Bank musi zwrócić kredytobiorcom 95 tys. zł. Sąd II instancji zmienił tylko koszty procesu

W dniu 11 grudnia 2024 r. (sygn. akt XVIII C 798/24) Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi w sprawie z powództwa W. J., E. E. i F. E. przeciwko Bankowi (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w E. o zapłatę i ustalenie nieważności :

1. zasądził od Banku (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w E. na rzecz :

a) W. J. 95.661,63 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 5 lipca 2024 r. do dnia zapłaty;

b) E. E. 850,66 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 5 lipca 2024 r. do dnia zapłaty;

c) F. E. 850,66 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 5 lipca 2024 r. do dnia zapłaty;

2. zasądził od Banku (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w E. solidarnie na rzecz W. J., E. E. i F. E. 8.451,00 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu;

3. ustalił, że umowa kredytu numer (...) z 29 czerwca 2006 roku zawarta przez W. J. i J. E. z (...) Spółką Akcyjną z siedzibą w E. jest nieważna.

(wyrok k. 237)

W dniu 24 stycznia 2025 r. apelację od powyższego wyroku złożyła strona pozwana zaskarżając wyrok w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu pozwany zarzucił naruszenie :

1) przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na treść zapadłego orzeczenia:

a) art. 233 § 1 k.p.c. poprzez zaniechanie wszechstronnego rozważenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz dokonanie sprzecznej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów i wyciągnięcie na tej podstawie bezpodstawnych i niezgodnych z rzeczywistym stanem faktycznych wniosków, w szczególności poprzez błędne ustalenie następujących okoliczności:

⚫

dowolne ustalenie, że kwestionowane przez powodów umowne (klauzule indeksacyjne) nie zostały z nimi indywidualnie uzgodnione, podczas gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym w szczególności z treści spornej umowy kredytu (zapis § 11 ust. 3) oraz z treści wniosku kredytowego wynika okoliczność przeciwna, tj. fakt, że indeksacja kredytu do (...), sposób wypłaty oraz spłaty kredytu (wolą powodów było uzyskania kredytu oprocentowanego w oparciu o stopę LIBOR w zamian za przyjęcie na siebie ryzyka) zostały z nimi indywidualnie uzgodnione (to kredytodawca zainicjował procedurę kredytową, to kredytobiorca zadecydował jaki rodzaj kredytu wybiera, w jakiej wysokości, z jakimi zabezpieczeniami);

⚫

dowolne ustalenie, że pozwany nie spełnił obowiązku informacyjnego w sposób należyty, tak by powodowie mieli świadomość co do charakteru umowy kredytu oraz konsekwencji ekonomicznych zawartej umowy, powodowie nie wiedzieli, że bank stosuje dwa rodzaje kursu: kurs kupna i kurs sprzedaży waluty (...), powodowie nie wiedzieli, że wzrost waluty (...) będzie wpływał na wzrost raty kredytu i salda kredytu, podczas gdy informacje przekazane kredytobiorcom w tym przedmiocie (w zakresie ryzyka kursowego i walutowego związanego z zaciągnięciem zobowiązania w walucie obcej) jak i zasad mechanizmu indeksacji były wystarczające, aby kredytobiorcy uzyskali dostateczne rozeznanie co do podejmowanego ryzyka, a powyższe ustalenie Sądu I instancji pozostaje w sprzeczności z:



treścią umowy bowiem poza informacjami przekazywanymi przez pracowników Banku mechanizm indeksacji został określony w umowie kredytu, zasady wyliczenia kursu kupna i sprzedaży zostały wprost wskazane w § 17 umowy kredytu, który statuuje oparcie kursu sprzedaży/kupna na kursie średnim NBP +/- marża Banku (czyli tzw.

spread walutowy), stosowanym powszechnie w branży finansowej;



okolicznością, że to pozwany w pierwszej kolejności wykonywał swoje świadczenie pieniężne w całości realizując treść umowy kredytu, zatem dostateczne poinformowanie powodów o ryzykach związanych z kredytem opartym na walucie obcej leżało również w interesie pozwanego, gdyby bowiem kredytobiorca dokonał niewłaściwej weryfikacji swoich możliwości kredytowych pozwany ponosiłby ujemne skutki poprzez brak realizacji zobowiązania oraz problem ze zwrotem zrealizowanego świadczenia, pozwany zaś stosował się do regulacji obowiązujących na chwilę zawarcia umowy z powodami, a podmioty go szeroko kontrolujące nie wykryły żadnych uchybień w tym zakresie;



okolicznością, iż poza informacjami przekazanymi przez pracowników Banku mechanizm waloryzacji, w tym stosowanie kursu kupna i kursu sprzedaży waluty indeksacji kredytu, w tym marży Banku, zostało wyraźnie ustalone w umowie, zaś w prawie wspólnotowym prezentuje się model konsumenta świadomego i krytycznego, mając dodatkowo na uwadze takie okoliczności jak okres obowiązywania spornej umowy oraz okoliczność, iż waluta ulegała wahaniom stanowi fakt powszechnie znany, różnica pomiędzy kursem kupna, a kursem sprzedaży waluty jest też oczywista dla każdego przeciętnego konsumenta;

- w oparciu o powyższe przyjąć należy (wbrew błędnym ustaleniom Sądu I instancji), iż powodowie mieli świadomość zarówno co do charakteru zawartej z pozwanym umowy kredytu, w tym stosowaniu przez pozwany Bank kursu kupna i kursu sprzedaży walut (...) oraz że to Bank będzie ustał ww. kurs, jak też wiążących się z w tym konsekwencji ekonomicznych, w tym ryzyka kursowego i się na nie w pełni godził, - co z kolei skutkowało błędnym rozstrzygnięciem niniejszej sprawy, bowiem umowa kredytu winna zostać uznana za ważną i winna być kontynuowana;

