

przyjęcie odpowiedzialności w warunkach okoliczności zdarzenia nie było sporne i nie tamowało czynności naprawczych;

⚫

technologiczny naprawy wynosił zaledwie 6 dni – brak było przesłanek do przewlekania naprawy aż do 41 dni lub dłużej;

b) art. 233 § 1 k.p.c. zw. z art. 278 k.p.c. poprzez błędną interpretację i w konsekwencji wadliwe zastosowanie skutkujące pominięciem ustalenia opinii uzupełniającej , w świetle której naprawa mogła być wykonana w terminie 22 dni, zatem, w czasie o połowę krótszym od przyjętego przez Sąd;

2) przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 362 k.c. w zw. z 354 § 2 k.c. oraz w zw. z art. 826 § 1 k.c. oraz w zw. art. 16 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych w zw. z art. 361 § 1 k.c. poprzez ich błędną interpretację, a w konsekwencji niezastosowanie i nieuwzględnienie zasady współpracy tak poszkodowanej jak i wierzyciela z drugą stroną stosunku zobowiązaniowego oraz zasady minimalizacji szkody, co skutkowało uznaniem zawyżonego czasu najmu pojazdu zastępczego;

b) art. 822 § 1 k.c. w zw. z art. 824

1 § 1 k.c. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie za uzasadnione nadmiernych w istocie kosztów najmu pojazdu zastępczego;

c) art. 481 k.c. w zw. z 817 § 1 k.c. poprzez niezastosowanie skutkujące błędnym uznaniem, że pozwany pozostawał w opóźnieniu już od 2 marca 2023 r., podczas gdy dochodzone kwoty miały charakter sporny do chwili wyrokowania.

W konkluzji skarżący wniósł o zmianę rozstrzygnięcia w zakresie zaskarżenia poprzez oddalenie powództwa, a także przez rozliczenie kosztów procesu stosownie do wyniku sprawy zweryfikowanego w toku instancji, rozstrzygnięcie o kosztach procesu w zakresie postępowania przed Sądem I oraz II instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego, stosownie do wyniku postępowania i zasady odpowiedzialności strony za wynik sprawy.

(apelacja k. 187-190)

W odpowiedzi na ww. apelację strona powodowa wniosła o jej oddalenie w całości jako bezzasadnej oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym.

(odpowiedź na apelację k. 203-204)

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja jest nieuzasadniona.

W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że niniejsza sprawa była rozpoznawana w postępowaniu uproszczonym, w związku z czym zgodnie z art. 505

9 § 11 k.p.c. apelację można oprzeć tylko na zarzutach naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Natomiast stosownie do art. 505

13 § 2 k.p.c. jeżeli sąd II instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Podkreślić należy, iż w postępowaniu uproszczonym apelacja ma charakter ograniczony, a celem postępowania apelacyjnego nie jest tu ponowne rozpoznanie sprawy, ale wyłącznie kontrola wyroku wydanego przez Sąd I instancji w ramach zarzutów podniesionych przez skarżącego. Innymi słowy, apelacja ograniczona wiąże sąd odwoławczy, a zakres jego kompetencji kontrolnych jest zredukowany do tego, co zarzuci w apelacji skarżący (tak też Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów z dnia 31 stycznia 2008 roku, OSNC Nr 6 z 2008 r. poz. 55).

Sąd Okręgowy przyjął za własne ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Rejonowy, nie stwierdzając uchybień w ich ustaleniu ani podstaw do ich zmiany lub uzupełnienia. W tej sytuacji, w myśl art. 387 § 2

1 pkt 1) k.p.c., zbędne jest ponowne przytaczanie tych ustaleń.

W pierwszej kolejności należy rozważyć zarzuty naruszenia prawa procesowego, gdyż tylko w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy można dokonać oceny prawidłowości zastosowanych przepisów prawa materialnego.

Należy wskazać, że Sąd Rejonowy nie naruszył art. 233 § 1 k.c., w także art. 233 § 1 k.p.c. zw. z art. 278 k.p.c. Stosownie do treści cytowanego przepisu sąd ma swobodę w ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, chociażby w równym stopniu na podstawie tego samego materiału dowodowego udałoby się wysnuć wnioski odmienne (zob. postanowienie SN z dnia 10 stycznia 2002 r., II CKN 572/99; wyrok SN z dnia 27 września 2002 r., II CKN 817/00). Sąd II instancji nie podzielił podniesionych przez pozwanego zarzutów obrazy art. 233 § 1 k.p.c., uznając, że polegają one wyłącznie na bezpodstawnej polemice z zajętym przez Sąd Rejonowy stanowiskiem w sprawie. Sposób zbudowania przedmiotowych zarzutów wskazuje na to, że kwestionowana jest nie tyle ocena dowodów, co dokonana przez sąd ocena ustalonych faktów w kontekście prawa materialnego.

