Sprzeciw złożony przed doręczeniem nakazu zapłaty ważny. Apelację wspólnoty oddalono

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 25 września 2025 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi w sprawie o sygn. akt I C 300/24 z powództwa (...) położonej w U. przy (...) przeciwko W. J. o zapłatę:

1. oddalił powództwo;

2. zasądził od (...) położonej w U. przy (...) na rzecz W. J. kwotę 1.817 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem kosztów procesu.

Apelację od powyższego wyroku wywiodła strona powodowa zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:

I. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

a.

art. 480

2 § 2 pkt 1 k.p.c. poprzez dopuszczenie złożonego w sprawie przez pozwanego sprzeciwu pomimo braku doręczenia mu do chwili jego złożenia skutecznie odpisu nakazu zapłaty wydanego w sprawie I Nc (...) Sądu Rejonowego w Kaliszu przez co nie upłynął - bo nie zaczął nawet biec – 2 tygodniowy termin do złożenia przedmiotowego sprzeciwu;

b.

art. 379 pkt 3 k.p.c. albowiem na skutek braku złożenia sprzeciwu przez pozwanego w terminie przewidzianym w treści art. 480

2 § 2 pkt 1 k.p.c. wydany w dniu 30 sierpnia 2023 r. przez Sąd Rejonowy w Kaliszu nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym w sprawie o sygn. akt: I Nc (...) nakaz ten uprawomocnił się przed podjęciem postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonego niniejszą apelacją wyroku;

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 13 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 roku o własności lokali (t.j. Dz. U. z 2021 roku poz. 1048, dalej jako u.w.l.) poprzez oddalenie powództwa w całości pomimo precyzyjnego ustalenia przypadającej na pozwanego należności w oparciu o posiadany przez niego udział we współwłasności lokalu.

W konkluzji skarżący wniósł o:

1. o uchylenie zaskarżonego wyroku - z zastosowaniem art. 378 § 1 i art. 379 pkt 3 k.p.c. - w całości i wydanie postanowienia o odrzuceniu sprzeciwu wniesionego przez pozwanego z naruszeniem art. 480

2 § 2 pkt 1 k.p.c.

2. obciążenie pozwanego kosztami postępowania apelacyjnego, w tym kosztami zastępstwa adwokackiego za postępowania przed Sądami obu instancji,

alternatywnie skarżący wniósł o:

3. zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kwoty 488,40 złotych jako wynik działania polegającego na wyodrębnieniu z należności głównej w kwocie 9.768 złotych przypadającej na pozwanego wartości w oparciu o posiadany przez niego udział wynoszący 1/20 we współwłasności lokalu.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja powódki jako bezzasadna podlegała oddaleniu.

Przedmiotowa sprawa podlegała rozpoznaniu w trybie uproszczonym.

Na wstępie wskazać trzeba, że w myśl art. 505

13 § 2 k.p.c., jeżeli sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, to uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa.

Zaznaczyć przy tym trzeba, że apelacja w postępowaniu uproszczonym ma charakter ograniczony, a celem postępowania apelacyjnego nie jest tu ponowne rozpoznanie sprawy, ale wyłącznie kontrola wyroku wydanego przez sąd I instancji w ramach zarzutów podniesionych przez skarżącego. Innymi słowy mówiąc, apelacja ograniczona wiąże sąd odwoławczy, a zakres jego kompetencji kontrolnych jest zredukowany do tego, co zarzuci w apelacji skarżący. Wprowadzając apelację ograniczoną, ustawodawca jednocześnie określa zarzuty, jakimi może posługiwać się jej autor i zakazuje przytaczania dalszych zarzutów po upływie terminu do wniesienia apelacji – co w polskim porządku prawnym wynika z art. 505

9 § 1

1 i 2 k.p.c.

(tak w uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów SN z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07, OSNC Nr 6 z 2008 r., poz. 55). Tym samym w ramach niniejszego uzasadnienia poprzestać należy jedynie na odniesieniu się do zarzutów apelacji, bez dokonywania analizy zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem w pozostałym zakresie.