⚫

dowolne przyjęcie, że w zawartej umowie strony nie ustaliły sposobu przeliczania franków szwajcarskich na złotówki ani ustalenia kursu kupna/sprzedaży franków szwajcarskich, a nadto, że pozwany mógł jednostronnie i dowolnie wyznaczać kursy kupna/sprzedaży (...), podczas gdy w niniejszej umowie zostało wyraźnie wskazane w § 17 w zw. § 1 umowy, że kursy stosowane do przeliczenia salda kapitału pozostałego do spłaty oraz rat kredytu były ustalane w oparciu o obiektywny wskaźnik w postaci kursu średniego NBP, zaś sposób wyliczania marży, o którą korygowane były kursy NBP również wykluczał jakąkolwiek dowolność w tym zakresie, tj. w z umową kredytu oraz Uchwałą Zarządu Banku nr (...) z dnia 26 marca 2003 r. wraz z Załącznikiem nr 1;

⚫

błędne ustalenie, że w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia interesów konsumenta, nierównomiernego rozłożenia praw i obowiązków w niniejszej umowie, powodowie nie mogli oszacować swojego zobowiązania, podczas gdy Sąd I instancji pominął, że powodowie zawarli umowę kredytu indeksowanego kursem (...), na co w pełni wyrażali zgodę, a także § 1 ust. 1 umowy, zaś zobowiązanie kredytobiorcy, ulegały materializacji wyłącznie na wyraźne żądanie powodów, zatem to od działania bądź zaniechania powodów uzależniona została materializacja postanowień umownych, Sąd

meriti całkowicie pominął, iż warunkiem powstania zobowiązania było złożenie dyspozycji uruchomienia kredytu w dowolnie obranym dniu w ww. okresie przez powodów, co prowadziło do sytuacji, że powodowie składając dyspozycję uruchomienia kredytu, mogli samodzielnie na podstawie zwykłego działania matematycznego w oparciu o zapisy umowy oraz Tabele kursową udostępnioną na stronie pozwanego Banku ustalić saldo kredytu bądź w przypadku braku aprobaty co do wysokości zobowiązania, odstąpić od dyspozycji uruchomienia kredytu, a nadto obrać dzień wypłaty kredytu zgodnie ze swoją wolą zgodnie z przyznanym uprawnieniem, czego konsekwencją był błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający na bezpodstawnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że powodowie nie mogli oszacować swojego zobowiązania czy też doszło do nieusprawiedliwionej dysproporcji praw i obowiązków na niekorzyść kredytobiorcy;

⚫

błędne ustalenie, że postanowienia umowne naruszają interesy powodów, na podstawie zapisów umowy powodowie zostali w całości obciążeni ryzykiem walutowym, a także poprzez zastrzeżenie w treści umowy kredytu uprawnienia Banku do jednostronnego ustalania kursów walut stosowanych do rozliczania zobowiązania powodów, podczas gdy (I) w treści § 17 ust. 2-4 umowy kredytu znajduje się odwołanie do obiektywnego parametru w postaci kursu średniego NBP dla (...), (II) powodowie przez wiele lat korzystali z niższego oprocentowania poprzez zastosowanie wskaźnika referencyjnego LIBOR 3M przez co jego kredyt był kredytem tańszym niż kredyt, który zostałby mu udzielony w złotówkach, (III) powodowie w żaden sposób nie wykazali, że kursy kupna/kursy sprzedaży stosowane przez pozwany Bank były nierynkowe, nieuczciwe, odbiegały znacząco - na niekorzyść powodów - od kursów stosowanych przez inne banki w Polsce oraz od kursu średniego NBP, (IV) powodowie mogli zastosować narzędzia pozwalające im na wyeliminowanie ryzyka walutowego bądź też jego ograniczenie, chociażby poprzez spłatę zobowiązania bezpośrednio w walucie indeksacji bądź przewalutowanie kredytu na kredyt złotówkowy;

⚫

błędne pomięcie przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy dowodów pisemnych przedstawionych przez pozwanego w odpowiedzi na pozew tj. w pkt 8 pkt 3) lit d-l, - podczas gdy z dowodów tych wynikały istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności tj. m.in. wskazanie sposobu ustalania kursów, marży oraz tabel przez Bank, wypłaty kredytu i wpłat kredytobiorcom, wysokości kursów przy rozliczaniu wypłat i spłat, wysokości zadłużenia kredytobiorców, sposobu księgowania kredytu w walucie (...) oraz wymogów kapitałowych nakładanych na banki celem utrzymania odpowiedniego kapitału dla zabezpieczenia otwartej pozycji walutowej w skali banku, wzrostu zobowiązań Banku z tytułu wzrostu wartości złotowej należności Banku z tytułu kredytu na skutek osłabienia złotego względem walut głównych w tym (...), nadto istotnych dla dokonania prawidłowej oceny wypełnienia obowiązku informacyjnego przez pozwany Bank, przez pryzmat obowiązujących wówczas procedur Banku oraz przyjętej konstrukcji kredytu oraz faktu, iż wyrok (...) z dnia 29.04.2021 r. potwierdza możliwość wyeliminowania z umowy zawartej z powodami postanowień odwołujących się do marży Banku, pozostawiając jako nadal skuteczne inne postanowienia umowy - dotyczące średniego kursu NBP, braku zasadności żądań powodów, a także sposobu ustalania kursu kupna i sprzedaży (...) przez pozwany Bank, a nadto a ww. fakty winny mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy;