Odnosząc się do kwestii szczegółowych, trzeba zaznaczyć, że Sąd Rejonowy prawidłowo wskazał, że rozpoczęcie naprawy pojazdu było uzależnione od momentu uznania przez stronę pozwaną swojej odpowiedzialności za szkodę. Dopiero po podjęciu przez ubezpieczyciela decyzji o sposobie likwidacji szkody i wpłacie odszkodowania poszkodowana miała obowiązek podjęcia kategorycznych decyzji co do losów uszkodzonego pojazdu. Wcześniej poszkodowana nie była zobligowana do kredytowania z własnych środków pieniężnych kosztów ewentualnej naprawy czy też zakupu nowego samochodu. Natomiast warsztat naprawczy nie miał obowiązku wcześniejszego zamawiania części bez gwarancji, że taki wydatek zostanie w przyszłości zrefundowany w całości przez ubezpieczyciela. Ponadto przy rozliczeniu bezgotówkowym jeśli ubezpieczyciel nie pokryłby w całości kosztów naprawy, różnicę musiałaby dopłacić poszkodowana. Co więcej rozpoczęcie naprawy przed przyjęciem odpowiedzialności za szkodę rodziło ryzyko zatarcia śladów, które mogły być istotne w procesie rekonstrukcji zdarzenia. W związku z powyższym cały okres najmu miał uzasadniony charakter, gdyż uzasadniony teoretyczny czas naprawy pojazdu wynosił 49 dni, zaś poszkodowana zdała pojazd już po 41 dniach. Brak było podstaw do przyjęcia, że uzasadniony okres najmu wynosił 22 dni w związku z błędnym przyjęciem, że naprawa powinna rozpocząć się niezwłocznie po otrzymaniu kosztorysu.

Jeśli zaś chodzi o zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego zacząć należy od podkreślenia, że zgodnie z art. 361 k.c. zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Pełne odszkodowanie w rozumieniu art. 363 § 1 k.c. obejmuje wszystkie szkodliwe skutki zdarzenia stanowiącego czyn niedozwolony, z którym ustawa łączy odpowiedzialność odszkodowawczą, pozostające z nim w adekwatnym związku przyczynowym (zob. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 2 września 2019 r., III CZP 99/18, OSNC 2020, nr 2, poz. 13). Sąd Najwyższy w uchwale z 15 lutego 2019 r. (III CZP 84/18, Legalis) słusznie stwierdził, że odpowiedzialność ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego obejmuje także celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki, poniesione przez poszkodowanego na najem pojazdu zastępczego w okresie przedłużającej się naprawy, chyba że są one następstwem okoliczności, za które odpowiedzialność ponosi poszkodowany lub osoba trzecia. Przy czym chodzi w tym przypadku o wydatki rzeczywiście poniesione, a nie potencjalne (patrz: wyrok Sądu Najwyższego z 12 kwietnia 2024 r. II CNPP 35/22, P.). W ramach przytoczonych zasad odpowiedzialności odszkodowawczej za koszty najmu pojazdu zastępczego, to na ubezpieczycielu spoczywa obowiązek wykazania, że w konkretnym stanie faktycznym rzeczywiście poniesione na ten cel wydatki były niecelowe lub ekonomicznie nieuzasadnione.

Nie ma wątpliwości, że strony stosunku zobowiązaniowego wynikającego z odpowiedzialności gwarancyjnej ubezpieczyciela mają obowiązek współdziałania (art. 354 § 2 k.c.). Poszkodowany, jako wierzyciel powinien lojalnie postępować wobec ubezpieczyciela przez ograniczanie zakresu świadczenia odszkodowawczego. Brak podjęcia takich działań nie może zwiększać odszkodowania należnego od ubezpieczyciela zobowiązanego do naprawienia szkody, jeżeli tylko leżały one w zakresie możliwości poszkodowanego (zob., np. postanowienie Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2018 r., III CZP 51/18, OSNC 2019, nr 9, poz. 94).