W ocenie Sądu Okręgowego zarzuty apelacji stanowią jedynie niczym nie uprawnioną polemikę z rozstrzygnięciem Sądu Rejonowego, na podstawie której powódka upatruje możliwości zmiany niekorzystnego rozstrzygnięcia.

Zdaniem Sądu Okręgowego, wyrok Sądu Rejonowego jest prawidłowy i jako taki musi się ostać. Podniesione przez apelującą zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Sąd Okręgowy podziela dokonaną przez Sąd I instancji ocenę faktyczną i prawną, a w konsekwencji przyjmuje ją jako własną. W postępowaniu apelacyjnym nie wymaga się dokonywania ustaleń na podstawie dowodów przeprowadzonych we własnym zakresie oraz ich samodzielnej oceny, jeżeli sąd odwoławczy nie dostrzega potrzeby ponowienia dowodów dopuszczonych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym oraz podziela ocenę ich wiarygodności wyrażoną przez sąd pierwszej instancji. Wówczas wystarczająca jest aprobata dla stanowiska przedstawionego w orzeczeniu sądu pierwszej instancji (art. 387 § 2

1 pkt 1 in principio k.p.c.; zob. także m.in. postanowienie SN z dnia 22 lipca 2010 r., I CSK 313/09; wyrok SN z dnia 16 lutego 2005 r., IV CK 526/04; wyrok SN z dnia 20 maja 2004 r., II CK 353/03).

Podniesiony w apelacji powódki zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy art. 480

2 § 2 pkt 1 k.p.c. nie zasługiwał na uwzględnienie. Skarżąca zarzuciła naruszenie przytoczonego przepisu poprzez dopuszczenie złożonego w sprawie przez pozwanego sprzeciwu od nakazu zapłaty pomimo braku doręczenia pozwanemu do chwili złożenia odpisu nakazu zapłaty. Powódka podniosła, że wobec braku doręczenia pozwanemu odpisu nakazu zapłaty termin na wniesienie przez niego sprzeciwu nie zaczął biegu, wobec czego pozwany nie był uprawniony do wniesienia sprzeciwu. Akta sprawy jednoznacznie wskazują, że faktycznie nakaz zapłaty nie został doręczony pozwanemu za pośrednictwem komornika. Niemniej pozwany powziął informację o wydanym przeciwko niemu nakazie zapłaty w postępowaniu upominawczym bezpośrednio z akt niniejszej sprawy w trakcie przeglądania ich w budynku sądu. Wskazać należy, że przepisy kodeksu postępowania cywilnego regulują jedynie skutki przekroczenia terminu. Jak stanowi art. 167 k.p.c. czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Przepis art. 373 § 1 k.p.c. stanowi, że sąd drugiej instancji odrzuca apelację spóźnioną, nieopłaconą lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również apelację, której braków strona nie usunęła w wyznaczonym terminie. Przywołać należy także art. 480