⚫

poprzez błędne przyjęcie, że kredytowane koszty wynosiły 1603,99 zł, podczas gdy sporny kredyt finansował poza głównym celem, dowolne obrane przez powodów ubezpieczenia, tj. tytułu ubezpieczenia od ryzyka utraty pracy w wysokości 962,42 zł oraz z tytułu ubezpieczenia na życie oraz na wypadek trwałej i całkowitej niezdolności do pracy w wysokości 641,60 zł, a także opłaty dodatkowe okołokredytowe - z tytułu opłaty sądowej należnej za wpis hipoteki w wysokości 200 zł, zatem żądanie zapłaty powodów dochodzone przedmiotowym pozwem obejmowało w rzeczywistości również kwoty zwrotu opłat z ww. ubezpieczeń oraz opłat okołokredytowych, co jest działaniem kompletnie pozbawione podstaw, bowiem w zakresie opłat z tytuły ubezpieczeń oraz pozostałych opłat okołokredytowych powiększających saldo kredytu Bank był wyłącznie pośrednikiem, a nie beneficjentem świadczenia, a nadto powodowie, zawierając umowę ubezpieczenia skorzystał z rzeczonej ochrony ubezpieczeniowej w okresie obowiązywania umowy ubezpieczenia, zatem obowiązek poniesienia przez powodów kosztów z tytułu składek został przez nich skonsumowany (nawet jeśli zdarzenie objęte ochroną by nie nastąpiło), co skutkowało błędnym wyrokowaniem i rozstrzygnięciem w zakresie roszczenia zapłaty odgórnie za pozwem;

b) art. 235

2 § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. poprzez błędne pominięcie wniosku pozwanego o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka L. J. jako nieistotnego dla rozstrzygnięcia sprawy, podczas okoliczności, na które został powołany ww. świadek zmierzały do wykazania istotnych okoliczności sprawy bowiem okoliczności zawarcia umowy kredytu, co skutkowało wyrokowaniem na niepełnym materiale dowodowym uniemożliwiający odtworzenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy bowiem oparciem się w tym zakresie na jednostronnych twierdzeniach powodów (dowodzie z przesłuchania powodów), w sytuacji gdy dowód ten miał na celu wykazanie m.in. przebiegu zawarcia spornej umowy kredytu, przekazywanych informacji powodom w zakresie mechanizmu indeksacji, a konsekwencją tego naruszenia jest oparcie rozstrzygnięcia w oparciu o niepełny materiał dowodowy, uniemożliwiający pełne odtworzenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy;

c) art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 299 k.p.c. poprzez bezkrytyczną i bezrefleksyjną ocenę dowodu z przesłuchania strony powodowej oraz podjęcie ustaleń faktycznych w zakresie przebiegu procesu zawarcia umowy kredytu głównie w oparciu o ten dowód, a ponadto sprzecznie z innymi przeprowadzonymi w sprawie dowodami, w tym w szczególności z dowodem z zawartej przez strony umowy kredytu, podczas gdy dowód z przesłuchania strony powinien być oceniany zawsze z dużą dozą ostrożności mając na uwadze zainteresowanie strony wynikiem prowadzonego postępowania oraz winien mieć charakter subsydiarny, co z kolei doprowadziło Sąd I instancji do dokonania błędnych ustaleń faktycznych dotyczących m.in. braku spełnienia przez pozwanego obowiązków informacyjnych, braku poinformowania powodów o ryzyku kursowym oraz mechanizmie indeksacji, podczas gdy z ww. dowodów (poza twierdzeniami strony powodowej) wynika okoliczność przeciwna;

d) art. 235

2 § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. oraz art. 278 § 1 k.p.c. poprzez błędne pominięcie wniosku pozwanego o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczności wskazane w odpowiedzi na pozew jako nieistotnego dla rozstrzygnięcia sprawy, podczas gdy dowód ten dotyczył okoliczności mających kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w/w naruszenie miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy w tym dla dokonania prawidłowej oceny ważności kwestionowanych postanowień umowy, wykazania czy strona powodowa faktycznie została wystawiona na rzekomo nieograniczone ryzyko kursowe, zgodności i weryfikowalności sposobu ustalenia przez Bank kursu kupna i sprzedaży oraz marży, a także wyliczenia wysokości ewentualnej nadpłaty powodów przy założeniu, iż umowa obowiązuje z wyłączeniem postanowień odwołujących się do marży banku wskazanych w § 17 umowy, tj. wpłaty powodów winny być rozliczanie według średniego kursu NBP z dnia spłaty, a konsekwencją tego naruszenia jest nierozpoznanie istoty sprawy (co potwierdza wyrok Sadu Najwyższego z dnia 30 października 2024 r.. w sprawie o sygn. akt: I (...), którego stroną był pozwany Bank, w którym to Sad Najwyższy rozpoznawał umowę kredytu z tożsamym mechanizmem indeksacji i § 17 umowy);

- powyższe naruszenia przepisów postępowania skutkowały błędem w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, a polegającym bezpodstawnym przyjęciu, że klauzule przeliczeniowe (indeksacyjne) zawarte w spornej umowie naruszają zasadę umów, a także art. 69 ustawy prawo bankowe, a nadto stanowią niedozwolone klauzule umowne, bowiem Bank rzekomo otrzymał prawo do jednostronnego, arbitralnego i dowolnego kształtowania kursu waluty, Bank przyznał sobie uprawnienie do dowolnego kształtowania wysokości zobowiązania drugiej strony, brak transparentności i jednoznaczności ww. postanowień, postanowienia umowne nierównomiernie rozkładały prawa i obowiązki stron, obciążając w całości ryzykiem kursowym powodów, Bank nie wykonał spoczywającego na nim obowiązku informacyjnego w sposób należyty, ocenie Sądu takie uregulowanie praw i obowiązków stron oraz określenia świadczenia stron umożliwiający Bankowi swobodne kształtowanie świadczenia powodów stanowi o nieważności umowy jako sprzecznej z art. 353

