Sąd oddalił pozew koła łowieckiego o zwolnienie z odpowiedzialności za szkody łowieckie

Zaskarżonym wyrokiem Sądu Rejonowego w Brzezinach z 28 listopada 2025 roku w sprawie I (...) z powództwa Koła (...) w T. przeciwko H. H. o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa:

–

w punkcie 1 ustalono nieistnienie stosunku prawnego - obowiązku zapłaty przez powoda na rzecz pozwanego kwot ustalonych przez decyzje wydane przez (...) R. z siedzibą w H. 13 września 2024 roku znak: ZG.7330.20.2024, ZG.7330.19A.2024 i ZG 7330.19.2024;

–

w punkcie 2 nie obciążono pozwanego obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz powoda.

Apelację od omówionego wyżej wyroku w całości wywiódł pozwany, działając przez swojego pełnomocnika w osobie adwokata, występującego również w I instancji. W apelacji zarzucono naruszenie zarówno prawa procesowego, jak i materialnego.

W zakresie prawa procesowego zdaniem apelującego doszło do naruszenia:

–

art. 233 § 1 k.p.c.1 przez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego i ustalenie, że pozwany naruszył obowiązek współpracy z Kołem (...) oraz dążenia do uniknięcia szkód łowieckich i ich minimalizowania, gdyż pozwany w sposób bezzasadny odmówił podpisania porozumienia zaproponowanego przez powoda (zarzut I).

W zakresie prawa materialnego zarzucono naruszenie:

–

art. 47 ust. 1 p.ł.2 przez jego nieprawidłową wykładnię i uznanie iż działanie pozwanego stanowiło naruszenie obowiązku współpracy posiadaczy gruntów rolnych z dzierżawcami i zarządcami obwodów łowieckich w zabezpieczaniu gruntów przed szkodami (zarzut II);

–

art. 48 ust. 3 p.ł. w związku z art. 64 ust. 2 (...) przez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, iż w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki zwolnienia powoda z odpowiedzialności za szkody łowieckie powstałe na gruntach rolnych, których posiadaczem jest pozwany (zarzut III).

Z tych względów wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku przez oddalenie powództwa oraz zwrot przez powoda kosztów pozwanego za I i II instancję według norm przepisanych.

W odpowiedzi na apelację powód, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, występującego również w I instancji, wniósł o oddalenie apelacji oraz zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

Do zamknięcia rozprawy apelacyjnej 12 maja 2026 roku nie zmieniono stanowisk w sprawie.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje.

Apelacja okazała się zasadną w całości.

W pierwszej kolejności rozważyć należy zarzut w zakresie prawa procesowego, jako determinujący – przez swój wiążący charakter – ocenę prawidłowości postępowania w sprawie.

Zgłoszony zarzut w swojej istocie dotyczy jednak nie tyle rzeczywiście ustaleń, co do przebiegu faktów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, lecz ich ocenę w kontekście prawa materialnego. Nie tego jednak dotyczy art. 233 § 1 k.p.c. Zarzut I nie jest zasadny.

W świetle powyższych uwag ustalenia, stanowiące podstawę faktyczną zaskarżonego orzeczenia, są prawidłowe jako mieszczące się w granicach swobodnej – w przeciwieństwie do dowolnej – oceny przeprowadzonych dowodów. Są wewnętrznie spójne, pozostają logicznie powiązane z materiałem dowodowym, nie budzą również wątpliwości w świetle wskazań wiedzy, czy życiowego doświadczenia, nadto spełniają kryterium zupełności z punktu widzenia zakresu ustaleń niezbędnego do prawidłowego rozstrzygnięcia. Jako takie nie mogą być skutecznie zwalczane polemicznymi twierdzeniami apelacji. W konsekwencji Sąd Okręgowy przyjął owe ustalenia Sądu Rejonowego w całości za własne.

Wobec ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, należy odnieść się do zarzutów naruszenia prawa materialnego.