3 § 3 k.p.c., z którego treści wynika, że sąd odrzuca środek zaskarżenia (tj. sprzeciw od nakazu zapłaty) niedopuszczalny, spóźniony, nieopłacony lub dotknięty brakami, których nie usunięto pomimo wezwanie. Przytoczone przepisy wskazują jedynie skutki procesowe niedokonania czynności w zakreślonym terminie. Brak w kodeksie postępowania cywilnego przepisów normujących skutki dokonania czynności procesowej bądź wniesienia środka zaskarżenia przedwcześnie. Prawodawca nie przewidział wypadku, kiedy środek zaskarżenia jest wnoszony przedwcześnie. Skoro brak uregulowania kodeksowego w przedmiocie skutków dokonania czynności bądź wniesienia środka zaskarżenia przed rozpoczęciem biegu zakreślonego terminu, to nie można zastosować negatywnych dla strony sankcji, albowiem sankcje takie nie istnieją. W świetle tego, że kodeks postepowania cywilnego normuje wyłącznie skutki przekroczenia terminów, przyjąć należy, że wniesienie środka zaskarżenia/dokonanie czynności procesowej przed upływem terminu, a nawet przed rozpoczęciem biegu terminu jest dopuszczalne oraz skuteczne. Tak też linia orzecznicza Sądu Najwyższego jest w tym przedmiocie spetryfikowana, a zagadnienie to było poruszane w odniesieniu do szeregu innych czynności procesowych / środków zaskarżenia. Dopuszczalne jest zażalenie na postanowienie Sądu co do nadania klauzuli wykonalności wniesione przez dłużnika przed doręczeniem mu zawiadomienia o wszczęciu egzekucji (Uchwała SN z 5.05.1988 r., III CZP 29/88, OSNC 1989, nr 10, poz. 151.). W przytoczonej uchwale Sąd Najwyższy podniósł, że przepisy kodeksu postępowania cywilnego o uchybieniu i przywróceniu terminu (art. 167 i nast. k.p.c.) wiążą bezskuteczność czynności procesowej jedynie z podjęciem jej po upływie terminu, nie przewidują natomiast negatywnych skutków w razie podjęcia czynności procesowej zanim jeszcze termin rozpoczął swój bieg, z wykładni językowej przepisów art. 394 § 2 i art. 795 § 2 k.p.c. wynika zaś, że tygodniowy termin do wniesienia zażalenia biegnie dla dłużnika od daty doręczenia mu zawiadomienia o wszczęciu egzekucji. Przepisy te wskazują zatem jedynie termin końcowy, po którego upływie dłużnik traci prawo do wniesienia zażalenia, nie ograniczają natomiast dłużnika w taki sposób, aby po wydaniu i ogłoszeniu postanowienia, a przed rozpoczęciem biegu terminu do jego zaskarżenia, nie mógł wnieść zażalenia. Przepisy nie łączą ujemnych skutków z wyprzedzeniem początkowego momentu terminu (dokonaniem czynności zanim termin rozpoczął swój bieg). Prawo procesowe, odmiennie niż prawo materialne, nie przewiduje zdarzenia procesowego, które musi poprzedzać dokonanie przez stronę określonej czynności procesowej, za dopuszczalne należy zatem uznać złożenie zażalenia zanim rozpoczął bieg termin do jego wniesienia.