1 k.c. w zw. art. 58 § 1 i 2 k.c. i art. 69 Prawo bankowe, a nadto z uwagi na usunięcie klauzul abuzywnych;

e) art. 98 k.p.c. poprzez całkowicie błędne wliczenie do kosztów procesu należnych na rzecz strony powodowej - kosztów opłaty od pozwu w wysokości 3000 zł oraz kosztów zaliczki na biegłego w wysokości 1000 zł, co skutkowało błędnym zasadzeniem od pozwanego na rzecz powodów kosztów procesu w wysokości 8451 zł zamiast w łącznej wysokości 6451 zł, podczas gdy w niniejszym procesie żadna ze stron nie ponosiła kosztów zaliczki na biegłego, bowiem wniosek dowodowy w przedmiocie dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego został całkowicie pominięty przez Sąd I instancji, a opłata od pozwu należna w niniejszej sprawie i która to powodowie załączyli do pozwu wynosiła 1000 zł, nie zaś jak błędnie wskazał Sąd I instancji 3000 zł, co skutkowało oczywiście błędnym rozstrzygnięciem w pkt 2 wyroku i zasądzeniem od pozwanego na rzecz Powodów kosztów procesu w wysokości 8451 zł, zamiast w wysokości 6451 zł:

f) art. 98 k.p.c. poprzez całkowicie błędne rozstrzygniecie w zakresie kosztów procesu w pkt 2 wyroku i zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów kwoty 8451 zł tytułem kosztów procesu, podczas gdy Sąd Rejonowy winien zasądzić kwotę 6451 zł tytułem kosztów procesu;

g) art. 189 k.p.c. poprzez bezpodstawne ustalenie nieważności umowy kredytu z uwagi na rzekome abuzywne postanowienia zawarte w umowie kredytu i uznanie, iż w skutek zawarcia umowy kredytu doszło do rażącego pokrzywdzenia kredytobiorcy, podczas gdy umowa kredytu nie zawiera postanowień abuzywnych, a nawet jeśli Sąd I instancji rzeczywiście takie postanowienia w umowie kredytu by zidentyfikował (czemu pozwany kategorycznie zaprzecza), w tym zakresie Sąd I instancji błędnie odczytał wytyczne płynące z wyroku (...) z dnia 29 kwietnia 2021 roku C-19/20;

2) przepisów prawa materialnego:

a) art. 58 k.c. w zw. z art. 353

1 k.c. poprzez ich zastosowanie i uznanie, iż umowa jest nieważna bowiem Bank przyznał sobie swobodę w ustalaniu wysokości kursów publikowanych w tabelach, podczas gdy w treści § 17 ust. 2-4 umowy kredytu znajduje się odwołanie do obiektywnego parametru w postaci kursu średniego NBP dla (...), a wysokość marży kupna i sprzedaży, o której mowa w § 17 ust. 2-4 umowy Kredytu była określania w oparciu o kurs średni NBP dla (...) oraz o średnią arytmetyczną z kursów kupna/sprzedaży z dokładnie oznaczonych pięciu największych banków referencyjnych działających w Polsce, stąd Bank nie posiadał żadnej dowolności w tym zakresie;

b) art. 58 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 353

1 k.c. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, iż umowa jest nieważna z uwagi na fakt, iż w ocenie Sądu umowa zawarta pomiędzy stronami zakładała jednostronne obarczenie kredytobiorców ryzykiem wzrostu kursu (...) oraz nierzetelnym w ocenie Sądu brakiem poinformowania powodów o ryzyku kursowym związanym z przyjętym w umowie mechanizmie indeksacji, podczas gdy dwie strony umowy ponosiły ryzyko kursowe w stopniu równym, zaś kursy Banku miały charakter rynkowy, a pozwany spełnił obowiązek informacyjny, a nadto zasady mechanizmu indeksacji zostały sformułowane wprost w umowie kredytu;

c) art. 65 § 1 i 2 k.c. w zw. art. 58 k.c. w zw. z art. 69 ustawy Prawo Bankowe poprzez błędną wykładnię postanowień zawartej Umowy kredytu i przyjęcie przez Sąd I Instancji, że przedmiotowa umowa kredytu nie spełnia wymagań przedmiotowo istotnych określonych w ww. przepisie podczas gdy sporna umowa kredytu zawiera

essentialia negotii umowy kredytu, a powodowie wbrew wskazaniom Sądu mogli oszacować swoje zobowiązanie, w § 17 ust. 4 Umowy kredytu w wyraźny sposób odwołano się do w pełni obiektywnego miernika wartości w postaci kursu średniego NBP pozwalającego na określenie zadłużenia powodów w walucie obcej oraz na wyliczenie wysokości należnych rat kredytu, w treści § 17 ust. 2-4 umowy kredytu znajduje się odwołanie do obiektywnego parametru w postaci kursu średniego NBP dla (...), a wysokość marży kupna i sprzedaży, o której mowa w § 17 ust. 2-4 umowy kredytu była określania w oparciu o kurs średni NBP dla (...) oraz o średnią arytmetyczną z kursów kupna/sprzedaży z dokładnie oznaczonych pięciu największych banków referencyjnych działających w Polsce, stąd Bank nie posiadał żadnej dowolności w tym zakresie a ewentualna nieważność tego postanowienia może dotyczyć wyłącznie zawartego w nim sformułowania o treści „skorygowane o marże kupna/ sprzedaży (...) Banku S.A.", a nadto nawet w przypadku przyjęcia przez Sąd konieczności usunięcie z umowy całego przelicznika służącego do waloryzacji świadczenia pieniężnego, nie skutkuje nieważnością umowy w całości ani też eliminacją samej zasady indeksacji do waluty obcej bowiem takie doprecyzowanie nie należy do

essentialia negotii umowy;

d) art. 65 § 1 i 2 k.c. w zw. art. 58 k.c. w zw. z art. 69 ustawy Prawo Bankowe w zw. z art. 353