Przyjęcie, że poszkodowany zachował się nielojalnie wobec podmiotu odpowiedzialnego za szkodę przez zgłoszenie do rozliczenia zbyt wysokich kosztów najmu wiąże się m.in. z wymaganiem, aby po podjęciu przez ubezpieczyciela decyzji o sposobie likwidacji szkody i wpłacie odszkodowania poszkodowany podjął kategoryczne decyzje co do losów uszkodzonego pojazdu. W związku z powyższym do czasu przyjęcia przez ubezpieczyciela odpowiedzialności za szkodę strona poszkodowana jest uprawniona do wstrzymania się od naprawy pojazdu i korzystania z najmu pojazdu zastępczego, czyli w przedmiotowej sprawie przez okres 49 dni. Należy podkreślić, że w dniu, kiedy ubezpieczyciel przesłał kosztorys naprawy, uszkodzony pojazd nie stał się jezdny i koniecznym stało się oczekiwanie na przyjęcie odpowiedzialności za szkodę przez pozwanego i naprawę pojazdu.

Z tych wszystkich względów, Sąd odwoławczy nie podzielił stawianych przez skarżącego zarzutów naruszenia art. 362 k.c. w zw. z 354 § 2 k.c. oraz w zw. z art. 826 § 1 k.c. oraz w zw. art. 16 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych w zw. z art. 361 § 1 k.c. oraz art. 822 § 1 k.c. w zw. z art. 824

1 § 1 k.c.

Na końcu należy podkreślić, że nie zasługuje na uwzględnienie również podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 481 k.c. w zw. z 817 § 1 k.c. poprzez niezastosowanie skutkujące błędnym uznaniem, że pozwany pozostawał w opóźnieniu już od 2 marca 2023 r., podczas gdy dochodzone kwoty miały charakter sporny do chwili wyrokowania.

Przepis art. 481 § 1 k.c. tylko ogólnie określa uprawnienie wierzyciela do żądania odsetek na wypadek, gdy dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego. Powódka miała zatem prawo, co do zasady oparte właśnie na tym przepisie, domagać się odsetek od należnego mu odszkodowania za okres, w którym strona pozwana pozostawała w opóźnieniu z jego zapłatą. Kwestia zaś, od kiedy to opóźnienie istniało, regulowana jest już innymi przepisami, a to art. 14 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych. Zgodnie z art. 817 § 1 k.c. ubezpieczyciel obowiązany jest spełnić świadczenie w terminie trzydziestu dni, licząc od daty otrzymania zawiadomienia o powstaniu szkody, zaś jedynie, gdyby wyjaśnienie w powyższym terminie okoliczności koniecznych do ustalenia odpowiedzialności ubezpieczyciela albo wysokości świadczenia okazało się niemożliwe, świadczenie powinno być spełnione w ciągu 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe. Jednakże bezsporną część świadczenia ubezpieczyciel powinien spełnić w terminie przewidzianym w § 1 (art. 817 § 2 k.c.). Przywołany wyżej art. 14 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. regulację tę powiela.

Ustawodawca w całości na zakład ubezpieczeń, jako profesjonalistę, nałożył obowiązek istotnego z punktu widzenia niniejszej sprawy ustalenia wysokości odszkodowania. Wynika to nie tylko z tego, że ubezpieczyciel jest podmiotem profesjonalnym i dysponuje wykwalifikowanymi służbami do ustalenia przyczyn zdarzenia i wysokości szkody, ale też ze słusznego założenia, że poszkodowany takiej wiedzy nie posiada i nie można zmuszać go do określania w zgłoszeniu szkody żądanego przez niego odszkodowania. Obowiązek jego prawidłowego wyliczenia, we wskazanych terminach, spoczywa więc w całości na ubezpieczycielu, który w terminie 30 dni (co do zasady) ma ustalić w sposób prawidłowy wysokość należnego odszkodowania. Jeżeli tego nie zrobi naraża się na zarzut opóźnienia i należne z tego tytułu odsetki.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację jako bezzasadną.

O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy rozstrzygnął w oparciu o art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 2 oraz § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 118), zasądzając od pozwanego na rzecz powódki kwotę 135 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Odsetki ustawowe za opóźnienie naliczane od kosztów procesu zostały zasądzone od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty stosownie do dyspozycji art. 98 § 1

1 k.p.c.