W konsekwencji takiego stanowiska, Sąd Najwyższy stwierdził, że termin do wniesienia środka zaskarżenia jest określony przez wskazanie momentu początkowego (rozpoczęcie biegu) oraz końcowego (zakończenie biegu terminu). Nie sposób jednak utożsamiać takiego sposobu określenia terminu z wolą ustawodawcy wyznaczenia przedziału czasu, wyłącznie w ramach którego środek zaskarżenia może zostać złożony. Należy zauważyć, na co zwrócono już uwagę w orzecznictwie i w doktrynie, że ustawodawca wskazał jedynie skutki niedochowania przez uczestnika postępowania dokonującego czynności procesowej momentu końcowego biegu terminu (…). Po drugie, terminy do wniesienia środków zaskarżenia są ustanawiane w celu określenia momentu końcowego, przed którego nastąpieniem czynność zaskarżająca musi zostać podjęta, aby była skuteczna, a wniesiony środek zaskarżenia był dopuszczalny. Chodzi o wyznaczenie momentu końcowego dla realizacji uprawnienia do zaskarżenia orzeczenia, gdyż w przeciwnym razie uprawnienie to mogłoby być realizowane w nieokreślonym czasie, co w skrajnym przypadku prowadziłoby do tego, że orzeczenie w ogóle nie uprawomocniłoby się. Określenie momentu początkowego biegu terminu do wniesienia środka zaskarżenia jest konieczne ze względów technicznych, w inny bowiem sposób nie dałoby się określić początkowego momentu biegu terminu, a - co za tym idzie - terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Po trzecie, wśród przyczyn odrzucenia środka zaskarżenia ustawodawca wyodrębnia przyczynę w postaci złożenia środka po upływie przepisanego terminu. Poza przekroczeniem terminu są w sposób ogólny wskazywane "inne przyczyny niedopuszczalności" oraz nieusunięcie braków złożonego środka w wyznaczonym terminie (…). Po czwarte, terminy do wnoszenia środków zaskarżania zaliczane są powszechnie do grupy terminów maksymalnych, które charakteryzują się tym, że czynność prawna musi być dokonana przed ich upływem, pod rygorem nieskuteczności. Obok terminów maksymalnych wyróżniane są terminy minimalne, przed upływem których czynność procesowa nie może zostać dokonana. Gdyby uznać, że środek zaskarżenia wniesiony przed rozpoczęciem biegu terminu do jego złożenia podlega odrzuceniu, trzeba by konsekwentnie przyjąć, iż ustawodawca, wskazując termin do zaskarżenia orzeczenia, w istocie wyznacza dwa terminy: minimalny, trwający do chwili nastąpienia zdarzenia, od którego biegnie termin do wniesienia środka zaskarżenia, przed upływem którego środek zaskarżenia nie może być wniesiony, oraz maksymalny, wyznaczony przez moment końcowy pierwszego terminu oraz moment końcowy, po upływie którego środek zaskarżenia nie może być wniesiony. Takiego założenia nie można zaakceptować, gdyż sposób skonstruowania przepisów dotyczących terminów do wnoszenia środków zaskarżania jednoznacznie wskazuje, że mamy do czynienia z wyznaczeniem jednego, a nie dwóch, następujących po sobie terminów. (Uchwała SN z 2.12.2003 r., III CZP 90/03, OSNC 2005, nr 2, poz. 21.). W konkluzji poczynionych rozważań Sąd Odwoławczy w tym zakresie nie stwierdził, że Sąd Rejonowy naruszył przepis art. 480

2 § 2 pkt 1 k.p.c.

W zakresie zarzutu naruszenia art. 379 pkt 3 k.p.c. należało uznać, że zarzut ten nie zasługuje na przyznanie mu waloru zasadności, ze względu na wadliwość jego sformułowania. Nie może dojść do naruszenia przez sąd przepisu art. 379 pkt 3 k.p.c., bowiem art. 379 k.p.c. określa jedynie skutki pewnych zdarzeń procesowych, sam w sobie nie normuje czynności sądu i nie stanowi podstawy orzekania, wobec czego nie może zostać przez sąd naruszony. Dyspozycja przytoczonego artykułu zawiera katalog przesłanek nieważności postępowania. W ocenie Sądu Odwoławczego nie stwierdzono zaistnienia przesłanki z pkt 3 art. 379 k.p.c., tj. o to samo roszczenie między tymi samymi stronami toczy się sprawa wcześniej wszczęta albo jeżeli sprawa taka została już prawomocnie osądzona. Skarżący postuluje, że wobec niezłożenia przez pozwanego sprzeciwu od nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Rejonowy w Kaliszu w dniu 30 sierpnia 2023 r. w terminie przewidzianym w art. 480

2 § 2 k.p.c., przedmiotowy nakaz uprawomocnił się jeszcze przed podjęciem postępowania przez Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, który wydał zaskarżony apelacją wyrok. Nawet jeśliby przyjąć, że skarżący w sposób prawidłowy zarzucił nieważność postępowania, to w ocenie Sądu Odwoławczego przesłanka z art. 379 pkt 3 k.p.c. – tj. sprawa została już prawomocnie osądzona – nie zaistniała w realiach niniejszej sprawy. Sąd Okręgowy w przedmiocie skutecznego wniesienia przez pozwanego sprzeciwu od nakazu zapłaty poczynił wyczerpujący wywód rozpoznając pierwszy zarzut apelacyjny. Skutki prawomocnego wyroku ma jedynie nakaz zapłaty, od którego nie wniesiono środka zaskarżenia. W realiach niniejszej sprawy nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym wydany w sprawie o sygn. akt I Nc (...) nigdy nie uprawomocnił się w stosunku do pozwanego W. J.. Dalsze procedowanie Sądu Rejonowego w sprawie, po wniesieniu przez pozwanego sprzeciwu od nakazu zapłaty, było prawidłowe. W konkluzji Sąd Odwoławczy stwierdził brak zaistnienia przesłanki z art. 379 pkt 3 k.p.c., a w konsekwencji nie orzekł o nieważności postępowania pierwszoinstancyjnego.