1 k.c. w zw. w zw. z art. 358

1 § 1 i 2 k.c. poprzez błędną wykładnię postanowień zawartej umowy kredytu i przyjęcie przez Sąd I Instancji, że przedmiotowa umowa kredytu narusza art. 69 ustawy - Prawo Bankowe oraz zasadę walutowości, podczas gdy przedmiotowa umowa kredytu mieści się w charakterystyce określonej Prawem bankowym, a jej modyfikacja polegająca na przeliczeniu zobowiązania w oparciu o czynnik zewnętrzny nie godzi w naturę stosunku prawnego, jakim jest kredyt, a nadto przyjęta konstrukcja kredytu była w pełni dopuszczalna prawnie w dacie jej zawarcia, bowiem strony umówiły się, że kwota kapitału kredytu wyrażona początkowo w walucie polskiej zostanie, w drodze indeksacji, przeliczona na walutę obcą i oprocentowana w sposób wskazany z umowie, kredytobiorcy zobowiązani zostali do zwrotu tego świadczenia (udzielonego i wykorzystanego kredytu), tyle że według wartości ustalonej w klauzuli indeksacyjnej, dopuszczalnej z punktu widzenia art. 69 Prawa bankowego, co skutkowało błędnym wyrokowaniem i przyjęciem, że umowa kredytu jest nieważna;

e) art. 65 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 358

1 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 58 k.c. poprzez błędną wykładnię zapisów umowy i błędne przyjęcie, że zapisy przedmiotowej umowy kredytu naruszają zasadę walutowości, podczas gdy przepis art. 358

1 § 2 k.c. wprost wskazuje, że strony mogą zastrzec w umowie, że wysokość świadczenia pieniężnego zostanie ustalona według innego niż pieniądz miernika wartości, zaś ustawodawca w 2011 roku wprost dopuścił do obrotu umowy kredytu waloryzowanego kursem waluty obcej, a co więcej rozciągnął działanie znowelizowanych przepisów na umowy zawarte wcześniej, takie jak umowa oceniana w rozpoznawanej sprawie, mamy tu zatem do czynienia z umowami nazwanymi, przewidzianymi przez system prawa polskiego, nie ma zatem żadnych podstaw do twierdzenia, by umowy takie mogły być uznane za sprzeczne z zasadą walutowości czy naturą stosunku prawnego lub mającą na celu obejście ustawy, co skutkowało błędnym przyjęciem, że umowa jest nieważna;

f) art. 65 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 385

1 § 1 k.c. w zw. z art. 58 k.c. w zw. z art. 353

1 k.c. poprzez błędną wykładnię postanowień zawartej umowy kredytu w postaci przyjęcia przez Sąd I instancji, że wszystkie postanowienia umowy kredytu regulujące indeksację do (...) są postanowieniami niedozwolonymi w rozumieniu art. 385

1 § 1 k.c., podczas gdy sama waloryzacja w ogóle nie może być przedmiotem kontroli sądu w zakresie klauzul niedozwolonych albowiem postanowienie wprowadzające waloryzację świadczeń z umowy kredytu do franka szwajcarskiego było indywidualnie uzgodnione z konsumentem, co potwierdza treść wniosku powodów o udzielenie kredytu złożonego pozwanemu - wybór kredytu waloryzowanego do (...) oraz waluty waloryzacji należał wyłącznie do powodów, co skutkowało błędnym usunięciem z umowy klauzuli kształtującej indeksację;

g) art. 65 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 385

1 § 1 k.c. oraz w zw. z art. 353

1 k.c. poprzez błędną wykładnię postanowień zawartej umowy kredytu w postaci przyjęcia przez Sąd I instancji, że postanowienia umowy kredytu regulujące indeksację do (...) naruszają zasadę swobody umów oraz są postanowieniami niedozwolonymi w rozumieniu art. 385

1 § 1 k.c., a wobec jednostronnego, dowolnego i arbitralnego ustalania wysokości kursu waluty, a tym samym zobowiązania powodów podczas, gdy w § 17 ust. 4 umowy kredytu w wyraźny sposób odwołano się do w pełni obiektywnego miernika wartości w postaci kursu średniego NBP pozwalającego na określenie zadłużenia powodów w walucie obcej oraz na wyliczenie wysokości należnych rat kredytu, a ewentualna nieważność tego postanowienia może dotyczyć wyłącznie zawartego w nim sformułowania o treści „skorygowane o marże kupna/ sprzedaży (...) S.A.", w związku z czym wbrew przyjęciu Sądu I Instancji, umowa ta może być wykonywana w oparciu o przelicznik w postaci kursu średniego NBP dla (...), zatem Sąd Rejonowy winien utrzymać umowę w pozostałym zakresie, stosując zawarte w niej niezależny i obiektywny kurs średni NBP, eliminując z umowy jedynie część postanowienia umownego, która odwołuje się do marży Banku, a umowa takim kształcie umowa jest ważna bowiem zawiera wszystkie elementy konieczne dla tego typu umowy w rozumieniu art. 69 Prawa bankowego, zaś ingerencja przez Sąd w umowę polegająca na wyeliminowaniu możliwości doliczania marży przez bank jest wystarczająca dla osiągnięcia celu w postaci postawienia konsumenta w takiej sytuacji faktycznej i prawnej, jak gdyby nieuczciwy warunek w umowie nie został zastrzeżony;

h) art. 65 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 353

1 k.c. w zw. z art. 58 k.c. poprzez błędną wykładnię postanowień zawartej umowy kredytu i uznanie, że umowa zawarta pomiędzy stronami zakładała jednostronne obarczenie kredytobiorców ryzykiem wzrostu kursu (...), co w ocenie Sądu Rejonowego przekracza zasadę swobody umów, podczas gdy:

⚫

zawarcie kredytu waloryzowanego wiązało się z zastosowaniem niższego oprocentowania kredytu aniżeli w kredytach opartych na PLN, a dzięki oprocentowaniu opartemu na stopie LIBOR rata kredytowo - odsetkowa była niższa niż w przypadku kredytu w PLN, a zatem koszty kredytu były znacznie niższe - wzrost kursu (...) niwelował spadek stopu referencyjnej, która przy wzroście kursu (...) w stosunku do polskiego złotego utrzymywała się na niskiej, stale zmniejszającej się, a nawet ujemnej stopie referencyjnej LIBOR (co dodatkowo potwierdziłaby opinia biegłego dopuszczona i przeprowadzona na wszelkie okoliczności wskazane przez stronę pozwaną);

⚫

ryzyko zmiany kursu waluty obcej przyjętej jako miernik wartości świadczenia w walucie polskiej wywołuje konsekwencje dla obu stron umowy, w tym dodatkowo dla pozwanego również ze względu na wymogi kapitałowe nakładane na Bank w związku utrzymania odpowiedniego kapitału dla zabezpieczenia otwartej pozycji walutowej, zatem zarówno powodowie jak i pozwany w porównywalnym stopniu ponosili ryzyko kursowe związane z wahaniami waluty indeksacji w stosunku do złotego polskiego;

⚫

sam mechanizm waloryzacyjny, ze wszystkimi jego konsekwencjami, w szczególności dotyczącymi rozkładu ryzyka kontraktowego oraz istnienia i stopnia ryzyka kursowego (wynikającymi z samej istoty waloryzacji) został wprost wprowadzony do ustawy Prawo Bankowe (ustawą z dnia z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw); wówczas nie wprowadzono w szczególności konieczności zawarcia żadnych innych postanowień umowy kredytu, które zmieniałyby rozkład ryzyka kontaktowego lub ograniczały bądź zmieniały dla którejkolwiek ze stron ryzyko kursowe, ryzyka te wpisane są bowiem w istotę mechanizmu waloryzacji, który jest przewidziany przez prawo i nie może to stanowić okoliczności wpływającej brak możności utrzymania umowy mocy;

⚫

stosowanie przez bank dwóch kursów - przy wypłacie kredytu i przy spłacie rat wynikało z postanowień umowy sformułowanych w sposób jednoznaczny i stanowi powszechną praktykę rynkową oraz ma uzasadnienie ekonomiczne,

a powyższa błędna ocena Sądu, skutkowała błędnym przyjęciem, że Umowa jest bezwzględnie nieważna, co skutkowało błędnym wyrokowaniem;

i) art. 385

1 § 1 k.c. oraz art. 6 ust. 1 oraz 7 ust. 2 Dyrektywy 93/13/EWG poprzez naruszenie przez Sąd I instancji dyrektyw interpretacyjnych w zakresie możliwości usunięcia wyłącznie nieuczciwego elementu z danego postanowienia umownego, wynikającego z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, a w szczególności wyroku z dnia 29 kwietnia 2021 r. (C-19/20) w sprawie umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej Banku (...), o analogicznej jak w niniejszej sprawie klauzuli § 17. Powyższe uchybienie doprowadziło Sąd I instancji do stwierdzenia nieważności zawartej umowy podczas, gdy mogła ona dalej być wykonywana w oparciu o przelicznik w postaci kursu średniego NBP dla (...), co bezsprzecznie i wprost zostało potwierdzone w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 1 czerwca 2022 r. w sprawie II (...) przeciwko Bankowi (...), który zapadł ba gruncie analogicznej umowy;

j) art. 65 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 385

1 § 1 k.c. w zw. z art. 69 ustawy Prawo Bankowe oraz art. 6 ust. 1 oraz 7 ust. 2 Dyrektywy 93/13/EWG poprzez błędną wykładnię postanowień zawartej umowy kredytu i przyjęcie, że z postanowienia § 17 umowy nie można usunąć jedynie część postanowienia umownego, która odwołuje się do marży Banku, pozostawiając odwołanie się jedynie do kursu średniego NBP, bowiem wedle Sądu Rejonowego usunięcie jednego z tych elementów oznacza, że następuje niedopuszczalna ingerencja w treść zawartej umowy, a nadto owe usunięciu sprzeciwiał by się cel dyrektywy 93/13, bowiem nie zostałby zrealizowany cel odstraszający, podczas gdy:

⚫

Sąd ma obowiązek wyłącznie usunięcia wyłącznie nieuczciwego elementu z danego postanowienia umownego, a postanowienie umowne dotyczące marży banku w odniesieniu do ustalania kursu franka szwajcarskiego ma charakter samodzielny, co pozwala na eliminację jedynie elementu odnoszącego się do modyfikacji średniego kursu NBP marżą banku, a warunek określony jako marża Banku jest odrębnym zobowiązaniem umownym mogącym być przedmiotem indywidualnej kontroli pod kątem nieuczciwego charakteru, marże Banku (jedno postanowienie) można oddzielić od kursu średniego NBP (drugie postanowienie) w ten sposób, że jedno z nich można wykreślić, natomiast pozostałe postanowienie (w tym przypadku odsyłające do średnich kursów NBP);