Zarzuty II i III należy rozpoznać łącznie. Sprowadzają się one w istocie do argumentu, że Sąd I instancji wadliwie przyjął ziszczenie się przesłanki wyłączenia odpowiedzialności koła łowieckiego z art. 48 pkt 3 p.ł. Apelujący ma w tym zakresie rację. Otóż w wygłoszonym uzasadnieniu tamtejszy Sąd wskazał iż „(…) szkoda wystąpiła i że nie podjęto potencjalnie skutecznych środków, które mogły jej zapobiec, co w ocenie Sądu uchyla odpowiedzialność koła.”. Jednakże należy zauważyć, że nie ustalono w I instancji – a tym bardziej obecnie – aby pozwany, stosownie do hipotezy art. 48 pkt 3 p.ł., nie wyraził zgody na budowę przez dzierżawcę lub zarządcę obwodu łowieckiego urządzeń lub wykonywanie zabiegów zapobiegających szkodom. Ustalono jedynie, że pozwany odmówił podpisania projektu porozumienia, przedstawionego przez powoda. To są jednak dwie zupełnie różne okoliczności. Po pierwsze, trzeba uwzględnić iż zasadą jest odpowiedzialność dzierżawcy lub zarządcy obwodu łowieckiego za szkody łowieckie (art. 46 ust. 1 p.ł.), zaś omawiany art. 48 pkt 3 p.ł. traktowany być musi jako kreujący wyjątek od tej zasady. Po wtóre, art. 48 pkt 3 p.ł. nie wiąże zwolnienia z odpowiedzialności z naruszeniem obowiązku współpracy z art. 47 ust. 1 p.ł., lecz hipotezę owego wyłączenia kreuje znacznie węziej: chodzić musi o sytuację, w której posiadacz uszkodzonych upraw lub płodów rolnych nie wyraził zgody na budowę stosownych urządzeń albo dokonanie adekwatnych zabiegów. W niniejszej sprawie nie sposób braku podpisu projektu porozumienia utożsamiać z brakiem zgody pozwanego na wykonanie przez powoda przedmiotowego ogrodzenia. To powód przy braku porozumienia zdecydował się odstąpić od budowy ogrodzenia elektrycznego. Całkiem przekonująco wywodzi się w apelacji, że przecież projekt rzekomego porozumienia sprowadzał się do tego, że niezależnie od tego, czy pozwany zgodzi się czy nie, powód miałby być zwolniony z obowiązku odszkodowania. Niezależnie od pozostałych wątpliwości co do przedmiotowego projektu, już samo to czyniło odmowę zgody na takie porozumienie najzupełniej zrozumiałą. Dla jasności należy zauważyć, że – zważywszy ów skutek porozumienia – odmowa jego zawarcia przez pozwanego nie stanowiła nawet naruszenia obowiązku z art. 47 ust. 1 p.ł. Wręcz przeciwnie, to właśnie zaproponowanie porozumienia tej treści, mającego wyłączać odpowiedzialność powoda, było wystąpieniem z jego strony przeciwko obowiązkowi współpracy, gdyż proponowanie porozumienia, którym doprowadza się do wyłączenia odpowiedzialności dokładnie w sytuacji, w której ona ustawowo występuje, pod rygorem w istocie również wyłączenia odpowiedzialności, jest nadużyciem prawa. Zarzuty II i III są w tym ujęciu zasadne.

W tych okolicznościach Sąd Rejonowy błędnie przyjął iż doszło do ziszczenia się przewidzianego w art. 48 pkt 3 p.ł. warunku zwolnienia powoda z odpowiedzialności względem pozwanego. Odmowa podpisania porozumienia, w którym pozwany miałby się zrzec odszkodowania za szkody łowieckie w zamian za budowę przez dzierżawcę lub zarządcę obwodu łowieckiego urządzeń lub wykonywanie zabiegów zapobiegających szkodom, nie jest brakiem zgody na wybudowanie tych urządzeń bądź wykonanie takich zabiegów w rozumieniu art. 48 pkt 3 p.ł. Powództwo podlegać winno oddaleniu, z zasądzeniem od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu obejmujących: 3.600 zł opłaty za czynności adwokackie (§ 2 pkt 5 r.o.a.4) oraz 17 zł opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa (art. 98 § 1 i 3 k.p.c.), z ewentualnymi odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas po upływie siedmiu dni od ogłoszenia prawomocnego w tym zakresie orzeczenia o kosztach procesu, do dnia zapłaty (art. 98 § 1

1 k.p.c.).

Z tych wszystkich względów, a nadto wobec braku okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, które winny być brane pod uwagę z urzędu, uznając zaskarżone orzeczenie za wymagające korekty, uwzględniając apelację orzeczono w tym zakresie co do istoty przez zmianę wyroku Sądu I instancji (art. 386 § 1 k.p.c.).

O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 w związku z art. 391 § 1 zd. I k.p.c. Na koszty postępowania apelacyjnego powoda złożyło się: 1.000 zł opłaty od apelacji oraz 1.800 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego według stawki minimalnej w postępowaniu apelacyjnym przed Sądem Okręgowym (§ 2 pkt 5, § 10 ust. 1 pkt 1 r.o.a.).Powód obowiązany jest zwrócić te koszty w całości pozwanemu, z ewentualnymi odsetkami w razie opóźnienia (art. 98 § 1

1

w związku z art. 391 § 1 zd. I k.p.c.).

1 Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (j.t. – Dz. U. z 2026 r. poz. 468 z późn. zm.).

2 Ustawa z dnia 13 października 1995 r. – Prawo łowieckie (j.t. – Dz. U. z 2025 r. poz. 539 z późn. zm.).

3 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.).

4 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (j.t. – Dz. U. z 2026 r. poz. 215).