Za bezzasadny Sąd Okręgowy uznał zarzut naruszenia art. art. 13 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 roku o własności lokali (dalej jako u.w.l.) poprzez oddalenie powództwa w całości pomimo precyzyjnego ustalenia przypadającej na pozwanego należności w oparciu o posiadany przez niego udział we współwłasności lokalu. Sąd Odwoławczy aprobuje stanowisko wyrażone przez Sąd Rejonowy w uzasadnieniu wyroku. Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 roku o własności lokali nie normuje zasady solidarnej odpowiedzialności właścicieli poszczególnych udziałów za zobowiązania związane z kosztami zarządu nieruchomością wspólną. Na każdym z właścicieli ciąży jedynie zobowiązanie ponoszenia wydatków i uczestnictwa w kosztach utrzymania nieruchomości wspólnej w zakresie odpowiadającym jego udziałowi. Wynikające z art. 13 ust. 1 u.w.l. obowiązki mają charakter proporcjonalny do udziału w nieruchomości wspólnej, jednocześnie jednak mają charakter indywidualny. Sąd Rejonowy słusznie oddalił powództwo w odniesieniu do pozwanego W. J., bowiem powódka wnosiła o solidarne zasądzenie od pozwanych kwoty wskazanej w pozwie, co jest niedopuszczalne w świetle obowiązujących przepisów. Istota zobowiązania solidarnego zgodnie z art. 366 § 1 k.c., przejawia się w tym, że wierzyciel może żądać spełnienia świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna. Spełnienie świadczenia przez któregokolwiek z nich zwalnia pozostałych. W realiach przedmiotowej sprawy zatem irrelewantne, że udział pozwanego w nieruchomości wspólnej związany z własnością lokalu wynosi 1/20. Powództwo o solidarne zasądzenie od pozwanych kwoty pieniężnej należało w stosunku do W. J. oddalić, co Sąd Rejonowy prawidłowo uczynił dokonując poprawnej subsumcji prawa materialnego.

Wobec powyższego, apelacja podlegała oddaleniu, a to na podstawie art. 385 k.p.c.

Z uwagi na powyższe Sąd Okręgowy zgodnie z fundamentalną zasadą postępowania cywilnego – zasadą odpowiedzialności za wynik procesu – wyrażoną w art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. w związku z art. 99 k.p.c. orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego w punkcie 2. wyroku z dnia 28 kwietnia 2026 r. zasądzając od powódki (...) położonej w U. przy ulicy (...) na rzecz pozwanego W. J. kwotę 900 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za okres od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

Zasądzona z tego tytułu kwota 900 złotych stanowi zwrot kosztów zastępstwa procesowego pozwanego w postępowaniu apelacyjnym, których wysokość ustalono w oparciu o § 10 ust. 1 pkt 1 i w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.).

Odsetki ustawowe za opóźnienie naliczane od kosztów procesu zostały zasądzone od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty stosownie do dyspozycji art. 98 § 1

1 k.p.c.

Biorąc pod uwagę stopień zawiłości sprawy oraz nakład pracy pełnomocnika pozwanego i jego wkład w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności fakt, iż w toku postępowania apelacyjnego nie było prowadzone postępowanie dowodowe, zaś apelację rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, brak było podstaw do ustalenia wysokości wynagrodzenia pełnomocnika pozwanego w wysokości innej niż minimalne, przewidziane przepisami wyżej wskazanego rozporządzenia.