⚫

po usunięciu postanowienia dotyczącego marży pozostałe postanowienie (odsyłające do średnich kursów NBP) jest jasne i zrozumiałe, nie spowoduje żadnej luki, nie doprowadzi do zmiany pozostałej treści i znaczenia wyżej wskazanego paragrafu jak i całej umowy, wykreślenie marży Banku w żaden sposób nie wpływa na treść ani istotę pozostałej treści § 17, stosownie do którego rozliczenie między stronami umowy kredytu nastąpi w oparciu o kursy średnie NBP (po wyeliminowaniu z umowy kredytu indeksowanego kursem (...) postanowień dotyczących marży banku nadal możliwe jest ustalenie wysokości świadczeń stron w oparciu kurs średni NBP, do którego umowa odsyła, bowiem postanowieniom umowy w tym zakresie nie można przypisać cechy abuzywności. Przyjęcie bezskuteczności wobec kredytobiorców postanowień dotyczących marży powoduje, że umowa nadal zawiera postanowienia określające wysokość świadczenia, mechanizm waloryzacji oraz kurs (...), pozwalający na określenie sposobu dokonania waloryzacji. Są to elementy wystarczające dla uznania umowy za obowiązującą, przez co nie ma podstaw do przyjęcia jej nieważności. Rozwiązanie takie jest zgodne z przepisami prawa, w tym celami dyrektywy 93/13, w której nie przewidziano bezwzględnej nieważności umów zawierających postanowienia niedozwolone, ale przeciwnie - jako zasadę przyjęto zachowanie umowy w mocy. Usuniecie z klauzuli przeliczeniowej, zawartej w umowie kredytu indeksowanego kursem (...), postanowienia dotyczącego ustalanej przez bank marży banku i pozostawienie w umowie mechanizmu przeliczenia (...) na PLN i odwrotnie w oparciu o kursy średnie NBP, do których umowa odsyła, nie prowadzi do istotnej zmiany umowy powodującej jej nieważność - tak m.in. Sad Najwyższy w wyroku z dnia 30 października 2024 r.. w sprawie o sygn. akt: I (...) Sąd Najwyższy);

⚫

po wyeliminowaniu ww. abuzywnych postanowień odnoszących się do kursu walutowego możliwe jest ustalenie wysokości wzajemnych świadczeń stron, w tym kwoty kredytu i oprocentowania i wobec tego utrzymanie umowy spełnia weryfikację zastosowania obiektywnego podejścia (wyrok (...) z 3 października 2019 r. w sprawie C-260/18, pkt 39 i przytoczone tam orzecznictwo);

⚫

ingerencja w umowę polegająca na wyeliminowaniu możliwości doliczania marży przez bank jest wystarczająca dla osiągnięcia celu w postaci postawienia konsumenta w takiej sytuacji faktycznej i prawnej, jak gdyby nieuczciwy warunek w umowie nie został zastrzeżony; po usunięciu postanowienia (części postanowienia) przewidującego doliczenie lub odjęcie marży banku umowa kredytu zawiera wszystkie elementy konieczne dla tego typu umowy w rozumieniu art. 69 Prawa bankowego i może nadal funkcjonować, wobec powyższego Umowa jest ważna i może być kontynuowana w oparciu o kurs średni NBP;

⚫

powyższe usunięcie wyłącznie odniesienia dotyczącego marży pozostaje zbieżne z celem dyrektywy 93/13;

⚫

wymóg realizowania celu odstraszającego dotyczy środków o charakterze publicznoprawnym a polski ustawodawca zrealizował go przez wprowadzenie odpowiednich instytucji prawa publicznego;

⚫

wyłączenie z umowy możliwości doliczania marży przez bank jest wystarczająca dla osiągnięcia celu w postaci postawienia konsumenta w takiej sytuacji faktycznej i prawnej, jak gdyby nieuczciwy warunek w umowie nie został zastrzeżony;

⚫

ryzyko kursowe obciążało dwie strony umowy, pozwany poinformował powodów o ryzykach związanych z wpływem kursu kupna/sprzedaży waluty indeksacji kredytu na zobowiązanie powodów, nadto mechanizm indeksacji został wprost uregulowany w umowie kredytu;

⚫

mechanizm waloryzacyjny, ze wszystkimi jego konsekwencjami, w szczególności dotyczącymi rozkładu ryzyka kontraktowego oraz istnienia i stopnia ryzyka kursowego (wynikającymi z samej istoty waloryzacji) został wprost wprowadzony do ustawy Prawo Bankowe (ustawą z dnia z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw), wówczas nie wprowadzono w szczególności konieczności zawarcia żadnych innych postanowień umowy kredytu, które zmieniałyby rozkład ryzyka kontaktowego lub ograniczały bądź zmieniały dla którejkolwiek ze stron ryzyko kursowe; ryzyka te wpisane są bowiem w istotę mechanizmu waloryzacji, który jest przewidziany przez prawo i wbrew błędnej ocenie Sadu I instancji nie może to stanowić okoliczności wpływającej na brak możności utrzymania umowy w mocy;

k) art. 65 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 385

1 § 1 k.c. w zw. z art. 69 ustawy - Prawo Bankowe oraz art. 6 ust. 1 oraz 7 ust. 2 Dyrektywy 93/13/EWG poprzez błędną wykładnię postanowień zawartej umowy kredytu i przyjęcie, że z postanowienia § 17 ust. 1-8 umowy nie można usunąć jedynie część postanowienia umownego, która odwołuje się do marży Banku, pozostawiając odwołanie się jedynie do kursu średniego NBP, bowiem wedle Sądu I instancji odwołanie do marży Banku stanowi wyłącznie element składowy mechanizmu indeksacji podczas gdy są to dwa odrębne obowiązki kontraktowe, które mogą być przedmiotem indywidualnej kontroli pod kątem nieuczciwego charakteru, obowiązek zapłaty marży ma odrębną treść normatywną i pełni inne funkcje niż obowiązek stosowania średnich kursów NBP, zaś pozostała część postanowienia (po eliminacja elementu dot. marży) jest zrozumiała, a nadto wykreślenie część warunku umownego (obowiązek zapłaty marży) nastąpiłoby bez jakiejkolwiek innej zmiany, a pozostałe w ten sposób sformułowanie (obowiązek stosowania średnich kursów NBP) - wbrew przyjęciu przez Sąd zachowuje sens/istotę, tj. w dalszym ciągu reguluje sposób ustalenia wysokości świadczenia kredytobiorców;

l) art. 385

1 § 1 k.c. w zw. z art. 5 ust. 1 Dyrektywy 93/13/EWG poprzez jego niezastosowanie podczas gdy zgodnie z powołanym przepisem, przestrzeganie wymogu przejrzystości przez kredytodawcę w związku z zawarciem umowy kredytu oraz udzieleniem informacji kredytobiorcy należy oceniać wyłącznie w świetle informacji, którymi pozwany Bank dysponował w chwili zawierania umowy z kredytobiorcami;

m) art. 385

1 § 1 k.c. poprzez uznanie, iż Bank nie sprostał obowiązkowi informacyjnemu w zakresie ryzyka walutowego, podczas gdy Bank udzielił kredytobiorcom wszelkich niezbędnych informacji w zakresie ryzyk jakie wiążą się z zaciągnięciem zobowiązania w walucie obcej według zmiennego oprocentowania i powszechnie wiadomym jest, iż kursy walut mają charakter zmienny i mogą ulegać znacznym wahaniom nawet w niezbyt rozległym okresie (por. wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 19.12.2016 r. w sprawie XXV C 671/16 oraz z dnia 17.12.2013 r. w sprawie akt XXIV C (...)/(...));

n) art. 58 § 3 k.c. poprzez jego niezastosowanie i błędne uznanie, iż umowa kredytu zawarta z powodami nie może funkcjonować po wyeliminowaniu z niej postanowień abuzywnych, podczas gdy ewentualną nieważnością jest dotknięta tylko część czynności prawnej, a wobec tego czynność winna pozostawać w mocy co do pozostałych części. W związku z tym uznać należy, że w opisywanej sytuacji ustalenie nieważności całej umowy kredytu było zbyt daleko idące i nie znajduje uzasadnienia w art. 58 § 3 k.c.;

o) art. 4 w zw. z art. 1 ust. 1 lit. a i b ustawy z 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy pr. bank (Dz. U. nr. 165, poz. 984, dalej „ustawa antyspreadowa”) poprzez nieuwzględnienie przy rozstrzyganiu zarzutu abuzywności postanowień umowy kredytu obowiązującego na dzień zamknięcia rozprawy stanu wprowadzonego ustawą antyspreadową, a w konsekwencji błędnym przyjęciu, że wejście w życie ustawy nie zniwelowało dla powodów skutków, z których wywodzą oni rzekomą nieważność umowy kredytu;

p) art. 410 § 1 k.c. w zw. z art. 405 k.c. poprzez błędne zastosowanie oraz art. 411 pkt 1 k.c. poprzez niezastosowanie i błędne przyjęcie, że świadczenia spełnione na rzecz Banku stanowiły świadczenia nienależne, mimo znajdowania podstawy w łączącym strony stosunku umownym oraz że powodowie mogą domagać się zwrotu świadczenia, mimo iż wiedzieli o tym, że nie są do spełnienia świadczenia zobowiązani;

q) art. 6 k.c. w zw. z art. 410 § 1 k.c. w zw. z art. 405 k.c. poprzez błędne przyjęcie, że powodowie wykazali roszczenie pieniężne w dochodzonej kwocie, pomimo że kredyt finansował pozostałe koszty aniżeli cel główny umowy, tj. z tytułu ubezpieczenia od ryzyka utraty pracy w wysokości 962,42 zł oraz z tytułu ubezpieczenia na życie oraz na wypadek trwałej i całkowitej niezdolności do pracy w wysokości 641,60 zł, a także opłaty dodatkowe okołokredytowe - z tytułu opłaty sądowej należnej za wpis hipoteki w wysokości 200 zł, a tym samym spłata powodów obejmowała również kredytowane koszty w łącznej wysokości 1804,02 zł z tytułu rzeczonych ubezpieczeń oraz opłat dodatkowych, zaś strona powodowa nie wykazała ani nie podjęła się wykazania, iż ww. kwoty składająca się na kwotę roszczenia pozwu zostały również spełniona nienależnie, a taką podstawę faktyczną i prawną zgłoszonych roszczeń o zapłatę strona powodowa wskazała na uzasadnienie żądania pozwu, a nadto Bank był wyłącznie pośrednikiem, a nie beneficjentem świadczenia, a powodowie zawierając umowę ubezpieczenia skorzystał z rzeczonej ochrony ubezpieczeniowej w okresie obowiązywania umowy ubezpieczenia, zatem obowiązek poniesienia przez stronę powodową kosztów z tytułu składek został przez nich skonsumowany (nawet jeśli zdarzenie objęte ochroną by nie nastąpiło), zatem powództwo nawet przy pozostałych założeniach Sądu w dochodzonym kształcie wobec braku wykazania pełnej kwoty dochodzonego roszczenia winno podlegać odpowiedniemu oddaleniu, co skutkowało błędnym wyrokowaniem w pkt 1 wyroku;

r) art. 481 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 455 k.c. poprzez błędne przyjęcie, że termin spełnienia świadczenia, wynikającego z nieważnej umowy kredytowej, przypada niezwłocznie po wezwaniu do zapłaty i wobec tego zasądzenie przez Sąd I instancji odsetek ustawowych za opóźnienie na rzecz powodów od dnia 5 lipca 2024 r., podczas gdy obowiązek zwrotu świadczeń obu stron, tj. kredytodawcy i kredytobiorcy, powstaje i staje się wymagalny dopiero z momentem prawomocnego orzeczenia przesądzającego kwestię w

[…]